Cô thạc sĩ “bị” cải lương quyến rũ

Từng học ngành y tại Đại học Stanford (Mỹ), nhưng rồi Nguyễn Nghiêu Khải Thư quyết định chuyển sang theo đuổi lĩnh vực sân khấu và giờ đây cô đang làm luận án tiến sĩ về sân khấu Việt Nam tại Đại học California, Berkeley.
Theo dõi Baoquocte.vn trên


Từ Shakespeare đến cải lương

Khá thú vị khi biết nghiên cứu ở bậc thạc sĩ trước đây của Khải Thư là về Shakespeare và những tác giả Anh cùng thời như Christopher Marlowe, trong khi luận án tiến sĩ lần này cô lại chọn nghiên cứu yếu tố lãng mạn, trữ tình trong sân khấu Việt Nam, trong đó xoáy vào sân khấu cải lương, sân khấu thời chiến và kịch Lưu Quang Vũ.

Thoạt nhìn Shakespeare và sân khấu Việt Nam là hai đề tài có một khoảng cách khá xa cùng với sự khác biệt, nhưng theo nhận xét của cô gái gốc Việt này thì "ngôn ngữ sân khấu không hề có biên giới". "Những tác phẩm kịch thơ của Shakespeare đã dạy cho mình rất nhiều điều bổ ích về ngôn ngữ sân khấu, những hình thức thể hiện trên sân khấu và mình nhận thấy sân khấu Việt Nam cũng chứa đựng những yếu tố văn học và nghệ thuật tương tự.... Hơn nữa, sân khấu phương Tây không có một khoảng cách quá xa với sân khấu truyền thống phương Đông. Những lý thuyết về sân khấu của các triết gia sân khấu như Bertolt Brecht cũng chịu ảnh hưởng của sân khấu Á Đông và dùng những nguyên tắc của sân khấu Á Đông làm căn bản cho sự sáng tạo sân khấu đương đại. Sân khấu truyền thống Việt Nam tự thân đã chứa đựng những nguyên tắc có trong sân khấu đương đại thế giới như tính ước lệ và tự sự để làm tiền đề cho những sự sáng tạo mới", cô lý giải.

Cách Khải Thư chọn và "khoanh vùng" đề tài cũng là một hành trình lý thú, bởi ngoài giới hạn đề tài về yếu tố trữ tình trong sân khấu Việt Nam, tên chính thức của luận án đến giờ vẫn đang "mở". Với cô, luận án này như một "đứa con" thành hình và lớn dần sau gần 1 năm trở về Việt Nam theo suất học bổng Fulbright Hays (tháng 10.2006 -  tháng 7.2007) để gặp gỡ, học hỏi từ rất nhiều tác giả, đạo diễn, những người làm nghề sân khấu... ở TP.HCM và Hà Nội cũng như tìm tòi, tham khảo tư liệu từ kịch bản, phê bình, từ báo chí và những vở diễn trực tiếp...

Từ dự định ban đầu là nghiên cứu sâu về sân khấu kịch nói đổi mới cùng quá trình phát triển, Khải Thư đã bị tác phẩm của Lưu Quang Vũ và sân khấu cải lương chinh phục. Nếu Lưu Quang Vũ là một tác gia tiêu biểu với những tác phẩm có góc nhìn phê phán hiện thực và trữ tình độc đáo thì cải lương là một loại hình chứa nhiều nét đặc sắc, tiêu biểu cho văn hóa Nam Bộ, nhưng chưa được nhiều người ở bên ngoài Việt Nam biết đến. "Ở Mỹ, mình từng được xem và nghe nhiều băng hình về cải lương nên cũng hiểu phần nào về loại hình này, nhưng khi về Việt Nam xem trực tiếp trên sân khấu thì thấy rất hay! Cải lương phải được diễn trên sân khấu vì nó là nghệ thuật sân khấu, là sự giao lưu với khán giả. Tìm hiểu cải lương là phải biết cả một quá trình, lịch sử từ khởi đầu cho đến nay mà một trong những cái hay ở thời kỳ đầu của cải lương là sự giao lưu giữa văn hóa Việt Nam với những nền văn hóa khác... Mình muốn khai thác những biến chuyển của yếu tố trữ tình trong sân khấu Việt Nam, từ sân khấu cải lương đầu thế kỷ 20 đến sân khấu thời chiến và trong tác phẩm của những tác gia đổi mới như Lưu Quang Vũ".

Có lẽ ít ai ngờ cô bé 6 tuổi ngày nào hay trốn trong phòng đóng tuồng giả, giờ đây đã có gần 150 trang viết bằng tiếng Anh về sân khấu Việt Nam để giới thiệu đến các học giả trên đất Mỹ, và con số ấy có thể còn tăng thêm.

Hành trình và đích đến tại sân khấu IDECAF - Ảnh: V.A

Vọng cổ, hát bội và kịch hình thể

Bị cải lương và sân khấu truyền thống Việt Nam quyến rũ, trong quá trình làm luận án và qua sự giao lưu, học hỏi với những nghệ sĩ của Nhà hát Nghệ thuật hát bội TP.HCM, cô và anh bạn đạo diễn người Na Uy Cliff Moustache đã nảy ra ý tưởng cho dự án Hành trình qua bản sắc nhằm khai thác những yếu tố của sân khấu truyền thống Việt Nam đưa vào sân khấu hình thể, mang đến những câu chuyện gần gũi với cuộc sống, suy nghĩ của người Việt hiện giờ. Ý tưởng này may mắn gặp được người có cùng tâm huyết chia sẻ và hỗ trợ thực hiện, đó là nhà văn Nguyễn Thị Minh Ngọc. Dự án ban đầu được triển khai cho sinh viên trường Cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM và biểu diễn tại Nhà hát Thế giới trẻ vào tháng 11.2007.

Sau đó, Khải Thư về Mỹ tiếp tục nghiên cứu luận án nhưng vẫn không quên dõi theo từng bước đi của dự án. Cho đến lần trở lại Việt Nam vào tháng 6 vừa qua, cô và Moustache đã xúc tiến thành lập nhóm kịch hình thể NEWS với nòng cốt là những diễn viên từ Nhà hát Nghệ thuật hát bội TP.HCM và sinh viên trường Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM để cùng dạo bước qua những thử nghiệm giữa truyền thống và hiện đại. Vở diễn Hành trình và đích đến tại sân khấu IDECAF ra mắt cuối tháng 6 đã sử dụng âm nhạc, thơ ca, những động tác hát bội và những câu vọng cổ... do các diễn viên phát triển từ chính câu chuyện và sự sáng tạo của riêng mình.

Cô tiến sĩ tương lai đang nuôi hy vọng về một tương lai tốt đẹp cho sân khấu truyền thống Việt Nam và hẹn sẽ trở lại tiếp tục dựng những vở mới với nhóm NEWS.

Theo Thanh Niên

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Hơn sáu thập niên vun đắp tình hữu nghị đang tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Azerbaijan đưa quan hệ Đối tác Chiến lược đi vào chiều sâu.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động