 |
| Đại sứ Indonesia tại Việt Nam Mayerfas. |
Xin Đại sứ cho biết những sáng kiến của Indonesia đóng góp vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN?
Khái niệm Cộng đồng ASEAN là kết quả của hơn bốn thập kỷ hợp tác và tăng cường đối thoại giữa các thành viên ASEAN. Cộng đồng ASEAN được hình thành trên ba trụ cột, an ninh - chính trị, kinh tế và văn hóa – xã hội. Chúng gắn bó chặt chẽ và hỗ trợ lẫn nhau để đảm bảo hòa bình bền vững, ổn định và thịnh vượng chung.
Từ kinh nghiệm của mình trong cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1998 mà ngay sau đó biến thành một cuộc khủng hoảng trên nhiều phương diện, Indonesia cho rằng, phát triển kinh tế - một trọng tâm chính của ASEAN, nên cân bằng với sự phát triển của các trụ cột khác trong ASEAN. Trong ASEAN, thảo luận về khoảng cách phát triển chủ yếu đề cập đến những sự khác biệt trong các giai đoạn phát triển kinh tế của các quốc gia thành viên chứ không phải phát triển chính trị.
Indonesia tin rằng một ASEAN mạnh và liên kết chặt chẽ không thể phát triển nếu các thành viên tiếp tục áp dụng một khái niệm phát triển, hợp tác, hội nhập hay một cộng đồng mất cân bằng. Bởi thế, Indonesia đệ trình một đề xuất về Cộng đồng An ninh và Chính trị vào năm 2002 nhằm đóng góp khái niệm về một Cộng đồng ASEAN cân bằng hơn. Đề xuất này dẫn đến việc thông qua khái niệm Cộng đồng ASEAN tại Cấp cao ở Bali 2003, dựa trên 3 trụ cột: Cộng đồng chính trị - an ninh ASEAN, Cộng đồng kinh tế ASEAN và Cộng đồng văn hóa – xã hội ASEAN.
Trong khi nhấn mạnh đến sự hội nhập nội bộ, ASEAN còn là một tổ chức hướng ngoại. Trong lĩnh vực này, là thành viên của G20 và là nền kinh tế lớn nhất ASEAN, Indonesia đã không ngừng làm việc để nâng cao vị thế thương lượng của ASEAN trong nền kinh tế toàn cầu. Bằng cách thúc đẩy ASEAN như là một cộng đồng hội nhập, Indonesia sẽ tiếp tục làm cho ASEAN trở thành động lực để thúc đẩy một cấu trúc khu vực châu Á – Thái Bình Dương có lợi cho việc duy trì hòa bình và ổn định khu vực.
Indonesia đã sẵn sàng như thế nào đối với Cộng đồng ASEAN 2015?
Đối với Indonesia, sẵn sàng hay chưa sẵn sàng không còn là một câu hỏi. Những gì chúng ta phải làm bây giờ là chuẩn bị cho người dân của chúng ta thích ứng với cộng đồng ASEAN 2015 và xa hơn nữa. Cộng đồng ASEAN 2015 sẽ không chỉ là sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong lịch sử ASEAN mà còn là một phần của quá trình xây dựng một cộng đồng hòa bình và thịnh vượng.
Một vấn đề chính về sự sẵn sàng cho Cộng đồng ASEAN thường liên quan đến phát triển kinh tế. Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) không còn nghi ngờ gì nữa là sẽ mang đến những cơ hội và thách thức cho người dân Indonesia. Là nền kinh tế lớn nhất và dân số đông nhất ở ASEAN, Indonesia tiếp tục là thị trường tiềm năng lớn nhất và là khu vực sản xuất tiềm năng. Để đạt được lợi ích từ sự phát triển này, Indonesia về cơ bản cần cải thiện sức cạnh tranh, dựa trên các nền sản xuất chính yếu, các quy định kinh tế thân thiện và phát triển cơ sở hạ tầng. Nhằm chuẩn bị cho AEC, Chính phủ Indonesia sẽ phát triển các khuôn khổ về quy định, quỹ/ngân sách và thể chế.
Thay đổi những quy định nền tảng là cần thiết, một phần để phù hợp với một số thỏa thuận được AEC quy định. Bởi thế, chính phủ đã ra những quy định mới để sắp xếp khuyến khích xuất khẩu hàng hóa, tăng thuế nhập khẩu, cải thiện môi trường đầu tư, thương mại và tăng sức cạnh tranh quốc gia…
Đối với khuôn khổ quỹ, Chính phủ Indonesia đã phân bổ ngân sách đặc biệt dành cho các bên liên quan để chuẩn bị những thứ cần thiết để đối mặt với AEC.
Về phương diện thể chế, chính phủ đã thiết lập các thể chế đặc biệt để giải quyết các vấn đề liên quan đến AEC.
Bởi vì Cộng đồng ASEAN sẽ ảnh hưởng đến tất cả người Indonesia, chính phủ sẽ cung cấp tất cả các thông tin về sự phát triển và các quy định trong tất cả các trụ cột của Cộng đồng ASEAN không chỉ cho các cơ quan chính phủ mà còn tất cả các thành phần xã hội, bao gồm cộng đồng doanh nghiệp và sinh viên. Thông tin về Cộng đồng ASEAN sẽ được phổ biến thông qua nhiều phương tiện khác nhau, như là truyền thông, bài giảng công cộng, hội thảo…
Xin ông cho biết những thuận lợi và khó khăn khi Indonesia tham gia vào Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN?
Indonesia nhận thức Cộng đồng ASEAN tạo cơ hội tốt cho người Indonesia nói riêng và người dân ASEAN nói chung, để phát triển cùng nhau trở thành một khối được các nước khác trên thế giới coi trọng. Trong quá trình đạt được mục tiêu đó, chúng tôi tin rằng Indonesia sẽ đạt được những lợi thế nhưng sẽ tốt hơn cho chúng tôi nếu tất cả các nước thành viên ASEAN có thể có lợi thế từ quá trình xây dựng cộng đồng. Với việc thành lập Cộng đồng ASEAN, Indonesia mong muốn đạt được nhiều hơn nữa các lợi ích quốc gia của mình bằng việc tham gia vào hoạch định chính sách trong ASEAN.
Indonesia chiếm 40% dân số ASEAN và là đất nước lớn nhất ở ASEAN trên phương diện kinh tế, địa lý và nền dân chủ. Indonesia cũng là đất nước giàu tài nguyên và đa dạng sinh học. Sự phát triển kinh tế của Indonesia cũng tương đối ổn định trong những năm gần đây. Trong bối cảnh này, Cộng đồng ASEAN sẽ tạo ra nhiều thuận lợi cho Indonesia.
Chẳng hạn, Indonesia sẽ là thị trường mở lớn nhất ở ASEAN. Khoảng 55 triệu người dân Indonesia là những lao động lành nghề. Với tỷ lệ dân số thành thị đang tăng và tương đối trẻ, Indonesia kỳ vọng góp thêm khoảng 40 triệu người vào nhóm 45 triệu người có mức tiêu dùng lớn vào năm 2020 và tăng thêm khoảng 50 triệu người vào năm 2030 – đạt tới khoảng 135 triệu người có mức tiêu dùng lớn. Đồng thời, Cộng đồng ASEAN với chính sách lưu thông tự do lao động lành nghề sẽ mở ra cơ hội lớn hơn cho những người trẻ Indonesia khám phá các nước ASEAN khác.
Cộng đồng ASEAN kỳ vọng sẽ giảm chi phí kinh tế, chẳng hạn như trong lĩnh vực giao thông và viễn thông. Mặt khác, khi Cộng đồng được thành lập với những quy định tốt hơn sẽ gia tăng đầu tư và thu hút thêm lực lượng lao động.
Thêm vào đó, Indonesia chú ý tới các nhân tố có thể cản trở quá trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, từ phương diện chính trị cho đến văn hóa – xã hội. Những nhân tố này có thể chia thành 3 cấp độ.
Cấp độ thứ nhất là từ quan điểm của Indonesia. Một trong những vấn đề chính là ý thức của người dân Indonesia và Cộng đồng ASEAN. Indonesia cần phải làm nhiều hơn nữa để tuyên truyền cho người dân những thông tin liên quan đến việc thành lập Cộng đồng để họ có những sự chuẩn bị để đạt được những lợi ích do Cộng đồng đem lại và sẵn sàng cạnh tranh với những người đồng nghiệp của họ trong ASEAN. Hơn nữa, chúng tôi cũng hiểu sự cần thiết cấp bách để cải thiện các quy định quốc gia, chất lượng cơ sở hạ tầng trên toàn quốc và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa.
Cấp độ thứ hai là trong quy mô ASEAN sẽ bao gồm sự xung đột nội tại liên quan đến các quốc gia thành viên về vấn đề phân định biên giới, vấn đề người di cư, thảm họa thiên nhiên, cháy rừng, sự đa dạng của hệ thống chính trị và mức độ phá triển kinh tế và chất lượng nhân lực khác nhau giữa các nước thành viên.
Cuối cùng, cấp độ thứ ba là những tác động từ bên ngoài ASEAN. Về phương diện này, chúng tôi nhìn nhận rằng những thách thức đến từ ngoài ASEAN không nên phủ bóng lên những công việc của chúng ta nhằm bảo đảm cho quá trình xây dựng cộng đồng ASEAN.
Đánh giá của Đại sứ về mối quan hệ Indonesia - Việt Nam trong ASEAN cũng như trong quá trình xây dựng Cộng đồng ASEAN?
Indonesia và Việt Nam có mối quan hệ tốt đẹp và mạnh mẽ từ nửa thế kỷ trước và điều này cũng phản ánh trong sự hợp tác của chúng ta trong ASEAN ở tất cả các giai đoạn và hình thức, bao gồm ở cấp độ chính phủ, quốc hội cho đến các doanh nghiệp và nhân dân. Hai quốc gia chúng ta tiếp tục phối hợp chặt chẽ nhằm tạo ra một khu vực thịnh vượng, hòa bình và ổn định. Hơn nữa, chúng ta chia sẻ một mục tiêu chung dựa trên mong muốn làm cho ASEAN hưởng lợi từ các nước thành viên. Trong bối cảnh này, chúng ta đã tích cực đệ trình và thực hiện các sáng kiến, dự án, chương trình và thậm chí đóng góp quỹ, những việc được coi là quan trọng và tạo thuận lợi cho ASEAN và chính người dân của khối này.
Cả hai nước xem Cộng đồng ASEAN như là một cơ hội vàng để thúc đẩy sự phát triển và thịnh vượng trong khu vực. Đó là lý do tại sao chúng ta hợp tác ở trong tất cả lĩnh vực để đạt được mục tiêu này. Mặt khác, quá trình xây dựng Cộng đồng ASEAN đòi hỏi trách nhiệm của các nước thành viên bởi chúng ta hiểu được nhu cầu phát triển cùng nhau. Sau khi chính thức có hiệu lực vào năm tới, chúng ta sẽ phải nỗ lực hơn nữa nhằm phát huy những lợi thế của Cộng đồng ASEAN.
Xin cảm ơn Đại sứ!
VÂN HẰNG (thực hiện)
