Công tác thông tin đối ngoại - Viết tiếp câu chuyện Việt Nam

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định trong kỷ nguyên mới, công tác thông tin đối ngoại cần tiếp tục phát huy những thành tựu quan trọng đã đạt được đồng thời có cách suy nghĩ mới, cách làm mới khai thông các điểm nghẽn và tạo bứt phá trong công tác thông tin đối ngoại.

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài Ban hành Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài Giải thưởng Thông tin đối ngoại 2025: Khẳng định uy tín và sức lan tỏa

Chủ động tấn công, dẫn dắt, viết tiếp câu chuyện Việt Nam

Đông đảo phóng viên đối ngoại trong nước và quốc tế tham dự Họp báo quốc tế thông báo kết quả Đại hội XIV của Đảng do Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì ngày 23/1. (Ảnh: Quang Hòa)

Thưa Thứ trưởng, năm 2025 công tác thông tin đối ngoại bền bỉ với nhiều “chiến dịch” trải dài suốt 12 tháng, khắc họa lên hình ảnh một Việt Nam năng động, thân thiện và kiên cường gửi tới bạn bè khắp năm châu. Thứ trưởng ấn tượng, tự hào nhất với những thành quả nào của công tác thông tin đối ngoại trong năm qua?

Năm 2025 đúng là một năm rất sôi động với nhiều sự kiện lịch sử của đất nước và hoạt động đối ngoại dày đặc. Trong bối cảnh đó, công tác thông tin đối ngoại đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần tuyên truyền, quảng bá, nâng cao hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế; đồng thời chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, lợi ích đất nước trong môi trường thông tin đa chiều, phức tạp.

Thứ nhất, công tác tuyên truyền về các đoàn Lãnh đạo chủ chốt Việt Nam thăm các nước, đoàn Lãnh đạo các nước vào Việt Nam, các sự kiện đối ngoại đa phương lớn được Việt Nam đăng cai tổ chức, các sự kiện quan trọng của đất nước tiếp tục được triển khai bài bản, sôi động, đã tạo “hiệu ứng lan tỏa” thu hút báo chí nước ngoài quan tâm đưa tin.

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng trả lời phỏng vấn phóng viên TG&VN. (Ảnh: Quang Hòa)

Có thể kể đến một số “chiến dịch truyền thông” thành công rực rỡ như Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng 8 thành công và Quốc khánh 2/9, Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) tạo ấn tượng sâu sắc về một nước Việt Nam hòa bình, phát triển và hội nhập, tinh thần yêu nước và lòng tự hào của dân tộc Việt Nam, vị thế và uy tín không ngừng được nâng cao trên trường quốc tế…,

Thứ hai, nỗ lực tối ưu hóa các công cụ truyền thông mới, nhất là mạng xã hội, đã góp phần mở rộng không gian tiếp cận, tăng hiệu quả lan tỏa và nâng cao thiện cảm của công chúng trong và ngoài nước đối với hình ảnh Việt Nam.

Công tác chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái mạng xã hội của Bộ Ngoại giao có “đột phá” về chỉ số tăng trưởng. Tính tới đầu năm 2026, trang Facebook chính thức Bộ Ngoại giao Việt Nam/Viet Nam MOFA đã tăng 500% số lượng người theo dõi so với năm 2024, 70/98 cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã có tài khoản trên các nền tảng Facebook, X. Các đơn vị chủ lực về thông tin đối ngoại của Bộ như Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Ủy ban biên giới quốc gia, Học viện Ngoại giao, Báo Thế giới & Việt Nam… hoạt động tích cực trên không gian mạng, góp phần không nhỏ cho thành công của công tác thông tin đối ngoại trong năm 2025.

Cùng với đó, các cơ quan báo chí đối ngoại cũng triển khai nhiều hình thức mới, góp phần làm phong phú thêm hệ sinh thái truyền thông đối ngoại của Việt Nam như việc đưa vào hoạt động kênh truyền hình đối ngoại Vietnam Today; Báo Nhân dân, Thông tấn xã Việt Nam cũng đã có sản phẩm số hóa, ứng dụng công nghệ QR, trí tuệ nhân tạo… đáp ứng yêu cầu của công việc, thị hiếu của công chúng và tinh thần của kỷ nguyên mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo làm động lực.

Thứ ba, hợp tác với phóng viên nước ngoài tiếp tục là một điểm nhấn quan trọng trong năm 2025. Trong bối cảnh các hãng báo chí, truyền thông trên thế giới đối mặt với khó khăn và cạnh tranh gay gắt buộc phải cắt giảm số lượng văn phòng thường trú và nhân sự, Việt Nam vẫn được các hãng “đầu tư”: năm 2025 đã có 3 hãng báo chí nước ngoài mở văn phòng thường trú báo chí tại Hà Nội. Đây là cơ hội để ta “tranh thủ” các kênh báo chí nước ngoài để hợp tác và chuyển tải thông tin ra bên ngoài.

Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cũng thúc đẩy công tác kết nối với phóng viên sở tại và phóng viên người Việt Nam ở nước ngoài, tạo thêm một kênh truyền thông quan trọng, tác động tích cực đến công chúng sở tại và dư luận quốc tế. Sự hiện diện của phóng viên nước ngoài, phóng viên kiều bào ở các sự kiện lớn trong năm là nỗ lực lớn của Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan.

Và điều làm chúng tôi vui, được khích lệ là dư luận báo chí nước ngoài, báo chí của người Việt Nam ở nước ngoài rất tích cực và khách quan về một Việt Nam hòa bình, ổn định, hữu nghị, hợp tác và phát triển, là một trong những điểm sáng về phát triển ở khu vực và trên thế giới, đang từng ngày, từng giờ biến chuyển và vững bước bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Vui nhất, cảm động nhất khi sau mỗi "chiến dịch”, chúng tôi nhận được những tin nhắn, lời chúc mừng của các nhà báo, phóng viên Việt Nam và nước ngoài để rồi lại bước vào những “chiến dịch” mới.

Công tác thông tin đối ngoại - Viết tiếp câu chuyện Việt Nam

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm, động viên phóng viên báo chí tác nghiệp tại Đại hội XIV của Đảng. (Nguồn: VGP)

Phát huy tinh thần của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV: "tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", công tác đối ngoại đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, bứt phá về tư duy và hành động để thực hiện nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”. Theo Thứ trưởng, chúng ta cần phải hành động, đổi mới như thế nào, cả về hình thức và nội dung của công tác thông tin đối ngoại để góp phần hiện thực hóa sứ mệnh của đối ngoại Việt Nam, đẩy mạnh triển khai chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới?

Tổng Bí thư Tô Lâm khi làm việc với Bộ Ngoại giao có nói: Ngoại giao Việt Nam sẽ tiếp tục kiến tạo hòa bình, mở rộng không gian phát triển, nâng tầm vị thế đất nước, đóng góp tích cực vào việc thực hiện thắng lợi 2 mục tiêu 100 năm mà Đảng đã đề ra, đưa Việt Nam phát triển hùng cường, thịnh vượng, trường tồn và bền vững.

Với tinh thần đó, mọi lĩnh vực ngoại giao chính trị, kinh tế, văn hóa, thông tin đối ngoại đều phải “chuyển mình” và “vươn lên”. Chính vì vậy, công tác thông tin đối ngoại cần tiếp tục phát huy những thành tựu quan trọng đã đạt được đồng thời có cách suy nghĩ mới, cách làm mới khai thông các điểm nghẽn và tạo bứt phá trong công tác thông tin đối ngoại.

Trước hết cần đổi mới tư duy. Thông tin đối ngoại được đặt trong tư duy chiến lược, gắn chặt với mục tiêu đối ngoại tổng thể của đất nước. Điều đó đòi hỏi cách tiếp cận chủ động, dài hạn; có cách thức dẫn dắt thông tin, xây dựng những mạch thông điệp xuyên suốt, liên tục, qua đó phản ánh một Việt Nam ổn định, đang phát triển, hội nhập sâu rộng và có trách nhiệm. Tư duy làm thông tin đối ngoại cũng cần chuyển từ từng sự kiện sang tiếp cận theo thông điệp tổng thể, từ đáp ứng yêu cầu của công chúng sang kiến tạo, định hướng thậm chí dẫn dắt dư luận.

Công tác thông tin đối ngoại phải luôn gắn kết chặt chẽ với các trụ cột khác của công tác đối ngoại, đi trước mở đường, tạo môi trường thông tin thuận lợi cho các hoạt động đối ngoại, không ngừng phát triển hình ảnh về đất nước tốt đẹp đồng thời kịp thời đấu tranh, phản bác với những thông tin tiêu cực.

Phóng viên báo chí nước ngoài tác nghiệp tại Đại hội XIV của Đảng. (Ảnh: Quang Hòa)

Cùng với đó, năm 2025 cũng là 10 năm Bộ Ngoại giao triển khai thông tin đối ngoại qua mạng xã hội, tôi nhận thấy môi trường thông tin đã thay đổi nhiều kể từ khi có sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (big data)... Trong bối cảnh môi trường truyền thông báo chí ngày càng bão hòa và cạnh tranh gay gắt, đổi mới là yêu cầu tất yếu, song đổi mới không đồng nghĩa với việc chạy đua hay so sánh với bên ngoài, chạy theo số lượng, mà cần không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí, thông tin đối ngoại.

Người dùng mạng xã hội, độc giả ngày nay thường “chuộng” nội dung ngắn, nên báo chí đối ngoại và các cơ quan làm thông tin đối ngoại cũng cần nghiên cứu để có “từ khóa”, thông điệp cốt lõi trong những “sản phẩm truyền thông”, giúp đối tượng mục tiêu dễ nhớ, dễ nhận diện. Bài toán đặt ra là làm sao dung hoà giữa tính sáng tạo, hấp dẫn, ngắn gọn cách thể hiện và độ chuẩn mực, chiều sâu của nội dung, để vừa đáp ứng thị hiếu của đối tượng mục tiêu, vừa giữ vững chất lượng và bản chất của các nội dung thông tin đối ngoại.

Cuối cùng, nguồn lực thông tin đối ngoại, trong đó con người và cơ chế phối hợp cần được đầu tư, chú trọng hơn nữa. Đội ngũ làm công tác thông tin đối ngoại cần được trang bị kỹ năng báo chí, kỹ năng truyền thông mới, và bản lĩnh nghề nghiệp, đủ sức làm việc trong môi trường truyền thông toàn cầu nhiều cạnh tranh. Sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cơ quan đối ngoại, báo chí, địa phương và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần triển khai đối ngoại toàn diện, thực hiện sứ mệnh “trọng yếu, thường xuyên”.

Lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên báo Thế giới và Việt Nam tác nghiệp trong một sự kiện đối ngoại.

Dưới lăng kính của thông tin đối ngoại và “ngòi bút” của lực lượng làm công tác thông tin đối ngoại, dòng chảy câu chuyện về một Việt Nam đang vươn lên, nỗ lực phát triển về mọi mặt đang được khắc họa. Theo Thứ trưởng, báo chí đối ngoại cần bám sát những thông điệp xuyên suốt như thế nào để không bị “lạc nhịp”? Thứ trưởng có thông điệp nào muốn nhắn gửi tới đội ngũ trực tiếp làm công tác thông tin đối ngoại để “kể câu chuyện” Việt Nam trong kỷ nguyên mới?

Trong chặng đường sắp tới, Việt Nam sẽ tiếp tục đường lối đối ngoại nhất quán là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa, là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Để tiếp tục triển khai hiệu quả và giữ vững các thành quả thông tin đối ngoại, tôi cho rằng báo chí đối ngoại cần có chiến dịch truyền thông đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, bám sát những thông điệp cốt lõi, nhất quán mà vẫn sáng tạo về cách thể hiện, phát huy “sức mạnh mềm” của dân tộc.

Một là, khắc họa nhất quán hình ảnh một Việt Nam kiên định đường lối độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường và tự tin, vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới, đang phát triển năng động, hội nhập sâu rộng, thông qua việc phản ánh đầy đủ các chủ trương, chính sách lớn gắn với những kết quả cụ thể trong phát triển kinh tế - xã hội và đối ngoại để bạn bè quốc tế hiểu rõ, hiểu đúng về con đường phát triển mà Việt Nam đang kiên trì theo đuổi.

Hai là, chú trọng kể những câu chuyện về con người Việt Nam bình dị mà ý chí, qua đó lan tỏa các giá trị cốt lõi như tinh thần sáng tạo, đoàn kết, nhân văn và khát vọng vươn lên.

Ba là, phản ánh rõ nét được vai trò, đóng góp và trách nhiệm của Việt Nam trong các vấn đề khu vực và toàn cầu, từ hợp tác phát triển, gìn giữ hòa bình đến ứng phó với các thách thức phi truyền thống, từ đó nâng cao vị thế của Việt Nam, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của bạn bè quốc tế.

Bốn là, bảo đảm tính chuẩn xác, nhất quán và kịp thời của thông tin chính thống, đồng thời đổi mới hình thức thể hiện để phù hợp với môi trường truyền thông số, giúp thông điệp đối ngoại vừa có chiều sâu, vừa dễ tiếp cận với các nhóm công chúng khác nhau.

Tổng Bí thư Tô Lâm đã từng nhấn mạnh “công tác thông tin, tuyên truyền trên báo chí và các nền tảng số phải được đổi mới toàn diện, phải tiếp tục và liên tục giữ thế "chủ động tấn công, dẫn dắt”. Chính vì vậy, công tác thông tin, báo chí đối ngoại cũng cần nắm vững thông điệp này để có những sản phẩm hay, có tầm ảnh hưởng với dư luận.

Trên tinh thần đó, tôi mong đội ngũ trực tiếp làm công tác thông tin đối ngoại, các cơ quan báo chí tiếp tục chủ động, sáng tạo trong cung cấp thông tin, đồng thời ý thức đầy đủ vai trò và trách nhiệm của mình trong công tác thông tin đối ngoại, không ngừng cập nhật các công nghệ, kỹ năng truyền thông mới hay nói cách khác là “vừa hồng, vừa chuyên”, vừa không ngừng đổi mới, sáng tạo. Mỗi thông tin được đăng tải không chỉ phản ánh hoạt động báo chí đơn thuần, mà còn gián tiếp đại diện cho hình ảnh và tiếng nói của Việt Nam. Mỗi phóng viên là một người kể câu chuyện Việt Nam.

Về phía Bộ Ngoại giao, chúng tôi đã, đang và sẽ luôn đồng hành cùng lực lượng phóng viên Việt Nam để cùng viết tiếp câu chuyện Việt Nam hòa bình, phát triển và hội nhập.

Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!