Covid-19: Điều thế giới vẫn đang đau đáu về vaccine công nghệ mRNA

Trọng Huy
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Công nghệ vaccine mRNA được đánh giá mang lại nhiều lợi ích, giúp quá trình sản xuất và phân bổ khắp thế giới một cách nhanh chóng. Đặc biệt, có thể dựa trên nền tảng cũ để tiếp tục điều chế chủng vaccine mới nhằm khống chế virus hoặc các biến thể khác. Việc sản xuất vaccine theo công nghệ này là hoàn toàn tổng hợp, không dựa vào các tế bào sống hoặc các dòng tế bào nuôi cấy.

Những vaccine phát triển dựa trên công nghệ mRNA tạo ra phân tử protein đột biến được phủ bởi một lớp nano lipid (chất béo) của tế bào. Khi tiêm vào cơ thể sẽ xảy ra những phản ứng theo những điều kiện của mRNA để tạo ra các protein đột biến SARS-CoV-2. Phản ứng miễn dịch đó sẽ tạo ra các kháng nguyên để bảo vệ cơ thể khi các virus thực sự xâm nhập.

Vaccine mRNA đầu tiên được chấp thuận sử dụng cho người là vaccine Pfizer/ BioNTech và Moderna Covid-19 đang được triển khai trên khắp thế giới.

Hình ảnh dưới kính hiển vi cho thấy virus Corona giữa các tế hồng cầu. (Nguồn: AFP)
Hình ảnh dưới kính hiển vi cho thấy virus Corona giữa các tế hồng cầu. (Nguồn: AFP)

Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề mà các nhà khoa học cần cải thiện để vaccine mRNA trở nên thực tế hơn và có giá cả phải chăng hơn cho nhân loại. Dưới đây là những vấn đề mà các nhà nghiên cứu vaccine mRNA vẫn đang nỗ lực từng ngày để cải tiến một cách tốt nhất.

Tìm cách kéo dài thời gian bảo quản

Chúng ta đã biết, mRNA và lớp vỏ lipid của nó tương đối không ổn định khi bảo quản trong tủ lạnh hoặc ở nhiệt độ phòng. Bởi vì RNA nhạy cảm hơn DNA, các enzym trong môi trường có nhiệt độ cao có thể khiến nó bị phân hủy.

Để khắc phục vấn đề này, các nhà nghiên cứu đang cố gắng tìm cách giảm bớt sự ảnh hưởng của nhiệt độ lên vaccine mRNA để tăng thời hạn sử dụng. Một phương pháp khác cũng đang được cân nhắc là sản xuất vaccine mRNA dưới dạng bột để tiện cho công việc bảo quản. Khi cần sử dụng, người ta chỉ dùng nước để pha loãng bột vaccine trước khi tiêm. Công ty Arcturus có trụ sở tại California (Mỹ) đang theo đuổi ý tưởng này và sản phẩm vaccine dạng bột đang được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III.

CureVac, công ty phát triển vaccine mRNA Covid-19 cũng đang tham gia kế hoạch sản xuất vaccine khô và đã đạt thời gian bảo quản kéo dài tới ba tháng ở nhiệt độ tủ lạnh.

Giảm lượng vaccine mỗi lần tiêm

Liều lượng vaccine mRNA hiện tại nằm trong khoảng từ 30 microgam (của hãng Pfizer/BioNTech) đến 100 microgam (của Moderna). Trong các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I, liều lượng thấp hơn của vaccine Pfizer/ BioNTech được ghi nhận cũng có tác dụng nhất định.

Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn khao khát duy trì liều lượng ở mức thấp hơn hiện tại. Công ty CureVac đã phát triển vaccine Covid-19 mRNA với liều lượng 12 microgam bằng cách kết hợp những đổi mới trong trình tự mRNA và công thức nano lipid. Tuy nhiên, các chi tiết của công nghệ này hiện được CureVac bảo mật.

Ứng dụng công nghệ mRNA tự khuếch đại là một cách tiếp cận khác để giảm liều vaccine. Kĩ thuật mRNA tự khuếch đại nhằm tạo ra nhiều bản sao của chính nó sau khi được tiêm. Điều này có nghĩa là, về lý thuyết, chỉ cần tiêm một liều thấp hơn liều lượng hiện tại thì mRNA tự khuếch đại và tạo ra cùng mức kháng nguyên tương đương với hai mũi tiêm.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Imperial College London và công ty Dược phẩm Arcturus đang sử dụng phương pháp này để phát triển vaccine Covid-19. Mặc dù các thử nghiệm mới chỉ vừa hoàn thành giai đoạn I, tuy nhiên đây được coi là phương pháp lý tưởng, bởi khả năng giảm chi phí và tốn ít vật liệu hơn.

Tiêm một mũi duy nhất

Các loại vaccine mRNA Covid-19 hiện tại tiêm theo cơ chế tăng cường. Tức là buộc phải tiêm mũi đầu tiên để khởi động hệ thống miễn dịch, sau đó tiêm tiếp mũi thứ hai để tăng cường phản ứng miễn dịch, cách mũi đầu từ 3-4 tuần.

Sẽ tuyệt vời hơn nhiều nếu một lần tiêm duy nhất có thể mang lại hiệu quả tương tự như hai mũi tiêm. Và nếu Covid-19 tồn tại trong cuộc sống khi đại dịch qua đi, chúng ta sẽ vẫn cần phải tăng cường phản ứng miễn dịch thường xuyên, có thể tiêm chủng phòng ngừa như với vaccine cúm mùa khác trong tương lai. Trong trường hợp này, một mũi tiêm duy nhất hàng năm sẽ trở thành lựa chọn khả thi và đầy đủ nhất, thay vì hai mũi như hiện tại.

Một lần nữa, vaccine mRNA tự khuếch đại sẽ trở nên hữu ích trong trường hợp này. Arcturus đã công bố trực tuyến kết quả đáng khích lệ khi thử nghiệm trên chuột bạch, cho thấy một mũi tiêm vaccine mRNA tự khuếch đại duy nhất đã ghi nhận những phản ứng miễn dịch mạnh mẽ.

Một cách tiếp cận khác được phát triển bởi các nhà nghiên cứu thuộc Viện Công nghệ Massachusetts tiêm các vi cầu polymer có thể giải phóng vaccine vào cơ thể sau khi tiêm ngày đầu tiên và 21 ngày sau đó. Trình tự này có thể coi là hình thức “tăng cường liều lượng” nhưng chỉ gói gọn trong một lần tiêm.

"Đón đầu” các biến thể của virus

Theo các chuyên gia y tế, công nghệ vaccine mRNA rất thích hợp để phản ứng nhanh chóng với các biến thể virus mới. Đó là vì các đặc tính hóa học và vật lý của mRNA vẫn giữ nguyên, ngay cả với những thay đổi trình tự nhỏ cần thiết để phù hợp với các đột biến của virus. Cơ sở này khiến việc phát triển các vaccine mRNA mới, đối phó tốt với các virus đột biến trở nên nhanh chóng và đơn giản hơn nhiều.

Vaccine mRNA được sản xuất để đối phó với các biến thể khác nhau những vẫn có quy trình sản xuất và đóng gói tương tự nhau. Điều này giúp giảm thiểu phản ứng đối với các biến chủng virus mới xuất hiện, chẳng hạn như các biến thể ở Anh và Nam Phi.

Rào cản chính trong vấn đề này chính là những quy định nghiêm ngặt của ngành y tế trong lĩnh vực sản xuất vaccine. Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ gợi ý, nếu vaccine mRNA có khả năng chống lại các biến thể virus thì nó có thể được "đặc cách" bỏ qua các thử nghiệm lâm sàng nhỏ, hoặc không cần thử nghiệm cho các virus đột biến trong tương lai.

TIN LIÊN QUAN
Ấn Độ đang phát triển thêm 7 loại vaccine Covid-19
IFRC cảnh báo về 'hậu quả nghiêm trọng' do phân phối bất bình đẳng vaccine ngừa Covid-19
Covid-19: Toàn cầu có 4.000 biến thể virus SARS-CoV-2, thêm 3 biến thể mới ở châu Mỹ
Vaccine Covid-19 Việt Nam sẽ thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 ngay sau Tết Nguyên đán
Ngày tàn của Covid-19 đã chớm cận kề?
(theo The Conversation)

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Xung đột với Ukraine, Nga lên kế hoạch chi tiêu khoản doanh thu nghìn tỷ Ruble từ dầu mỏ và khí đốt

Xung đột với Ukraine, Nga lên kế hoạch chi tiêu khoản doanh thu nghìn tỷ Ruble từ dầu mỏ và khí đốt

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov cho biết, dự kiến nước này sẽ thu về thêm 1.000 tỷ Ruble doanh thu từ dầu mỏ và khí đốt trong năm ...
Nam Phi - Cửa ngõ quan trọng để thủy, hải sản Việt Nam vào thị trường khu vực

Nam Phi - Cửa ngõ quan trọng để thủy, hải sản Việt Nam vào thị trường khu vực

Baoquocte.vn. Bí thư thứ nhất, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Nam Phi cho biết, Nam Phi là thị trường còn rất nhiều tiềm năng cho thủy, hải sản Việt ...
'Vỗ về' đảo quốc Thái Bình Dương, Australia 'ngầm' đối đầu với Trung Quốc

'Vỗ về' đảo quốc Thái Bình Dương, Australia 'ngầm' đối đầu với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tân Ngoại trưởng Australia Penny Wong tuyên bố về một chính phủ Australia khác biệt trong hành động trách nhiệm về biến đối khí hậu.
Ukraine tin tưởng Đức hỗ trợ tái thiết, khẳng định sẵn sàng tham gia đảm bảo an ninh lương thực EU

Ukraine tin tưởng Đức hỗ trợ tái thiết, khẳng định sẵn sàng tham gia đảm bảo an ninh lương thực EU

Baoquocte.vn. Thủ tướng Ukraine đã thảo luận với Bộ trưởng Hợp tác kinh tế và phát triển Đức Svenja Schulze về quá trình tái thiết Ukraine sau xung đột.
Tuyển nữ Việt Nam tập huấn, dự kiến đá giao hữu tuyển nữ Pháp

Tuyển nữ Việt Nam tập huấn, dự kiến đá giao hữu tuyển nữ Pháp

Baoquocte.vn. Để chuẩn bị cho giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á, tuyển nữ Việt Nam sẽ tập huấn 5 ngày tại Pháp và có trận đấu giao hữu ...
Tiểu thuyết tiếng Hindi đầu tiên đoạt giải Booker quốc tế

Tiểu thuyết tiếng Hindi đầu tiên đoạt giải Booker quốc tế

Baoquocte.vn. Tiểu thuyết gia người Ấn Độ Geetanjali Shree và dịch giả người Mỹ Daisy Rockwell đã giành được giải thưởng văn học quốc tế Booker năm 2022.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/5/2022: Tuổi Sửu sự nghiệp gặp may

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/5/2022: Tuổi Sửu sự nghiệp gặp may

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 29/5/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Lịch âm 29/5, âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 29/5/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 29/5/2022

Lịch âm 29/5, âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 29/5/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 29/5/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 29/5. âm lịch hôm nay 29/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 29/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 29 tháng 5 năm 2022 hôm nay.
UEFA gửi thông báo mới tới các đội bóng của Belarus và Ukraine

UEFA gửi thông báo mới tới các đội bóng của Belarus và Ukraine

Baoquocte.vn. Ngày 27/5, UEFA thông báo tới các đội bóng từ Belarus, Ukraine và một số quy định đặc biệt cho Giải bóng đá nữ châu Âu 2022.
Doanh nhân và Cuộc sống số 11/2022: Hoa hậu Hoài Hạnh - Sống cống hiến cho xã hội

Doanh nhân và Cuộc sống số 11/2022: Hoa hậu Hoài Hạnh - Sống cống hiến cho xã hội

Baoquocte.vn. Mời quý độc giả cùng lắng nghe câu chuyện của Hoa hậu Hoài Hạnh trong Doanh nhân và Cuộc sống số 11 phát sóng 9h00 ngày 28/5 trên Quốc tế ...
Tổng thống Mỹ Joe Biden công du Đông Bắc Á: Chuyến đi đa mục tiêu

Tổng thống Mỹ Joe Biden công du Đông Bắc Á: Chuyến đi đa mục tiêu

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine chưa có hồi kết, Tổng thống Mỹ Joe Biden thực hiện chuyến công du ba ngày đến Đông Bắc Á thăm Nhật Bản và Hàn Quốc.
Hàng loạt vụ đánh bom tại Afghanistan: Lạc lối giữa Kabul

Hàng loạt vụ đánh bom tại Afghanistan: Lạc lối giữa Kabul

Baoquocte.vn. Hàng loạt vụ đánh bom đã xảy ra tại Afghanistan, hàng trăm dân thường thiệt mạng. Nhà nước Hồi giáo Khorasan đã nhận trách nhiệm trong một số vụ việc.
Vì sao đàm phán hòa bình Nga-Ukraine bị bế tắc?

Vì sao đàm phán hòa bình Nga-Ukraine bị bế tắc?

Baoquocte.vn. Những khác biệt lớn không chỉ giữa Nga và Ukraine mà còn giữa nội bộ mỗi bên khiến cho hy vọng đàm phán hòa bình trở nên mong manh...
Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Baoquocte.vn. Việc quần đảo Solomon ký hiệp ước an ninh với Trung Quốc đang làm khu vực Nam Thái Bình Dương nổi sóng.
Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine rồi cũng sẽ đi đến hồi kết. Như mọi xung đột khác, giao tranh càng kéo dài thì hệ quả an ninh càng lớn và khốc liệt.
Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Baoquocte.vn. Chiến sự ở Ukraine mới chỉ vài ngày, nhưng đã động chạm đến những vấn đề lớn, quan điểm trái ngược và nhiều hệ lụy, không chỉ với Ukraine, Nga...
'Vỗ về' đảo quốc Thái Bình Dương, Australia 'ngầm' đối đầu với Trung Quốc

'Vỗ về' đảo quốc Thái Bình Dương, Australia 'ngầm' đối đầu với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tân Ngoại trưởng Australia Penny Wong tuyên bố về một chính phủ Australia khác biệt trong hành động trách nhiệm về biến đối khí hậu.
Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Baoquocte.vn. Bài phát biểu dài 45 phút của Ngoại trưởng Mỹ đã cho thấy đầy đủ cách tiếp cận mới của chính quyền Tổng thống Biden với Trung Quốc.
Hợp tác ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: 'Hãy đập mạnh thanh sắt khi còn nóng'

Hợp tác ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: 'Hãy đập mạnh thanh sắt khi còn nóng'

Baoquocte.vn. Chuyến công du củaTổng thống Mỹ Joe Biden tới Hàn Quốc và Nhật Bản là cơ hội để kết nối Seoul-Tokyo lại gần nhau hơn.
Tổng thống Joe Biden gửi thông điệp 4 chữ, Triều Tiên đáp lại bằng 3 tên lửa đạn đạo

Tổng thống Joe Biden gửi thông điệp 4 chữ, Triều Tiên đáp lại bằng 3 tên lửa đạn đạo

Baoquocte.vn. Vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ kết thúc chuyến công du châu Á, Triều Tiên đã phóng 3 tên lửa đạn đạo ra vùng biển phía Đông vào rạng sáng 25/5.
Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Baoquocte.vn. Dường như đã có một sự thay đổi của Mỹ rằng việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 sẽ tốt hơn những lựa chọn thay thế khác.
Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Baoquocte.vn. Các nước thành viên nhóm Bộ tứ đã thể hiện được tiếng nói chung trong nhiều vấn đề khu vực và quốc tế.