Covid-19 và cuộc suy thoái kinh tế tồi tệ nhất trong lịch sử

MINH ANH
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Chưa rõ đến bao giờ nền kinh tế mới có thể hồi phục hoàn toàn như trước khi đại dịch Covid-19 xảy ra, khi những vết thương khó lành sẽ còn đeo bám dai dẳng.
Kinh tế thế giới đã bắt đầu hồi phục nhưng hành trình trở lại ngưỡng sản lượng của trước đại dịch sẽ là một quá trình dài, không đều và bấp bênh. (Nguồn: Thecommonwealth.org)
Kinh tế thế giới đã bắt đầu hồi phục nhưng hành trình trở lại ngưỡng sản lượng của trước đại dịch sẽ là một quá trình dài, không đều và bấp bênh. (Nguồn: Thecommonwealth.org)

Hoạt động kinh tế giảm mạnh, khả năng tự do đi lại toàn cầu tê liệt, tình trạng mất việc làm gia tăng, nợ chính phủ tăng vọt, sự can thiệp quyết liệt của các ngân hàng Trung ương trở thành những đặc điểm chính của nền kinh tế bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 năm 2020.

Nền kinh tế Covid-19: Dài, không đều và bấp bênh

Tốc độ lây lan chóng mặt của virus SARS-CoV-2 đã buộc nhiều quốc gia phải phong tỏa ngay trong những tháng đầu tiên của năm 2020 và tình trạng hạn chế đi lại vẫn còn kéo dài đến tận bây giờ, dẫn tới các hoạt động kinh tế giảm mạnh. Thước đo hoạt động kinh tế là tăng trưởng GDP vì vậy đã giảm xuống mức thấp kỷ lục ở nhiều nền kinh tế.

Một trong những đặc điểm chính của các biện pháp chống Covid-19 trên toàn cầu là đóng cửa hoàn toàn hoặc một phần biên giới, khiến phần lớn hoạt động đi lại trên toàn cầu tê liệt.

Đến nay, dù phần lớn các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới đã nới lỏng các biện pháp hạn chế đi lại, nhưng nhiều hạn chế di chuyển qua biên giới tiếp tục được áp dụng, với các điều kiện như: Chỉ mở cửa biên giới cho những du khách thuộc một số quốc tịch hoặc từ một số điểm xuất phát cụ thể; yêu cầu phải có kết quả xét nghiệm âm tính với Covid-19 trước khi nhập cảnh; yêu cầu phải cách ly sau khi nhập cảnh.

Một hậu quả lớn từ sự sụt giảm kinh tế do dịch bệnh Covid-19 là tỷ lệ thất nghiệp tăng mạnh trên phạm vi toàn cầu. Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) nhận định, tại một số quốc gia, ảnh hưởng ban đầu của Covid-19 lên thị trường việc làm lớn gấp 10 lần so với những gì quan sát được trong những tháng đầu tiên của khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008. “Những người lao động dễ tổn thương phải hứng chịu tác động nặng nề nhất.

Nhóm lao động thu nhập thấp vốn là lực lượng chính đảm bảo duy trì những dịch vụ thiết yếu trong thời gian phong tỏa phải đối mặt rủi ro lớn bị nhiễm virus trong quá trình làm việc. Họ cũng là đối tượng đối mặt khả năng mất việc làm cao hơn và giảm thu nhập nhiều hơn”, OECD viết trong báo cáo.

Tình thế buộc các chính phủ phải tăng chi tiêu để bảo vệ việc làm và hỗ trợ người lao động. Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi tháng 10, các biện pháp tài khóa để chống lại cú sốc kinh tế mà Covid-19 gây ra đã tiêu tốn 12 nghìn tỷ USD. Mức chi tiêu khổng lồ này đã đẩy nợ công toàn cầu lên mức cao chưa từng thấy, nhưng IMF vẫn khuyến cáo các chính phủ không vội rút các biện pháp kích cầu bằng tài khóa. “Trong lúc còn nhiều lao động thất nghiệp, các doanh nghiệp vừa và nhỏ chật vật và khoảng 80-90 triệu người có thể rơi vào cảnh nghèo cùng cực trong năm 2020 do ảnh hưởng của đại dịch ngay cả sau khi được hỗ trợ, còn quá sớm để các chính phủ dừng các biện pháp kích cầu”, báo cáo của IMF viết.

Không chỉ các chính phủ nới lỏng tài khóa, các ngân hàng trung ương cũng phải vào cuộc, mạnh tay nới lỏng chính sách tiền tệ để cứu tăng trưởng kinh tế, thông qua bơm tiền và hạ lãi suất về mức siêu thấp. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) - Ngân hàng trung ương có ảnh hưởng toàn cầu này đã hạ lãi suất về gần 0 và cam kết sẽ chưa nâng lãi suất trở lại chừng nào lạm phát chưa vượt ngưỡng mục tiêu 2%. Lãi suất của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang ở ngưỡng âm 0,25% và lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) hiện là âm 0,1%.

Lãi suất thấp giúp các chính phủ kiểm soát tốt hơn khối nợ công tăng mạnh, trong khi lượng tiền mà các ngân hàng trung ương bơm vào nền kinh tế thông qua việc mua tài sản giúp cung cấp thanh khoản dồi dào. Chiến lược kết hợp lãi suất thấp với bơm tiền cũng được ngân hàng trung ương nhiều nền kinh tế mới nổi học theo để vực dậy tăng trưởng.

IMF dự báo kinh tế toàn cầu suy giảm 4,4% trong năm nay và có thể tăng trưởng 5,2% trong năm 2021. Từ tháng 10, IMF cũng nhận định, kinh tế thế giới đã bắt đầu hồi phục, nhưng cảnh báo hành trình trở lại ngưỡng sản lượng của trước đại dịch sẽ là một quá trình dài, không đều và bấp bênh.

Vết thương khó lành và liều vaccine

Mức độ can thiệp kỷ lục của các ngân hàng trung ương và chính phủ các nước trên toàn thế giới đã giúp thúc đẩy các nền kinh tế vốn đang rơi vào suy thoái sâu phục hồi. Tuy nhiên, sự can thiệp này cũng đi kèm với hậu quả. Các điều kiện tín dụng lỏng lẻo, vốn có ý nghĩa thiết yếu trong việc duy trì sự tồn tại của các doanh nghiệp, đã dẫn đến thanh khoản tăng mạnh, vô tình khiến cổ phiếu toàn cầu tăng lên các mức cao kỷ lục – tất cả đều diễn ra trong một năm suy thoái.

Sự khác biệt rõ rệt giữa bối cảnh kinh tế vĩ mô và thị trường đã làm dấy lên lo ngại giữa các nhà đầu tư. Định giá trên thị trường vốn chủ sở hữu và thu nhập cố định đang ở mức cao, nhờ có sự kết hợp giữa giá cả tăng và thu nhập giảm trong năm nay.

Với hầu hết các danh mục tài sản hiện đang giao dịch ở mức cao nhất trong 10 năm qua, quả thực các nhà đầu tư đã trở nên dễ bị tổn thương hơn, trước những khả năng điều chỉnh sắp tới.

Những bước tiến gần đây về vaccine đã làm sáng hơn triển vọng kinh tế toàn cầu, nhưng một số chuyên gia cho rằng, việc vaccine được triển khai chậm ở các nước đang phát triển có thể cản trở việc các hoạt động kinh tế quay trở lại mức trước đại dịch. Ngay cả ở những nền kinh tế phát triển như châu Âu, việc tái áp các biện pháp phong tỏa để ứng phó với làn sóng virus mới cũng có thể đẩy lùi sự hồi phục kinh tế.

Có thể nói, lối thoát khỏi đại dịch cuối cùng đã được tìm thấy. Vaccine sẽ giải cứu thế giới khỏi thảm họa kinh tế đau thương nhất kể từ cuộc Đại suy thoái. Tuy nhiên, lợi ích sẽ khó mà được phân bổ đồng đều. Các quốc gia giàu có ở châu Âu và Bắc Mỹ đã có phần lớn lượng vaccine còn hạn chế, nắm lợi thế cải thiện đáng kể về vận mệnh kinh tế. Các nước đang phát triển - nơi sinh sống của hầu hết nhân loại - phải tự đảm bảo liều lượng vaccine cho mình.

Việc phân phối vaccine như vậy chắc chắn sẽ dẫn đến thực tế - kinh tế toàn cầu sẽ nối tiếp sự bất bình đẳng. Nền kinh tế toàn cầu từ lâu đã bị phân hóa bởi chênh lệch sâu sắc về giàu nghèo, giáo dục và khả năng tiếp cận các yếu tố quan trọng như nước sạch, điện và Internet.

Đại dịch gieo rắc chết chóc và tàn phá sinh kế của những người yếu thế, phụ nữ và các hộ gia đình có thu nhập thấp. Và các nước nghèo sẽ tiếp tục bị tàn phá bởi đại dịch, buộc họ phải tận dụng hết số vốn ít ỏi, vốn vẫn đang căng thẳng bởi nợ nần vay từ các nước giàu có.

Truyền thông Mỹ: Năm 2020 dường như là năm tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ

Truyền thông Mỹ: Năm 2020 dường như là năm tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ

TGVN. Truyền thông Mỹ nhận định, 2020 dường như là năm tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ với những biến động mạnh trong ...

Việt Nam - nền kinh tế duy nhất trong ASEAN chiến thắng đại dịch Covid-19

Việt Nam - nền kinh tế duy nhất trong ASEAN chiến thắng đại dịch Covid-19

TGVN. Theo tờ Nikkei Asian Review, Việt Nam đang trở thành câu chuyện thành công về kinh tế duy nhất tại khu vực Đông Nam ...

Brazil tuyên bố chính thức thoát khỏi suy thoái kinh tế do Covid-19, nêu những thách thức mới

Brazil tuyên bố chính thức thoát khỏi suy thoái kinh tế do Covid-19, nêu những thách thức mới

TGVN. Ngày 13/11, Bộ trưởng Kinh tế Brazil Paulo Guedes tuyên bố quốc gia lớn nhất Mỹ Latinh này đã chính thức thoát khỏi suy ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Những lưu ý khi thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2020

Những lưu ý khi thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2020

Người nộp thuế khi thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân 2020 cần lưu ý những điểm sau.
Mỹ phát triển hệ thống kết hợp với F-35 đánh chặn tên lửa siêu âm Nga

Mỹ phát triển hệ thống kết hợp với F-35 đánh chặn tên lửa siêu âm Nga

Theo chuyên gia Mỹ, chiến đấu cơ đa năng thế hệ thứ năm F-35 Lightning II kết hợp với hệ thống phòng không có thể phát hiện tên lửa siêu ...
Nhà thám hiểm lập kỷ lục lặn đến điểm sâu nhất thế giới

Nhà thám hiểm lập kỷ lục lặn đến điểm sâu nhất thế giới

Nhà thám hiểm người Mỹ gốc Anh, ông Richard Garriot, 59 tuổi, vừa trở thành người đầu tiên chạm đến điểm sâu nhất thế giới.
XSĐN 10/3 - Kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 10/3/2021 - SXĐN 10/3 - KQXSĐN thứ 4

XSĐN 10/3 - Kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 10/3/2021 - SXĐN 10/3 - KQXSĐN thứ 4

XSĐN 10/3. Xổ số Đồng Nai hôm nay ngày 10 tháng 3 năm 2021. Xo so Đồng Nai. KQXSĐN 10/3. KQXSĐN.
Sở giao dịch chứng khoán cùng 'Rung chuông vì Bình đẳng giới'

Sở giao dịch chứng khoán cùng 'Rung chuông vì Bình đẳng giới'

106 sở giao dịch chứng khoán trên thế giới, trong đó có Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh đã cùng 'Rung chuông vì Bình đẳng giới'.
Du lịch Việt Nam bàn các phương án mở lại thị trường quốc tế

Du lịch Việt Nam bàn các phương án mở lại thị trường quốc tế

Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã bàn đến các phương án, sẵn sàng cho việc mở lại thị trường du lịch quốc tế nửa cuối năm 2021.
Vấn đề Đài Loan: Mỹ 'đối đáp' Trung Quốc sau khi bị cảnh báo rút lại 'những động thái nguy hiểm'

Vấn đề Đài Loan: Mỹ 'đối đáp' Trung Quốc sau khi bị cảnh báo rút lại 'những động thái nguy hiểm'

Thư ký Báo chí Nhà Trắng Jen Psaki cho biết, Mỹ giữ nguyên lập trường sẽ tiếp tục hỗ trợ Đài Loan duy trì khả năng phòng vệ đầy đủ.
Hải quân Mỹ 'lo ngại' nhưng vẫn sẵn sàng đối đầu Trung Quốc ở Biển Đông và các khu vực khác

Hải quân Mỹ 'lo ngại' nhưng vẫn sẵn sàng đối đầu Trung Quốc ở Biển Đông và các khu vực khác

Mỹ lo ngại trước sự trỗi dậy nhanh chóng của Trung Quốc nhưng vẫn tiếp tục thách thức các hành động của nước này ở châu Á-Thái Bình Dương.
Tiếp nối vai trò Chủ tịch ASEAN từ Việt Nam: Cơ hội và thách thức với Brunei

Tiếp nối vai trò Chủ tịch ASEAN từ Việt Nam: Cơ hội và thách thức với Brunei

Chuyển giao chiếc ghế Chủ tịch ASEAN cho Brunei vào tháng 11/2020, Việt Nam đồng thời bàn giao chương trình nghị sự liên quan.
XSMN 10/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 10/3/2021 - SXMN 10/3 - xổ số hôm nay

XSMN 10/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 10/3/2021 - SXMN 10/3 - xổ số hôm nay

XSMN 10/3. Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 10 tháng 3 năm 2021. KQXSMN thứ 4. SXMN 10/3. KQSXMN.
2 tháng đầu năm, ngân sách Nhà nước bội thu 79.400 tỷ đồng

2 tháng đầu năm, ngân sách Nhà nước bội thu 79.400 tỷ đồng

Theo số liệu của Bộ Tài chính, 2 tháng đầu năm 2021, tổng thu ngân sách Nhà nước (NSNN) ước đạt 286.700 tỷ đồng, tổng chi NSNN ước đạt 207.300 tỷ đồng.
Kinh tế cửa khẩu - đòn bẩy quan trọng để phát triển kinh tế Quảng Ninh

Kinh tế cửa khẩu - đòn bẩy quan trọng để phát triển kinh tế Quảng Ninh

Quảng Ninh tiếp tục phát huy hiệu quả lợi thế tự nhiên, đưa kinh tế cửa khẩu thành đòn bẩy quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội.
Chớp cơ hội xuất hàng sang Anh nhờ UKVFTA

Chớp cơ hội xuất hàng sang Anh nhờ UKVFTA

Doanh nghiệp xuất khẩu thuộc nhiều ngành hàng có lợi thế sang Anh đã đón bắt rất nhanh cơ hội từ UKVFTA để hưởng ưu đãi thuế quan.
Giá heo hơi hôm nay 9/3: Nguồn cung dồi dào, giá heo hơi liên tục điều chỉnh giảm

Giá heo hơi hôm nay 9/3: Nguồn cung dồi dào, giá heo hơi liên tục điều chỉnh giảm

Giá heo hơi hôm nay (9/3) điều chỉnh tăng/giảm trái chiều trên cả nước.
Giá tiêu hôm nay 9/3: Thế giới kéo dài đà tăng mạnh, thấp nhất 59.000đ/kg; dự báo giá tiêu 2021

Giá tiêu hôm nay 9/3: Thế giới kéo dài đà tăng mạnh, thấp nhất 59.000đ/kg; dự báo giá tiêu 2021

Giá tiêu hôm nay tăng 350 Rupee/tạ so với phiên gần nhất, giao dịch ở 35.708,35 Rupee/tạ (thấp nhất) và 36.058,35 Rupee/tạ (cao nhất).
Doanh nhân Lê Hồng Thuỷ Tiên: ‘Chuyển mình thầm lặng’ với sứ mệnh mang tinh hoa Việt vươn tầm thế giới

Doanh nhân Lê Hồng Thuỷ Tiên: ‘Chuyển mình thầm lặng’ với sứ mệnh mang tinh hoa Việt vươn tầm thế giới

Doanh nhân Lê Hồng Thủy Tiên đã chứng tỏ tài năng lãnh đạo và kinh doanh ngày càng được khẳng định của mình.
Tin bất động sản mới nhất: Có thể thu hồi dự án chậm tiến độ tại Hòa Bình, TP HCM điều tra nạn bảo kê xây nhà trái phép

Tin bất động sản mới nhất: Có thể thu hồi dự án chậm tiến độ tại Hòa Bình, TP HCM điều tra nạn bảo kê xây nhà trái phép

Thanh tra dự án nghỉ dưỡng tại Hòa Bình chậm tiến độ, Thủ tướng yêu cầu xử lý các địa phương tăng giá đất… là những tin bất động sản mới nhất.
Có 2-3 tỷ, nên ‘đổ’ vào phân khúc bất động sản nào để sinh lợi tốt nhất?

Có 2-3 tỷ, nên ‘đổ’ vào phân khúc bất động sản nào để sinh lợi tốt nhất?

Nếu nhà đầu tư muốn cho thuê căn hộ hoặc chuyển vào ở tại bất động sản đã mua, họ nên tìm hiểu các căn hộ ở phân khúc trung cấp.
Tin bất động sản mới nhất: Đất Thủ Đức tăng 360% sau hơn 10 năm; sắp khởi công sân bay Phan Thiết; TPHCM gỡ tắc cho loạt dự án ‘khủng’

Tin bất động sản mới nhất: Đất Thủ Đức tăng 360% sau hơn 10 năm; sắp khởi công sân bay Phan Thiết; TPHCM gỡ tắc cho loạt dự án ‘khủng’

Đất Thủ Đức tăng 360%; sắp khởi công sân bay Phan Thiết; TPHCM gỡ tắc cho loạt dự án ‘khủng’… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản 2021: Chuyên gia nước ngoài nhận định về phân khúc 'ngôi sao sáng' hậu Covid-19

Bất động sản 2021: Chuyên gia nước ngoài nhận định về phân khúc 'ngôi sao sáng' hậu Covid-19

Bất động sản liền thổ ở một số khu vực lân cận TP. HCM là phân khúc nhận được sự quan tâm bậc nhất của người mua.
Tin bất động sản mới nhất: Địa ốc phố cổ Hà Nội cho thuê vẫn 'khóc ròng', giá đất Đà Nẵng sẽ cao gấp 3,6 lần Nha Trang

Tin bất động sản mới nhất: Địa ốc phố cổ Hà Nội cho thuê vẫn 'khóc ròng', giá đất Đà Nẵng sẽ cao gấp 3,6 lần Nha Trang

Địa ốc phố cổ Hà Nội cho thuê 'khóc ròng' vì ế ẩm; giá đất Đà Nẵng cao gấp 3,6 lần Nha Trang… là những tin bất động sản mới nhất.
Tin bất động sản mới nhất: Quy hoạch phân khu sông Hồng thoát bế tắc sau 10 năm, giới nhà giàu sẽ đổ tiền vào phân khúc địa ốc nào?

Tin bất động sản mới nhất: Quy hoạch phân khu sông Hồng thoát bế tắc sau 10 năm, giới nhà giàu sẽ đổ tiền vào phân khúc địa ốc nào?

Hà Nội nghe báo cáo về Quy hoạch phân khu sông Hồng, Đà Nẵng có nhiều siêu dự án lên kế hoạch đền bù… là những tin bất động sản mới nhất.
Thị trường chứng khoán ngày 9/3: Vùng hỗ trợ mạnh gọi tên 1.150 điểm

Thị trường chứng khoán ngày 9/3: Vùng hỗ trợ mạnh gọi tên 1.150 điểm

Thị trường chứng khoán phiên ngày 9/3 áp lực bán gia tăng ngay từ mở cửa, trong phiên dù có lúc lực cầu nhưng chưa đủ để bứt phá thoát khỏi đà giảm.
SSI Research: Lãi suất ngân hàng sẽ vẫn giữ ở mức thấp

SSI Research: Lãi suất ngân hàng sẽ vẫn giữ ở mức thấp

Theo SSI Research, việc một số ngân hàng điều chỉnh lãi suất tiền gửi trong 2 tuần gần đây chỉ mang tính chất cục bộ.
Tài chính toàn diện dành cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ

Tài chính toàn diện dành cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ

BIDV vừa ra mắt Chương trình tài chính toàn diện giảm thiểu tác động của đại dịch Covid-19 tới doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 9/3-Giằng co khó lường?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 9/3-Giằng co khó lường?

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày
Thị trường chứng khoán ngày 8/3: Khối ngoại bán ròng trên nghìn tỷ

Thị trường chứng khoán ngày 8/3: Khối ngoại bán ròng trên nghìn tỷ

Thị trường chứng khoán hôm nay 8/3 mở cửa với sắc xanh. Tuy nhiên đà tăng không duy trì mà hụt hơi làm xu hướng ảm đạm, rung lắc và giảm nhẹ tới cuối phiên.
Chứng khoán châu Á đồng loạt tăng điểm phiên sáng 8/3

Chứng khoán châu Á đồng loạt tăng điểm phiên sáng 8/3

Các thị trường chứng khoán ở châu Á đồng loạt tăng điểm khi mở cửa phiên sáng 8/3 tiếp nối đà đi lên của thị trường chứng khoán Phố Wall (Mỹ)
Phiên bản di động