Cuộc chiến gìn giữ ký ức về Hiroshima và Nagasaki: Lời kể của một nhân chứng sống

Việt Hà
TGVN. Trong khi Nhật Bản tưởng niệm 75 năm thảm họa bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, những người sống sót cố gắng nhắc nhở thế giới về sự kinh hoàng của vũ khí hạt nhân.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Hiroshima tưởng niệm 73 năm ngày "Little Boy" rơi xuống
Nhật Bản tưởng niệm 72 năm thảm họa bom nguyên tử tại Nagasaki
1735 3000
Bà Keiko Ogura phát biểu trong cuộc họp báo trực tuyến từ Hiroshima tháng 7/2020. (Nguồn: AP)

Quá khứ đau lòng

Keiko Ogura mới lên 8 tuổi khi chiếc máy bay ném bom B-29 có biệt danh “Enola Gay” thả trái bom hạt nhân có sức công phá tương đương 16.000 tấn thuốc nổ TNT xuống Hiroshima vào lúc 8 giờ 15 phút, ngày 6/8/1945.

Ước tính 80.000 người trên tổng số 350.000 cư dân thành phố thiệt mạng ngay sau vụ nổ. Đến cuối năm 1945, con số này tăng lên 140.000 do các vết thương hay phơi nhiễm phóng xạ.

Ogura đang chơi ở gần nhà khi sóng xung kích từ trái bom hất bổng bà lên và khiến bà bất tỉnh. Tuy nhiên, bà là một trong số ít người may mắn sống sót để kể lại câu chuyện đó. Những người như Ogura luôn mơ ước về thế giới không còn vũ khí hạt nhân, tuy mong muốn này đang ngày càng xa vời.

“Sáng hôm đó, bố tôi nói rằng có gì đó không ổn và bảo tôi không đến trường”, bà kể. Vụ nổ làm tốc mái và phá hủy hầu hết nội thất trong nhà, nơi bà sống cùng cha mẹ và hai anh em trai. Họ đã may mắn sống sót. “Chỉ có bóng tối và sự yên lặng tuyệt đối. Tôi không biết phải làm gì ngoài ép mình xuống sàn nhà. Tất cả những gì tôi nghe được là tiếng em trai khóc”, Ogura hồi tưởng.

Đến buổi chiều, những người ở trong bán kính khoảng một dặm rưỡi từ tâm vụ nổ bắt đầu về đến nhà. “Mặt và tóc họ bị bỏng nghiêm trọng, da bị bong ra. Họ không nói gì… chỉ rên rỉ và xin nước”.

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Ogura lấy nước từ giếng cho hai người và kinh hoàng chứng kiến họ ngã quỵ và chết ngay sau khi uống nước. “Tôi không biết việc đưa nước cho họ trong tình trạng đó là nguy hiểm và đã tự dằn vặt về cái chết của họ suốt 10 năm sau đó”.

Ogura là một trong khoảng 136.700 "hibakusha" - thuật ngữ chỉ những người sống sót sau hai vụ nổ hạt nhân ở Hiroshima và Nagasaki - còn lại, tính cả những người còn trong bụng mẹ vào thời điểm đó. Với độ tuổi trung bình là 83, nhiều người đang phải chống chọi với các căn bệnh mãn tính gây ra bởi phơi nhiễm hạt nhân.

Hơn 300.000 hibakusha đã qua đời, trong đó 9.254 người chết năm ngoái, theo số liệu của Bộ Y tế Nhật Bản.

Khảo sát gần đây của hãng tin Kyodo chỉ ra rằng, hơn 3/4 số người sống sót cảm thấy khó khăn trong việc kể lại câu chuyện của bản thân, trong đó nhiều người dẫn lý do tuổi già. Chỉ khoảng 1/5 số người được hỏi nói rằng, họ vẫn muốn tiếp tục chia sẻ về ký ức của mình.

Những người như Ogura, dành nhiều năm đi khắp nước Nhật và nhiều quốc gia trên thế giới để kể lại câu chuyện đau thương, đang cảm thấy nản lòng với quá ít nỗ lực nhằm giải trừ vũ khí hạt nhân, cũng như lo ngại về thế giới không còn những ký ức của các hibakusha.

“Ban đầu, nhớ lại những ngày đó mang đến cảm giác rất đau đớn”, Ogura chia sẻ. Bà đã không kể về trải nghiệm của mình cho đến 40 năm sau. “Nhưng tôi mong những người Mỹ trẻ tuổi biết được đất nước họ đã làm gì. Tôi không đổ lỗi, tôi chỉ muốn họ biết được sự thật và suy ngẫm”.

Chạy đua với thời gian

Mặc dù mới 5 tuổi vào thời điểm đó, Sueichi Kido vẫn nhớ tiếng động cơ của chiếc Bockscar, loại B-29 thả trái bom plutoni xuống Nagasaki vào ngày 9/8/1945, giết chết 74.000 người. “Tôi nhớ, có ai đó nói rằng, tiếng của nó nghe không giống máy bay Nhật… rồi ánh sáng lóe lên và tiếng nổ đến ngay sau đó”, ông chia sẻ với The Guardian.

Kido, 80 tuổi, là giảng viên đại học nghỉ hưu và là Tổng thư ký của Nihon Hidankyo, tổ chức đại diện cho những người sống sót sau hai vụ nổ. “Có những điều tôi nhớ rõ về buổi sáng đó, nhưng có những thứ tôi hoàn toàn không nhớ gì”, ông chia sẻ.

Tin liên quan
75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời 75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời

Kido đang đứng trước nhà mình, cách tâm vụ nổ khoảng 2 km, khi bị sóng xung kích hất tung lên. Mẹ ông đứng gần đó bị bỏng nặng ở mặt và ngực. “Không còn gì sót lại trong khu vực xung quanh. Tất cả là màu đen. Tôi nhớ đã trông thấy các thi thể cháy thành than trôi trên sông”.

Sáu ngày sau, Kido cùng bảy anh chị em và cha mẹ lần đầu tiên nghe thấy giọng nói của Nhật Hoàng Hirohito trên radio. “Chúng tôi không hiểu rõ những điều ngài nói, ngoại trừ Nhật Bản đã thua trong cuộc chiến”.

Cuối tuần này, ông Kido sẽ thực hiện cuộc hành hương thường niên về lại Nagasaki. “Không còn nhiều người trong chúng tôi còn sống. Thời gian sắp hết và chúng tôi phải đối mặt với điều đó. Nhưng tôi sẽ dành quãng đời còn lại của mình, làm hết sức có thể như một thành viên của thế hệ hibakusha cuối cùng".

Quyết tâm của Kido được chia sẻ bởi Ogura, người đang chạy đua với thời gian thay vì nỗi dằn vặt của người sống sót.

“Những người như tôi luôn tự hỏi, tại sao mình còn sống khi những người khác đã chết?”, bà nói. “Tôi không bao giờ quên hai người đã chết trước mặt mình. Tuy nhiên, tôi vẫn sẽ kể lại câu chuyện đó cho đến hơi thở cuối cùng, để cái chết của họ và những nạn nhân khác không vô ích”.

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

TGVN. Cuộc chạy đua về nghiên cứu, giành quyền sở hữu hay chính trị hóa vaccine ngừa Covid-19 giữa một số quốc gia cần sớm ...

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của ...

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Việt Hà (theo The Guardian)

Đọc thêm

Kể chuyện Tổ quốc bằng âm nhạc giao hưởng

Kể chuyện Tổ quốc bằng âm nhạc giao hưởng

Nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2/9, “Trường ca Tổ quốc” được giới thiệu tới công chúng, cho thấy cách một nghệ sĩ tiếp cận lịch sử bằng giao ...
Nối gót TikTok, thêm một nền tảng ‘vào tầm ngắm’ của Brazil liên quan chính sách trẻ vị thành niên

Nối gót TikTok, thêm một nền tảng ‘vào tầm ngắm’ của Brazil liên quan chính sách trẻ vị thành niên

Brazil khởi kiện Discord, yêu cầu bồi thường 97 triệu USD, cho rằng, nền tảng này chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ trẻ em.
Trước thềm chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình, Trung Quốc thúc đẩy ‘gỡ vướng’ trong tiếp xúc cấp cao

Trước thềm chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình, Trung Quốc thúc đẩy ‘gỡ vướng’ trong tiếp xúc cấp cao

Trung Quốc kêu gọi Mỹ cùng tháo gỡ các trở ngại đối với trao đổi cấp cao, trong bối cảnh chuyến thăm Washington của Chủ tịch Tập Cận Bình đang ...
Đại sứ quán Lào tại Việt Nam chúc mừng Quốc khánh Việt Nam

Đại sứ quán Lào tại Việt Nam chúc mừng Quốc khánh Việt Nam

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao đã tiếp Đại sứ Lào tại Việt Nam.
Công bố con số khủng về năng lực hạt nhân của Triều Tiên, Hàn Quốc thừa nhận 'một sự thật phũ phàng'

Công bố con số khủng về năng lực hạt nhân của Triều Tiên, Hàn Quốc thừa nhận 'một sự thật phũ phàng'

Năng lực hạt nhân của Triều Tiên tăng 100.000 lần trong 30 năm qua và cách tiếp cận theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa hoàn toàn là không ...
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương thăm và làm việc tại Nhật Bản

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương thăm và làm việc tại Nhật Bản

Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng đã làm việc với các quan chức cấp cao Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản (LDP).
Nối gót TikTok, thêm một nền tảng ‘vào tầm ngắm’ của Brazil liên quan chính sách trẻ vị thành niên

Nối gót TikTok, thêm một nền tảng ‘vào tầm ngắm’ của Brazil liên quan chính sách trẻ vị thành niên

Brazil khởi kiện Discord, yêu cầu bồi thường 97 triệu USD, cho rằng, nền tảng này chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ trẻ em.
Trước thềm chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình, Trung Quốc thúc đẩy ‘gỡ vướng’ trong tiếp xúc cấp cao

Trước thềm chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình, Trung Quốc thúc đẩy ‘gỡ vướng’ trong tiếp xúc cấp cao

Trung Quốc kêu gọi Mỹ cùng tháo gỡ các trở ngại đối với trao đổi cấp cao, trong bối cảnh chuyến thăm Washington của Chủ tịch Tập Cận Bình đang cận kề.
Công bố con số khủng về năng lực hạt nhân của Triều Tiên, Hàn Quốc thừa nhận 'một sự thật phũ phàng'

Công bố con số khủng về năng lực hạt nhân của Triều Tiên, Hàn Quốc thừa nhận 'một sự thật phũ phàng'

Năng lực hạt nhân của Triều Tiên tăng 100.000 lần trong 30 năm qua và cách tiếp cận theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa hoàn toàn là không khả thi.
Mỹ tính chuyện ‘đại tu’ thế trận ở châu Âu, NATO chuẩn bị lên đời 3.0

Mỹ tính chuyện ‘đại tu’ thế trận ở châu Âu, NATO chuẩn bị lên đời 3.0

Mỹ đang rà soát thế trận quân sự tại châu Âu nhằm củng cố khả năng sẵn sàng và thúc đẩy một NATO được Washington gọi là “NATO 3.0”.
Thảm họa lũ quét, sạt lở ở biên giới Nepal-Trung Quốc: Gần 1.500 người mất tích, chạy đua cứu hộ, cộng đồng quốc tế chung sức

Thảm họa lũ quét, sạt lở ở biên giới Nepal-Trung Quốc: Gần 1.500 người mất tích, chạy đua cứu hộ, cộng đồng quốc tế chung sức

Công tác tìm kiếm và cứu nạn tiếp tục được triển khai tại khu vực biên giới Nepal-Trung Quốc sau thảm họa lũ quét và sạt lở nghiêm trọng.
Thế giới đổi thay, Tổng Thư ký Liên hợp quốc thúc 'làm mới' hoạt động gìn giữ hòa bình

Thế giới đổi thay, Tổng Thư ký Liên hợp quốc thúc 'làm mới' hoạt động gìn giữ hòa bình

Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres kêu gọi điều chỉnh hoạt động gìn giữ hòa bình trước những biến động sâu sắc của môi trường an ninh toàn cầu.
Căng thẳng an ninh Đông Bắc Á

Căng thẳng an ninh Đông Bắc Á

Đông Bắc Á từ lâu được xem là một trong những khu vực tiềm ẩn nhiều điểm nóng có nguy cơ phát sinh xung đột.
Ấn Độ 80 năm độc lập: Hướng tới vai trò cường quốc

Ấn Độ 80 năm độc lập: Hướng tới vai trò cường quốc

Vào thời điểm kỷ niệm 80 năm độc lập, sự trỗi dậy của Ấn Độ đã trở thành một trong những xu thế địa chính trị quan trọng nhất của thế kỷ XXI.
ASEAN khẳng định thương hiệu, giữ vững vai trò trung tâm

ASEAN khẳng định thương hiệu, giữ vững vai trò trung tâm

Lịch sử gần 7 thập kỷ tồn tại của ASEAN cho thấy duy trì và giữ vững vai trò trung tâm luôn là yếu tố quan trọng hàng đầu.
Ngoại trưởng Trung Quốc thăm Hàn Quốc: Bài toán Triều tiên và cách tiếp cận 'đúng điểm rơi' của Bắc Kinh

Ngoại trưởng Trung Quốc thăm Hàn Quốc: Bài toán Triều tiên và cách tiếp cận 'đúng điểm rơi' của Bắc Kinh

Chuyến thăm Hàn Quốc của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị diễn ra vào thời điểm ngoại giao trên bán đảo Triều Tiên đang xuất hiện những tín hiệu mới.
5 năm chính quyền Taliban tại Afghanistan: Một chặng đường, nhiều phép thử

5 năm chính quyền Taliban tại Afghanistan: Một chặng đường, nhiều phép thử

Tròn 5 năm sau khi tiến vào Kabul, chính quyền Taliban đã duy trì được quyền kiểm soát Afghanistan, song chưa tạo dựng được nền tảng phát triển bền vững.
AI toàn cầu: Việt Nam cần chọn chỗ đứng thay vì chạy đua bằng mọi giá

AI toàn cầu: Việt Nam cần chọn chỗ đứng thay vì chạy đua bằng mọi giá

AI đang trở thành cuộc đua năng lực quốc gia, với một hệ sinh thái từ chip, trung tâm dữ liệu, điện năng, dữ liệu, nhân lực đến vốn và thị trường.
Mỹ tạm dừng xử lý hồ sơ thị thực nhập cư trên toàn cầu

Mỹ tạm dừng xử lý hồ sơ thị thực nhập cư trên toàn cầu

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã tạm dừng xử lý tất cả hồ sơ xin thị thực nhập cư tại các đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ trên toàn thế giới.
Từ UAV của Ukraine, nhìn về công nghiệp quốc phòng Mỹ

Từ UAV của Ukraine, nhìn về công nghiệp quốc phòng Mỹ

Trong một năm, Ukraine sản xuất số lượng UAV tấn công nhiều hơn tổng số mà chương trình UAV chủ lực của Lầu Năm Góc dự kiến đặt hàng cho đến năm 2027.
Học giả Nhật Bản: Cần một chính sách đa chiều để giải quyết 'cơn đau đầu' tỷ lệ sinh thấp

Học giả Nhật Bản: Cần một chính sách đa chiều để giải quyết 'cơn đau đầu' tỷ lệ sinh thấp

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ sinh thấp tại Nhật Bản, song nước này cần một nỗ lực đa chiều để có thể giải quyết bài toán trên.
Chuyên gia Viện Kinh tế quốc tế Peterson bình luận gì về tương lai thuế quan Mỹ?

Chuyên gia Viện Kinh tế quốc tế Peterson bình luận gì về tương lai thuế quan Mỹ?

Chuyên gia Viện Kinh tế quốc tế Peterson (Mỹ) dự báo, bức tường thuế quan Mỹ sẽ được duy trì ít nhất đến năm 2029 sau khi ông Trump rời ghế Tổng thống.
Thứ các quốc gia châu Á cần, Trung Quốc có, Bắc Kinh khẳng định ưu thế trong cuộc đua AI toàn cầu

Thứ các quốc gia châu Á cần, Trung Quốc có, Bắc Kinh khẳng định ưu thế trong cuộc đua AI toàn cầu

Các quốc gia châu Á chọn con đường tự chủ chiến lược, tự mình kiểm soát năng lực AI thay vì thuê từ một nền tảng nước ngoài. Và Trung Quốc đáp ứng được điều ...
Người Mỹ thắt chặt hầu bao nhưng vẫn không bỏ cà phê, đồ ăn nhanh và những món ‘tự thưởng’

Người Mỹ thắt chặt hầu bao nhưng vẫn không bỏ cà phê, đồ ăn nhanh và những món ‘tự thưởng’

Người tiêu dùng Mỹ đang cắt giảm các khoản mua lớn nhưng vẫn dành tiền cho những món nhỏ mang lại cảm giác hưởng thụ.
Phiên bản di động