Cuộc chiến gìn giữ ký ức về Hiroshima và Nagasaki: Lời kể của một nhân chứng sống

Việt Hà
TGVN. Trong khi Nhật Bản tưởng niệm 75 năm thảm họa bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, những người sống sót cố gắng nhắc nhở thế giới về sự kinh hoàng của vũ khí hạt nhân.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Hiroshima tưởng niệm 73 năm ngày "Little Boy" rơi xuống
Nhật Bản tưởng niệm 72 năm thảm họa bom nguyên tử tại Nagasaki
1735 3000
Bà Keiko Ogura phát biểu trong cuộc họp báo trực tuyến từ Hiroshima tháng 7/2020. (Nguồn: AP)

Quá khứ đau lòng

Keiko Ogura mới lên 8 tuổi khi chiếc máy bay ném bom B-29 có biệt danh “Enola Gay” thả trái bom hạt nhân có sức công phá tương đương 16.000 tấn thuốc nổ TNT xuống Hiroshima vào lúc 8 giờ 15 phút, ngày 6/8/1945.

Ước tính 80.000 người trên tổng số 350.000 cư dân thành phố thiệt mạng ngay sau vụ nổ. Đến cuối năm 1945, con số này tăng lên 140.000 do các vết thương hay phơi nhiễm phóng xạ.

Ogura đang chơi ở gần nhà khi sóng xung kích từ trái bom hất bổng bà lên và khiến bà bất tỉnh. Tuy nhiên, bà là một trong số ít người may mắn sống sót để kể lại câu chuyện đó. Những người như Ogura luôn mơ ước về thế giới không còn vũ khí hạt nhân, tuy mong muốn này đang ngày càng xa vời.

“Sáng hôm đó, bố tôi nói rằng có gì đó không ổn và bảo tôi không đến trường”, bà kể. Vụ nổ làm tốc mái và phá hủy hầu hết nội thất trong nhà, nơi bà sống cùng cha mẹ và hai anh em trai. Họ đã may mắn sống sót. “Chỉ có bóng tối và sự yên lặng tuyệt đối. Tôi không biết phải làm gì ngoài ép mình xuống sàn nhà. Tất cả những gì tôi nghe được là tiếng em trai khóc”, Ogura hồi tưởng.

Đến buổi chiều, những người ở trong bán kính khoảng một dặm rưỡi từ tâm vụ nổ bắt đầu về đến nhà. “Mặt và tóc họ bị bỏng nghiêm trọng, da bị bong ra. Họ không nói gì… chỉ rên rỉ và xin nước”.

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Ogura lấy nước từ giếng cho hai người và kinh hoàng chứng kiến họ ngã quỵ và chết ngay sau khi uống nước. “Tôi không biết việc đưa nước cho họ trong tình trạng đó là nguy hiểm và đã tự dằn vặt về cái chết của họ suốt 10 năm sau đó”.

Ogura là một trong khoảng 136.700 "hibakusha" - thuật ngữ chỉ những người sống sót sau hai vụ nổ hạt nhân ở Hiroshima và Nagasaki - còn lại, tính cả những người còn trong bụng mẹ vào thời điểm đó. Với độ tuổi trung bình là 83, nhiều người đang phải chống chọi với các căn bệnh mãn tính gây ra bởi phơi nhiễm hạt nhân.

Hơn 300.000 hibakusha đã qua đời, trong đó 9.254 người chết năm ngoái, theo số liệu của Bộ Y tế Nhật Bản.

Khảo sát gần đây của hãng tin Kyodo chỉ ra rằng, hơn 3/4 số người sống sót cảm thấy khó khăn trong việc kể lại câu chuyện của bản thân, trong đó nhiều người dẫn lý do tuổi già. Chỉ khoảng 1/5 số người được hỏi nói rằng, họ vẫn muốn tiếp tục chia sẻ về ký ức của mình.

Những người như Ogura, dành nhiều năm đi khắp nước Nhật và nhiều quốc gia trên thế giới để kể lại câu chuyện đau thương, đang cảm thấy nản lòng với quá ít nỗ lực nhằm giải trừ vũ khí hạt nhân, cũng như lo ngại về thế giới không còn những ký ức của các hibakusha.

“Ban đầu, nhớ lại những ngày đó mang đến cảm giác rất đau đớn”, Ogura chia sẻ. Bà đã không kể về trải nghiệm của mình cho đến 40 năm sau. “Nhưng tôi mong những người Mỹ trẻ tuổi biết được đất nước họ đã làm gì. Tôi không đổ lỗi, tôi chỉ muốn họ biết được sự thật và suy ngẫm”.

Chạy đua với thời gian

Mặc dù mới 5 tuổi vào thời điểm đó, Sueichi Kido vẫn nhớ tiếng động cơ của chiếc Bockscar, loại B-29 thả trái bom plutoni xuống Nagasaki vào ngày 9/8/1945, giết chết 74.000 người. “Tôi nhớ, có ai đó nói rằng, tiếng của nó nghe không giống máy bay Nhật… rồi ánh sáng lóe lên và tiếng nổ đến ngay sau đó”, ông chia sẻ với The Guardian.

Kido, 80 tuổi, là giảng viên đại học nghỉ hưu và là Tổng thư ký của Nihon Hidankyo, tổ chức đại diện cho những người sống sót sau hai vụ nổ. “Có những điều tôi nhớ rõ về buổi sáng đó, nhưng có những thứ tôi hoàn toàn không nhớ gì”, ông chia sẻ.

Tin liên quan
75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời 75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời

Kido đang đứng trước nhà mình, cách tâm vụ nổ khoảng 2 km, khi bị sóng xung kích hất tung lên. Mẹ ông đứng gần đó bị bỏng nặng ở mặt và ngực. “Không còn gì sót lại trong khu vực xung quanh. Tất cả là màu đen. Tôi nhớ đã trông thấy các thi thể cháy thành than trôi trên sông”.

Sáu ngày sau, Kido cùng bảy anh chị em và cha mẹ lần đầu tiên nghe thấy giọng nói của Nhật Hoàng Hirohito trên radio. “Chúng tôi không hiểu rõ những điều ngài nói, ngoại trừ Nhật Bản đã thua trong cuộc chiến”.

Cuối tuần này, ông Kido sẽ thực hiện cuộc hành hương thường niên về lại Nagasaki. “Không còn nhiều người trong chúng tôi còn sống. Thời gian sắp hết và chúng tôi phải đối mặt với điều đó. Nhưng tôi sẽ dành quãng đời còn lại của mình, làm hết sức có thể như một thành viên của thế hệ hibakusha cuối cùng".

Quyết tâm của Kido được chia sẻ bởi Ogura, người đang chạy đua với thời gian thay vì nỗi dằn vặt của người sống sót.

“Những người như tôi luôn tự hỏi, tại sao mình còn sống khi những người khác đã chết?”, bà nói. “Tôi không bao giờ quên hai người đã chết trước mặt mình. Tuy nhiên, tôi vẫn sẽ kể lại câu chuyện đó cho đến hơi thở cuối cùng, để cái chết của họ và những nạn nhân khác không vô ích”.

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

TGVN. Cuộc chạy đua về nghiên cứu, giành quyền sở hữu hay chính trị hóa vaccine ngừa Covid-19 giữa một số quốc gia cần sớm ...

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của ...

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Việt Hà (theo The Guardian)

Đọc thêm

Nhận định, dự đoán trận đấu Man City vs PSG: Điểm tựa Etihad củng cố mạch thắng

Nhận định, dự đoán trận đấu Man City vs PSG: Điểm tựa Etihad củng cố mạch thắng

Nhận định, dự đoán trận đấu Man City vs PSG được diễn ra lúc 2h ngày 15/10, sân vận động Etihad, vòng xếp hạng UEFA Champions League 2026/27.
Nga mở đợt tấn công tên lửa và UAV vào Kiev, Tổng thống Ukraine phàn nàn không nhận được cảnh báo sớm từ các đồng minh

Nga mở đợt tấn công tên lửa và UAV vào Kiev, Tổng thống Ukraine phàn nàn không nhận được cảnh báo sớm từ các đồng minh

Ukraine cho biết đã không nhận được cảnh báo sớm từ các đối tác về đợt tấn công mới nhất của Nga nhằm vào thủ đô Kiev ngày 13/10.
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 15/10/2026, Lịch vạn niên ngày 15 tháng 10 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 15/10/2026, Lịch vạn niên ngày 15 tháng 10 năm 2026

Lịch âm 15/10. Lịch âm 15/10/2026? Âm lịch hôm nay 15/10. Lịch vạn niên 15/10/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 15/10/2026: Tuổi Tỵ tâm lý ổn định

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 15/10/2026: Tuổi Tỵ tâm lý ổn định

Xem tử vi 15/10 - tử vi 12 con giáp hôm nay 15/10/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá xe ô tô hãng Mazda mới nhất tháng 10/2026

Cập nhật bảng giá xe ô tô hãng Mazda mới nhất tháng 10/2026

Bảng giá xe hãng Mazda của các dòng Mazda2, Mazda3, Mazda3 Sport, New Mazda CX-3, Mazda CX-30, Mazda2 Sport, Mazda CX-5 và Mazda CX-8 được cập nhật chi tiết trong ...
Lễ cầu siêu và tiễn đưa 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, TP. Hồ Chí Minh

Lễ cầu siêu và tiễn đưa 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, TP. Hồ Chí Minh

Nhiều phật tử, cựu chiến binh và người dân cùng chư tăng cầu nguyện cho các liệt sĩ trước khi hài cốt được đưa về nghĩa trang an táng.
Nga mở đợt tấn công tên lửa và UAV vào Kiev, Tổng thống Ukraine phàn nàn không nhận được cảnh báo sớm từ các đồng minh

Nga mở đợt tấn công tên lửa và UAV vào Kiev, Tổng thống Ukraine phàn nàn không nhận được cảnh báo sớm từ các đồng minh

Ukraine cho biết đã không nhận được cảnh báo sớm từ các đối tác về đợt tấn công mới nhất của Nga nhằm vào thủ đô Kiev ngày 13/10.
Anthropic cảnh báo AI có thể tự nhân bản, phát tán sang thiết bị gia dụng

Anthropic cảnh báo AI có thể tự nhân bản, phát tán sang thiết bị gia dụng

Anthropic cảnh báo, AI có thể sớm tự sao chép và phát tán sang hàng nghìn thiết bị kết nối Internet, tạo ra thách thức mới cho an ninh mạng toàn cầu.
Tình hình Yemen: Liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu không kích thủ đô Sanaa, lực lượng Houthi dọa đáp trả

Tình hình Yemen: Liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu không kích thủ đô Sanaa, lực lượng Houthi dọa đáp trả

Liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào những vị trí của lực lượng Houthi tại thủ đô Sanaa của Yemen.
Các nhóm chính trị Palestine tìm tiếng nói chung, hướng tới đối thoại toàn diện

Các nhóm chính trị Palestine tìm tiếng nói chung, hướng tới đối thoại toàn diện

Các nhóm chính trị Palestine dự kiến họp tại Cairo để chuẩn bị đối thoại toàn diện, trong nỗ lực thu hẹp bất đồng và thúc đẩy đồng thuận chính trị.
EU mở thêm hai cửa đàm phán, Ukraine tiến gần giấc mơ thành viên

EU mở thêm hai cửa đàm phán, Ukraine tiến gần giấc mơ thành viên

EU mở thêm hai cụm đàm phán gia nhập với Ukraine, tạo bước tiến mới trong quá trình hội nhập của Kiev và thúc đẩy triển vọng thành viên của nước này.
EU cùng 33 quốc gia cam kết chung bảo vệ tự do hàng hải, phản đối các hạn chế trái luật

EU cùng 33 quốc gia cam kết chung bảo vệ tự do hàng hải, phản đối các hạn chế trái luật

EU cùng 33 quốc gia ngoài khối cam kết bảo vệ quyền tự do hàng hải, phản đối việc áp đặt phí, lệ phí và các hạn chế mang tính phân biệt đối xử.
Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Phép thử quyền lực với Tổng thống Trump

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Phép thử quyền lực với Tổng thống Trump

Bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tới đây sẽ quyết định 470 ghế tại Quốc hội Mỹ, gồm toàn bộ 435 ghế Hạ viện và 35 ghế Thượng viện.
Ukraine trước bài toán chiến tranh tiêu hao: Khi tiền, người và niềm tin đều trở thành giới hạn

Ukraine trước bài toán chiến tranh tiêu hao: Khi tiền, người và niềm tin đều trở thành giới hạn

Xung đột Nga-Ukraine đang đi vào một giai đoạn mà sức chịu đựng về kinh tế, nhân lực và xã hội cũng có thể trở thành yếu tố quyết định.
Bầu cử Tổng thống Brazil: Bước ngoặt chính trị

Bầu cử Tổng thống Brazil: Bước ngoặt chính trị

Cuộc bầu cử Tổng thống Brazil năm 2026 sẽ phải bước vào vòng hai để chọn ra người lãnh đạo đất nước trong bốn năm sắp tới.
Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS): Củng cố nội bộ, nâng tầm ảnh hưởng

Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS): Củng cố nội bộ, nâng tầm ảnh hưởng

Hội nghị thượng đỉnh vào ngày 9-10/10 tại Khu du lịch quốc gia Avaza ở Turkmenistan là cơ hội để Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS) củng cố sự thống nhất.
Bán đảo Triều Tiên: Gỡ nút thắt, tìm lối ra

Bán đảo Triều Tiên: Gỡ nút thắt, tìm lối ra

Vụ phóng tên lửa mới nhất của Triều Tiên cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa những diễn biến quân sự và các động thái ngoại giao trên Bán đảo Triều Tiên.
Ba thông điệp phía sau bài phát biểu của Tổng thống Nga Vladimir Putin tại CLB Valdai

Ba thông điệp phía sau bài phát biểu của Tổng thống Nga Vladimir Putin tại CLB Valdai

Bài phát biểu của Tổng thống Nga Vladimir Putin tại phiên toàn thể Câu lạc bộ Thảo luận quốc tế Valdai ngày 1/10 đang tiếp tục được mổ xẻ.
Vì sao đường sắt tốc độ cao chưa phát triển ở Mỹ?

Vì sao đường sắt tốc độ cao chưa phát triển ở Mỹ?

Đường sắt tốc độ cao đã phát triển mạnh tại nhiều quốc gia. Vậy đâu là những trở ngại khiến loại hình vận tải này khó phát triển tại Mỹ?
South China Morning Post: Cơm gà Hội An là đại diện tiêu biểu cho ẩm thực miền Trung Việt Nam

South China Morning Post: Cơm gà Hội An là đại diện tiêu biểu cho ẩm thực miền Trung Việt Nam

Món cơm gà Hội An của Việt Nam vừa được giới thiệu trên SCMP, với những nhận xét tích cực về hương vị, cách chế biến và sự kết hợp tinh tế giữa các nguyên ...
Dấu hỏi lớn về kỷ nguyên Brexit, Thủ tướng Burnham đang tìm đường đưa Anh trở lại với châu Âu?

Dấu hỏi lớn về kỷ nguyên Brexit, Thủ tướng Burnham đang tìm đường đưa Anh trở lại với châu Âu?

Thủ tướng Anh khiến nhiều người bất ngờ, trong đó có không ít thành viên nội các, khi bất ngờ mở lại vấn đề Brexit và quan hệ giữa Anh và EU.
Thấy gì từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq?

Thấy gì từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq?

Việc Mỹ rút quân khỏi các căn cứ còn lại tại Iraq làm dấy lên lo ngại về việc khoảng trống an ninh có thể xuất hiện.
Dấu hỏi cho nội hàm của Hiệp ước quốc phòng Saudi Arabia-Pakistan-Thổ Nhĩ Kỳ

Dấu hỏi cho nội hàm của Hiệp ước quốc phòng Saudi Arabia-Pakistan-Thổ Nhĩ Kỳ

Thỏa thuận quốc phòng giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan có thể phát triển thành một cơ chế an ninh khu vực rộng hơn.
TikTok đạt thỏa thuận đầu tiên với một bang Mỹ về an toàn trẻ vị thành niên

TikTok đạt thỏa thuận đầu tiên với một bang Mỹ về an toàn trẻ vị thành niên

TikTok đạt thỏa thuận với Alabama ngay trước phiên tòa về cáo buộc nền tảng gây hại cho thanh thiếu niên, trong đó có các cam kết mới về giới hạn sử dụng.
Phiên bản di động