Cuộc chiến gìn giữ ký ức về Hiroshima và Nagasaki: Lời kể của một nhân chứng sống

Việt Hà
TGVN. Trong khi Nhật Bản tưởng niệm 75 năm thảm họa bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, những người sống sót cố gắng nhắc nhở thế giới về sự kinh hoàng của vũ khí hạt nhân.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Hiroshima tưởng niệm 73 năm ngày "Little Boy" rơi xuống
Nhật Bản tưởng niệm 72 năm thảm họa bom nguyên tử tại Nagasaki
1735 3000
Bà Keiko Ogura phát biểu trong cuộc họp báo trực tuyến từ Hiroshima tháng 7/2020. (Nguồn: AP)

Quá khứ đau lòng

Keiko Ogura mới lên 8 tuổi khi chiếc máy bay ném bom B-29 có biệt danh “Enola Gay” thả trái bom hạt nhân có sức công phá tương đương 16.000 tấn thuốc nổ TNT xuống Hiroshima vào lúc 8 giờ 15 phút, ngày 6/8/1945.

Ước tính 80.000 người trên tổng số 350.000 cư dân thành phố thiệt mạng ngay sau vụ nổ. Đến cuối năm 1945, con số này tăng lên 140.000 do các vết thương hay phơi nhiễm phóng xạ.

Ogura đang chơi ở gần nhà khi sóng xung kích từ trái bom hất bổng bà lên và khiến bà bất tỉnh. Tuy nhiên, bà là một trong số ít người may mắn sống sót để kể lại câu chuyện đó. Những người như Ogura luôn mơ ước về thế giới không còn vũ khí hạt nhân, tuy mong muốn này đang ngày càng xa vời.

“Sáng hôm đó, bố tôi nói rằng có gì đó không ổn và bảo tôi không đến trường”, bà kể. Vụ nổ làm tốc mái và phá hủy hầu hết nội thất trong nhà, nơi bà sống cùng cha mẹ và hai anh em trai. Họ đã may mắn sống sót. “Chỉ có bóng tối và sự yên lặng tuyệt đối. Tôi không biết phải làm gì ngoài ép mình xuống sàn nhà. Tất cả những gì tôi nghe được là tiếng em trai khóc”, Ogura hồi tưởng.

Đến buổi chiều, những người ở trong bán kính khoảng một dặm rưỡi từ tâm vụ nổ bắt đầu về đến nhà. “Mặt và tóc họ bị bỏng nghiêm trọng, da bị bong ra. Họ không nói gì… chỉ rên rỉ và xin nước”.

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Ogura lấy nước từ giếng cho hai người và kinh hoàng chứng kiến họ ngã quỵ và chết ngay sau khi uống nước. “Tôi không biết việc đưa nước cho họ trong tình trạng đó là nguy hiểm và đã tự dằn vặt về cái chết của họ suốt 10 năm sau đó”.

Ogura là một trong khoảng 136.700 "hibakusha" - thuật ngữ chỉ những người sống sót sau hai vụ nổ hạt nhân ở Hiroshima và Nagasaki - còn lại, tính cả những người còn trong bụng mẹ vào thời điểm đó. Với độ tuổi trung bình là 83, nhiều người đang phải chống chọi với các căn bệnh mãn tính gây ra bởi phơi nhiễm hạt nhân.

Hơn 300.000 hibakusha đã qua đời, trong đó 9.254 người chết năm ngoái, theo số liệu của Bộ Y tế Nhật Bản.

Khảo sát gần đây của hãng tin Kyodo chỉ ra rằng, hơn 3/4 số người sống sót cảm thấy khó khăn trong việc kể lại câu chuyện của bản thân, trong đó nhiều người dẫn lý do tuổi già. Chỉ khoảng 1/5 số người được hỏi nói rằng, họ vẫn muốn tiếp tục chia sẻ về ký ức của mình.

Những người như Ogura, dành nhiều năm đi khắp nước Nhật và nhiều quốc gia trên thế giới để kể lại câu chuyện đau thương, đang cảm thấy nản lòng với quá ít nỗ lực nhằm giải trừ vũ khí hạt nhân, cũng như lo ngại về thế giới không còn những ký ức của các hibakusha.

“Ban đầu, nhớ lại những ngày đó mang đến cảm giác rất đau đớn”, Ogura chia sẻ. Bà đã không kể về trải nghiệm của mình cho đến 40 năm sau. “Nhưng tôi mong những người Mỹ trẻ tuổi biết được đất nước họ đã làm gì. Tôi không đổ lỗi, tôi chỉ muốn họ biết được sự thật và suy ngẫm”.

Chạy đua với thời gian

Mặc dù mới 5 tuổi vào thời điểm đó, Sueichi Kido vẫn nhớ tiếng động cơ của chiếc Bockscar, loại B-29 thả trái bom plutoni xuống Nagasaki vào ngày 9/8/1945, giết chết 74.000 người. “Tôi nhớ, có ai đó nói rằng, tiếng của nó nghe không giống máy bay Nhật… rồi ánh sáng lóe lên và tiếng nổ đến ngay sau đó”, ông chia sẻ với The Guardian.

Kido, 80 tuổi, là giảng viên đại học nghỉ hưu và là Tổng thư ký của Nihon Hidankyo, tổ chức đại diện cho những người sống sót sau hai vụ nổ. “Có những điều tôi nhớ rõ về buổi sáng đó, nhưng có những thứ tôi hoàn toàn không nhớ gì”, ông chia sẻ.

Tin liên quan
75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời 75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời

Kido đang đứng trước nhà mình, cách tâm vụ nổ khoảng 2 km, khi bị sóng xung kích hất tung lên. Mẹ ông đứng gần đó bị bỏng nặng ở mặt và ngực. “Không còn gì sót lại trong khu vực xung quanh. Tất cả là màu đen. Tôi nhớ đã trông thấy các thi thể cháy thành than trôi trên sông”.

Sáu ngày sau, Kido cùng bảy anh chị em và cha mẹ lần đầu tiên nghe thấy giọng nói của Nhật Hoàng Hirohito trên radio. “Chúng tôi không hiểu rõ những điều ngài nói, ngoại trừ Nhật Bản đã thua trong cuộc chiến”.

Cuối tuần này, ông Kido sẽ thực hiện cuộc hành hương thường niên về lại Nagasaki. “Không còn nhiều người trong chúng tôi còn sống. Thời gian sắp hết và chúng tôi phải đối mặt với điều đó. Nhưng tôi sẽ dành quãng đời còn lại của mình, làm hết sức có thể như một thành viên của thế hệ hibakusha cuối cùng".

Quyết tâm của Kido được chia sẻ bởi Ogura, người đang chạy đua với thời gian thay vì nỗi dằn vặt của người sống sót.

“Những người như tôi luôn tự hỏi, tại sao mình còn sống khi những người khác đã chết?”, bà nói. “Tôi không bao giờ quên hai người đã chết trước mặt mình. Tuy nhiên, tôi vẫn sẽ kể lại câu chuyện đó cho đến hơi thở cuối cùng, để cái chết của họ và những nạn nhân khác không vô ích”.

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

TGVN. Cuộc chạy đua về nghiên cứu, giành quyền sở hữu hay chính trị hóa vaccine ngừa Covid-19 giữa một số quốc gia cần sớm ...

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của ...

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Việt Hà (theo The Guardian)

Đọc thêm

Những thông điệp đổi mới từ Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI

Những thông điệp đổi mới từ Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI

Các tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 cho thấy quyết tâm đổi mới mạnh mẽ ...
Ổ dịch virus Hanta trên tàu MV Hondius: Điều gì đang xảy ra?

Ổ dịch virus Hanta trên tàu MV Hondius: Điều gì đang xảy ra?

Ổ dịch virus Hanta trên tàu MV Hondius lan ra hơn 20 quốc gia, nhiều hành khách bị cách ly, ít nhất ba người tử vong.
Áp dụng ưu đãi mức cao nhất cho lĩnh vực công nghệ cao

Áp dụng ưu đãi mức cao nhất cho lĩnh vực công nghệ cao

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu áp dụng các chính sách ưu đãi ở mức cao đối với lĩnh vực ...
Mỹ tiếp tục xả kho dầu khẩn cấp giữa lúc giá năng lượng leo thang

Mỹ tiếp tục xả kho dầu khẩn cấp giữa lúc giá năng lượng leo thang

Mỹ xả thêm 53,3 triệu thùng dầu dự trữ chiến lược nhằm ổn định thị trường khi giá năng lượng tăng mạnh vì căng thẳng Iran.
Đậu nành, LNG và dầu mỏ thành tâm điểm trước thềm thượng đỉnh Mỹ-Trung

Đậu nành, LNG và dầu mỏ thành tâm điểm trước thềm thượng đỉnh Mỹ-Trung

Trung Quốc có thể mua thêm nông sản, năng lượng Mỹ sau thượng định Mỹ-Trung, nhưng chưa muốn tăng mạnh nhập khẩu đậu tương.
Liệu Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung có mở ra cơ hội hợp tác về an toàn AI?

Liệu Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung có mở ra cơ hội hợp tác về an toàn AI?

Trung Quốc đang tích cực đón nhận trí tuệ nhân tạo (AI), trong khi Mỹ lo ngại nhiều hơn về những tác động tiêu cực của công nghệ.
Quốc hội Campuchia thông qua dự thảo luật về nghĩa vụ quân sự bắt buộc với nhiều điểm mới

Quốc hội Campuchia thông qua dự thảo luật về nghĩa vụ quân sự bắt buộc với nhiều điểm mới

Quốc hội Campuchia đã nhất trí thông qua dự luật về nghĩa vụ quân sự bắt buộc.
Philippines nói về khả năng tham gia trở lại ICC

Philippines nói về khả năng tham gia trở lại ICC

Tổng thống Philippines hiện chưa cân nhắc việc tham gia trở lại ICC song không hoàn toàn khép lại khả năng xem xét vấn đề này trong tương lai.
Sau 12 năm gián đoạn, Thổ Nhĩ Kỳ mở lại cửa khẩu với Syria

Sau 12 năm gián đoạn, Thổ Nhĩ Kỳ mở lại cửa khẩu với Syria

Hoạt động dân sự tại cửa khẩu biên giới Akcakale của Thổ Nhĩ Kỳ giáp miền Bắc Syria được nối lại hoàn toàn sau hơn 12 năm bị gián đoạn.
Tổng thư ký LHQ: Chúng ta cần cải cách sâu rộng các thể chế toàn cầu, trong đó có Hội đồng Bảo an

Tổng thư ký LHQ: Chúng ta cần cải cách sâu rộng các thể chế toàn cầu, trong đó có Hội đồng Bảo an

Các định chế quốc tế cần phản ánh đúng thực tế thế giới hiện nay chứ không phải cấu trúc được hình thành cách đây 80 năm sau Thế chiến II.
Ukraine đưa ra ý tưởng mới về ngừng bắn với Nga, đề xuất châu Âu làm trung gian

Ukraine đưa ra ý tưởng mới về ngừng bắn với Nga, đề xuất châu Âu làm trung gian

Ukraine thúc đẩy châu Âu đóng vai trò tích cực hơn trong nỗ lực hòa bình với Nga thông qua một đề xuấ thiết lập 'thỏa thuận ngừng bắn sân bay'.
EU áp trừng phạt nhằm vào các khu định cư Israel, Thủ tướng Netanyahu phản ứng mạnh

EU áp trừng phạt nhằm vào các khu định cư Israel, Thủ tướng Netanyahu phản ứng mạnh

EU đã thông qua gói trừng phạt mới nhằm vào các tổ chức và cá nhân Israel liên quan hoạt động bạo lực nhằm vào người Palestine tại Bờ Tây.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hy vọng gì cho thế giới?

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hy vọng gì cho thế giới?

Thế giới những ngày này đang hướng về cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ.
Bầu cử tại Gaza: Chậm để chắc

Bầu cử tại Gaza: Chậm để chắc

Cuộc bầu cử đầu tiên sau hai thập kỷ tại dải Gaza và Bờ Tây những ngày qua đánh dấu sự chuyển mình, dù khiêm tốn, của khu vực này sau hàng loạt biến động.
NATO thích ứng với điều chỉnh chiến lược mới

NATO thích ứng với điều chỉnh chiến lược mới

Cuộc tập trận Amber Shock 26 cho thấy NATO đang vừa tăng cường răn đe ở sườn Đông, vừa thích ứng với những điều chỉnh chiến lược mới.
Bình minh mới của quan hệ Nhật Bản - Australia

Bình minh mới của quan hệ Nhật Bản - Australia

Chuyến công du của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đến Canberra đã tạo động lực mạnh mẽ cho mối quan hệ của Tokyo với một trong những đồng minh thân cận nhất.
Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Việc phóng thành công tên lửa đẩy tầm trung Soyuz-2.1b mang ba vệ tinh quân sự vừa qua một lần nữa khẳng định vị thế cường quốc không gian của Nga.
Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Những diễn biến thực địa cho thấy đây nhiều khả năng chỉ là một ‘khoảng lặng tạm thời’.
Liệu Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung có mở ra cơ hội hợp tác về an toàn AI?

Liệu Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung có mở ra cơ hội hợp tác về an toàn AI?

Trung Quốc đang tích cực đón nhận trí tuệ nhân tạo (AI), trong khi Mỹ lo ngại nhiều hơn về những tác động tiêu cực của công nghệ.
Khi ngoại giao nhộn nhịp trên không gian số

Khi ngoại giao nhộn nhịp trên không gian số

Chiến lược xây dựng thương hiệu quốc gia của UAE là sự kết hợp của bốn yếu tố: Tính ôn hòa và hiện đại, đổi mới sáng tạo, sự khoan dung và kết nối với ...
Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Khi cả thế giới theo sát diễn biến ở Bắc Kinh

Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Khi cả thế giới theo sát diễn biến ở Bắc Kinh

Kết quả của Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung có thể tác động sâu sắc đến tình hình địa chính trị, thương mại toàn cầu và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.
Quan hệ Thái Lan-Campuchia: Đã đến lúc bước tiếp

Quan hệ Thái Lan-Campuchia: Đã đến lúc bước tiếp

Cuộc gặp bên giữa Thủ tướng Thái Lan và Thủ tướng Campuchia đã tạo ra một bước đệm cụ thể để hai nước nâng quan hệ lên một tầm cao mới.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz và một năm đầu nhiệm kỳ đầy chông gai

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và một năm đầu nhiệm kỳ đầy chông gai

Một năm sau khi nhậm chức, Thủ tướng Friedrich Merz, lãnh đạo liên bang Đức, đang vật lộn với những gánh nặng của một chính phủ liên minh.
Thành tựu và thách thức trong trao quyền cho phụ nữ tại Saudi Arabia

Thành tựu và thách thức trong trao quyền cho phụ nữ tại Saudi Arabia

Sự thay đổi về vị thế của phụ nữ tại Saudi Arabia thu hút sự quan tâm và bàn luận trong tiến trình cải cách của quốc gia này.
Phiên bản di động