Cuộc chiến gìn giữ ký ức về Hiroshima và Nagasaki: Lời kể của một nhân chứng sống

Việt Hà
TGVN. Trong khi Nhật Bản tưởng niệm 75 năm thảm họa bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, những người sống sót cố gắng nhắc nhở thế giới về sự kinh hoàng của vũ khí hạt nhân.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Hiroshima tưởng niệm 73 năm ngày "Little Boy" rơi xuống
Nhật Bản tưởng niệm 72 năm thảm họa bom nguyên tử tại Nagasaki
1735 3000
Bà Keiko Ogura phát biểu trong cuộc họp báo trực tuyến từ Hiroshima tháng 7/2020. (Nguồn: AP)

Quá khứ đau lòng

Keiko Ogura mới lên 8 tuổi khi chiếc máy bay ném bom B-29 có biệt danh “Enola Gay” thả trái bom hạt nhân có sức công phá tương đương 16.000 tấn thuốc nổ TNT xuống Hiroshima vào lúc 8 giờ 15 phút, ngày 6/8/1945.

Ước tính 80.000 người trên tổng số 350.000 cư dân thành phố thiệt mạng ngay sau vụ nổ. Đến cuối năm 1945, con số này tăng lên 140.000 do các vết thương hay phơi nhiễm phóng xạ.

Ogura đang chơi ở gần nhà khi sóng xung kích từ trái bom hất bổng bà lên và khiến bà bất tỉnh. Tuy nhiên, bà là một trong số ít người may mắn sống sót để kể lại câu chuyện đó. Những người như Ogura luôn mơ ước về thế giới không còn vũ khí hạt nhân, tuy mong muốn này đang ngày càng xa vời.

“Sáng hôm đó, bố tôi nói rằng có gì đó không ổn và bảo tôi không đến trường”, bà kể. Vụ nổ làm tốc mái và phá hủy hầu hết nội thất trong nhà, nơi bà sống cùng cha mẹ và hai anh em trai. Họ đã may mắn sống sót. “Chỉ có bóng tối và sự yên lặng tuyệt đối. Tôi không biết phải làm gì ngoài ép mình xuống sàn nhà. Tất cả những gì tôi nghe được là tiếng em trai khóc”, Ogura hồi tưởng.

Đến buổi chiều, những người ở trong bán kính khoảng một dặm rưỡi từ tâm vụ nổ bắt đầu về đến nhà. “Mặt và tóc họ bị bỏng nghiêm trọng, da bị bong ra. Họ không nói gì… chỉ rên rỉ và xin nước”.

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Ogura lấy nước từ giếng cho hai người và kinh hoàng chứng kiến họ ngã quỵ và chết ngay sau khi uống nước. “Tôi không biết việc đưa nước cho họ trong tình trạng đó là nguy hiểm và đã tự dằn vặt về cái chết của họ suốt 10 năm sau đó”.

Ogura là một trong khoảng 136.700 "hibakusha" - thuật ngữ chỉ những người sống sót sau hai vụ nổ hạt nhân ở Hiroshima và Nagasaki - còn lại, tính cả những người còn trong bụng mẹ vào thời điểm đó. Với độ tuổi trung bình là 83, nhiều người đang phải chống chọi với các căn bệnh mãn tính gây ra bởi phơi nhiễm hạt nhân.

Hơn 300.000 hibakusha đã qua đời, trong đó 9.254 người chết năm ngoái, theo số liệu của Bộ Y tế Nhật Bản.

Khảo sát gần đây của hãng tin Kyodo chỉ ra rằng, hơn 3/4 số người sống sót cảm thấy khó khăn trong việc kể lại câu chuyện của bản thân, trong đó nhiều người dẫn lý do tuổi già. Chỉ khoảng 1/5 số người được hỏi nói rằng, họ vẫn muốn tiếp tục chia sẻ về ký ức của mình.

Những người như Ogura, dành nhiều năm đi khắp nước Nhật và nhiều quốc gia trên thế giới để kể lại câu chuyện đau thương, đang cảm thấy nản lòng với quá ít nỗ lực nhằm giải trừ vũ khí hạt nhân, cũng như lo ngại về thế giới không còn những ký ức của các hibakusha.

“Ban đầu, nhớ lại những ngày đó mang đến cảm giác rất đau đớn”, Ogura chia sẻ. Bà đã không kể về trải nghiệm của mình cho đến 40 năm sau. “Nhưng tôi mong những người Mỹ trẻ tuổi biết được đất nước họ đã làm gì. Tôi không đổ lỗi, tôi chỉ muốn họ biết được sự thật và suy ngẫm”.

Chạy đua với thời gian

Mặc dù mới 5 tuổi vào thời điểm đó, Sueichi Kido vẫn nhớ tiếng động cơ của chiếc Bockscar, loại B-29 thả trái bom plutoni xuống Nagasaki vào ngày 9/8/1945, giết chết 74.000 người. “Tôi nhớ, có ai đó nói rằng, tiếng của nó nghe không giống máy bay Nhật… rồi ánh sáng lóe lên và tiếng nổ đến ngay sau đó”, ông chia sẻ với The Guardian.

Kido, 80 tuổi, là giảng viên đại học nghỉ hưu và là Tổng thư ký của Nihon Hidankyo, tổ chức đại diện cho những người sống sót sau hai vụ nổ. “Có những điều tôi nhớ rõ về buổi sáng đó, nhưng có những thứ tôi hoàn toàn không nhớ gì”, ông chia sẻ.

Tin liên quan
75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời 75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời

Kido đang đứng trước nhà mình, cách tâm vụ nổ khoảng 2 km, khi bị sóng xung kích hất tung lên. Mẹ ông đứng gần đó bị bỏng nặng ở mặt và ngực. “Không còn gì sót lại trong khu vực xung quanh. Tất cả là màu đen. Tôi nhớ đã trông thấy các thi thể cháy thành than trôi trên sông”.

Sáu ngày sau, Kido cùng bảy anh chị em và cha mẹ lần đầu tiên nghe thấy giọng nói của Nhật Hoàng Hirohito trên radio. “Chúng tôi không hiểu rõ những điều ngài nói, ngoại trừ Nhật Bản đã thua trong cuộc chiến”.

Cuối tuần này, ông Kido sẽ thực hiện cuộc hành hương thường niên về lại Nagasaki. “Không còn nhiều người trong chúng tôi còn sống. Thời gian sắp hết và chúng tôi phải đối mặt với điều đó. Nhưng tôi sẽ dành quãng đời còn lại của mình, làm hết sức có thể như một thành viên của thế hệ hibakusha cuối cùng".

Quyết tâm của Kido được chia sẻ bởi Ogura, người đang chạy đua với thời gian thay vì nỗi dằn vặt của người sống sót.

“Những người như tôi luôn tự hỏi, tại sao mình còn sống khi những người khác đã chết?”, bà nói. “Tôi không bao giờ quên hai người đã chết trước mặt mình. Tuy nhiên, tôi vẫn sẽ kể lại câu chuyện đó cho đến hơi thở cuối cùng, để cái chết của họ và những nạn nhân khác không vô ích”.

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

TGVN. Cuộc chạy đua về nghiên cứu, giành quyền sở hữu hay chính trị hóa vaccine ngừa Covid-19 giữa một số quốc gia cần sớm ...

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của ...

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Việt Hà (theo The Guardian)

Đọc thêm

Chuyên gia Hàn Quốc, Trung Quốc chia sẻ bài học kinh nghiệm triển khai đường sắt tốc độ cao

Chuyên gia Hàn Quốc, Trung Quốc chia sẻ bài học kinh nghiệm triển khai đường sắt tốc độ cao

Ngày 18/4, tại TP. Hạ Long (Quảng Ninh) đã diễn ra Hội thảo khoa học ‘Thiết kế kỹ thuật tuyến đường sắt tốc độ cao’, thu hút sự tham gia ...
Robot chiến trường sẽ thay thế binh sĩ?

Robot chiến trường sẽ thay thế binh sĩ?

Từ vận chuyển hàng hóa, cứu thương đến tham gia chiếm giữ vị trí trên chiến trường, robot mặt đất đang dần trở thành một phần của chiến tranh hiện ...
Việt Nam tham dự Triển lãm Quốc phòng châu Á và An ninh quốc gia 2026

Việt Nam tham dự Triển lãm Quốc phòng châu Á và An ninh quốc gia 2026

Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng tham dự Triển lãm Quốc phòng châu Á và An ninh quốc gia châu Á (DSA) lần thứ 19.
Tàu ngầm INS Aridhaman có giúp Ấn Độ thay đổi vị thế trên biển?

Tàu ngầm INS Aridhaman có giúp Ấn Độ thay đổi vị thế trên biển?

Việc đưa tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo hạt nhân (SSBN) INS Aridhaman vào biên chế đánh dấu một sự chuyển dịch chiến lược trong tư thế răn đe ...
Giá vàng hôm nay 21/4/2026 lao dốc mạnh đầu tuần, lực bán chiếm ưu thế rõ rệt, tại sao giới đầu tư chỉ đứng ngoài quan sát?

Giá vàng hôm nay 21/4/2026 lao dốc mạnh đầu tuần, lực bán chiếm ưu thế rõ rệt, tại sao giới đầu tư chỉ đứng ngoài quan sát?

Giá vàng hôm nay 21/4/2026 lao dốc mạnh đầu tuần, lực bán chiếm ưu thế rõ rệt, giới đầu tư đứng ngoài quan sát ...
Chương trình ‘Trạm yêu thương’: Khi nghề xưa thắp lên hy vọng

Chương trình ‘Trạm yêu thương’: Khi nghề xưa thắp lên hy vọng

Giữa những ngã rẽ bất ngờ của cuộc sống, có những con người đã chọn không buông xuôi mà kiên cường bước tiếp, tìm cho mình một hướng đi mới ...
Malaysia: Hỏa hoạn kinh hoàng thiêu rụi 1.000 ngôi nhà, hơn 9.000 người mất chỗ ở

Malaysia: Hỏa hoạn kinh hoàng thiêu rụi 1.000 ngôi nhà, hơn 9.000 người mất chỗ ở

Một vụ hỏa hoạn lớn tại bang Sabah của Malaysia đã phá hủy số lượng lớn nhà ven biển, khiến hàng nghìn người phải sơ tán trong đêm.
Điện Kremlin: EU vẫn đang ‘rót tiền’ cho Ukraine dù Hungary có đồng thuận hay không

Điện Kremlin: EU vẫn đang ‘rót tiền’ cho Ukraine dù Hungary có đồng thuận hay không

Nga cho rằng, EU sẽ tìm cách vượt qua quyền phủ quyết của các nước thành viên để tiếp tục hỗ trợ Ukraine, bất kể biến động chính trị tại Hungary.
Mỹ bật đèn xanh cho gói vũ khí gần 12 tỷ USD, Hải quân Đức sắp sở hữu  Aegis

Mỹ bật đèn xanh cho gói vũ khí gần 12 tỷ USD, Hải quân Đức sắp sở hữu Aegis

Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt thương vụ bán cho Đức gói trang bị quân sự trị giá ước tính 11,9 tỷ USD.
Xung đột Trung Đông: Tổng thống Iran kêu gọi biện pháp ngoại giao, Mỹ khẳng định mức độ tiếp xúc ‘chưa từng có’ với Tehran

Xung đột Trung Đông: Tổng thống Iran kêu gọi biện pháp ngoại giao, Mỹ khẳng định mức độ tiếp xúc ‘chưa từng có’ với Tehran

Tổng thống Iran kêu gọi sử dụng 'mọi con đường hợp lý và ngoại giao' nhằm hạ nhiệt xung đột với Mỹ và Israel tại Trung Đông.
Tổng thống Belarus: Đối đầu với Minsk là đối đầu với Nga; sẵn sàng ký thỏa thuận lớn với Mỹ; nỗ lực kết nối với EU chưa thành công

Tổng thống Belarus: Đối đầu với Minsk là đối đầu với Nga; sẵn sàng ký thỏa thuận lớn với Mỹ; nỗ lực kết nối với EU chưa thành công

Tổng thống Belarus sẵn sàng hướng tới một thỏa thuận lớn với Washington, song nhấn mạnh thỏa thuận này phải phản ánh lợi ích của cả hai bên.
Iran tấn công tàu chiến Mỹ đáp trả hành động của Washington, Tổng thống Trump tố Tehran vi phạm lệnh ngừng bắn

Iran tấn công tàu chiến Mỹ đáp trả hành động của Washington, Tổng thống Trump tố Tehran vi phạm lệnh ngừng bắn

Lực lượng Iran đã tiến hành các đợt tấn công UAV nhằm vào nhiều tàu Mỹ trong ngày 19/4, đáp trả việc Washington chặn bắt một tàu của Tehran.
Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary vừa qua có ý nghĩa bước ngoặt, không chỉ đối với quốc gia này mà còn với Liên minh châu Âu (EU).
Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya lần đầu thông qua ngân sách nhà nước thống nhất sau hơn một thập niên chia rẽ, mở ra kỳ vọng cải thiện ổn định tài chính.
Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Không đơn thuần là thay đổi cho phù hợp với thực tế, nỗ lực sửa đổi Hiến pháp có thể coi là kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu của Nhật Bản.
Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Cuộc tổng tuyển cử tại Hungary đã khép lại kỷ nguyên 16 năm cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orbán, khi đảng Fidesz chỉ giành chưa đến 1/3 số ghế Quốc hội.
Ngoại giao năng lượng: Khác con đường, cùng đích đến

Ngoại giao năng lượng: Khác con đường, cùng đích đến

Năng lượng là bài toán nhãn tiền mà nhiều quốc gia phải đối mặt khi câu chuyện xung đột Trung Đông chưa thấy hồi kết.
Hòa đàm về Gaza: Ánh sáng cuối đường hầm

Hòa đàm về Gaza: Ánh sáng cuối đường hầm

Cuộc đàm phán hòa bình về dải Gaza tại Cairo (Ai Cập) vừa qua đã mang lại một số tín hiệu tích cực, dù hành trình tới hòa bình thực chất còn nhiều chông gai.
Đông Nam Á siết mạng xã hội: Liệu có khả thi?

Đông Nam Á siết mạng xã hội: Liệu có khả thi?

Indonesia đang dẫn đầu ở khu vực Đông Nam Á trong nỗ lực hạn chế trẻ em sử dụng các nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên, việc thực thi lại là một vấn đề ...
Báo chí Trung Quốc đưa tin đậm nét về các hoạt động quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Bắc Kinh

Báo chí Trung Quốc đưa tin đậm nét về các hoạt động quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Bắc Kinh

Báo chí Trung Quốc đưa tin đậm nét về các hoạt động hội đàm, hội kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các nhà lãnh đạo Trung Quốc.
EAF: Việt Nam cần gắn các chính sách hỗ trợ nông dân với việc sản xuất lúa gạo phát thải thấp

EAF: Việt Nam cần gắn các chính sách hỗ trợ nông dân với việc sản xuất lúa gạo phát thải thấp

Việt Nam cần gắn các chính sách hỗ trợ nông dân với việc sản xuất lúa gạo phát thải thấp để có thể thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
IMF: Xung đột tại Trung Đông đã trở thành biến số của kinh tế toàn cầu

IMF: Xung đột tại Trung Đông đã trở thành biến số của kinh tế toàn cầu

IMF nhận định, triển vọng kinh tế toàn cầu đang ngày càng trở nên bất định trước những diễn biến địa chính trị khó lường tại Trung Đông.
Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz: Vì sao và sẽ diễn ra như thế nào?

Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz: Vì sao và sẽ diễn ra như thế nào?

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc phong tỏa các cảng của Iran tại eo biển Hormuz đang làm gia tăng bất ổn trên thị trường toàn cầu.
Báo chí Trung Quốc đưa tin đậm nét, tích cực về chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Báo chí Trung Quốc đưa tin đậm nét, tích cực về chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Ngày 14/4, một số tờ báo lớn của Trung Quốc đã đưa tin đậm nét về chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Phiên bản di động