Cuộc chiến gìn giữ ký ức về Hiroshima và Nagasaki: Lời kể của một nhân chứng sống

Việt Hà
TGVN. Trong khi Nhật Bản tưởng niệm 75 năm thảm họa bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, những người sống sót cố gắng nhắc nhở thế giới về sự kinh hoàng của vũ khí hạt nhân.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Hiroshima tưởng niệm 73 năm ngày "Little Boy" rơi xuống
Nhật Bản tưởng niệm 72 năm thảm họa bom nguyên tử tại Nagasaki
1735 3000
Bà Keiko Ogura phát biểu trong cuộc họp báo trực tuyến từ Hiroshima tháng 7/2020. (Nguồn: AP)

Quá khứ đau lòng

Keiko Ogura mới lên 8 tuổi khi chiếc máy bay ném bom B-29 có biệt danh “Enola Gay” thả trái bom hạt nhân có sức công phá tương đương 16.000 tấn thuốc nổ TNT xuống Hiroshima vào lúc 8 giờ 15 phút, ngày 6/8/1945.

Ước tính 80.000 người trên tổng số 350.000 cư dân thành phố thiệt mạng ngay sau vụ nổ. Đến cuối năm 1945, con số này tăng lên 140.000 do các vết thương hay phơi nhiễm phóng xạ.

Ogura đang chơi ở gần nhà khi sóng xung kích từ trái bom hất bổng bà lên và khiến bà bất tỉnh. Tuy nhiên, bà là một trong số ít người may mắn sống sót để kể lại câu chuyện đó. Những người như Ogura luôn mơ ước về thế giới không còn vũ khí hạt nhân, tuy mong muốn này đang ngày càng xa vời.

“Sáng hôm đó, bố tôi nói rằng có gì đó không ổn và bảo tôi không đến trường”, bà kể. Vụ nổ làm tốc mái và phá hủy hầu hết nội thất trong nhà, nơi bà sống cùng cha mẹ và hai anh em trai. Họ đã may mắn sống sót. “Chỉ có bóng tối và sự yên lặng tuyệt đối. Tôi không biết phải làm gì ngoài ép mình xuống sàn nhà. Tất cả những gì tôi nghe được là tiếng em trai khóc”, Ogura hồi tưởng.

Đến buổi chiều, những người ở trong bán kính khoảng một dặm rưỡi từ tâm vụ nổ bắt đầu về đến nhà. “Mặt và tóc họ bị bỏng nghiêm trọng, da bị bong ra. Họ không nói gì… chỉ rên rỉ và xin nước”.

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Ogura lấy nước từ giếng cho hai người và kinh hoàng chứng kiến họ ngã quỵ và chết ngay sau khi uống nước. “Tôi không biết việc đưa nước cho họ trong tình trạng đó là nguy hiểm và đã tự dằn vặt về cái chết của họ suốt 10 năm sau đó”.

Ogura là một trong khoảng 136.700 "hibakusha" - thuật ngữ chỉ những người sống sót sau hai vụ nổ hạt nhân ở Hiroshima và Nagasaki - còn lại, tính cả những người còn trong bụng mẹ vào thời điểm đó. Với độ tuổi trung bình là 83, nhiều người đang phải chống chọi với các căn bệnh mãn tính gây ra bởi phơi nhiễm hạt nhân.

Hơn 300.000 hibakusha đã qua đời, trong đó 9.254 người chết năm ngoái, theo số liệu của Bộ Y tế Nhật Bản.

Khảo sát gần đây của hãng tin Kyodo chỉ ra rằng, hơn 3/4 số người sống sót cảm thấy khó khăn trong việc kể lại câu chuyện của bản thân, trong đó nhiều người dẫn lý do tuổi già. Chỉ khoảng 1/5 số người được hỏi nói rằng, họ vẫn muốn tiếp tục chia sẻ về ký ức của mình.

Những người như Ogura, dành nhiều năm đi khắp nước Nhật và nhiều quốc gia trên thế giới để kể lại câu chuyện đau thương, đang cảm thấy nản lòng với quá ít nỗ lực nhằm giải trừ vũ khí hạt nhân, cũng như lo ngại về thế giới không còn những ký ức của các hibakusha.

“Ban đầu, nhớ lại những ngày đó mang đến cảm giác rất đau đớn”, Ogura chia sẻ. Bà đã không kể về trải nghiệm của mình cho đến 40 năm sau. “Nhưng tôi mong những người Mỹ trẻ tuổi biết được đất nước họ đã làm gì. Tôi không đổ lỗi, tôi chỉ muốn họ biết được sự thật và suy ngẫm”.

Chạy đua với thời gian

Mặc dù mới 5 tuổi vào thời điểm đó, Sueichi Kido vẫn nhớ tiếng động cơ của chiếc Bockscar, loại B-29 thả trái bom plutoni xuống Nagasaki vào ngày 9/8/1945, giết chết 74.000 người. “Tôi nhớ, có ai đó nói rằng, tiếng của nó nghe không giống máy bay Nhật… rồi ánh sáng lóe lên và tiếng nổ đến ngay sau đó”, ông chia sẻ với The Guardian.

Kido, 80 tuổi, là giảng viên đại học nghỉ hưu và là Tổng thư ký của Nihon Hidankyo, tổ chức đại diện cho những người sống sót sau hai vụ nổ. “Có những điều tôi nhớ rõ về buổi sáng đó, nhưng có những thứ tôi hoàn toàn không nhớ gì”, ông chia sẻ.

Tin liên quan
75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời 75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời

Kido đang đứng trước nhà mình, cách tâm vụ nổ khoảng 2 km, khi bị sóng xung kích hất tung lên. Mẹ ông đứng gần đó bị bỏng nặng ở mặt và ngực. “Không còn gì sót lại trong khu vực xung quanh. Tất cả là màu đen. Tôi nhớ đã trông thấy các thi thể cháy thành than trôi trên sông”.

Sáu ngày sau, Kido cùng bảy anh chị em và cha mẹ lần đầu tiên nghe thấy giọng nói của Nhật Hoàng Hirohito trên radio. “Chúng tôi không hiểu rõ những điều ngài nói, ngoại trừ Nhật Bản đã thua trong cuộc chiến”.

Cuối tuần này, ông Kido sẽ thực hiện cuộc hành hương thường niên về lại Nagasaki. “Không còn nhiều người trong chúng tôi còn sống. Thời gian sắp hết và chúng tôi phải đối mặt với điều đó. Nhưng tôi sẽ dành quãng đời còn lại của mình, làm hết sức có thể như một thành viên của thế hệ hibakusha cuối cùng".

Quyết tâm của Kido được chia sẻ bởi Ogura, người đang chạy đua với thời gian thay vì nỗi dằn vặt của người sống sót.

“Những người như tôi luôn tự hỏi, tại sao mình còn sống khi những người khác đã chết?”, bà nói. “Tôi không bao giờ quên hai người đã chết trước mặt mình. Tuy nhiên, tôi vẫn sẽ kể lại câu chuyện đó cho đến hơi thở cuối cùng, để cái chết của họ và những nạn nhân khác không vô ích”.

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

TGVN. Cuộc chạy đua về nghiên cứu, giành quyền sở hữu hay chính trị hóa vaccine ngừa Covid-19 giữa một số quốc gia cần sớm ...

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của ...

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Việt Hà (theo The Guardian)

Đọc thêm

Trẻ hóa từ bên trong nhờ vitamin D và magie

Trẻ hóa từ bên trong nhờ vitamin D và magie

Bổ sung vitamin D và magie góp phần củng cố hệ miễn dịch, ổn định tâm trạng, từ đó tạo nền tảng cho làn da khỏe mạnh, làm chậm tốc ...
Bầu cử tổng thống Colombia: Cử tri chọn phe cánh hữu dẫn dắt đất nước

Bầu cử tổng thống Colombia: Cử tri chọn phe cánh hữu dẫn dắt đất nước

Ứng cử viên cánh hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Colombia vòng hai với cách biệt sít sao.
Đàm phán Mỹ-Iran gặp trở ngại ngay ngày đầu tiên vì lời đe dọa của Tổng thống Trump, Pakistan mong sớm nối lại đối thoại

Đàm phán Mỹ-Iran gặp trở ngại ngay ngày đầu tiên vì lời đe dọa của Tổng thống Trump, Pakistan mong sớm nối lại đối thoại

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran gặp trở ngại ngay trong ngày làm việc đầu tiên sau những phát biểu cứng rắn của Tổng thống Mỹ.
HLV Mourinho đưa ra quyết định cuối cùng về Fede Valverde

HLV Mourinho đưa ra quyết định cuối cùng về Fede Valverde

HLV Jose Mourinho khẳng định giữ chân Fede Valverde và sẽ trao băng thủ quân Real Madrid cho anh vào mùa tới.
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/6/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 6 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/6/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 6 năm 2026

Lịch âm 22/6. Lịch âm hôm nay 22/6/2026? Âm lịch hôm nay 22/6. Lịch vạn niên 22/6/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 22/6/2026: Bảo Bình tài chính dồi dào

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 22/6/2026: Bảo Bình tài chính dồi dào

Tử vi hôm nay 22/6/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Bầu cử tổng thống Colombia: Cử tri chọn phe cánh hữu dẫn dắt đất nước

Bầu cử tổng thống Colombia: Cử tri chọn phe cánh hữu dẫn dắt đất nước

Ứng cử viên cánh hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Colombia vòng hai với cách biệt sít sao.
Đàm phán Mỹ-Iran gặp trở ngại ngay ngày đầu tiên vì lời đe dọa của Tổng thống Trump, Pakistan mong sớm nối lại đối thoại

Đàm phán Mỹ-Iran gặp trở ngại ngay ngày đầu tiên vì lời đe dọa của Tổng thống Trump, Pakistan mong sớm nối lại đối thoại

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran gặp trở ngại ngay trong ngày làm việc đầu tiên sau những phát biểu cứng rắn của Tổng thống Mỹ.
Mỹ và Iran khởi động đàm phán, thảo luận về Lebannon và tài sản bị phong tỏa

Mỹ và Iran khởi động đàm phán, thảo luận về Lebannon và tài sản bị phong tỏa

Ngày 21/6, các phái đoàn Mỹ và Iran đã bắt đầu vòng đàm phán mới tại Thụy Sỹ với sự tham gia của các bên trung gian Qatar và Pakistan.
10 năm sau Brexit, người dân EU có muốn đón nhận Anh?

10 năm sau Brexit, người dân EU có muốn đón nhận Anh?

Đa số người dân EU ủng hộ việc Anh quay trở lại khối, trong khi phần lớn cử tri Anh mong muốn thúc đẩy quan hệ gần gũi hơn với EU.
Ukraine tuyên bố tấn công các cơ sở lưu trữ và trung chuyển nhiên liệu Nga ở Crimea, Moscow công khai thiệt hại

Ukraine tuyên bố tấn công các cơ sở lưu trữ và trung chuyển nhiên liệu Nga ở Crimea, Moscow công khai thiệt hại

Ukraine thông báo đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một cảng trung chuyển nhiên liệu của Nga tại Kerch, bán đảo Crimea.
Trước thềm đàm phán với Mỹ, Tổng thống Iran tuyên bố không bao giờ từ bỏ quyền làm giàu uranium

Trước thềm đàm phán với Mỹ, Tổng thống Iran tuyên bố không bao giờ từ bỏ quyền làm giàu uranium

Tổng thống Iran cho biết, khoản tài sản trị giá 6 tỷ USD đang bị phong tỏa tại Qatar sẽ được giải ngân theo khuôn khổ thỏa thuận sơ bộ với Mỹ.
Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran: Thế giới có thể ‘thở phào’?

Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran: Thế giới có thể ‘thở phào’?

Việc Mỹ-Iran tuyên bố đạt thỏa thuận ngừng bắn là tín hiệu tích cực, song chừng đó là chưa đủ để khôi phục hoàn toàn hòa bình tại khu vực Trung Đông.
Hội nghị thượng đỉnh G7: Vì thế giới công bằng và bền vững hơn

Hội nghị thượng đỉnh G7: Vì thế giới công bằng và bền vững hơn

Hội nghị thượng đỉnh G7 năm nay diễn ra tại Évian-les-Bains, Pháp (15-17/6) trong bối cảnh thế giới đứng trước nhiều thách thức lớn.
Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chuyến thăm Triều Tiên của Chủ tịch Trung Quốc đã củng cố quan hệ hữu nghị bền chặt, xuyên suốt giữa hai nước trước sức ép từ Mỹ và phương Tây.
Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Sau gần hai tuần leo thang quân sự nghiêm trọng, Israel và Iran những ngày qua đồng loạt phát tín hiệu chấm dứt các hoạt động tấn công trực tiếp nhằm vào nhau.
SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) 2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt và bài phát biểu của Tổng thống Puthin được xem là một thông điệp kinh tế và ...
Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira tới Trung Quốc phản ánh nỗ lực củng cố trục hợp tác Nam-Nam giữa một thế giới đầy biến động.
Thực hư chuyện Thủ tướng Anh sẵn sàng từ chức

Thực hư chuyện Thủ tướng Anh sẵn sàng từ chức

Ngày 21/6, tờ The Observer của Anh đưa tin, Thủ tướng Keir Starmer dự kiến từ chức vào ngày 22/6 và công bố lộ trình rời cương vị lãnh đạo.
Thỏa thuận Mỹ-Iran: Khi xung đột không thể tạo ra hòa bình

Thỏa thuận Mỹ-Iran: Khi xung đột không thể tạo ra hòa bình

Thỏa thuận Mỹ-Iran cho thấy, việc sử dụng sức mạnh quân sự thay cho đàm phán sẽ không đủ để tạo ra những kết quả chính trị lâu dài.
Kinh tế Nga: Phép màu đằng sau sự tăng trưởng ấn tượng của ngành du lịch

Kinh tế Nga: Phép màu đằng sau sự tăng trưởng ấn tượng của ngành du lịch

Nga đã ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể của ngành du lịch khi đón 1,6 triệu lượt khách quốc tế.
Báo chí Tatarstan theo sát, đưa tin đậm nét về chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng

Báo chí Tatarstan theo sát, đưa tin đậm nét về chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng

Chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Kazan tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga đã thu hút sự quan tâm của truyền thông Tatarstan.
Sau cuộc chiến với Mỹ và Israel, nền kinh tế Iran được gì và mất gì?

Sau cuộc chiến với Mỹ và Israel, nền kinh tế Iran được gì và mất gì?

Nhiều tháng chiến sự khiến hải quân Iran gần như bị vô hiệu hóa tại vùng Vịnh Ba Tư, không quân bị phá hủy và nền kinh tế rơi vào tình trạng kiệt quệ.
Bữa tối ở Versailles, không khí dãy Alps và thỏa thuận Mỹ-Iran: Những điều 'níu chân' Tổng thống Trump tại Hội nghị G7

Bữa tối ở Versailles, không khí dãy Alps và thỏa thuận Mỹ-Iran: Những điều 'níu chân' Tổng thống Trump tại Hội nghị G7

Lần đầu tiên trong hai nhiệm kỳ tổng thống, Tổng thống Trump đã tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 tuần này mà không làm mọi thứ đổ vỡ.
Phiên bản di động