Cuộc chiến gìn giữ ký ức về Hiroshima và Nagasaki: Lời kể của một nhân chứng sống

Việt Hà
TGVN. Trong khi Nhật Bản tưởng niệm 75 năm thảm họa bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, những người sống sót cố gắng nhắc nhở thế giới về sự kinh hoàng của vũ khí hạt nhân.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Hiroshima tưởng niệm 73 năm ngày "Little Boy" rơi xuống
Nhật Bản tưởng niệm 72 năm thảm họa bom nguyên tử tại Nagasaki
1735 3000
Bà Keiko Ogura phát biểu trong cuộc họp báo trực tuyến từ Hiroshima tháng 7/2020. (Nguồn: AP)

Quá khứ đau lòng

Keiko Ogura mới lên 8 tuổi khi chiếc máy bay ném bom B-29 có biệt danh “Enola Gay” thả trái bom hạt nhân có sức công phá tương đương 16.000 tấn thuốc nổ TNT xuống Hiroshima vào lúc 8 giờ 15 phút, ngày 6/8/1945.

Ước tính 80.000 người trên tổng số 350.000 cư dân thành phố thiệt mạng ngay sau vụ nổ. Đến cuối năm 1945, con số này tăng lên 140.000 do các vết thương hay phơi nhiễm phóng xạ.

Ogura đang chơi ở gần nhà khi sóng xung kích từ trái bom hất bổng bà lên và khiến bà bất tỉnh. Tuy nhiên, bà là một trong số ít người may mắn sống sót để kể lại câu chuyện đó. Những người như Ogura luôn mơ ước về thế giới không còn vũ khí hạt nhân, tuy mong muốn này đang ngày càng xa vời.

“Sáng hôm đó, bố tôi nói rằng có gì đó không ổn và bảo tôi không đến trường”, bà kể. Vụ nổ làm tốc mái và phá hủy hầu hết nội thất trong nhà, nơi bà sống cùng cha mẹ và hai anh em trai. Họ đã may mắn sống sót. “Chỉ có bóng tối và sự yên lặng tuyệt đối. Tôi không biết phải làm gì ngoài ép mình xuống sàn nhà. Tất cả những gì tôi nghe được là tiếng em trai khóc”, Ogura hồi tưởng.

Đến buổi chiều, những người ở trong bán kính khoảng một dặm rưỡi từ tâm vụ nổ bắt đầu về đến nhà. “Mặt và tóc họ bị bỏng nghiêm trọng, da bị bong ra. Họ không nói gì… chỉ rên rỉ và xin nước”.

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Ogura lấy nước từ giếng cho hai người và kinh hoàng chứng kiến họ ngã quỵ và chết ngay sau khi uống nước. “Tôi không biết việc đưa nước cho họ trong tình trạng đó là nguy hiểm và đã tự dằn vặt về cái chết của họ suốt 10 năm sau đó”.

Ogura là một trong khoảng 136.700 "hibakusha" - thuật ngữ chỉ những người sống sót sau hai vụ nổ hạt nhân ở Hiroshima và Nagasaki - còn lại, tính cả những người còn trong bụng mẹ vào thời điểm đó. Với độ tuổi trung bình là 83, nhiều người đang phải chống chọi với các căn bệnh mãn tính gây ra bởi phơi nhiễm hạt nhân.

Hơn 300.000 hibakusha đã qua đời, trong đó 9.254 người chết năm ngoái, theo số liệu của Bộ Y tế Nhật Bản.

Khảo sát gần đây của hãng tin Kyodo chỉ ra rằng, hơn 3/4 số người sống sót cảm thấy khó khăn trong việc kể lại câu chuyện của bản thân, trong đó nhiều người dẫn lý do tuổi già. Chỉ khoảng 1/5 số người được hỏi nói rằng, họ vẫn muốn tiếp tục chia sẻ về ký ức của mình.

Những người như Ogura, dành nhiều năm đi khắp nước Nhật và nhiều quốc gia trên thế giới để kể lại câu chuyện đau thương, đang cảm thấy nản lòng với quá ít nỗ lực nhằm giải trừ vũ khí hạt nhân, cũng như lo ngại về thế giới không còn những ký ức của các hibakusha.

“Ban đầu, nhớ lại những ngày đó mang đến cảm giác rất đau đớn”, Ogura chia sẻ. Bà đã không kể về trải nghiệm của mình cho đến 40 năm sau. “Nhưng tôi mong những người Mỹ trẻ tuổi biết được đất nước họ đã làm gì. Tôi không đổ lỗi, tôi chỉ muốn họ biết được sự thật và suy ngẫm”.

Chạy đua với thời gian

Mặc dù mới 5 tuổi vào thời điểm đó, Sueichi Kido vẫn nhớ tiếng động cơ của chiếc Bockscar, loại B-29 thả trái bom plutoni xuống Nagasaki vào ngày 9/8/1945, giết chết 74.000 người. “Tôi nhớ, có ai đó nói rằng, tiếng của nó nghe không giống máy bay Nhật… rồi ánh sáng lóe lên và tiếng nổ đến ngay sau đó”, ông chia sẻ với The Guardian.

Kido, 80 tuổi, là giảng viên đại học nghỉ hưu và là Tổng thư ký của Nihon Hidankyo, tổ chức đại diện cho những người sống sót sau hai vụ nổ. “Có những điều tôi nhớ rõ về buổi sáng đó, nhưng có những thứ tôi hoàn toàn không nhớ gì”, ông chia sẻ.

Tin liên quan
75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời 75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời

Kido đang đứng trước nhà mình, cách tâm vụ nổ khoảng 2 km, khi bị sóng xung kích hất tung lên. Mẹ ông đứng gần đó bị bỏng nặng ở mặt và ngực. “Không còn gì sót lại trong khu vực xung quanh. Tất cả là màu đen. Tôi nhớ đã trông thấy các thi thể cháy thành than trôi trên sông”.

Sáu ngày sau, Kido cùng bảy anh chị em và cha mẹ lần đầu tiên nghe thấy giọng nói của Nhật Hoàng Hirohito trên radio. “Chúng tôi không hiểu rõ những điều ngài nói, ngoại trừ Nhật Bản đã thua trong cuộc chiến”.

Cuối tuần này, ông Kido sẽ thực hiện cuộc hành hương thường niên về lại Nagasaki. “Không còn nhiều người trong chúng tôi còn sống. Thời gian sắp hết và chúng tôi phải đối mặt với điều đó. Nhưng tôi sẽ dành quãng đời còn lại của mình, làm hết sức có thể như một thành viên của thế hệ hibakusha cuối cùng".

Quyết tâm của Kido được chia sẻ bởi Ogura, người đang chạy đua với thời gian thay vì nỗi dằn vặt của người sống sót.

“Những người như tôi luôn tự hỏi, tại sao mình còn sống khi những người khác đã chết?”, bà nói. “Tôi không bao giờ quên hai người đã chết trước mặt mình. Tuy nhiên, tôi vẫn sẽ kể lại câu chuyện đó cho đến hơi thở cuối cùng, để cái chết của họ và những nạn nhân khác không vô ích”.

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

TGVN. Cuộc chạy đua về nghiên cứu, giành quyền sở hữu hay chính trị hóa vaccine ngừa Covid-19 giữa một số quốc gia cần sớm ...

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của ...

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Việt Hà (theo The Guardian)

Đọc thêm

Tổng thống Donald Trump tính hạn chế Điều 5 NATO với nước chi tiêu thấp

Tổng thống Donald Trump tính hạn chế Điều 5 NATO với nước chi tiêu thấp

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xem xét khả năng tước quyền áp dụng Điều 5 trong Hiến chương NATO với nước chi tiêu quốc phòng thấp.
Các chức danh lãnh đạo chủ chốt của HĐND và UBND thành phố Hà Nội

Các chức danh lãnh đạo chủ chốt của HĐND và UBND thành phố Hà Nội

Đồng chí Vũ Đại Thắng, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố khóa XVI giữ chức Chủ tịch Ủy ban Nhân dân ...
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tham vấn chính trị, thăm và làm việc tại Ireland

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tham vấn chính trị, thăm và làm việc tại Ireland

Ngày 26-27/3, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng thăm, làm việc tại Ireland.
Bác sĩ có thể bị AI đánh lừa

Bác sĩ có thể bị AI đánh lừa

Nghiên cứu mới cho thấy ảnh X-quang do AI tạo ra ngày càng giống thật, khiến rất khó phân biệt, đặt ra rủi ro lớn cho y tế số.
Lọc hóa dầu Bình Sơn giữ nhịp sản xuất đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia

Lọc hóa dầu Bình Sơn giữ nhịp sản xuất đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia

Nhà máy lọc dầu Dung Quất đang vận hành quy đổi trung bình đạt 123,5% công suất.
HĐND thành phố Hà Nội bầu Chủ tịch UBND, kiện toàn bộ máy nhiệm kỳ 2026-2031

HĐND thành phố Hà Nội bầu Chủ tịch UBND, kiện toàn bộ máy nhiệm kỳ 2026-2031

Hà Nội tổ chức kỳ họp lần thứ nhất của khóa XVII, bầu Chủ tịch UBND Vũ Đại Thắng, chuẩn bị cho nhiệm kỳ phát triển mới đầy hứa hẹn.
Tổng thống Donald Trump tính hạn chế Điều 5 NATO với nước chi tiêu thấp

Tổng thống Donald Trump tính hạn chế Điều 5 NATO với nước chi tiêu thấp

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xem xét khả năng tước quyền áp dụng Điều 5 trong Hiến chương NATO với nước chi tiêu quốc phòng thấp.
Nga và Ukraine cùng 'bật đèn xanh' cho đàm phán ba bên nhưng lại đối mặt một 'điểm nghẽn' khó gỡ

Nga và Ukraine cùng 'bật đèn xanh' cho đàm phán ba bên nhưng lại đối mặt một 'điểm nghẽn' khó gỡ

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho hay, Ukraine đã đồng ý với hình thức họp ba bên và sẵn sàng đàm phán tại bất kỳ địa điểm nào.
Quan hệ với Mỹ không còn thuận chiều, Nam Phi có cách tiếp cận chính sách mới?

Quan hệ với Mỹ không còn thuận chiều, Nam Phi có cách tiếp cận chính sách mới?

Tổng thống Nam Phi Ramaphosa tuyên bố sẽ tận dụng chính sách thuế 0% để mở rộng xuất khẩu và tăng cường hợp tác kinh tế.
Một nước Đông Nam Á đã đạt thỏa thuận với Iran cho tàu dầu thông eo biển Hormuz

Một nước Đông Nam Á đã đạt thỏa thuận với Iran cho tàu dầu thông eo biển Hormuz

Thái Lan đã đạt thỏa thuận với Iran nhằm bảo đảm các tàu chở dầu của nước này được quá cảnh an toàn qua eo biển Hormuz.
Trung Quốc siết chặt các quy định đối với hoạt động giáo dục

Trung Quốc siết chặt các quy định đối với hoạt động giáo dục

Ngày 27/3, Trung Quốc ban hành một bộ quy định toàn diện gồm 20 điều cấm chi tiết nhằm chấn chỉnh hoạt động giảng dạy tại trường học.
Mỹ tăng tốc làm điều này cho người dân trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ

Mỹ tăng tốc làm điều này cho người dân trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ

Dữ liệu mới nhất từ Cơ quan Thuế vụ Mỹ (IRS) cho thấy, mức hoàn thuế trung bình trong mùa khai thuế năm nay đã tăng 10,9% so với cùng kỳ năm 2025.
Đàm phán Mỹ-Iran: hy vọng mong manh

Đàm phán Mỹ-Iran: hy vọng mong manh

Đã có những tín hiệu tích cực về việc các bên xung đột Mỹ-Israel và Iran có thể bước vào bàn đàm phán, cho dù còn rất mong manh.
'Đám mây' phủ bóng xung đột Nga-Ukraine

'Đám mây' phủ bóng xung đột Nga-Ukraine

Sự chuyển hướng sang khủng hoảng Trung Đông làm suy giảm đáng kể động lực chính trị, ngoại giao và cả nguồn lực dành cho việc giải quyết xung đột Nga - Ukraine.
Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Triển vọng đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraina đang chịu tác động ngày càng lớn.
Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Kết quả cuộc tổng tuyển cử Đan Mạch ngày 24/3 không chỉ thay đổi chính trường Copenhagen, mà sẽ tác động đáng kể tới cách nước này giải quyết vấn đề Greenland.
ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu ngày càng trở nên gay gắt, Philippines đang thể hiện vai trò dẫn dắt tích cực trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2026.
Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, thường được gọi là quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã dần đổi khác với những “vết nứt” ngày càng sâu sắc.
Kỷ nguyên Gen Z: Doanh nghiệp bước vào 'cuộc tái cấu trúc' lực lượng lao động từ 2026

Kỷ nguyên Gen Z: Doanh nghiệp bước vào 'cuộc tái cấu trúc' lực lượng lao động từ 2026

Doanh nghiệp tại Đông Nam Á cần nhanh chóng tích hợp các giá trị cốt lõi của Gen Z – từ mục đích, linh hoạt đến hòa nhập và học tập liên tục – nếu ...
Chiến dịch trên bộ của Mỹ tại Iran: Mất nhiều hơn được?

Chiến dịch trên bộ của Mỹ tại Iran: Mất nhiều hơn được?

Thay vì để xung đột với Iran kéo dài và cái giá ngày càng lớn đối với Mỹ và toàn thế giới, một giải pháp ngoại giao rõ ràng là lựa chọn hợp lý hơn.
CNBC: Ngành bán lẻ toàn cầu sẽ 'thấm đòn' nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp diễn

CNBC: Ngành bán lẻ toàn cầu sẽ 'thấm đòn' nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp diễn

Các doanh nghiệp bán lẻ cảnh báo, căng thẳng Trung Đông đang đẩy chi phí lên cao và có thể dẫn đến tăng giá cả nếu tình trạng này vẫn kéo dài.
Nhìn lại một năm thuế quan của Tổng thống Trump: Ai được, ai mất nhiều nhất?

Nhìn lại một năm thuế quan của Tổng thống Trump: Ai được, ai mất nhiều nhất?

Ngày 27/3, Euro News dẫn báo cáo có tiêu đề 'Địa chính trị và hình dạng của thương mại toàn cầu' của Viện McKinsey với nội dung chính như sau.
Mexico chịu những ảnh hưởng nào từ xung đột tại Trung Đông?

Mexico chịu những ảnh hưởng nào từ xung đột tại Trung Đông?

Chuyên gia tư vấn David Cordova có bài phân tích trên E-Consulta về tác động của xung đột Trung Đông đối với Mexico, với nội dung chính như sau:
Quan hệ Hàn Quốc-châu Phi: Từ ngoại giao viện trợ đến hợp tác khoáng sản chiến lược nhằm bảo đảm an ninh kinh tế

Quan hệ Hàn Quốc-châu Phi: Từ ngoại giao viện trợ đến hợp tác khoáng sản chiến lược nhằm bảo đảm an ninh kinh tế

Theo East Asia Forum, quan hệ giữa Hàn Quốc với châu Phi đang chuyển từ ngoại giao viện trợ sang hợp tác khoáng sản chiến lược nhằm bảo đảm an ninh kinh tế.
Phiên bản di động