Cuộc chiến thuế quan quay trở lại và 'lợi hại hơn xưa', Việt Nam sẽ xoay xở thế nào?

Phan Mích
Các chuyên gia kinh tế cùng nhận diện những cơ hội và thách thức của Việt Nam trong bối cảnh cuộc chiến thuế quan trở lại và xung đột thương mại Mỹ-Trung Quốc ngày càng leo thang.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Loạt đòn áp thuế chóng vánh giữa Mỹ-Trung Quốc đã diễn ra chỉ trong ít ngày, sau khi ông Donald Trump chính thức trở lại nắm quyền lực ở Nhà Trắng đã làm gia tăng nỗi lo toàn cầu về một cuộc chiến thương mại mới giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Sau khi mức thuế quan bổ sung 10% của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc có hiệu lực vào ngày 4/2, Bắc Kinh lập tức công bố mức thuế 15% đối với than và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của Mỹ, cùng với mức thuế 10% đối với dầu thô, máy móc nông nghiệp và một số chủng loại ô tô lớn, dự kiến ​​sẽ có hiệu lực ngay từ 10/2.

Trung Quốc cũng mạnh tay áp dụng hạn chế xuất khẩu các khoáng sản quan trọng được sử dụng trong các sản phẩm công nghệ cao; mở cuộc điều tra chống độc quyền đối với Google; và đưa hai công ty của Mỹ vào danh sách “các thực thể không đáng tin cậy” - gồm PVH Group là công ty sở hữu Calvin Klein và Tommy Hilfiger, cùng Illumina, một công ty công nghệ sinh học có văn phòng tại Trung Quốc.

Cuộc chiến thuế quan sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam như thế nào?
Các chuyên gia kinh tế cùng nhận diện những cơ hội và thách thức của Việt Nam trong bối cảnh cuộc chiến thuế quan trở lại và xung đột thương mại Mỹ-Trung Quốc ngày càng leo thang. (Nguồn: nghiencuuchienluoc.org)

Trật tự kinh tế thế giới sẽ thay đổi lớn

Dự báo về biến động của nền kinh tế thế giới trước một loạt chính sách về thuế quan của Tổng thống Donald Trump vừa qua, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng (Đại học Kinh tế quốc dân) phân tích, với mức thuế 25% áp dụng cho hàng hóa từ Canada và Mexico, cùng mức thuế 10% đối với hàng hóa từ Trung Quốc, những chính sách của Mỹ có thể gây ra những tác động đáng kể đối với nền kinh tế toàn cầu.

Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ thương mại giữa Mỹ và các nước mà còn tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu, đầu tư quốc tế và triển vọng tăng trưởng kinh tế của nhiều quốc gia.

“Có thể sẽ có sự thay đổi lớn trong trật tự kinh tế thế giới, với sự dịch chuyển lưu lượng thương mại theo hướng giảm xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Điều này có thể dẫn đến việc tăng giá hàng hóa tại Mỹ và tăng chi phí sản xuất, trong khi giá cả tại phần còn lại của thế giới có thể giảm do nguồn hàng dư thừa và cạnh tranh gay gắt, khiến cho cấu trúc kinh tế toàn cầu phải điều chỉnh.

Tin liên quan
Những Những 'đòn' đánh đầu tiên giữa Mỹ và Trung Quốc bắt đầu, không chỉ đơn giản là cuộc chiến hai chiều

Chỉ những ngành có khả năng cạnh tranh cao và chuỗi cung ứng vững chắc mới có thể tồn tại, trong khi các ngành yếu hơn sẽ phải rút lui khỏi thị trường Mỹ. Đồng thời, các chuỗi cung ứng mới sẽ hình thành nhằm thích ứng với các chính sách thương mại cứng rắn. Điều này có thể làm giảm đà phục hồi tăng trưởng kinh tế toàn cầu sau đại dịch”, ông Lạng dự báo.

Cũng theo ông Lạng, các khu vực thương mại tự do cũng sẽ có cơ hội phát huy vai trò, tiếp nhận sự chuyển hướng thương mại và tạo ra các liên kết thương mại ngoài Mỹ, chẳng hạn như ở châu Âu, khu vực Thái Bình Dương, Nam Mỹ, Trung Đông và châu Phi. Tăng cường khả năng phân mảnh kinh tế thế giới sẽ đòi hỏi chi phí điều chỉnh cao hơn.

Bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho rằng, các chính sách thuế từ Tổng thống Trump sẽ có xu hướng cứng rắn, kéo theo phản ứng từ nhiều quốc gia khác.

“Việc gia tăng bảo hộ thương mại và các rào cản thương mại không chỉ làm leo thang căng thẳng mà còn đe dọa đến sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu. Hệ quả có thể là một làn sóng lạm phát mới, đồng thời tăng nguy cơ suy giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu và khiến tỷ lệ thất nghiệp có xu hướng gia tăng trở lại”, bà Hương nói.

Cơ hội song hành cùng thách thức

Đánh giá về thách thức của Việt Nam trong bối cảnh cuộc chiến thuế quan trở lại và xung đột thương mại Mỹ-Trung Quốc ngày càng leo thang, bà Hương cho biết, rủi ro đầu tiên đối với Việt Nam, đó là chi phí nhập khẩu nguyên liệu sản xuất có thể tăng do tác động từ giá thế giới và biến động tỷ giá, kéo theo chi phí đầu vào và giá thành sản phẩm bị đội lên. Điều này sẽ gây áp lực lớn lên doanh nghiệp sản xuất, đồng thời khiến giá hàng hóa tiêu dùng trong nước tăng cao, tạo áp lực lên lạm phát.

Thứ hai, việc hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ bị hạn chế có thể dẫn đến tình trạng dư thừa và tràn vào thị trường Việt Nam, làm gia tăng áp lực cạnh tranh đối với doanh nghiệp trong nước. Đồng thời, xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc cũng có thể gặp khó khăn khi Bắc Kinh ưu tiên tiêu thụ hàng hóa nội địa để hỗ trợ nền kinh tế.

Thứ ba, một rủi ro khác là khả năng Trung Quốc lợi dụng Việt Nam như một điểm trung chuyển, lắp ráp sản phẩm và gắn nhãn “Made in Vietnam’ để né thuế của Mỹ. Nếu không kiểm soát chặt chẽ, Việt Nam có thể đối mặt với các biện pháp trừng phạt thương mại tương tự như những gì Washington đã áp dụng với Trung Quốc.

Tuy nhiên, bà Hương cho rằng, khi thuế nhập khẩu vào Mỹ tăng cao, nhiều doanh nghiệp quốc tế buộc phải dịch chuyển chuỗi cung ứng và cơ sở sản xuất khỏi Trung Quốc để giảm thiểu chi phí và rủi ro. Với lợi thế về vị trí địa lý, chi phí sản xuất cạnh tranh và môi trường đầu tư ngày càng cải thiện, Việt Nam đang trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với các tập đoàn đa quốc gia.

Tin liên quan
Cuộc chiến thương mại mới Cuộc chiến thương mại mới

Thực tế này đã từng diễn ra trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump sau khi phát động cuộc chiến thương mại với Trung Quốc. Khi đó, chính sách áp thuế của ông Trump đã khiến nhiều doanh nghiệp Mỹ và quốc tế rời khỏi Trung Quốc, và Việt Nam nhanh chóng nổi lên như một điểm đến ưu tiên của dòng vốn FDI.

Nhiều “ông lớn” trong ngành sản xuất thế giới đã gia tăng đầu tư và dịch chuyển chuỗi sản xuất sang Việt Nam trong giai đoạn này, đơn cử như Samsung, LG, Foxconn hay Apple, Intel…

Ông Lạng nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để gia tăng xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Các ngành công nghiệp chủ chốt của Việt Nam, như dệt may, điện tử, nông sản, và thủy sản, có cơ hội để tăng cường xuất khẩu sang Mỹ. Việc tiếp cận thị trường Mỹ cũng đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp Việt Nam có thể xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm của mình.

Song song với đó, với sự tác động của chính sách thuế mới của Mỹ, Việt Nam cũng có thể tiếp cận những nguồn hàng giá rẻ từ Trung Quốc, Canada và Mexico - những nơi hàng hóa sẽ bị tồn kho do không thể xuất khẩu sang Mỹ.

“Chính sách thuế mới của Mỹ có thể sẽ thúc đẩy dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam. Điều này sẽ tạo cơ hội cho Việt Nam thu hút đầu tư chất lượng cao, mang lại công nghệ và kỹ năng quản lý mới.

Thông qua việc hợp tác với các công ty Trung Quốc, Việt Nam không chỉ có thể học hỏi và áp dụng công nghệ mới mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của các sản phẩm xuất khẩu. Các kênh đầu tư này cũng có thể mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, từ đó nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ kinh tế quốc tế”, ông Lạng nhận định.

Dây cáp nhôm Việt Nam 'vướng' điều tra lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại

Dây cáp nhôm Việt Nam 'vướng' điều tra lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, ngày 13/10, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã tự khởi xướng điều tra xem ...

Trung Quốc không mong bị cuốn vào một cuộc chiến thuế quan, muốn EU làm điều này

Trung Quốc không mong bị cuốn vào một cuộc chiến thuế quan, muốn EU làm điều này

Trung Quốc muốn Liên minh châu Âu (EU) hủy quyết định áp thuế đối với xe điện (EV) của nước này trước ngày 4/7, sau ...

4 quốc gia Đông Nam Á chịu thuế quan mới từ Mỹ

4 quốc gia Đông Nam Á chịu thuế quan mới từ Mỹ

Ngày 29/11, các quan chức thương mại Mỹ thông báo đợt áp thuế mới đối với tấm pin năng lượng Mặt Trời nhập khẩu từ ...

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam

Chiều 20/12, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Nguyễn Văn Hùng đã có buổi làm việc với Đoàn Trưởng cơ ...

Chính sách thuế quan của Tổng thống Trump đe dọa ngành sản xuất Mỹ

Chính sách thuế quan của Tổng thống Trump đe dọa ngành sản xuất Mỹ

Tháng 1/2025, ngành sản xuất của Mỹ lần đầu tiên đạt tăng trưởng dương sau 2 năm. Tuy nhiên, chính sách thuế quan của Tổng ...

(tổng hợp)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (21/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công ...
Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Bộ trưởng Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn sau chuyến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc.
Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, ...
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam và Đoàn tình nguyện viên cao cấp ...
Peru ban bố tình trạng khẩn cấp về nguồn cung nhiên liệu trước nguy cơ từ El Niño

Peru ban bố tình trạng khẩn cấp về nguồn cung nhiên liệu trước nguy cơ từ El Niño

Ngày 18/11, Peru ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc đối với chuỗi cung ứng nhiên liệu nhằm chủ động ứng phó nguy cơ do hiện tượng El Niño.
Khủng hoảng năng lượng tại châu Âu: Không đơn thuần là bảo đảm đủ khí đốt, Nga khó trở lại 'đường đua'

Khủng hoảng năng lượng tại châu Âu: Không đơn thuần là bảo đảm đủ khí đốt, Nga khó trở lại 'đường đua'

Trong bối cảnh cạnh tranh nguồn cung gay gắt với châu Á, nguy cơ thiếu hụt khí đốt và chi phí năng lượng leo thang là nỗi lo với châu Âu.
Bảng cập nhật giá vàng hôm nay 20/11 'bốc hơi' không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, đã đến lúc mua vào?

Bảng cập nhật giá vàng hôm nay 20/11 'bốc hơi' không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, đã đến lúc mua vào?

Giá vàng hôm nay 20/11/2026 giảm không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, Fed kiên định với định hướng tăng lãi suất
Tại sao người phụ nữ giàu nhất nước Nga trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?

Tại sao người phụ nữ giàu nhất nước Nga trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?

Trừng phạt Nga: Tại sao người phụ nữ này trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?
Kinh tế Đức tăng trưởng trở lại nhưng vẫn chưa đủ

Kinh tế Đức tăng trưởng trở lại nhưng vẫn chưa đủ

Sau nhiều năm đối mặt với khó khăn, kinh tế Đức đã phát đi những tín hiệu phục hồi tích cực hơn dự kiến.
Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 19/11 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 19/11 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động