Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Quang Đào
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử nước Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.

Năm 1898, một đám đông người da trắng tại thành phố Wilmington, bang North Carolina, đã hợp lực với dân quân và gây ra một vụ bạo lực kinh hoàng. Khi đó, Wilmington được coi là thành phố tiến bộ nhất miền Nam nước Mỹ, với đa phần dân số là người da màu và chính quyền thành phố mới thành lập khi đó bao gồm cả người da trắng và da đen.

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử
Đám đông người da trắng sau khi đốt Toà soạn báo The Daily Record, tờ báo do một người da màu làm chủ ở Wilmington, bang North Carolina, năm 1898. (Nguồn: Getty)

Điều này đã khiến những người theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng lo sợ, chính quyền do người da đen quản lý sẽ làm thay đổi cuộc sống của họ, gây nguy hiểm tới phụ nữ và mù quáng tin rằng, người da màu sẽ cai trị người da trắng.

Chính vì vậy, một cuộc đảo chính để phản đối những nhà lãnh đạo người da màu đã nổ ra. Khi kết thúc, trên 100 quan chức chính quyền là người da màu – gồm cả ủy viên hội đồng, thư ký, nhân viên kho bạc, luật sư.., đã bị buộc thôi chức. Khoảng 60-250 người da đen bị sát hại.

Tuy nhiên, không một cá nhân nào bị truy tố hay phạt tù, hơn 100.000 cử tri da màu đã phải trốn khỏi thành phố. Từ một thành phố với tư tưởng tiến bộ, Wilmington đã trở thành “thánh địa” của người da trắng, giống như những gì đã xảy ra thời tiền Nội chiến Mỹ.

Thành phố tiến bộ nhất miền Nam nước Mỹ

Thời đó, Wilmington, một thành phố cảng hội nhập rộng rãi, được coi là hình mẫu của miền Nam nước Mỹ thời kỳ hậu Nội chiến. Cộng đồng người da màu tại đây chiếm đa số và có một cuộc sống tương đối ổn định. Năm 1896, Wilmington có khoảng 126.000 cử tri da màu, trong đó bao gồm cả cư dân thuộc tầng lớp trung lưu như bác sĩ, luật sư, giáo viên, chủ nhà hàng, nhân viên y tế, cảnh sát và cứu hoả.

Chỉ 3 thập kỷ sau ngày Giải phóng nô lệ, những người da màu theo đảng Cộng hoà tại Wilmington đã nắm giữ nhiều vị trí quyền lực, như ủy viên hội đồng thành phố, thẩm phán và nhiều quan chức dân cử khác.

Tại North Carolina, đảng Dân túy (với đa số thành viên là nông dân da trắng nghèo) đã sáp nhập với đảng Cộng hòa (nhánh chính trị mà những người da đen tự do lựa chọn) thành một thực thể. Họ chống lại đảng Dân chủ, với thành phần là những người theo chủ nghĩa dân túy da trắng giàu có, quan tâm đến lợi ích của các ngân hàng, đường sắt và người giàu hơn là lao động bình dân.

Những người theo đảng Dân túy và đảng Cộng hòa đã cùng nhau kiểm soát nền chính trị tại North Carolina, giành đa số ghế tại cơ quan lập pháp bang vào năm 1894, đắc cử vào các vị trí lãnh đạo bang, đồng thời lật đổ quyền lực của đảng Dân chủ.

Âm mưu đáng sợ

Lo sợ mất quyền tối thượng của người da trắng, các đảng viên Dân chủ ở Wilmington đã lập kế hoạch chiếm quyền và tước bỏ quyền lực của công dân da đen khỏi các cơ quan chính trị và kinh tế trong thành phố. Mục tiêu này được nêu rõ trong sổ tay chính thức năm 1898 của đảng Dân chủ: “Đây là đất nước của người da trắng và người da trắng phải kiểm soát và điều hành nó”.

Những người da trắng đã sử dụng nhiều cách khác nhau để tuyên truyền sai sự thật về cái gọi là “mối đe doạ từ người da đen”, từ những bài viết sai sự thật trên tờ The News & Observer (tờ báo lớn nhất ở Bắc Carolina), đến các chiến dịch tranh cử chống lại người da màu của các đảng viên Dân chủ tại đây.

Vào tháng 10/1898, cựu Thượng nghị sĩ da trắng Alfred Moore Waddell cảnh báo sẽ “quyết tâm thay đổi” quyền lực của người da đen. “Sự thống trị của người da đen sẽ chỉ là một hồi ức đáng xấu hổ với chúng tôi và là một lời cảnh báo vĩnh cửu cho những ai tìm cách hồi sinh nó một lần nữa” - Waddell tuyên bố.

Đến khi cuộc bầu cử diễn ra vào tháng 11, đảng Dân chủ đã chuyển hẳn sang kêu gọi người da trắng chống lại cộng đồng da đen. Tiếp sau đó, bạo lực đã nổ ra.

Ký ức đau buồn về cuộc đảo chính từng bị lãng quên trong lịch sử. (Nguồn: Starnews)
Ký ức đau buồn về cuộc đảo chính từng bị lãng quên trong lịch sử. (Nguồn: Starnews)

Đảo chính và bạo lực

Lịch sử ghi lại, trong suốt quá trình bầu cử, người dân và cả cảnh sát da trắng đã đe doạ, thậm chí đánh đập bất kỳ những người da đen nào tìm cách đi bỏ phiếu. Kết quả là đảng Dân chủ đã giành mọi vị trí mà họ tranh cử.

Một khi có được quyền lực chính trị, đảng này đã chuyển sang thực hiện mục tiêu thứ hai: loại bỏ sức mạnh kinh tế của cư dân da màu và biến Wilmington thành thành phố của người da trắng thượng đẳng.

Một ngày sau cuộc bầu cử bất bình đẳng, các đảng viên Dân chủ Wilmington công bố “Tuyên ngôn Độc lập của người da trắng”, trong đó tuyên bố tước quyền bầu cử của công dân da đen tại Wilmington, buộc người da đen phải trao lại các vị trí đang nắm giữ cho người da trắng.

Ngày hôm sau, đám đông người da trắng đã châm ngòi một cuộc đảo chính, kéo đến Toà thị chính thành phố, buộc thị trưởng hợp pháp của đảng Cộng hoà, cùng nhiều quan chức khác phải từ chức. Alfred Moore Waddell ngay lập tức được đưa lên làm thị trưởng.

Sau khi cuộc đảo chính thành công, đám đông người da trắng đã tiếp tục gây náo loạn thành phố. Được hỗ trợ bởi lực lượng cảnh sát phân biệt chủng tộc mới thành lập và dân quân, đám đông đã sát hại ít nhất 60 cư dân da đen, mặc dù các nhà sử học cho rằng, con số này có thể lên tới 250 người.

Đám đông cũng đuổi gần như tất cả tầng lớp trung lưu và thượng lưu da màu rời khỏi thành phố. Sau đó, chính quyền Wilmington mới được bầu lên bắt đầu áp dụng luật Jim Crow (thi hành phân biệt chủng tộc).

Cũng có nhà sử học cho rằng, cộng đồng người da màu tại Wilmington đã gửi đơn xin hỗ trợ tới chính quyền bang North Carolina và Nhà Trắng nhưng đều bị phớt lờ.

Cuộc đảo chính năm 1898 tại Wilmington đã để lại một vết sẹo lớn trong lịch sử của người da màu tại Mỹ. Sau đảo chính, không còn công dân da đen nào phục vụ trong các cơ quan chính quyền ở Wilmington cho đến tận năm 1972. Và mãi đến năm 1992 mới có một công dân da đen đầu tiên tại đây trúng cử vào Quốc hội.

Sự thật về cuộc đảo chính này cũng đã bị phương tiện truyền thông và tổ chức ở bang North Carolina che đậy, mô tả đây là một cuộc xung đột chủng tộc, bắt nguồn từ sự hung hãn của người da màu. Không ai từng bị bắt hoặc bị truy tố vì bất kỳ tội ác nào gây ra tại cuộc đảo chính ở Wilmington.

TIN LIÊN QUAN
Điều gì khiến cuộc đảo chính ở Myanmar lần này khác biệt?
Tin thế giới 18/2: Ông Biden thúc đẩy ‘cuộc chiến trừng phạt’; căng thẳng Trung Quốc-Ấn Độ tạm lắng; ‘khẩu chiến’ giữa Australia và Facebook
Guinea Xích đạo: Chính phủ từ chức - 'bước đi cứng rắn' thời khủng hoảng Covid-19
Cam kết sẽ 'trở về', cựu Tổng thống Bolivia lên tiếng về 'cuộc đảo chính'
Bác cáo buộc 'kích động đảo chính' tại Ecuador, Tổng thống Venezuela quy trách nhiệm cho IMF
Quang Đào
(theo History)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Yếu tố nào giúp cổ phiếu ngân hàng bứt phá?

Yếu tố nào giúp cổ phiếu ngân hàng bứt phá?

Tuy chưa hết khó khăn do tác động của đại dịch Covid-19, song triển vọng đối với ngành ngân hàng vẫn được đánh giá tích cực.
Mỹ sẽ sử dụng tất cả các công cụ có sẵn để ứng phó với các hành vi thương mại của Trung Quốc

Mỹ sẽ sử dụng tất cả các công cụ có sẵn để ứng phó với các hành vi thương mại của Trung Quốc

Chính quyền Tổng thống Mỹ sẽ sử dụng tất cả các công cụ có sẵn nhằm ứng phó với các hành vi thương mại chưa công bằng của Trung Quốc.
Tình hình Myanmar: Người biểu tình tiếp tục xuống đường, Thái Lan tuyên bố lập trường

Tình hình Myanmar: Người biểu tình tiếp tục xuống đường, Thái Lan tuyên bố lập trường

Người biểu tình tại Myanmar tiếp tục xuống đường phản đối cuộc chính biến diễn ra hôm 1/2.
Đại sứ Phan Chí Thành: Nỗ lực Udon Thani trở thành tỉnh dẫn đầu về hợp tác với Việt Nam

Đại sứ Phan Chí Thành: Nỗ lực Udon Thani trở thành tỉnh dẫn đầu về hợp tác với Việt Nam

Từ ngày 23-28/2, Đại sứ Phan Chí Thành và đoàn cán bộ ĐSQ Việt Nam tại Thái Lan đã có chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Udon Thani.
Lịch âm 3/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 3/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 3/3/2021

Lịch âm 3/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 3/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 3/3/2021

Lịch âm 3/3. Âm lịch hôm nay 3/3. Lich am 3/3. Xem âm lịch hôm nay ngày 3/3/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 3 tháng 3 năm 2021 ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 3/3: Tuổi Sửu hạnh phúc trong tình yêu, tuổi Ngọ có cơ hội phát tài

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 3/3: Tuổi Sửu hạnh phúc trong tình yêu, tuổi Ngọ có cơ hội phát tài

Tử vi hôm nay 3/3/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Nghệ sỹ gốc Việt đổ bộ trong phim hoạt hình mới của hãng Walt Disney

Nghệ sỹ gốc Việt đổ bộ trong phim hoạt hình mới của hãng Walt Disney

'Raya and The Last Dragon' quy tụ nhiều diễn viên đến từ những quốc gia khác nhau như Thái Lan, Singapore, Malaysia, trong đó có các nghệ sỹ gốc Việt.
Gareth Bale thi đấu ấn tượng, Tottenham rất hài lòng và lên kế hoạch mua đứt

Gareth Bale thi đấu ấn tượng, Tottenham rất hài lòng và lên kế hoạch mua đứt

Chứng kiến Gareth Bale liên tục tỏa sáng trong thời gian gần đây, ban lãnh đạo Tottenham lên kế hoạch ký hợp đồng dài hạn với cầu thủ này.
Đinh Quyền: Ông chủ vườn lan đam mê loài hoa vương giả

Đinh Quyền: Ông chủ vườn lan đam mê loài hoa vương giả

Trong số những người trẻ tuổi đam mê hoa lan và có được vườn lan “vạn người mê” có Đinh Văn Quyền (nghệ nhân Đinh Quyền) ở mảnh đất Cố ...
Tin tặc Trung Quốc âm mưu tấn công mạng Ấn Độ, New Delhi tuyên bố chặn đứng

Tin tặc Trung Quốc âm mưu tấn công mạng Ấn Độ, New Delhi tuyên bố chặn đứng

Bộ Điện lực Ấn Độ cho biết, New Delhi đã chặn đứng âm mưu tấn công các trung tâm điện lực của nhóm tin tặc Trung Quốc 'do nhà nước ...
Tình hình Myanmar: Người biểu tình tiếp tục xuống đường, Thái Lan tuyên bố lập trường

Tình hình Myanmar: Người biểu tình tiếp tục xuống đường, Thái Lan tuyên bố lập trường

Người biểu tình tại Myanmar tiếp tục xuống đường phản đối cuộc chính biến diễn ra hôm 1/2.
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Việc Washington điện đàm với Cape Verde cho thấy Tổng thống Joe Biden nghiêm túc về cạnh tranh Mỹ-Trung.
Cựu Tổng thống Pháp Sarkozy tuyên bố kháng án, quyết chứng minh vô tội

Cựu Tổng thống Pháp Sarkozy tuyên bố kháng án, quyết chứng minh vô tội

Cựu Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy quyết tâm tiếp tục chứng minh ông vô tội và sẽ kháng cáo phán quyết của tòa án Paris.
Cập nhật Covid-19 ngày 2/3: Tình hình 'cực kỳ nghiêm trọng' ở Czech; WHO báo tin buồn và Venezuela triển khai vaccine của Trung Quốc

Cập nhật Covid-19 ngày 2/3: Tình hình 'cực kỳ nghiêm trọng' ở Czech; WHO báo tin buồn và Venezuela triển khai vaccine của Trung Quốc

Theo Worldometers, đến nay, toàn cầu ghi nhận gần 115 triệu ca nhiễm Covid-19, hơn 2,55 triệu ca tử vong và hơn 90,7 triệu bệnh nhân bình phục.
Truyền thông Australia: Lo ngại ảnh hưởng từ Trung Quốc, Canberra rót hàng trăm triệu phát triển cơ sở hạ tầng ở Thái Bình Dương

Truyền thông Australia: Lo ngại ảnh hưởng từ Trung Quốc, Canberra rót hàng trăm triệu phát triển cơ sở hạ tầng ở Thái Bình Dương

Australia sẽ rót hàng trăm triệu USD để phát triển cơ sở hạ tầng chiến lược quan trọng trên khắp khu vực Thái Bình Dương trong thời gian tới.
Tổng thống Venezuela 'đe dọa', Tây Ban Nha triệu tập đại diện của Caracas, bày tỏ thất vọng

Tổng thống Venezuela 'đe dọa', Tây Ban Nha triệu tập đại diện của Caracas, bày tỏ thất vọng

Tổng thống Venezuela tuyên bố sẽ xem xét lại quan hệ với Tây Ban Nha sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Tây Ban Nha tới biên giới Colombia.
Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Căng thẳng Ấn Độ-Trung Quốc có thể tạm thời hạ nhiệt, song quan hệ New Delhi-Bắc Kinh còn nhiều thách thức khó giải quyết một sớm một chiều. TG&VN bình luận.
Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Ông Biden tỏ ra coi trọng G7 để chứng tỏ khác biệt với người tiền nhiệm và để chứng minh là nghĩ thật làm thật với chủ trương đưa 'Nước Mỹ trở lại'.
Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Nội các Thái Lan đã vượt qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, song sóng gió với chính quyền Thủ tướng Prayut Chan-o-cha vẫn còn ở phía trước.
Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Ông Joe Biden tin rằng ‘nước Mỹ đã trở lại’ và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đương đầu với thách thức một lần nữa, song đi thì dễ, mà về thì khó.
Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Chuyện ông Giuseppe Conte từ chức Thủ tướng Italy cho thấy hai thách thức lớn mà Italy nói riêng và thế giới nói chung đang phải đối mặt thời Covid-19.
Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Máu đã đổ, nước mắt đã rơi, nhưng những thời khắc khó khăn nhất vẫn đang chờ đón Tổng thống Joe Biden sau ngày 20/1.
Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Người dân tại Texas tuần qua trải qua thảm họa trong thảm họa khi vừa phải hứng chịu một mùa Đông giá rét bất thường, vừa phải chịu cảnh mất điện, nước.
Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.
Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Châu Á có tới 5 trên 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và đây được xem là kho 'thuốc nổ' mà Tổng thống Mỹ Joe Biden cần giải quyết.
Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Mời bạn tham gia bài trắc nghiệm về vaccine Covid-19.
Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Thành phố và bang New York đang đối mặt nhiều thách thức trong triển khai một chương trình tiêm chủng vaccine Covid-19 công bằng và toàn diện hơn.
Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Học tập từ sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, Italy đang muốn định vị bản thân thành một trung tâm thương mại ở Nam Âu và hơn thế nữa.
Mỹ 'hồi sinh' thỏa thuận hạt nhân Iran: Con dao hai lưỡi

Mỹ 'hồi sinh' thỏa thuận hạt nhân Iran: Con dao hai lưỡi

Việc gia hạn thỏa thuận hạt nhân Iran có thể tác động rất khác trong khu vực so với khi hiệp ước này được ký lần đầu tiên cách đây gần 6 năm.
Cách Trung Quốc vận dụng sức mạnh mềm trên đất Anh

Cách Trung Quốc vận dụng sức mạnh mềm trên đất Anh

Sức mạnh mềm của Trung Quốc đang len lỏi vào từng ngóc ngách của nước Anh, giống như sông Thames chảy hàng thế kỷ qua Tháp London huyền thoại.
Tiêm phòng vaccine Covid-19: 'Trùm cuối' trong chính trường Malaysia

Tiêm phòng vaccine Covid-19: 'Trùm cuối' trong chính trường Malaysia

Kế hoạch tiêm phòng vaccine ngừa Covid-19 của Malaysia đang tạo ra những hiệu ứng tích cực cho Chính phủ của Thủ tướng Muhyiddin Yassin.
Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông

Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden bày tỏ lập trường cứng rắn đối với các yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc tại Biển Đông.
Đối thoại Mỹ-Triều có thể hồi sinh dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden?

Đối thoại Mỹ-Triều có thể hồi sinh dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden?

Liệu đối thoại Mỹ-Triều, vốn đã 'ngủ yên' từ Hội nghị thượng đỉnh Hà Nội (tháng 2/2019), sẽ được tái khởi động với chính quyền ông Joe Biden?
Trung Quốc lại tung 'chiêu bài' đất hiếm để 'dằn mặt' Mỹ

Trung Quốc lại tung 'chiêu bài' đất hiếm để 'dằn mặt' Mỹ

Trung Quốc đang thăm dò khả năng hạn chế xuất khẩu kim loại đất hiếm, hiện được sử dụng trong chế tạo các linh kiện quan trọng của máy bay chiến đấu của Mỹ.
Phiên bản di động