Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII: Xây dựng Đội vững mạnh - Vì đàn em thân yêu

Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII đặt ra những vấn đề trong công tác phụ trách Đội và bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng, nhất là trong thời đại số.

Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII: Thanh niên Việt Nam vững bước hội nhập Triển lãm ‘Khát vọng cống hiến – Lẽ sống thanh niên’: Lời tri ân ý nghĩa của thế hệ trẻ tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII Nhìn lại 11 kỳ Đại hội Đoàn toàn quốc và các phong trào của Đoàn

Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII: Xây dựng Đội vững mạnh - Vì đàn em thân yêu

Trong khuôn khổ Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII, diễn đàn về “Xây dựng Đội vững mạnh - Vì đàn em thân yêu” diễn ra dưới sự chủ trì của Trưởng Ban Công tác Thiếu nhi T.Ư Đoàn, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Đội Trung ương Lê Hải Long, và Bí thư tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh Hà Nam Trần Ngọc Nam.

Kết quả quan trọng

Công tác phụ trách Đội và bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng là một nội dung quan trọng, thể hiện trách nhiệm của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đối với lớp mầm non tương lai của đất nước.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, công tác Đội và phong trào thiếu nhi đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, hoàn thành các nội dung theo Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI, đóng góp tích cực vào những thành tựu chung của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi cả nước.

Công tác xây dựng tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tiếp tục có bước phát triển cả về quy mô và chất lượng. Chương trình “Rèn luyện đội viên” được triển khai thông qua ứng dụng Làm việc tốt thu hút đông đảo thiếu nhi đăng ký tham gia.

Chất lượng đội ngũ cán bộ phụ trách thiếu nhi, giáo viên làm tổng phụ trách Đội không ngừng được nâng lên thông qua các buổi tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận, kỹ năng, nghiệp vụ công tác Đội.

Phong trào thiếu nhi các cấp bộ Đội chú trọng hướng dẫn sinh hoạt Liên, Chi đội thông qua các phong trào, hoạt động mới, mô hình hay, sáng tạo như tổ chức “Giờ ra chơi trải nghiệm sáng tạo”; mô hình “Không gian đọc sách, tương tác, sinh hoạt Đội”; sinh hoạt chuyên đề “Mỗi tuần một câu chuyện đẹp, một cuốn sách hay, một tấm gương sáng”…

Qua đó, Trung ương Đoàn và các cấp bộ Đoàn đã triển khai thực hiện có hiệu quả nhiều phong trào, chương trình, hoạt động nhằm chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thiếu niên, nhi đồng được triển khai đều đặn, có hiệu quả, từng bước được đổi mới phù hợp với điều kiện thực tế, thu hút đông đảo thiếu nhi tham gia, tạo môi trường thực tiễn để giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, giúp các em thi đua học tập, lao động, rèn luyện và trưởng thành góp phần hình thành nhân cách cho các em.

Lễ khởi công công trình "Vì đàn em thân yêu" tại TP. Hồ Chí Minh. (Nguồn: Báo Quân đội nhân dân)

Bên cạnh đó, nội dung, phương thức hoạt động Đội và phong trào thiếu nhi ngày càng có nhiều đổi mới, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, phù hợp với nhu cầu và sở thích của đông đảo thiếu niên nhi đồng.

Đặc biệt, trong thời gian qua các hoạt động thích ứng với bối cảnh dịch bệnh Covid-19 và hỗ trợ thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn được các cấp bộ Đoàn triển khai với nhiều hoạt động hiệu quả, có nhiều mô hình chăm sóc, hỗ trợ thiếu nhi có tính bền vững.

Công tác vận động nguồn lực, xây dựng các thiết chế vui chơi, giải trí cho thiếu nhi ở địa bàn dân cư được các cấp bộ Đoàn quan tâm, triển khai và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Theo Phó Bí thư thường trực Tỉnh Đoàn Nghệ An Thái Minh Sỹ, nhiều tỉnh thành có cách làm để phòng chống đuối nước như gắn biển, tổ chức giải bơi nhưng chỉ mang tính chất ngắn hạn; cần có giải pháp phối kết hợp ngành giáo dục xây dựng chính sách, phổ biến học bơi, dạy bơi, bố trí trang thiết bị hoặc xây dựng bể bơi trong các nhà trường. Ngoài tuyên truyền phổ biến giáo dục trong nhà trường, cần phối hợp các ngành liên quan có giải pháp tuyên truyền phòng chống đuối nước cho trẻ em đến các bậc phụ huynh. “Tại tỉnh Nghệ An đã triển khai xã hội hóa xây dựng bể bơi cũng khá hiệu quả. Còn việc giao kinh phí ngành văn hóa xây dựng nhưng chưa phát huy được hiệu quả”, ông Thái Minh Sỹ cho biết.

Theo đó, toàn đoàn đã hỗ trợ, giúp đỡ hơn 4.500.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn so với chỉ tiêu hỗ trợ 1.500.000 đề ra đầu nhiệm kỳ; xây dựng mới gần 12.600/10.599 điểm sinh hoạt, vui chơi cho thiếu nhi.

Đây cũng chính là 02 chỉ tiêu quan trọng liên quan tới thiếu nhi được cụ thể và thực hiện hiệu quả trong Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI, nhiệm kỳ 2017-2022. Song song với việc thực hiện chỉ tiêu nhiệm kỳ, toàn Đoàn đã có nhiều giải pháp hiệu quả triển khai thực hiện Đề án Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia phòng, chống đuối nước, tai nạn thương tích trẻ em giai đoạn 2018 - 2022; thực hiện nhiệm vụ là tổ chức đại diện cho tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã chỉ đạo các cấp bộ Đoàn triển khai nhiều mô hình, giải pháp thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em, thu hút đông đảo thiếu nhi tham gia, tạo hiệu ứng tích cực trong xã hội.

Mô hình “Hội đồng trẻ em”, các câu lạc bộ tư vấn, trợ giúp trẻ em các cấp, câu lạc bộ quyền trẻ em đã phát huy hiệu quả quyền tham gia của trẻ em vào các vấn đề về trẻ em.

Thách thức trong thời đại 4.0

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên nhi đồng còn một số tồn tại, hạn chế như công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thiếu nhi, nhất là trên không gian mạng còn gặp nhiều khó khăn, thách thức.

Trẻ em là đối tượng dễ bị tấn công trên môi trường mạng. (Nguồn: Lao động)

Sự phát triển của khoa học công nghệ mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng khiến trẻ em dễ bị ảnh hưởng bởi những thông tin độc, hại, không phù hợp với lứa tuổi ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, sức khỏe tâm thần của các em.

Đại biểu Phạm Tiến Thịnh thuộc Đoàn Thanh niên Công an cho rằng, nhiều trẻ em hơn 1 tuổi đã bắt đầu sử dụng thành thạo smartphone để xem hoạt hình trên YouTube. Hình như chúng ta đang bỏ trống "trận địa" giáo dục thiếu nhi trên không gian mạng. Chúng ta có thể xây dựng các chương trình, hướng dẫn những hành vi việc làm tốt, định hướng cho các em trên nền tảng YouTube. Tổ chức Đoàn - Hội có thể làm được vấn đề này.

Việc chỉ đạo đổi mới nội dung, phương thức hoạt động Đội tại một số địa phương vẫn chưa kịp thời, đặc biệt các hoạt động thông qua các nền tảng số. Hoạt động của Hội đồng Đội cấp xã tại một số địa phương vẫn chưa phát huy được hiệu quả trong triển khai các hoạt động Đội và phong trào thiếu nhi ngoài nhà trường.

Đội ngũ cán bộ phụ trách công tác thiếu nhi, đội ngũ cán bộ theo dõi, phụ trách triển khai thực hiện Luật Trẻ em của các cấp bộ Đoàn còn thiếu, chưa có nhiều kinh nghiệm, thường xuyên biến động do thực hiện nhiệm vụ kiêm nhiệm nên cũng ảnh hưởng tới hiệu quả trong công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.

Việc lên tiếng trước các hành vi xấu như bạo lực, bạo hành, xâm hại… vẫn là những vấn đề bức thiết mà cả xã hội cần đặc biệt quan tâm.

Trong thời gian tới, với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và công cuộc chuyển đổi số, phát triển kinh tế số đang tác động rất lớn đến thanh thiếu nhi.

Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với đội ngũ cán bộ phụ trách thiếu nhi là phải nâng cao năng lực chuyên môn, tích cực rèn luyện kĩ năng mềm, kĩ năng nghề nghiệp. Một trong những nhiệm vụ then chốt là phải không ngừng bồi dưỡng kiến thức, kĩ năng, nghiệp vụ, đặc biệt là kiến thức, kĩ năng số, hướng đến xây dựng “thế hệ số”, bảo vệ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên không gian mạng; tăng cường các hoạt động giáo dục kỹ năng thực hành xã hội; phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước và xâm hại trẻ em.

Trẻ em cần được rèn luyện kỹ năng bơi để bảo đảm an toàn phòng, chống đuối nước.

Tiếp tục thực hiện phương châm “Xây dựng Đội là xây dựng Đoàn trước một bước”, chỉ đạo tổ chức Đoàn các cấp vận động hỗ trợ 3 triệu thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn; phấn đấu tối thiểu có 40 triệu lượt trẻ em được lấy ý kiến về những vấn đề liên quan đến trẻ em.

Triển khai hiệu quả các phong trào, cuộc vận động của tổ chức Đội; thường xuyên đổi mới nội dung và phương thức tổ chức hoạt động, tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thiếu niên, nhi đồng, định hướng và tạo môi trường, điều kiện để thiếu nhi thi đua học tập, rèn luyện và trưởng thành.

Hơn lúc nào hết, công tác xây dựng Đội vững mạnh - Vì đàn em thân yêu trong giai đoạn hiện nay rất quan trọng và cấp bách, đòi hỏi nhận thức một cách đồng bộ, toàn diện về vị trí, vai trò của tổ chức Đoàn, Đội trong hệ thống chính trị cũng như mối quan hệ với cộng đồng. Để từ đó công tác Đội và phong trào thiếu nhi sẽ luôn giữ một vị trí, vai trò quan trọng trong nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội.

Các đại biểu đóng góp nhiều ý kiến tại diễn đàn “Xây dựng Đội vững mạnh - Vì đàn em thân yêu”.

Ngày 14/2, tại phiên thứ 2 của Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII, các đại biểu đã tham gia thảo luận tại diễn đàn “Xây dựng Đội vững mạnh - Vì đàn em thân yêu”.

Tại Diễn đàn, các đại biểu đã thảo luận nhiều vấn đề liên quan mật thiết đến phong trào, hoạt động cho thiếu nhi và công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em như:

1. Các vấn đề trọng tâm cần quan tâm trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, đức - trí - thể - mỹ cho thiếu nhi trong thời gian tới.

2. Đề xuất giải pháp nâng cao công tác phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh, bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng; thực hiện nhiệm vụ đại diện tiếng nói, nguyện vọng trẻ em; trọng tâm là các nội dung xác lập tại dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội.

3. Đề xuất giải pháp của Đoàn trong việc tham gia phòng chống đuối nước và tai nạn thương tích trẻ em; phòng chống xâm hại, bạo lực trẻ em.

4. Thảo luận góp ý dự thảo Đề án “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em vào các vấn đề trẻ em giai đoạn 2023 - 2027”.

5. Đề xuất giải pháp củng cố, xây dựng và phát huy thiết chế Cung, Nhà Thiếu nhi, Trung tâm hoạt động thanh thiếu nhi.