Đại sứ Nguyễn Phú Bình: Ấn tượng Nhật Bản

Năm 1982, với cương vị Trưởng phòng Nhật Bản (Bộ Ngoại giao), lần đầu tiên tôi được Bộ Ngoại giao Nhật mời thăm Nhật Bản. Từ năm 2002, là Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, phụ trách khu vực Đông Bắc Á,  tôi mới có dịp thường xuyên thăm hoặc tiếp xúc với Nhật Bản. Nhưng, phải qua nhiệm kỳ Đại sứ gần bốn năm tại Nhật Bản, tôi mới có điều kiện hiểu kỹ hơn về đất  nước và con người xứ sở kỳ diệu này.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
dai su nguyen phu binh an tuong nhat ban Đại sứ Nguyễn Phú Bình: Hồi ức về một thời đáng nhớ
dai su nguyen phu binh an tuong nhat ban Đại sứ Nguyễn Phú Bình nhận Huân chương Mặt trời mọc

Tôi đến Tokyo ngày 29/1/2008, bắt đầu nhiệm kỳ Đại sứ. Sau khi sắp xếp phòng ở, tôi sang phòng làm việc và thấy một số công văn, giấy tờ trên bàn. Tôi mở một phong bì gửi đích danh cho tôi, đó là lời mời dự Hội thảo về kinh tế, tổ chức vào 22/1. Như vậy là Hội thảo đã diễn ra trước đó đúng 1 tuần! Tôi đưa giấy mời cho thư ký và dặn viết thư hoặc điện thoại cảm ơn họ đã mời nhưng rất tiếc không dự được do khi đó Đại sứ chưa đến. Thư ký xem giấy mời và bảo: Chú ơi, Hội thảo tổ chức 22/1 sang năm cơ!

Thật bất ngờ, có lẽ chỉ có các Hội nghị cấp quốc gia hoặc quốc tế mới có thể lên chương trình sớm như vậy. Sau này, vào năm 2010, Giáo sư Natsume - Chủ tịch Hội phẫu thuật hở môi, hàm ếch Nhật Bản, người suốt 25 năm qua, vẫn thực hiện các chuyến đi mổ từ thiện ở Việt Nam, thông báo cho tôi kế hoạch tổ chức Hội thảo quốc tế về mổ hở môi, hàm ếch tại Hà Nội vào giữa năm 2012. Gần hai năm sau, ông sang chủ trì Hội nghị vào đúng ngày đã định và thăm tôi khi vừa kết thúc nhiệm kỳ ở Nhật Bản.

dai su nguyen phu binh an tuong nhat ban
Đại sứ Nguyễn Phú Bình (thứ 2 từ trái, hàng ngồi) nhận Huân chương Mặt trời mọc của Nhật Bản, tháng 1/2018. (Nguồn: ĐSQ Nhật Bản tại Việt Nam)

Tiết kiệm như người Nhật

Ở Nhật Bản, ngoài luật pháp ra, các quy định cũng được tuân thủ hết sức nghiêm túc. Vào đầu mùa hè năm đầu tiên của nhiệm kỳ, tôi đến làm việc với Thứ trưởng Bộ Ngoại giao. Vào sảnh, tôi thấy một trong ba thang máy không hoạt động với tấm biển “Tháng tiết kiệm điện, không dùng thang máy này”. Vào phòng làm việc, thấy cửa sổ mở, không khí có phần oi bức. Ông Thứ trưởng xin lỗi vì tháng Sáu là đầu hè, các cơ quan chính phủ chưa được dùng điều hoà nhiệt độ. Mùa hè năm đó, tôi dẫn một đoàn Ủy ban Kinh tế Quốc hội ta đến chào Nghị sỹ Takebe, Chủ tịch Liên minh Nghị sỹ Hữu nghị Nhật - Việt. Đón chúng tôi ở cửa phòng khách, ông tỏ áy náy: xin lỗi vì tôi không dặn trước, theo quy định của Quốc hội, điều hoà nhiệt độ không được để thấp hơn 28 độ. Sau đó ít lâu, khi Lãnh đạo Bộ Tài chính ta sang ký Hiệp định về ODA với Cơ quan hợp tác quốc tế JICA, sau khi ký, ông Phó Chủ tịch JICA tươi cười cầm ly cà phê, đề nghị chạm cốc chúc mừng Lễ ký kết và một câu xin lỗi: theo quy định mới của JICA, từ nay, không được mở sâm banh trong các Lễ ký kết.

Vào năm 2010, cùng năm với Hà Nội kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long, thành phố Nara cũng được UNESCO quyết định 1.300 năm trở thành kinh đô của Nhật Bản. Tôi cùng Đoàn ngoại giao được mời đến dự Lễ kỷ niệm trọng thể với sự tham dự của Nhật Hoàng và Hoàng hậu, Thủ tướng và toàn thể Nội các cùng các nhân vật quan trọng nhất, các vị khách quý được mời dự Chiêu đãi trọng thể. Còn chi  phí máy bay hoặc đi tàu, ăn ở tại khách sạn do khách tự chi trả. Nhật Bản là cường quốc kinh tế thế giới có GDP gấp khoảng 25 lần GDP của Việt Nam. Nhưng họ lại có những quy định hết sức chặt chẽ về chi tiêu công, tiết kiệm năng lượng và điều quan trọng là sự chấp hành rất nghiêm túc những quy định đó. Điều này khiến chúng ta, công dân của một nước đang  phát triển, đang phấn đấu để thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, nhất là những người làm việc trong các cơ quan, tổ chức sử dụng ngân sách nhà nước phải suy nghĩ.

Người Nhật Bản có tập quán tặng và nhận quà. Nhưng, các món quà thường rất nhẹ nhàng, chẳng hạn một đôi cốc gốm sứ, bánh kẹo, đặc sản địa phương, một cái khăn có hoạ tiết đặc trưng của quê hương, một bức tranh nhỏ, một cuốn sách... được gói rất cẩn thận, lịch sự mang tính văn hoá nhiều hơn là giá trị tính bằng tiền. Cả người nhận quà và người tặng quà đều cảm thấy thoải mái, không bao giờ phải băn khoăn về món quà đó. Tôi nhớ lại lời Đại sứ Sakaba tâm sự khi hết nhiệm kỳ tại Việt Nam. Ông rất yêu quý và cảm nhận được tình cảm chân tình của người Việt Nam, từ người dân đến các vị lãnh đạo các cấp. Nhưng ông rất băn khoăn khi nhận được các món quà lớn, cả về kích thước và giá trị, vì ông không được phép sử dụng các món quà có giá trị vượt mức quy định và cũng phiền toái trong việc mang về nước khi kết thúc nhiệm kỳ.

Có một nguyên tắc rất quan trọng trong giao tiếp và đời sống hàng ngày ở Nhật, đó là giữ đúng giờ và tiết kiệm thời gian. Họ coi đây vừa là văn hóa, vừa thể hiện lòng tin với nhau. Các bạn Nhật bảo văn hóa về giờ giấc hình thành từ khi Tàu tốc độ cao Shinkansen đi vào hoạt động (1964) chính xác đến từng phút, sai giờ được tính bằng giây. Vì vậy, người dự sự kiện hay họp mặt bao giờ cũng phải đến sớm 15-20 phút, hầu như không có ai đến muộn.

Tôi đã dự nhiều cuộc tiếp xúc ở Nhật và nhận thấy thời gian tiếp khách của phía bạn, từ Thủ tướng đến Bộ trưởng hay các cấp khác thời gian tiếp khách không quá 30 phút, Hội đàm cấp cao cũng chỉ 45 phút. Phát biểu của phía bạn bao giờ cũng được chuẩn bị bằng giấy để giữ đúng thời gian và nội dung không vượt ra ngoài phương án được chuẩn bị sẵn. Đặc biệt, trong chiêu đãi hoặc bữa cơm thân mật, bạn không bao giờ dùng đồ uống có cồn vào bữa trưa vì ảnh hưởng đến làm việc buổi chiều. Bữa tối cũng thường chỉ dùng bia để nâng cốc và sau đó là sake, một loại rượu nhẹ, chỉ hơn bia vài độ, hầu như không có rượu mạnh.

Lòng trung thực và ý thức tự giác

Anh em trong cơ quan chúng tôi còn nhớ mãi câu chuyện một người phụ nữ đứng tuổi tìm một cháu bé con một cán bộ Đại sứ quán. Cháu đi xe đạp  qua cổng nhà bà, thấy con chó đẹp nên ghé vào chơi với chó và không may bị chó cắn. Khi bà phát hiện ra thì cháu hoảng sợ, đạp xe chạy về phía khu nhà ở của Đại sứ quán. Bà đã cùng chồng đến Đại sứ quán nhiều lần, tìm bằng được phụ huynh cháu bé và thu xếp đưa cháu đi bệnh viện tiêm phòng mặc dù sổ tiêm phòng định kỳ cho thú cưng của bà xác nhận bà vẫn đưa chó tiêm phòng dại đều đặn.

Tôi cũng đã có dịp đi một chuyến “tàu chợ” bán cả vé đứng (khi hết vé ngồi)  từ Tokyo đến thành phố Mito, tỉnh Ibaraki. Điều hết sức ngạc nhiên là chỗ trống còn nhiều nhưng những người mua vé đứng vẫn không chịu ngồi vào chỗ trống, chỉ vì giữ nguyên tắc “cái gì không phải của mình thì không dùng”. Từ đó, tôi mới hiểu ra vì sao ở nước này không thấy có xô xát, cãi cọ, không thấy có việc chen hàng ở nơi công cộng. Vì ai cũng biết kiềm chế, nhường nhịn lẫn nhau. Đặc biệt, hầu như không có trộm cắp, lưu manh và nếu lỡ bỏ quên đồ ở trên tàu hoặc các nơi công cộng hầu như đều tìm lại được. Trên tất cả, mọi người đều có lòng tự trọng, tôn trọng người khác, tôn trọng luật pháp.

Sức mạnh của niềm tin

Là một quốc đảo lại nằm trên “Vành đai lửa Thái Bình dương”, hàng năm, Nhật Bản phải hứng chịu rất nhiều thiên tai như bão, lũ, núi lửa, động đất...  Sau này, có nhiều dịp đi thăm vùng bị nạn, chứng kiến hậu quả kinh hoàng của trận động đất, sóng thần khủng khiếp ấy, tôi không chỉ ngưỡng mộ ý chí và sức mạnh kiên cường của người dân Nhật, mà còn hết sức khâm phục ý thức và cách thức mà người Nhật luôn sẵn sàng đương đầu với thiên tai.

Trong thâm tâm, tôi vẫn nghĩ, chính tôi và nhân dân Việt Nam phải chịu ơn đất nước và nhân dân Nhật Bản đã hỗ trợ, cưu mang hàng nghìn công dân sinh viên và lao động Việt Nam cũng như cộng đồng người Việt định cư ở vùng thảm hoạ tuyệt đối an toàn và giúp họ ổn định đời sống giữa thời điểm đầy thử thách như vậy. Đồng thời, chúng tôi đã nhận được sức mạnh và niềm tin từ nhân dân Nhật, giống như mấy chục năm trước đây cuộc kháng chiến vì độc lập tự do cho bao nhiêu dân tộc khác. Điều mà chúng tôi thấy tự hào và không bao giờ quên là đã được chia sẻ với người dân Nhật những nỗi âu lo và cả niềm tin trong hoàn cảnh ngặt nghèo như vậy.

Riêng đối với tôi,  Đại sứ Umeda - người bẩy năm trước là Vụ trưởng Vụ Đông Nam và Tây Nam Á Bộ Ngoại giao,  luôn để lại ấn tượng sâu sắc trong tôi về những gì ông đã hỗ trợ cho Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam trong lúc khó khăn. Giờ đây, với cương vị Đại sứ tại Việt Nam vào thời điểm kỷ niệm 45 năm quan hệ ngoại giao giữa hai nước, ông là một người bạn thân tình, tiêu biểu cho mối quan hệ thủy chung giữa hai nước, chia sẻ với nhau cả hoạn nạn và vinh quang.

ĐẠI SỨ NGUYỄN PHÚ BÌNH

Phó Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam- Nhật Bản,

Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản

dai su nguyen phu binh an tuong nhat ban Việt Nam – Nhật Bản: Mối quan hệ chân thành và tin cậy

Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản cho rằng, tình hữu nghị, chân thành và độ tin cậy cao về ...

dai su nguyen phu binh an tuong nhat ban Thành công của Nhật Bản là bài học cho Việt Nam

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng nông nghiệp, nông thôn và nông dân (tam nông) của Việt Nam và Nhật Bản có nhiều ...

dai su nguyen phu binh an tuong nhat ban “Đại sứ Xoài, Thanh Long” kể chuyện...

“Tôi muốn bổ sung thêm hai chữ “đoàn kết”, yếu tố đã góp phần vào những thành công chung mà ngành Ngoại giao đã làm ...

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa trọng tài thường trực quốc tế

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa trọng tài thường trực quốc tế

Ngày 19/11, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp ông Marcin Czepelak, Tổng Thư ký Toà trọng tài thường trực quốc tế (PCA).
Việt Nam và ADB phối hợp hỗ trợ Timor-Leste xây dựng năng lực

Việt Nam và ADB phối hợp hỗ trợ Timor-Leste xây dựng năng lực

Đại sứ Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm làm việc với ông Artur Andrysiak, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á tại Timor-Leste.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 'Beyond Flavors – Vượt trên cả Hương vị'

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 'Beyond Flavors – Vượt trên cả Hương vị'

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 với chủ đề “Beyond Flavors – Vượt trên cả Hương vị” sẽ diễn ra trong hai ngày 21-22/11.
Đại sứ quán Việt Nam thúc đẩy hợp tác Phật giáo và du lịch di sản tại Đối thoại Gandhara 2026

Đại sứ quán Việt Nam thúc đẩy hợp tác Phật giáo và du lịch di sản tại Đối thoại Gandhara 2026

Dự Đối thoại Gandhara 2026, Đoàn đại biểu Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng Đại sứ quán Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm phát huy giá trị di sản.
Thái Nguyên mở rộng kết nối, thúc đẩy hợp tác đầu tư và liên kết công nghiệp với Quảng Tây (Trung Quốc)

Thái Nguyên mở rộng kết nối, thúc đẩy hợp tác đầu tư và liên kết công nghiệp với Quảng Tây (Trung Quốc)

Trong chuyến công tác tại Quảng Tây, Trung Quốc, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã hội đàm, tọa đàm xúc tiến đầu tư, ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Qua những hương vị đặc trưng, Argentina mong muốn đưa văn hóa Nam Mỹ đến gần hơn với công chúng Việt Nam, vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Đại sứ Shadi Abu Zarqa mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc, gửi gắm thông điệp hữu nghị và hòa bình tới công chúng Việt Nam qua ẩm thực.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt qua những màn quảng diễn đặc sắc, quy tụ nghệ nhân và đầu bếp trong, ngoài nước.
Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Mang trong mình chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng, văn hóa Việt Nam không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với thế giới.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Phiên bản di động