Đại sứ Nguyễn Phú Bình: Hồi ức về một thời đáng nhớ

Trong hơn 40 năm công tác trong ngành Ngoại giao, kể từ cuối 1970, trừ hơn 10 năm  đầu còn là cán bộ mới vào Ngành công tác tại Vụ Đông Bắc Á và Đại sứ quán ta tại Bình Nhưỡng, thời kỳ mà tôi thấy học được nhiều nhất, tích luỹ nhiều kinh nghiệm quý báu nhất là khoảng 10 năm tiếp theo, khi tham gia Đợt tập sự cấp vụ (1982) cho đến khi được bổ nhiệm làm Đại sứ tại Hàn Quốc (1992). 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
dai su nguyen phu binh hoi uc ve mot thoi dang nho (Trực tuyến) Hội nghị Ngoại giao 30: Định vị đất nước vững chắc, đặt vào dòng chảy thời đại
dai su nguyen phu binh hoi uc ve mot thoi dang nho Đại sứ Nguyễn Phú Bình nhận Huân chương Mặt trời mọc

Sống và làm việc trong thời kỳ kinh tế đất nước khủng hoảng và đời sống nhân dân vô cùng khó khăn, tình hình quốc tế và khu vực đầy xáo động, nhưng đổi lại, chúng tôi đã được chứng kiến và học được bao nhiêu điều mà các thế hệ cán bộ sau này khó có thể hình dung được.

Điều may mắn của cán bộ trẻ

Hồi đó, các hoạt động ngoại giao còn ít và hạn chế do ta bị bao vây, cô lập về ngoại giao. Nhưng công tác nghiên cứu thì rất sôi động, thu hút toàn bộ tâm sức của Lãnh đạo và cán bộ của Bộ, nhằm tìm giải pháp cho vấn đề Campuchia, bình thường hoá quan hệ với các đối tác quan trọng; đồng thời, thúc đẩy nhanh việc chuyển đổi mô hình quản lý kinh tế từ kế hoạch hoá sang kinh tế thị trường định hướng XHCN. Điều may mắn nhất đối với chúng tôi là hàng ngày được tham gia các sinh hoạt của Bộ dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch, với sự tham gia của các vị Lãnh đạo Bộ và cán bộ quản lý giàu kinh nghiệm, sắc sảo về trí tuệ, và đặc biệt là cùng mang ý chí và khát vọng như người anh đầu đàn của mình.

Trọng tâm nghiên cứu khi đó là tìm lời giải đáp chính xác nhất cho các câu hỏi:  Vì sao Khmer Đỏ lại trở mặt và chống ta? nguyên nhân nổ ra chiến tranh biên giới phía Bắc? Các thế lực quốc tế lớn khi đó câu kết chống ta sẽ đi với nhau lâu dài hay chỉ tạm thời? từ đó tìm ra đối sách phù hợp. Thực tiễn sau này đã chứng minh những lý giải của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch đối với các vấn đề đó hoàn toàn chính xác. Không chỉ trong nghiên cứu, Ông còn là bậc thầy trong việc ứng phó và xử lý đối với các tình huống ngoại giao vô cùng phức tạp. Thực tình, cán bộ ngoại giao hồi ấy, từ các vị lão làng đến lớp cán bộ trẻ chúng tôi đều... nể sợ ông vì hay bị ông truy hỏi đến cùng những việc mà ông đã giao, nhưng đồng thời lại háo hức, không bao giờ bỏ sót những dịp được nghe ông phân tích, kết luận về những vấn đề hóc búa đặt ra. Tính ông rất nghiêm khắc, đòi hỏi cao đối với cán bộ, nhưng đồng thời cũng rất hóm hỉnh, bông lơn nên dù bị ông la mắng, cuối cùng ai cũng thấy học được điều gì đó qua mỗi sự việc.

dai su nguyen phu binh hoi uc ve mot thoi dang nho
Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Umeda đánh giá cao đóng góp của Đại sứ Nguyễn Phú Bình cho sự phát triển của quan hệ Việt - Nhật. (Ảnh: TĐ)

Ngay trong tiếp xúc ngoại giao cũng vậy, nhiều khi không khí tranh luận rất căng thẳng, nhưng cuối cùng Bộ trưởng đều có cách kết thúc có hậu, để khách ra về với hy vọng về triển vọng đối thoại tiếp theo.

Trong lĩnh vực chuyển đổi mô hình quản lý kinh tế, Bộ trưởng và ngành Ngoại giao đã có những đóng góp thật to lớn.

Tư duy đột phá về kinh tế và hội nhập kinh tế

Bây giờ, “kinh tế thị trường” đã trở thành thuật ngữ quá quen thuộc với chúng ta, nhưng vào  trước năm 1989, khi Bộ trưởng chỉ đạo dịch và  in cuốn sách Kinh tế học của Paul A. Samuelson để chuyển cho các vị Lãnh đạo cấp cao, các bộ, ngành và các cơ quan nghiên cứu... thì khái niệm này còn quá mới mẻ, thậm chí ít người dám nhắc đến, nên ông phải sử dụng một thuật ngữ thay thế là “kinh tế hàng hoá nhiều thành phần”. Chúng tôi còn nhớ những câu hỏi mà ông luôn trăn trở:  Tại sao đất nước đã hoàn toàn thống nhất mà người dân không được phép mang lương thực, thực phẩm từ vùng này sang vùng khác… Và chính ông đã thẳng thắn, tranh luận để yêu cầu chính phủ áp dụng chế độ một giá đối với hàng hoá, trước hết là lương thực, một tỷ giá đối với thu mua và chuyển đổi ngoại tệ, đề nghị kiên quyết hạn chế in tiền để chống lạm phát, thay vào đó, phải có biện pháp thu hút tiền vào hệ thống ngân hàng và bắt đồng tiền quay vòng càng nhiều càng tốt....

Ông cho rằng đất nước là một cơ thể sống, luồng hàng hoá và tiền tệ như là hệ thống mạch máu thông suốt mới giúp cho cơ thể hoạt động và phát triển lành mạnh. Và kinh tế Việt Nam cũng phải là một bộ phận của kinh tế thế giới mới phát triển được. Vì vậy, mặc dù nhiệm vụ đối ngoại rất nặng nề, nhưng Bộ trưởng đã quyết tâm đầu tư lực lượng đáng kể cho công tác ngoại giao phục vụ kinh tế, cải tổ bộ máy với 3 vụ kinh tế: kinh tế Việt Nam, kinh tế thế giới và hợp tác kinh tế. Những thành quả nghiên cứu của các đơn vị trên và sự chỉ đạo của Bộ trưởng đã tạo nên nhận thức mới về con đường phát triển kinh tế đất nước trong toàn ngành và cũng là cơ sở cho Lãnh đạo Bộ và các đơn vị chức năng làm việc với các cơ quan, ban ngành để tham mưu xây dựng chính sách cho Đảng và Nhà nước.

Những bước đi đầu trong công tác ngoại vụ địa phương

Cá nhân tôi, qua 4 năm  trưởng thành ở Vụ Tổng hợp đối ngoại, nay là Vụ Chính sách đối ngoại, đầu năm 1987 được Bộ điều về làm Phó Chánh Văn phòng, rồi Quyền Chánh Văn phòng (1988) và Chánh Văn phòng (1990), tôi thực sự tự hào về những năm tháng làm việc đầy cam go nhưng rất hiệu quả đó. Khi đó, Lãnh đạo Bộ thường tập trung làm việc với các cơ quan tham mưu của Đảng và Chính phủ trong khi các địa phương, các đơn vị của các bộ, ngành có nhu cầu rất lớn được nghe Bộ Ngoại giao thuyết trình về tình hình quốc tế và chủ trương đối ngoại của Việt Nam. Anh Bùi Hồng Phúc, người tiền nhiệm của tôi rất chịu khó, thay mặt Bộ đáp ứng nhu cầu này và anh rất vui vì từ khi về Văn phòng Bộ, tôi có thể chia sẻ công việc này với anh. Dần dần, tôi cũng hiểu rõ tầm quan trọng của công tác này, không những giúp cho các bộ, ngành và địa phương có nhận thức mới về  tình hình quốc tế và  chủ trương về đối ngoại và phát triển kinh tế của Đảng mà còn xây dựng được mối quan hệ hợp tác gắn bó với nhiều Bộ, ngành và các địa phương.

Tôi cũng vận động anh chị em cấp Vụ các đơn vị làm công tác đối ngoại tham gia nói chuyện và thuyết trình theo đề nghị của các bộ, ngành và địa phương. Có nhiều vấn đề đối ngoại liên quan đến các cơ quan, bộ, ngành ở trung ương và địa phương trước đây xử lý khá phức tạp do còn có nhận thức khác nhau giữa Bộ ngoại giao và các cơ quan, địa phương đó, nhưng nhờ mối quan hệ và sự thông cảm lẫn nhau nên từ đó trở nên thông thoáng, giải quyết  nhanh gọn hơn hẳn. Không những thế, trong lúc đời sống cán bộ nhân viên trong Bộ rất khó khăn, một số địa phương, thể hiện sự cảm ơn đối với Bộ bằng cách cung cấp lương thực, thực phẩm cho cán bộ, nhân viên của Bộ trong những dịp Tết cổ truyền và những ngày Lễ lớn đã mang lại niềm vui cho anh em giữa lúc đời sống còn khó khăn.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng đưa các kiến thức và chủ trương ngoại giao đến với các địa phương, trong tình hình phương tiện thông tin còn rất hạn chế, giao thông đi lại còn rất khó khăn, Văn phòng đã bắt đầu mở các lớp bồi dưỡng kiến thức ngoại giao cho các địa phương, đối tượng tham gia bước đầu là các đồng chí Chánh, Phó Văn phòng Ủy ban Nhân dân các tỉnh (khi đó chưa có hệ thống sở ngoại vụ như hiện nay). Điều hết sức vinh dự cho Bộ Ngoại giao và Văn phòng Bộ: một trong các học viên của loại hình bồi dưỡng này chính là Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đương nhiệm, khi đó còn là Chánh Văn phòng  Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng. Được gặp lại Ông sau này, Thủ tướng vẫn rất hồn hậu nhắc lại việc ông đã được tiếp cận và học hỏi về ngoại giao như thế nào qua kênh bồi dưỡng đầu tiên của Bộ Ngoại giao.

Chúng ta đang bước vào Hội nghị Ngoại giao lần thứ 30, ôn lại những kỷ niệm của một thời công tác đầy ý nghĩa, tôi và chắc cả các đồng nghiệp cùng thế hệ, không khỏi bồi hồi, tưởng nhớ đến hình ảnh và công lao to lớn của những vị tiền bối trong Ngành, đặc biệt là Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch, Người Thầy, Người Anh lớn của ngành Ngoại giao,  đã ra đi đúng 20 năm trước, và các vị lãnh đạo Bộ, các chuyên gia đầu ngành đã xây đắp nên nền móng của ngành Ngoại giao hiện đại Việt Nam mà nay không còn nữa. Tôi cũng bày tỏ lòng ngưỡng mộ và kính trọng những người Anh lớn và nhiều đồng nghiệp trong ngành của thời kỳ đó mặc dù tuổi đã cao nhưng vẫn nhiệt tình với sự nghiệp ngoại giao, chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức cho thế hệ ngoại giao hiện nay, góp phần phát triển ngành Ngoại giao lên tầm cao mới.

Đại sứ Nguyễn Phú Bình

Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao

dai su nguyen phu binh hoi uc ve mot thoi dang nho Ngoại giao chính trị - mẫu số bao trùm

Ngoại giao chính trị là mẫu số bao trùm của những kênh ngoại giao khác để tạo ra những định hướng đối ngoại lớn, đưa ...

dai su nguyen phu binh hoi uc ve mot thoi dang nho Nâng tầm ngoại giao văn hóa

Hơn 10 năm gắn bó và tâm huyết với Ngoại giao Văn hóa, Trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Sanh Châu vẫn cho ...

dai su nguyen phu binh hoi uc ve mot thoi dang nho Hội nghị Ngoại giao lần thứ 30 qua ảnh

Ngày 13/8, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 30 có chủ đề "Ngoại giao Việt Nam: chủ động, sáng tạo, hiệu quả, thực hiện thắng ...

Bài viết cùng chủ đề

Hội nghị Ngoại giao lần thứ 30

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa trọng tài thường trực quốc tế

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa trọng tài thường trực quốc tế

Ngày 19/11, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp ông Marcin Czepelak, Tổng Thư ký Toà trọng tài thường trực quốc tế (PCA).
Việt Nam và ADB phối hợp hỗ trợ Timor-Leste xây dựng năng lực

Việt Nam và ADB phối hợp hỗ trợ Timor-Leste xây dựng năng lực

Đại sứ Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm làm việc với ông Artur Andrysiak, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á tại Timor-Leste.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 'Beyond Flavors – Vượt trên cả Hương vị'

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 'Beyond Flavors – Vượt trên cả Hương vị'

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 với chủ đề “Beyond Flavors – Vượt trên cả Hương vị” sẽ diễn ra trong hai ngày 21-22/11.
Đại sứ quán Việt Nam thúc đẩy hợp tác Phật giáo và du lịch di sản tại Đối thoại Gandhara 2026

Đại sứ quán Việt Nam thúc đẩy hợp tác Phật giáo và du lịch di sản tại Đối thoại Gandhara 2026

Dự Đối thoại Gandhara 2026, Đoàn đại biểu Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng Đại sứ quán Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm phát huy giá trị di sản.
Thái Nguyên mở rộng kết nối, thúc đẩy hợp tác đầu tư và liên kết công nghiệp với Quảng Tây (Trung Quốc)

Thái Nguyên mở rộng kết nối, thúc đẩy hợp tác đầu tư và liên kết công nghiệp với Quảng Tây (Trung Quốc)

Trong chuyến công tác tại Quảng Tây, Trung Quốc, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã hội đàm, tọa đàm xúc tiến đầu tư, ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Qua những hương vị đặc trưng, Argentina mong muốn đưa văn hóa Nam Mỹ đến gần hơn với công chúng Việt Nam, vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Đại sứ Shadi Abu Zarqa mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc, gửi gắm thông điệp hữu nghị và hòa bình tới công chúng Việt Nam qua ẩm thực.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt qua những màn quảng diễn đặc sắc, quy tụ nghệ nhân và đầu bếp trong, ngoài nước.
Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Mang trong mình chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng, văn hóa Việt Nam không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với thế giới.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Phiên bản di động