Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dịch Dung
Theo dõi TGVN trên
Phân tích và Bình luận chính trị
TGVN. Cuộc khủng hoảng ngày 6/1 đã làm lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ nước Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào chi phối và quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Mỹ sẽ để tâm đến đối ngoại ra sao? Phân tích của báo Thế giới & Việt Nam.

Những ngôn từ to tát thường tạo được ấn tượng mạnh mẽ nhưng cũng dễ gây hiểu không thật sự chuẩn xác về nước Mỹ hiện tại sau những gì đã xảy ra trong nhiệm kỳ cầm quyền sắp kết thúc của Tổng thống Donald Trump, đặc biệt kể từ sau cuộc bầu cử tổng thống ngày 3/11 vừa qua mà kết quả cuối cùng là ông Trump bị thất cử.

PHÂN TÍCH CỦA TG&VN

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

TGVN. Đúng một ngày trước khi bước sang năm 2021, EU và Trung Quốc ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm ...

Nền dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện
Nước Mỹ bị xô đẩy vào tình trạng bất cứ khi nào cũng có thể bùng nổ xung khắc, bạo lực và hỗn loạn trong nội bộ. Nước Mỹ như thế không thể tránh khỏi bị tổn hại thể diện và uy danh, vai trò và ảnh hưởng ở thế giới bên ngoài.

Thực chất bên trong lộ diện

Những gì đã xảy ra ở toà nhà trụ sở quốc hội Mỹ tại thủ đô Washington ngày 6/1 vừa qua không chỉ đơn thuần là hậu quả của việc ông Trump và phe cánh không chịu công nhận và chấp nhận thất cử trước cựu Phó Tổng thống Joe Biden thuộc đảng Dân chủ mà còn là một đỉnh điểm của sự phân cực trầm trọng trên chính trường và trong nội bộ xã hội Mỹ vốn được ông Trump tận dụng để đắc cử tổng thống Mỹ năm 2016 và tiếp tục nuôi dưỡng, thúc đẩy cũng như cực đoan hoá trong thời gian trị vì nước Mỹ đến nay. Thực trạng này được miêu tả và định tính hoá bằng khái niệm "khủng hoảng" mà cụ thể là khủng hoảng về kinh tế và xã hội, về chính trị và hiến pháp cũng như về mức độ bền vững của nền dân chủ ở Mỹ.

Nước Mỹ bị xô đẩy vào tình trạng bất cứ khi nào cũng có thể bùng nổ xung khắc, bạo lực và hỗn loạn trong nội bộ. Nước Mỹ như thế không thể tránh khỏi bị tổn hại thể diện và uy danh, vai trò và ảnh hưởng ở thế giới bên ngoài.

Kể từ sau cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất trong thế kỷ trước đến nay, những người tiền nhiệm của ông Trump ở Nhà Trắng luôn coi nền dân chủ và cấu trúc quyền lực nhà nước "Check and Balance" ở Mỹ làm mô hình khuôn mẫu cho thế giới bên ngoài nước Mỹ. Mô hình khuôn mẫu này đã tự bộc lộ nhiều khiếm khuyết theo thời gian nhưng chưa khi nào tự thể hiện rệu rã và bất cập như trong những ngày này ở nước Mỹ. Đúng là phải khi xảy ra chuyện rồi thì thực chất bên trong mới lộ diện.

Điều nguy hại cho chính nền dân chủ ở Mỹ và tương lai của nước Mỹ là sự phân cực ấy không những chỉ gia tăng mức độ mà còn càng ngày càng thêm khó khắc phục khi nó phân chia nước Mỹ thành hai phe đối địch nhau chứ không chỉ có đối lập nhau, thành phái ủng hộ và không ủng hộ, thành bạn và thù. Đúng hay sai bây giờ không còn là tiêu chí quyết định bằng theo phe mình hay thuộc phái bên kia. Nền dân chủ vì thế mới bị tấn công và mọi truyền thống về văn hoá và đạo đức chính trị mới bị bất chấp. Nước Mỹ bị xô đẩy vào tình trạng bất cứ khi nào cũng có thể bùng nổ xung khắc, bạo lực và hỗn loạn trong nội bộ. Nước Mỹ như thế không thể tránh khỏi bị tổn hại thể diện và uy danh, vai trò và ảnh hưởng ở thế giới bên ngoài.

Hai nhân tố quyết định

Sẽ sai lầm tai hại khi vội cho rằng với sự đắc cử của ông Biden và sự thay đổi chính quyền vào trưa ngày 20/1 sắp tới, bốn năm cầm quyền của ông Trump chỉ là một giai thoại trong lịch sử nước Mỹ. Đúng là sau những gì ông Trump đã làm và sau những gì đã xảy ra ở nước Mỹ trong những ngày vừa qua cũng như tới đây có thể xảy ra liên quan đến khả năng ông Trump bị quốc hội luận tội phế truất lần thứ hai, người này gần như không còn cơ hội thực tế để tái ứng cử tổng thống vào năm 2024. Nhưng điều ấy không có nghĩa là ông Trump sẽ nhanh chóng không còn ảnh hưởng và vai trò chính trị gì nữa ở nước Mỹ. Bởi thế, nước Mỹ tới đây sẽ ra sao phụ thuộc ở mức độ quyết định vào hai nhân tố.

Phía trước là thời gian nước Mỹ bận rộn với chính mình và sẽ bận rộn tới mức không thể để tâm nhiều như trước tới chuyện của thế giới bên ngoài.

Nhân tố thứ nhất là ông Biden thành công hay thất bại trong việc xử lý cuộc khủng hoảng hiện tại của nước Mỹ và thời gian xử lý chỉ có nhiều nhất là hai năm - cho tới cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ ở Mỹ vào năm 2022. Tại cuộc bầu cử ấy, chỉ cần phe Đảng Dân chủ bị mất đa số ở một trong lưỡng viện lập pháp thì ông Biden chẳng khác gì bị mất cả thiên thời lẫn nhân hoà. Nhân tố thứ hai là Đảng Cộng hoà tiếp tục ở trong hay tự giải thoát được ra khỏi sự cương toả của ông Trump. Mọi dấu hiệu đều cho thấy vụ việc ngày 6/1 vừa qua tác động như “giọt nước làm tràn cốc nước” đối với đảng này, buộc đảng này phải tìm cách thoát ra khỏi cái bóng của ông Trump để tiếp tục có được tương lai quyền lực chính trị ở Mỹ.

Bận rộn với chính mình

Phía trước là thời gian nước Mỹ bận rộn với chính mình và sẽ bận rộn tới mức không thể để tâm nhiều như trước tới chuyện của thế giới bên ngoài.

Thực tế này buộc ông Biden dù có muốn hay không thì cũng phải tập trung ưu tiên hàng đầu cho xử lý chuyện đối nội, cụ thể là nhanh chóng thành lập chính quyền mới để hoạt động, bình ổn tình hình chính trị xã hội, kiểm soát và đẩy lùi dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra, khôi phục tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy một số cuộc cải cách xã hội. Cho dù có lợi thế hiếm thấy ở lưỡng viện lập pháp, ông Biden vẫn không thể không tìm cách gây dựng sự hợp tác giữa phe đảng Dân chủ và phái đảng Cộng hoà trong quốc hội. Người này trước mắt sẽ không có những quyết sách mới bất ngờ về đối ngoại mà sẽ tránh hay hạn chế mọi rủi ro và khó xử mới về đối ngoại và an ninh mà chỉ có quyết sách mới khi buộc phải hành động.

Cho nên cả trên phương diện lật ngược hay tiếp tục những chính sách của người tiền nhiệm, ông Biden đều sẽ không vội vàng mà sẽ có lựa chọn, sẽ dễ trước khó sau, danh nghĩa trước và thực chất sau. Nước Mỹ trong thời gian qua đã tự vạch áo cho người xem lưng. Ông Biden giờ ý thức được rằng bây giờ trước hết phải tu chỉnh lại xiêm y cho nước Mỹ rồi mới thật sự vận hành sự trở lại thế giới của nước Mỹ như đã tuyên cáo.

Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ

Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ

TGVN. Máu đã đổ, khói đã tan trên Điện Capitol, Quốc hội Mỹ xác nhận ông Joe Biden sẽ làm Tổng thống, nhưng rối ren ...

4 di sản nổi bật của Tổng thống Mỹ Donald Trump

4 di sản nổi bật của Tổng thống Mỹ Donald Trump

TGVN. Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump không thể giành chiến thắng trước đối thủ Joe Biden nhưng điều đó không có nghĩa là ...

Truyền thông Mỹ: Năm 2020 dường như là năm tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ

Truyền thông Mỹ: Năm 2020 dường như là năm tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ

TGVN. Truyền thông Mỹ nhận định, 2020 dường như là năm tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ với những biến động mạnh trong ...

Hậu bầu cử Tổng thống Mỹ: Trang mới của kinh tế nước Mỹ sẽ thế nào?

Hậu bầu cử Tổng thống Mỹ: Trang mới của kinh tế nước Mỹ sẽ thế nào?

TGVN. Phát biểu trước toàn dân Mỹ sau khi được Đại cử tri đoàn bỏ phiếu xác nhận là Tổng thống Mỹ tiếp theo, ông ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Nghệ sỹ gốc Việt đổ bộ trong phim hoạt hình mới của hãng Walt Disney

Nghệ sỹ gốc Việt đổ bộ trong phim hoạt hình mới của hãng Walt Disney

'Raya and The Last Dragon' quy tụ nhiều diễn viên đến từ những quốc gia khác nhau như Thái Lan, Singapore, Malaysia, trong đó có các nghệ sỹ gốc Việt.
Gareth Bale thi đấu ấn tượng, Tottenham rất hài lòng và lên kế hoạch mua đứt

Gareth Bale thi đấu ấn tượng, Tottenham rất hài lòng và lên kế hoạch mua đứt

Chứng kiến Gareth Bale liên tục tỏa sáng trong thời gian gần đây, ban lãnh đạo Tottenham lên kế hoạch ký hợp đồng dài hạn với cầu thủ này.
Đinh Quyền: Ông chủ vườn lan đam mê loài hoa vương giả

Đinh Quyền: Ông chủ vườn lan đam mê loài hoa vương giả

Trong số những người trẻ tuổi đam mê hoa lan và có được vườn lan “vạn người mê” có Đinh Văn Quyền (nghệ nhân Đinh Quyền) ở mảnh đất Cố ...
Tin tặc Trung Quốc âm mưu tấn công mạng Ấn Độ, New Delhi tuyên bố chặn đứng

Tin tặc Trung Quốc âm mưu tấn công mạng Ấn Độ, New Delhi tuyên bố chặn đứng

Bộ Điện lực Ấn Độ cho biết, New Delhi đã chặn đứng âm mưu tấn công các trung tâm điện lực của nhóm tin tặc Trung Quốc 'do nhà nước ...
Biến chứng y khoa để lại sau khi mắc Covid-19 là gì?

Biến chứng y khoa để lại sau khi mắc Covid-19 là gì?

Các triệu chứng từ nhẹ đến nặng của Covid-19 ngày càng mở rộng, các chuyên gia đã liệt kê ra 6 biến chứng y khoa lâu dài liên quan đến ...
Kinh tế Trung Quốc có nhiều tiềm năng để 'vượt mặt' Mỹ vào năm 2035

Kinh tế Trung Quốc có nhiều tiềm năng để 'vượt mặt' Mỹ vào năm 2035

Để hiện thực hóa mục tiêu tham vọng này đòi hỏi Trung Quốc phải có mức tăng trưởng trung bình hằng năm là 4,7% trong 15 năm tới.
Nga từng bước hiện đại hóa hệ thống cảnh báo sớm tên lửa

Nga từng bước hiện đại hóa hệ thống cảnh báo sớm tên lửa

Hệ thống tên lửa cảnh báo sớm của Nga đã vượt qua các cuộc thử nghiệm cấp nhà nước và đang sẵn sàng cho các nhiệm vụ chiến đấu thực ...
Hồng Quân: Từ ông chủ doanh nghiệp tới người trồng lan đột biến

Hồng Quân: Từ ông chủ doanh nghiệp tới người trồng lan đột biến

Sở hữu vườn lan giá trị cao với hơn 500 chậu lan các loại là gia tài mà anh Nguyễn Hồng Quân – từng là một giám đốc doanh nghiệp ...
XSMT 3/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 3/3/2021 - SXMT 3/3 - dự đoán XSMT 4/3

XSMT 3/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 3/3/2021 - SXMT 3/3 - dự đoán XSMT 4/3

XSMT 3/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 3 tháng 3 năm 2021. KQXSMT thứ 4. SXMT 3/3. KQSXMT.
XSMN 3/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 3/3/2021 - SXMN 3/3 - dự đoán XSMN 4/3

XSMN 3/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 3/3/2021 - SXMN 3/3 - dự đoán XSMN 4/3

XSMN 3/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 3 tháng 3 năm 2021. KQXSMN thứ 4. SXMN 3/3. KQSXMN.
Mỹ 'hồi sinh' thỏa thuận hạt nhân Iran: Con dao hai lưỡi

Mỹ 'hồi sinh' thỏa thuận hạt nhân Iran: Con dao hai lưỡi

Việc gia hạn thỏa thuận hạt nhân Iran có thể tác động rất khác trong khu vực so với khi hiệp ước này được ký lần đầu tiên cách đây gần 6 năm.
Cách Trung Quốc vận dụng sức mạnh mềm trên đất Anh

Cách Trung Quốc vận dụng sức mạnh mềm trên đất Anh

Sức mạnh mềm của Trung Quốc đang len lỏi vào từng ngóc ngách của nước Anh, giống như sông Thames chảy hàng thế kỷ qua Tháp London huyền thoại.
Tiêm phòng vaccine Covid-19: 'Trùm cuối' trong chính trường Malaysia

Tiêm phòng vaccine Covid-19: 'Trùm cuối' trong chính trường Malaysia

Kế hoạch tiêm phòng vaccine ngừa Covid-19 của Malaysia đang tạo ra những hiệu ứng tích cực cho Chính phủ của Thủ tướng Muhyiddin Yassin.
Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông

Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden bày tỏ lập trường cứng rắn đối với các yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc tại Biển Đông.
Đối thoại Mỹ-Triều có thể hồi sinh dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden?

Đối thoại Mỹ-Triều có thể hồi sinh dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden?

Liệu đối thoại Mỹ-Triều, vốn đã 'ngủ yên' từ Hội nghị thượng đỉnh Hà Nội (tháng 2/2019), sẽ được tái khởi động với chính quyền ông Joe Biden?
Trung Quốc lại tung 'chiêu bài' đất hiếm để 'dằn mặt' Mỹ

Trung Quốc lại tung 'chiêu bài' đất hiếm để 'dằn mặt' Mỹ

Trung Quốc đang thăm dò khả năng hạn chế xuất khẩu kim loại đất hiếm, hiện được sử dụng trong chế tạo các linh kiện quan trọng của máy bay chiến đấu của Mỹ.
Phiên bản di động