Dấu ấn tự chủ chiến lược

Dù chỉ là một phần của hoạt động tham vấn chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh thường niên Nga-Ấn Độ dự kiến vào cuối năm nay tại New Delhi, nhưng chuyến công du của Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar đến Moscow được dư luận hết sức quan tâm.

Tổng thống Nga sẽ thăm Ấn Độ? Nga, Ấn Độ nói gì về 'hình phạt' của ông Trump với dầu Moscow? Kinh tế xứ bạch dương đang thế nào? Ấn Độ thúc đẩy mối liên kết chiến lược với Nga, nguyên nhân gì khiến New Delhi không thể từ bỏ mặt hàng này của Moscow? Trừng phạt Nga: Các ‘mũi tên độc’ đang lao về đích, đối tác thân thiện của Moscow cũng phải e dè Nga-Ấn Độ: Chiều sâu của quan hệ đối tác

Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar và Phó Thủ tướng thứ nhất Nga Denis Manturov tham dự Diễn đàn doanh nghiệp Ấn Độ-Nga, ngày 21/8. (Nguồn: X/@DrSJaishankar)

Quan hệ Nga-Ấn đang gặp những lực cản từ bên ngoài bởi căng thẳng địa chính trị. Mới đầu tháng Tám vừa rồi, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký lệnh áp thuế bổ sung 25%, nâng tổng mức thuế nhập khẩu với hàng hóa từ Ấn Độ lên tới 50% với lý do nước này vẫn giao dịch dầu thô với Nga.

Tuy nhiên, một chủ đề quan trọng trong chuyến đi của ông S. Jaishankar lại là việc Ấn Độ tiếp tục mua năng lượng từ Nga. Trước đó, New Delhi cho biết không có ý định giảm nhập khẩu dầu thô của Nga và gọi các mức thuế trừng phạt bổ sung của Mỹ là “vô lý và không có căn cứ”.

Thái độ phản ứng của New Dehli xuất phát từ thực tế một phần ba lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ là từ Nga. Nhờ giá dầu rẻ của Nga, trong giai đoạn 2022-2024, Ấn Độ tiết kiệm tới 33 tỷ USD chi phí năng lượng. Nếu chấp nhận yêu sách của Mỹ, chi phí năng lượng của Ấn Độ sẽ tăng từ 9 - 11 tỷ USD mỗi năm.

Quan trọng hơn, Ấn Độ và Nga là những đối tác ổn định nhất của nhau. Sự gắn bó này được hình thành từ thời Chiến tranh Lạnh, với nền tảng là hợp tác kinh tế, hợp đồng vũ khí và sự ủng hộ ngoại giao. Hiện nay, mối quan hệ này được nâng lên thành đối tác chiến lược đặc biệt và đặc quyền. Đa số người Ấn Độ coi Nga là đối tác đáng tin cậy.

Tất nhiên, đây không phải là liên minh. Trong bối cảnh thế giới chia rẽ sâu sắc bởi căng thẳng địa chính trị, Ấn Độ luôn khéo léo định vị mình như một quốc gia với quyền tự chủ chiến lược, duy trì thế cân bằng với cả Mỹ, Nga và Trung Quốc. Với định hướng đó, áp lực thuế quan của Mỹ chưa thể làm rạn nứt nền tảng quan hệ New Delhi - Moscow.