Đất nước của nhiều điều nổi tiếng

Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam John Nielsen.

Có thể nói Đan Mạch là một nước rất nhỏ, chỉ với 5,6 triệu dân, thậm chí còn ít hơn dân số Hà Nội. Chúng tôi là quốc gia của các hòn đảo, với tổng số 406 đảo và diện tích đường bờ biển dài 7.314km, dài hơn cả bờ biển Việt Nam, dù diện tích của chúng tôi chỉ bằng khoảng 1/9 diện tích nước bạn.

Nước “hạnh phúc nhất thế giới”

Về chính trị, Đan Mạch theo thể thế quân chủ lập hiến. Đứng đầu nhà nước là Nữ hoàng và đứng đầu chính phủ là Thủ tướng. Đan Mạch có hệ thống chính trị đa đảng, với đặc điểm nổi bật là nền dân chủ liên hiệp. Từ năm 1909, không có một đảng nào giành đa số tuyệt đối trong bầu cử, phần lớn là chính phủ thiểu số của một đảng hoặc chính phủ liên minh 2-3 đảng.

Đan Mạch có một hệ thống phúc lợi xã hội nổi tiếng trên toàn thế giới, với hệ thống giáo dục y tế miễn phí - học sinh đến trường, người dân đến bệnh viện đều không phải trả tiền. Vì thế, cũng có người nói Đan Mạch là một nước xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn là nước tư bản, có thị trường tự do, giá cả hàng hóa và dịch vụ đều được quyết định trên thị trường. Chúng tôi còn là một trong 28 thành viên của Liên minh châu Âu (EU).

Thêm một điều nữa khiến Đan Mạch nổi tiếng là chúng tôi có một “xã hội xanh và bền vững”. Đây cũng là một trong những mục tiêu then chốt của Đan Mạch. Hơn 20% năng lượng sử dụng tại Đan Mạch là năng lượng tái tạo, chủ yếu là năng lượng gió, và chính phủ đã đặt mục tiêu nâng tỉ lệ năng lượng tái tạo lên 100% vào năm 2050. Chúng tôi đã phát triển nền kinh tế trong 30 qua, GDP đã tăng hơn 830% nhưng số năng lượng tiêu thụ không hề tăng! Năng lượng tái tạo của Đam Mạch chủ yếu là năng lượng gió, và Đan Mạch cũng là nước dẫn đầu thế giới trong sử dụng và chế tạo tuốc-bin gió và có công ty tuốc-bin gió lớn nhất thế giới. Chính phủ Đan Mạch từ hai thập kỷ trước đã có nhiều biện pháp khuyến khích thành lập các công ty sản xuất tuốc-bin cũng như tăng đầu tư vào lĩnh vực này. Đây thực sự là một lợi thế cạnh tranh của chúng tôi.

Văn hóa đi xe đạp của Đan Mạch cũng là một minh chứng cho xã hội xanh và bền vững. Chỉ riêng thủ đô Copenhagen có khoảng 400km đường dành cho xe đạp, và khoảng 40% dân số thủ đô đi làm hàng ngày bằng xe đạp. Ngoài ra, Đan Mạch đã được xếp là nước “hạnh phúc nhất trên thế giới”, đứng đầu trong danh sách các quốc gia hạnh phúc của Forbes năm 2013 vì có các chỉ số cao về công bằng xã hội, sự kết nối và các chi phí sinh hoạt, kinh doanh thấp nhất thế giới.

Thực sự rất nhiều người Việt Nam biết đến Đan Mạch qua hai điều: Thứ nhất là về đội tuyển bóng đá Đan Mạch vô địch châu Âu năm 1992 và thứ hai là về những câu chuyện cổ tích của Andersen dù không phải ai cũng biết tác giả Hans Christian Andersen là người Đan Mạch!

Đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đến Đan Mạch sắp tới sẽ là dấu mốc quan trọng, đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới. Cho đến nay, hợp tác giữa Đan Mạch với Việt Nam (VN) là trong khuôn khổ ODA hoặc viện trợ phát triển. Với chuyến thăm lần này, hai nước sẽ ký hiệp định đối tác toàn diện. Ngoài ra, nhân chuyến thăm này, sẽ có khoảng 10-12 hiệp định hợp tác được ký kết giữa các bộ, ngành, công ty hai bên, đánh dấu những lĩnh vực hợp tác mới giữa hai nước.

Nếu nhìn lại lịch sử, VN và Đan Mạch đã phát triển quan hệ trong nhiều năm qua. Năm nay nhiều nước kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ với VN, nhưng Đan Mạch và VN đã làm điều đó cách đây 2 năm bởi chúng tôi là một trong những nước đầu tiên công nhận VN - từ năm 1971. Đan Mạch cũng là một trong những nước cung cấp ODA nhiều nhất cho VN. Hai nước còn có mối quan hệ đặc biệt và tốt đẹp giữa Hoàng thân Đan Mạch Henrik (phu quân Nữ hoàng Margrethe II) và VN bởi ông từng sống và học tại VN thời còn trẻ. Đó là lý do tại sao Hoàng gia Đan Mạch rất hoan nghênh chuyến thăm của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, và đây sẽ là chuyến thăm cấp Nhà nước dài hơn thông lệ. Cả gia đình Hoàng gia sẽ có mặt ở Copenhagen để chào đón Chủ tịch nước Trương Tấn Sang.

Hiện tại, VN đã trở thành nước thu nhập trung bình, như nhiều nước khác, Đan Mạch cũng sẽ giảm mức ODA cho VN. Nhưng điều đó không có nghĩa là không có ODA nữa mà sẽ có các khoản viện trợ trong lĩnh vực chống biến đổi khí hậu, văn hóa, quản trị, năng lượng, tuy mức viện trợ ODA sẽ thấp hơn trước đây. Hai bên đang chuyển hình thức hợp tác từ viện trợ sang kinh doanh, tập trung nhiều hơn vào hợp tác kinh doanh, xây dựng năng lực giữa các doanh nghiệp và các đối tác.

Liên quan đến môi trường đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam, các công ty Đan Mạch rất quan tâm về một số vấn đề như bảo hộ bản quyền, tham nhũng, thủ tục, luật lệ… Đây sẽ là những vấn đề được thảo luận trong chuyến thăm của Chủ tịch nước sắp tới. Nhưng nói chung quan hệ kinh doanh thương mại giữa hai nước chúng ta thời gian qua cũng có nhiều tiến triển. Hiện khoảng 140 công ty Đan Mạch đã có mặt tại VN. Đầu tư của Đan Mạch vào VN đã tăng gấp đôi, trao đổi thương mại cũng tăng gấp đôi trong 5 năm qua...

Môi trường: Mối lo chung

Ngoài ra, VN cũng là nước đầu tiên trên thế giới mà Đan Mạch hỗ trợ và khởi động chương trình chống biến đổi khí hậu. Lý do: VN là một trong những nước dễ trở thành nạn nhân của biến đổi khí hậu nhất. Đơn cử, khu vực đồng bằng sông Cửu Long đang có nguy cơ bị nhấn chìm trong nước trong vòng 30-40 năm tới khi mực nước biển dâng. Đây là nơi sản xuất phần lớn nông sản nên sẽ gây ra nhiều vấn đề cho nến kinh tế VN. Các bờ biển thấp cũng sẽ khiến các tỉnh ven biển của VN có thể biến mất trong tương lai. Đó là lý do Đan Mạch muốn giúp VN, và đang thực hiện dự án chống biến đổi khí hậu tại một số địa phương.

Tuy nhiên, bản thân các bạn phải cũng phải làm một điều gì đó. Trước hết là phải giảm mức tiêu thụ năng lượng ngay tại gia đình, tại công ty. Phải nghĩ rằng rác thải cũng là năng lượng. Đan Mạch có thể biến rác thải thành năng lượng, thậm chí có lúc chúng tôi còn nhập rác từ Thụy Điển để chế biến thành năng lượng. Trong khi đó, VN vứt tất cả mọi loại rác ra ngoại ô. Điều này gây lãng phí rác thải và còn làm hại môi trường trong khi có thể thu được tiền từ rác. Về tiêu thụ nước, Đan Mạch bị mất khoảng 4 -5% lượng nước qua các đường ống, trong khi tỉ lệ này của VN là hơn 44%, gấp 10 lần Đan Mạch, do các hệ thống đường ống bị rò rỉ hoặc không hoạt động. Các công ty của Đan Mạch có thể giúp VN. Chúng ta sẽ thảo luận về xây dựng nhà máy năng lượng gió, năng lượng mặt trời tại các tỉnh miền nam. Dĩ nhiên công việc này rất tốn kém, nhưng các bạn phải đầu tư, chính phủ phải có biện pháp khuyến khích các doanh nghiệp quan tâm đến lĩnh vực này. Phải biến nền kinh tế sử dụng than đá, dầu mỏ sang nền kinh tế sử dụng năng lượng tái tạo. Tôi hy vọng VN có thể học kinh nghiệm từ Đan Mạch và hợp tác với các công ty của Đan Mạch để giải quyết vấn đề này.

Tôi rất thích đi du lịch khám phá VN, một đất nước có nhiều cảnh đẹp, và tôi hy vọng môi trường và phong cảnh đó không bị hủy hoại trong tương lai. Người dân nước bạn cực kỳ thân thiện. Khi tham gia cuộc chạy thi marathon tại Sapa vào năm ngoái, tôi đã bị cuốn hút bởi vẻ đẹp của các ngọn núi và cánh đồng ở Sapa, hiện tôi đang rất mong chờ cuộc chạy marathon vượt núi VN được tổ chức vào tháng 10 sắp tới.

Kim Chung (ghi)