Để doanh nghiệp FDI không còn là "ốc đảo" của nền kinh tế

Sau hơn 30 năm Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam được ban hành (tháng 12/1987), doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành động lực tăng trưởng ổn định của nền kinh tế.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
de doanh nghiep fdi khong con la oc dao cua nen kinh te Thu hút FDI cao kỷ lục, GDP quý III đạt 7,46%
de doanh nghiep fdi khong con la oc dao cua nen kinh te Việt Nam có năm thứ tư vượt mốc tăng trưởng 6%

Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp tích cực, thực tế cũng cho thấy FDI đang bộc lộ những mặt hạn chế. Đặc biệt, mối quan hệ liên kết cùng nhau phát triển giữa khu vực doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước trong những năm qua chưa phát huy hiệu quả, mà nói như ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), thì “phần lớn doanh nghiệp FDI vẫn như những ốc đảo trong nền kinh tế Việt Nam”.

Và theo các chuyên gia, cần những định hướng và chính sách mới thiết thực hơn trong thu hút FDI để các doanh nghiệp đóng góp tốt hơn cho sự phát triển kinh tế, xã hội Việt Nam.

de doanh nghiep fdi khong con la oc dao cua nen kinh te
Sau 30 năm, doanh nghiệp FDI đã trở thành một bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. (Nguồn: HAPI)

Bộ phận quan trọng của nền kinh tế

Có thể khẳng định rằng, sau 30 năm, doanh nghiệp FDI đã trở thành một bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế, đóng góp quan trọng vào nhiệm vụ cân bằng cán cân thương mại, thúc đẩy xuất khẩu và thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng.

Tính lũy kế đến ngày 20/9/2017, trên phạm vi cả nước có 24.200 dự án FDI đang hoạt động và tổng vốn đăng ký trên 310 tỷ USD. Trong đó, vốn thực hiện đạt trên 167 tỷ USD, bằng 54% tổng vốn đăng ký.

Theo thống kê, lĩnh vực mà nhà đầu tư nước ngoài “đội vốn” nhiều nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo. Tính lũy kế đến hết tháng 6/2017, lĩnh vực này thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài nhất với 11.833 dự án, tổng vốn đầu tư đăng ký đạt trên 175 tỷ USD, chiếm 51,6% tổng số dự án và 58,9% tổng vốn đăng ký đầu tư tại Việt Nam.

Đánh giá về tình hình thu hút FDI trong 30 năm qua, tại Tọa đàm "Định hướng thu hút FDI trong thời gian tới" ngày 17/10 tại Hà Nội, GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài cho biết, từ năm 1991 đến nay, khu vực FDI trở thành động lực tăng trưởng ổn định của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp ngày càng nhiều vào giá trị sản lượng công nghiệp, dịch vụ, xuất nhập khẩu, thu ngân sách nhà nước và tổng sản phẩm quốc nội.

Trong giai đoạn 1991 - 2017, Việt Nam đã thu hút được 161,959 tỷ USD vốn FDI. Tính bình quân mỗi năm giai đoạn 1991 - 2000 đạt 1,95 tỷ USD, trong 10 năm tiếp theo đạt 5,85 tỷ USD, 7 năm gần đây là 12 tỷ USD, bằng 6,1 lần của giai đoạn 1991 - 2000 và 2,09 lần của giai đoạn 2001 - 2010.

Đặc biệt, giai đoạn 2011 - 2016, có nhiều dự án quy mô lớn với vốn đầu tư từ 1 tỷ USD trở lên đã giúp Việt Nam trở thành "cứ điểm" sản xuất một số sản phẩm công nghệ cao của thế giới như: smartphone, máy tính bảng, công nghệ thông tin...

Cũng tại Tọa đàm, ông Nguyễn Xuân Quang, Cục Phó Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho rằng, trong những năm đầu thu hút FDI, mục tiêu của Việt Nam là thu hút bổ sung nguồn vốn và giải quyết công ăn việc làm. Tuy nhiên, đến năm 2016, khu vực FDI chiếm khoảng 50% giá trị sản lượng công nghiệp, trong đó dầu khí, điện tử, smartphone, linh kiện điện tử, thức ăn gia súc, đồ uống… có tỷ trọng cao hơn nhiều.

Đặc biệt, doanh nghiệp FDI chiếm trên 72% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước với mặt hàng chủ lực là sản phẩm chế tạo có giá trị gia tăng cao, bù đắp được nhập siêu của doanh nghiệp trong nước và tạo ra xuất siêu gần 3 tỷ USD, đóng góp khoảng 20% thu nội địa và 20% GDP.

de doanh nghiep fdi khong con la oc dao cua nen kinh te

Cũng đánh giá cao đóng góp của doanh nghiệp FDI vào sự phát triển của nền kinh tế, trao đổi với phóng viên tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam phát triển bền vững 2017 vừa qua, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI khẳng định, trong những năm qua, Việt Nam là một trong những ví dụ điển hình thành công của quá trình hội nhập, thu hút FDI, môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, thu hút được các tập đoàn lớn vào Việt Nam.

“Đóng góp của doanh nghiệp FDI trong nền kinh tế là không thể phủ nhận, về tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, nguồn thu cho người lao động”, ông Lộc nhấn mạnh.

Cần điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn

Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp tích cực, thực tế cũng cho thấy FDI đang bộc lộ những mặt hạn chế như gây ô nhiễm môi trường, chuyển giá, sử dụng công nghệ lạc hậu của một số dự án… Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, cần coi trọng chính sách kết nối doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước; phát triển công nghiệp hỗ trợ; tham gia chuỗi cung ứng giá trị toàn cầu.

“Một trong những điểm yếu nhất của FDI là không liên kết được với cộng đồng doanh nghiệp trong nước, không liên kết được với doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ địa phương. Phần lớn FDI vẫn như những ốc đảo trong nền kinh tế Việt Nam”, ông Lộc nhận định.

de doanh nghiep fdi khong con la oc dao cua nen kinh te
Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI. (Ảnh: DL)

Ông Lộc lý giải, doanh nghiệp FDI vào Việt Nam sản xuất kinh doanh nhưng lại nhập vào Việt Nam toàn bộ nguyên liệu, phụ tùng công nghiệp hỗ trợ và chỉ sử dụng lao động trong nước, tận dụng tài nguyên sẵn có của Việt Nam. Các doanh nghiệp trong nước có hàng hóa nguyên liệu nhưng không bán được cho khối FDI.

Vì vậy, để đẩy mạnh thu hút FDI trong thời gian tới đồng thời tăng tính liên kết giữa FDI với cộng đồng doanh nghiệp trong nước, bảo vệ môi trường, GS. TSKH Nguyễn Mại cho rằng, cần điều chỉnh chính sách ưu đãi đối với dự án đầu tư theo hướng gắn với định hướng phát triển kinh tế - xã hội ở từng vùng kinh tế, từng địa phương.

Cụ thể, theo GS. TSKH Nguyễn Mại, đối với các thành phố đã phát triển như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, cần tập trung phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ chất lượng cao, tạo ra giá trị gia tăng lớn, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và thế giới để các địa phương này thực sự là đầu tàu kinh tế của cả nước.

“Kiên quyết không lựa chọn dự án FDI tuy sử dụng nhiều lao động, gây ô nhiễm môi trường, phát thải khí nhà kính...”, ông Mại chỉ rõ.

Bên cạnh đó, Cục Phó Cục Đầu tư nước ngoài Nguyễn Xuân Quang cũng nhấn mạnh đến 4 yếu tố cần định hình để tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài trong thời gian tới. Đó là phát triển bền vững phải dựa trên cả 3 phương diện kinh tế, xã hội và môi trường; khu vực kinh tế tư nhân cần phát triển vượt bậc; thu hút FDI chú trọng đến chất lượng, chọn lọc và cần tận dụng những cơ hội, lợi thế của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0).

Cùng ý kiến với đại diện Cục Đầu tư nước ngoài, ông Vũ Tiến Lộc cho rằng, thời gian tới, thu hút FDI cần phù hợp với xu hướng của CMCN 4.0, tăng cường thu hút những doanh nghiệp có khả năng đóng góp cho nền kinh tế Việt Nam, không chỉ là công ăn việc làm, không chỉ là tăng trưởng GDP mà còn đóng góp về công nghệ, nâng cao chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế và mang tính bền vững.

“Chúng ta đã bước sang giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế, giai đoạn mà chất lượng tăng trưởng được đề cao, nên chúng ta cũng cần nâng cao chất lượng của dòng vốn đầu tư nước ngoài theo đúng định hướng ưu tiên của Đảng, Nhà nước, hướng vào những doanh nghiệp có thể đóng góp thực hiện chiến lược phát triển theo trào lưu CMCN 4.0”, ông Lộc nhấn mạnh.

de doanh nghiep fdi khong con la oc dao cua nen kinh te TP. Hồ Chí Minh thu hút 2,15 tỷ USD vốn FDI trong 6 tháng

Theo UBND Tp. Hồ Chí Minh, trong 6 tháng đầu năm 2017, thành phố đã thu hút được 2,15 tỷ USD vốn đầu tư nước ...

de doanh nghiep fdi khong con la oc dao cua nen kinh te 11 tỷ USD vốn đầu tư FDI vào Việt Nam trong 4 tháng

Công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn là lĩnh vực thu hút được nhiều nhà đầu tư nước ngoài nhất trong 4 tháng qua.

de doanh nghiep fdi khong con la oc dao cua nen kinh te Việt Nam - Điểm đến hấp dẫn của luồng vốn đầu tư nội khối ASEAN

Theo ông Dato John Chong, Tổng giám đốc Tập đoàn Maybank KimEng của Malaysia, Việt Nam là điểm đến hấp dẫn của luồng vốn đầu ...

H.N

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 18/11/2026 ghi nhận giá vàng thế giới nhích nhẹ, cố gắng duy trì trên mức 3.850 USD/ounce.
APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng gửi ở Thâm Quyến, vào sự hợp tác và thịnh vượng cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Chính phủ Hàn Quốc đã công bố chính sách hỗ trợ toàn diện doanh nghiệp công nghệ khí hậu, nhằm thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh (K-GX).
Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Ngày 16/11, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt trừng phạt đối với 49 ngân hàng của Nga, trong đó bao gồm Unistream Bank và SPB Bank.
GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Israel tăng 8% trong quý III/2026, tính theo tốc độ tăng trưởng quy đổi theo năm.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động