 |
| Toàn cảnh phiên họp Quốc hội. Ảnh: TTXVN |
Trình bày tờ trình đề nghị Quốc hội phê chuẩn Công hàm Thoả thuận về cấp thị thực giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, Chủ tịch nước Trần Đại Quang cho biết: Theo báo cáo của Chính phủ, những năm gần đây phía Hoa Kỳ nhiều lần nêu vấn đề về chính sách thị thực của ta gây khó khăn cho việc xin thị thực nhập cảnh Việt Nam của công dân Hoa Kỳ, đặc biệt là sau khi Luật nhập cảnh xuất cảnh quá cảnh cư trú của người nước ngoài ở Việt Nam được Quốc hội thông qua, theo đó công dân Hoa Kỳ chỉ được cấp thị thực thời hạn 3 tháng và không được gia hạn thời gian lưu trú.
Phía Hoa Kỳ cho rằng, chính sách này của Việt Nam không tương xứng với chính sách của Hoa Kỳ với Việt Nam và không tương xứng với quan hệ hai nước. Phía Hoa Kỳ đề nghị nâng thời hạn cấp thị thực cho công dân Hoa Kỳ lên một năm nhiều lần cho mục đích du lịch, hội nghị, việc riêng và các mục đích nhập cảnh khác.
Theo Chủ tịch nước, trên cơ sở nhất trí của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Bộ Ngoại giao đã thay mặt Chính phủ trao đổi với phía Hoa Kỳ công hàm cấp thị thực giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Phía Hoa Kỳ cũng đồng ý với công hàm của phía Việt Nam. Nội dung chính thỏa thuận như sau: Chính phủ Việt Nam cấp thị thực có thời hạn đến một năm nhiều lần cho công dân Hoa Kỳ nhập cảnh Việt Nam với mục đích du lịch, hội thảo, hội nghị, việc riêng hoặc làm việc với các cơ quan tổ chức doanh nghiệp tại Việt Nam và đáp ứng các điều kiện khác để nhập cảnh Việt Nam theo quy định của luật pháp Việt Nam. Chính phủ Hoa Kỳ cấp thị thực một năm nhiều lần cho công dân Việt Nam nhập cảnh Hoa Kỳ với mục đích du lịch, hội thảo, hội nghị việc riêng hoặc làm việc với các cơ quan tổ chức doanh nghiệp tại Hoa Kỳ và đáp ứng các điều kiên khác để nhập cảnh Hoa Kỳ theo quy định của luật pháp Hoa Kỳ.
Nội dung thỏa thuận cũng đề cập, mỗi nước có thể rút ngắn thời hạn thị thực và số lần nhập cảnh của từng trường hợp cụ thể theo luật pháp và quy định hiện hành. Tuy nhiên nội dung và thỏa thuận nêu trên có điểm trái với quy định Luật xuất nhập cảnh năm 2014, đó là thỏa thuận cho phép cấp thị thực một năm với mục đích hội thảo, hội nghị, việc riêng, trong khi đó khoản 2 và 3 điều 9 Luật nhập xuất cảnh 2014 quy định chỉ được cấp 3 tháng hoặc 6 tháng.
“Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 2013, Luật ký kết gia nhập điều ước quốc tế năm 2005, Chủ tịch nước đề nghị Quốc hội xem xét quyết định phê chuẩn công hàm thỏa thuận về cấp thị thực Việt Nam và Hoa Kỳ, đồng thời đề nghị Chính phủ báo cáo giải trình những nội dung cụ thể” - Chủ tịch nước phát biểu tại Quốc hội.
Đại biểu Hoàng Thanh Tùng (Sóc Trăng) lưu ý, để phù hợp với luật điều ước quốc tế, các ký kết của Việt Nam cần cân nhắc áp dụng toàn bộ hay một phần và cơ quan nào ban hành văn bản quy phạm pháp luật và cho rằng, thỏa thuận có thể áp dụng trực tiếp nhưng nội dung áp dụng trực tiếp phải nêu rõ trong Nghị quyết của Quốc hội.
Theo đại biểu Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội), thỏa thuận mới là chính sách ngoại giao có đi, có lại. “Chính phủ đã cáo báo cáo, Chủ tịch nước có tờ trình đề nghị phê chuẩn về cơ bản là tán thành vì lợi ích người Việt Nam ở nước ngoài cũng như xuất cảnh, nhập cảnh cần phải phù hợp với Hiến pháp”, bà Khánh nói. Tuy nhiên, cũng theo bà Khánh, các ngành Công an, Quốc phòng, Ngoại giao phải thống nhất với nhau, đề xuất với Quốc hội để đảm bảo cho vấn đề quốc phòng an ninh trong thời điểm hội nhập sâu, giữ vững môi trường ổn định.
Trong khi đó, đại biểu Lê Việt Trường (An Giang) cho rằng, vì quyền lợi chung của công dân Việt Nam có thể chấp thuận phê chuẩn, nhưng sắp tới các nước khác họ cũng đề nghị, chúng ta phải xem lại.
