Dịch bệnh động vật lan rộng, FAO thúc đẩy hành động toàn cầu khẩn cấp

FAO cảnh báo các mối đe dọa dịch bệnh mới nổi, trong đó có Ebola, có thể gây sức ép lớn lên an ninh lương thực, sinh kế và sức khỏe con người. Trong ảnh: Nhân viên y tế chuyển thi thể bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Nguồn: THX)

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) cảnh báo, các quốc gia đang đối mặt với mối đe dọa ngày càng lớn từ dịch bệnh động vật xuyên biên giới, đồng thời kêu gọi hành động khẩn cấp ở quy mô toàn cầu nhằm tăng cường năng lực phòng ngừa, giám sát và sẵn sàng ứng phó.

Theo FAO, nhiều dịch bệnh nguy hiểm đang bùng phát hoặc có nguy cơ lan rộng, trong đó có ruồi trâu Tân Thế Giới, dịch tả lợn châu Phi, cúm gia cầm, lở mồm long móng và dịch tả gia súc nhỏ. Bên cạnh đó, các mối đe dọa mới nổi từ động vật hoang dã như virus Hanta Andes, Ebola và Nipah cũng đang làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực, sinh kế và thương mại toàn cầu.

Ngành chăn nuôi hiện là nguồn sinh kế của hơn 1 tỷ người, đồng thời đóng góp hàng nghìn tỷ USD cho kinh tế thế giới mỗi năm. Vì vậy, các đợt bùng phát dịch bệnh động vật không chỉ gây thiệt hại trong lĩnh vực nông nghiệp, mà còn có thể tạo ra tác động dây chuyền đối với thị trường thực phẩm, hoạt động thương mại và đời sống của người dân.

Những con số được FAO đưa ra cho thấy quy mô thiệt hại rất lớn. Dịch cúm gia cầm đã khiến hơn 633 triệu gia cầm bị tiêu hủy, đe dọa trực tiếp đến thị trường trị giá 48 tỷ USD. Trong khi đó, bệnh lở mồm long móng gây thiệt hại khoảng 11,3 tỷ USD mỗi năm, còn dịch tả lợn châu Phi đã xóa sổ hơn 40% đàn lợn tại một số khu vực ở châu Á.

Diễn biến thực tế cho thấy khủng hoảng dịch bệnh động vật ngày càng phức tạp khi các chủng bệnh liên tục vượt qua ranh giới địa lý. Ruồi trâu Tân Thế Giới đã tái xuất hiện tại Mỹ sau nhiều thập kỷ được khống chế thành công, sau khi lan qua Trung Mỹ và Mexico. Cùng thời điểm, phân nhóm SAT1 của virus gây bệnh lở mồm long móng cũng đã lây lan ra ngoài châu Phi, xuất hiện tại nhiều khu vực ở châu Á và Trung Đông.

Tiến sĩ Thanawat Tiensin, Trưởng bộ phận Thú y của FAO, nhấn mạnh tác động của các dịch bệnh này không dừng lại ở sức khỏe động vật. Dịch bệnh có thể làm gián đoạn sản xuất nông nghiệp, thương mại, du lịch và trong một số trường hợp còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe con người.

Trước nguy cơ hệ thống thú y của nhiều quốc gia bị quá tải, FAO đang phối hợp với các nước thành viên và Tổ chức Thú y thế giới (WOAH) xây dựng Chương trình Đối tác toàn cầu về dịch bệnh động vật xuyên biên giới (GPP-TAD).

Theo FAO, đây là nền tảng dài hạn nhằm hỗ trợ các nước chuyển từ thế bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm và hành động dự phòng. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp giảm thiểu nhu cầu can thiệp khẩn cấp vốn thường tốn kém và gây nhiều hệ lụy.

Trong trường hợp hệ thống quốc gia bị quá tải, FAO khẳng định sẵn sàng đóng vai trò là “nhà cung cấp giải pháp cuối cùng”, nhanh chóng điều phối nguồn lực hỗ trợ các nước bị ảnh hưởng.

Phó Tổng Giám đốc FAO Beth Bechdol nhấn mạnh, kinh nghiệm thực tế cho thấy phòng bệnh luôn hiệu quả và ít tốn kém hơn chữa bệnh.

Trong bối cảnh dịch bệnh động vật xuyên biên giới tiếp tục gia tăng, đầu tư bài bản vào hệ thống thú y, giám sát dịch bệnh và cảnh báo sớm được xem là giải pháp then chốt để bảo vệ sinh kế của nông dân, duy trì chuỗi cung ứng thực phẩm và nâng cao khả năng chống chịu của nông nghiệp toàn cầu.