 |
| Một vụ nổ trên vùng biển ngoài khơi Haifa, miền Bắc Israel, sau khi Iran phóng tên lửa. (Nguồn: Reuters) |
Không dừng lại ở "Búa đêm"
Mỹ và Israel phát động một cuộc tấn công quân sự phối hợp nhằm vào Iran, mang mật danh Chiến dịch Cuồng nộ (Mỹ) và Chiến dịch Sư tử gầm (Israel), tấn công các mục tiêu trên khắp Tehran, Isfahan, Qom, Karaj và Kermanshah.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, tuyên bố chiến dịch này là "cuộc tấn công phủ đầu" nhằm "loại bỏ các mối đe dọa đối với Nhà nước Israel", trong khi Tổng thống Trump, trong một video đăng tải trên Truth Social, mô tả đó là "chiến dịch quy mô lớn đang được tiến hành" nhằm phá hủy năng lực tên lửa của Iran và ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
| More from WVR |
 Phản ứng quốc tế sau các đợt oanh kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran |
Đây không phải là một cuộc tấn công giới hạn. Cả hai chính phủ Mỹ và Israel đều cho biết các cuộc tấn công có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí lâu hơn.
Các cuộc tấn công ngày 28/2 khác biệt về chất lượng so với chiến dịch "Búa đêm" tháng 6/2025. Cuộc tấn công năm ngoái nhắm vào các cơ sở hạt nhân, trong khi các cuộc tấn công ngày 28/2 nhắm vào các bệ phóng tên lửa, cơ sở hạ tầng tên lửa đạn đạo, các trung tâm chỉ huy quân sự và, quan trọng nhất, trung tâm chính trị của nhà nước Iran.
Tuy nhiên, ngay sau khi bắt đầu chiến dịch, một trường tiểu học dành cho nữ sinh ở thành phố Minab của Iran đã bị trở thành mục tiêu bị tấn công, khiến ít nhất 51 người thiệt mạng.
Trong bài phát biểu, ông Trump nêu rõ đây không phải là chiến dịch giới hạn, khi ông kêu gọi người dân Iran lật đổ Cộng hòa Hồi giáo và nói rằng sau khi chiến dịch kết thúc, họ nên tiếp quản chính phủ vì đó có thể là cơ hội duy nhất trong nhiều thế hệ.
Tiêu đề video dài 8 phút của ông được đánh giá là lời thúc giục các thành viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hạ vũ khí để được hưởng quyền miễn trừ hoàn toàn.
Về phía Israel, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng lặp lại quan điểm của ông Trump, nói rằng chiến dịch của Mỹ và Israel sẽ tạo điều kiện cho người dân Iran “tự quyết định vận mệnh của mình”. Việc Tổng thống Trump cũng đề cập đến khả năng thương vong với lực lượng Mỹ cho thấy đây không phải là một cuộc tấn công có giới hạn, mà là sự khởi đầu của một chiến dịch quy mô lớn hơn.
Mặc dù đợt không kích đầu tiên được cho là chỉ nhằm triệt hạ khả năng đáp trả của Iran, nhưng rõ ràng các cuộc tấn công này nhắm vào các mục tiêu rộng hơn, với nhiều vụ nổ được ghi nhận tại một khu phố được bảo vệ nghiêm ngặt ở Tehran, nơi đặt văn phòng của Lãnh tụ tối cao và các vụ nổ khác gần các tòa nhà chính quyền, bao gồm Quốc hội Iran, Hội đồng Tối cao Quốc gia, Bộ Tình báo. Tại Israel, các nguồn tin cho biết rõ ràng rằng bất kỳ mục tiêu nào thuộc về chế độ đều là mục tiêu hợp pháp.
Iran sử dụng con bài mạnh nhất
Phản ứng của Iran cũng cho thấy cuộc xung đột còn lâu mới kết thúc. Vài giờ sau các cuộc tấn công, nước này đã phóng một loạt tên lửa tấn công các quốc gia vùng Vịnh, bao gồm Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Bahrain, Qatar và Kuwait. Tại Bahrain, mục tiêu là một căn cứ hải quân lớn của Mỹ.
Iran đang sử dụng một trong những con bài mạnh nhất của mình: Bằng cách nhắm mục tiêu vào vùng Vịnh, nước này đang mở rộng phạm vi xung đột và đe dọa một cú sốc năng lượng có thể gây ra những ảnh hưởng dây chuyền đến nền kinh tế.
Nếu Tehran thực hiện lời đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz, điều đó có thể tác động đáng kể đến nền kinh tế toàn cầu, bao gồm cả giá khí đốt tại Mỹ. Chỉ một ngày trước cuộc tấn công, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã ca ngợi khả năng duy trì giá thấp của ông Trump.
Lực lượng Houthi (được Iran hậu thuẫn) tuyên bố sẽ nối lại các cuộc tấn công ở Biển Đỏ, một dấu hiệu nữa cho thấy Tehran và các lực lượng ủy nhiệm của họ đang tìm cách tạo ra một cú sốc kinh tế rộng lớn hơn để buộc Mỹ và Israel ngừng các cuộc tấn công.
Mỹ và Israel đã tính đến khả năng này. Trong những giờ đầu của cuộc tấn công, các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã nhắm vào các căn cứ hải quân của Iran, những nơi có khả năng được sử dụng để phát động các cuộc tấn công trên biển. Ông Trump nhấn mạnh rằng một trong những mục tiêu của các cuộc tấn công của Mỹ là "tiêu diệt" hải quân Iran.
Mặc dù một số mục tiêu quan trọng nhất, bao gồm các tài sản hải quân chủ lực của Iran, có thể đã bị tấn công, Tehran vẫn sở hữu nhiều năng lực tác chiến bất đối xứng như tàu cao tốc, thủy lôi, tên lửa và máy bay không người lái - những phương tiện sẽ khó bị phát hiện hơn. Ngay cả khi Iran không thể đóng cửa eo biển Hormuz, một chiến dịch kéo dài nhằm vào hệ thống giao thông hàng hải sẽ gây ảnh hưởng trên toàn cầu.
Dự báo trong ngắn hạn
Mục tiêu của Iran tương đối rõ ràng: Đảm bảo chiến dịch của Mỹ và Israel diễn ra càng ngắn càng tốt, đồng thời gây tổn thất nặng nề cả về thương vong lẫn kinh tế cho phía Mỹ. Ngoài lời kêu gọi người dân Iran nổi dậy, ông Trump chưa làm rõ thời gian dự kiến hay mục tiêu cuối cùng của chiến dịch quân sự của Mỹ.
Ngay từ ngày 14/2, các quan chức Mỹ đã nói với Reuters rằng quân đội đang chuẩn bị cho “các chiến dịch kéo dài nhiều tuần”, nhắm mục tiêu không chỉ vào các địa điểm hạt nhân hay tên lửa mà còn cả cơ sở hạ tầng an ninh và nhà nước rộng lớn hơn.
Tuyên bố này cho thấy điều gì đó gần giống với một chiến dịch chiến lược hơn là một cuộc tấn công trừng phạt đơn lẻ: Một quỹ đạo tiềm ẩn nguy cơ leo thang thành một cuộc xung đột kéo dài, một rủi ro mà các lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ đã bí mật cảnh báo.
Câu hỏi then chốt là liệu Iran có thể tiếp tục các cuộc tấn công tên lửa đang diễn ra nhằm vào Israel, các nước vùng Vịnh và lợi ích của Mỹ trong khu vực hay không. Bên cạnh các cuộc tấn công nhằm làm suy yếu các tổ chức quân sự, Mỹ và Israel chắc chắn sẽ tập trung vào kho tên lửa và máy bay không người lái của Iran, cũng như lực lượng hải quân của nước này, với mục tiêu làm tê liệt Iran càng nhanh càng tốt.
Điều này sẽ quyết định sự thành công hay thất bại của chiến dịch do Mỹ và Israel tiến hành: Nếu Iran vẫn giữ được khả năng phản công gây ra tổn thất đáng kể, thì Mỹ và Israel có thể phải giảm bớt mục tiêu của mình. Nhưng nếu khả năng trả đũa của Iran suy yếu, Mỹ và Israel sẽ có thêm không gian hành động để tìm cách làm sụp đổ toàn diện chính quyền Iran, ngay cả khi điều đó mất nhiều tuần.
| Xung đột Israel-Iran và bài toán Trung Đông: 'Cách giải' của Mỹ, Nga và Trung Quốc Với tình hình căng thẳng Israel-Iran và bài toán Trung Đông hiện nay, Mỹ, Trung Quốc và Nga theo đuổi những cách tiếp cận khác ... |
| Tổng thống Mỹ lên đường đến Trung Đông, tuyên bố: 'Xung đột tại Dải Gaza đã kết thúc' Ngày 12/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, cuộc chiến tại Dải Gaza đã kết thúc và khu vực Trung Đông sẽ sớm “trở ... |
| Xung đột Ukraine: Ngoại trưởng Mỹ cảnh báo nguy cơ Washington bị cuốn vào xung đột mới, tiết lộ chướng ngại vật then chốt cản trở thỏa thuận hòa bình Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo, việc cung cấp các bảo đảm an ninh cho Ukraine có thể khiến Washington và toàn bộ phương ... |
| Mỹ tính 'ra tay' xử lý vấn đề xung đột Sudan, cân nhắc trình kế hoạch mới lên Hội đồng hòa bình Gaza và Hội đồng Bảo an LHQ Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ trình đề xuất về kế hoạch hòa bình Sudan lên cả Hội đồng Bảo an ... |
| Xung đột Nga-Ukraine: Mỹ đặt thời hạn kết thúc xung đột trước mùa Hè Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết, Mỹ muốn Moscow và Kiev tìm ra giải pháp chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine trước mùa ... |
