Doanh nghiệp chưa cảm nhận được “sức nóng” từ AEC

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhận định, dù Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) đã thành lập được hơn một năm, doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa có hiểu biết đầy đủ về thị trường ASEAN để nắm bắt cơ hội.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
doanh nghiep chua cam nhan duoc suc nong tu aec Doanh nhân nữ - chìa khóa cho một ASEAN bền vững
doanh nghiep chua cam nhan duoc suc nong tu aec Để thành công, AEC phải chú trọng yếu tố con người
doanh nghiep chua cam nhan duoc suc nong tu aec
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan. (Ảnh NVCC)

Hiểu biết về AEC còn hạn chế

Sau hơn một năm AEC thành lập, bà đánh giá thế nào về khả năng tận dụng cơ hội của doanh nghiệp Việt Nam từ thị trường này?

Tôi thấy phần lớn các doanh nghiệp chưa cảm nhận được “sức nóng” từ việc tham gia AEC. Dường như sự quan tâm của các doanh nghiệp Việt Nam trong xuất khẩu, tìm kiếm cơ hội đầu tư, cơ hội kinh doanh từ AEC chưa nhiều. Sự sốt sắng dường như ít hơn khi nhìn thấy cơ hội từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) hay các hiệp định thương mại tự do (FTA) khác.

Có thể nói, sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), chúng ta mới chững lại mối quan tâm về TPP. Trước đó, mọi mối quan tâm của doanh nghiệp đều dồn cho TPP mà chưa có sự quan tâm thích đáng cho AEC. Kết quả là, xuất khẩu của Việt Nam sang các nước thành viên ASEAN khác năm 2016 không tăng, thậm chí còn giảm tới 9% so với năm 2015, trong khi chúng ta vẫn tiếp tục nhập siêu từ các nước này.

Trong khi đầu tư của Việt Nam sang các nước ASEAN chưa thấy sự tăng trưởng rõ rệt, đầu tư của ASEAN vào Việt Nam lại tăng mạnh. Như vậy, xét theo mối quan hệ hai chiều, chiều Việt Nam tiếp nhận vẫn đang bị chi phối, còn chiều Việt Nam tận dụng cơ hội đầu tư, kinh doanh vẫn khá khiêm tốn. Sự khiêm tốn này có lẽ một phần bởi doanh nghiệp Việt Nam chưa hiểu biết đầy đủ về thị trường ASEAN để nắm bắt cơ hội. Mặt khác, nó cũng phản ánh thực lực của doanh nghiệp Việt còn yếu, chưa dám mạnh dạn đầu tư ra nước ngoài.

Theo khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), năm 2016, số doanh nghiệp Việt biết rõ về AEC chỉ hơn 16%. Đây là một tỷ lệ khá thấp, qua đó để thấy hiểu biết của doanh nghiệp vẫn còn hạn chế. Số biết rõ về AEC có lẽ chỉ là một số ít doanh nghiệp thực sự muốn tham gia và cạnh tranh tại thị trường ASEAN.

Theo bà, các doanh nghiệp Việt Nam thờ ơ với AEC là do chưa hiểu rõ hay vì chưa thấy được sức hấp dẫn từ thị trường này?

Tôi nghĩ cả hai. Tâm lý chưa coi trọng thị trường ASEAN vẫn còn phổ biến trong các doanh nghiệp. Cứ nói đến xuất khẩu là họ mơ tưởng đến cơ hội xuất sang Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản. Ngay cả việc tiếp nhận đầu tư cũng vậy, họ chú ý đến những nhà đầu tư ở các nước có trình độ phát triển cao hơn, có công nghệ, kỹ năng quản trị tốt hơn...

Hay như tư duy về cạnh tranh của các Bộ, ngành cũng có vấn đề. Một số quan chức nói rằng cạnh tranh là tốt nhưng chưa đưa ra được giải pháp để sự cạnh tranh đó mang lại lợi ích cho Việt Nam. Nhiều khi trách nhiệm cải thiện năng lực cạnh tranh bị đẩy cho doanh nghiệp. Trong khi Nhà nước chưa có công cụ để phát triển nền tảng cạnh tranh.

Ngoài ra, có một nghịch lý là trong khi chúng ta khá nghiêm túc thực hiện cam kết đối với bên ngoài về mở cửa thị trường nhưng lại không có các công cụ bảo hộ cần thiết cho doanh nghiệp trong nước. Vấn đề này rất được coi trọng ở các nước khác.

Ví dụ, về tám lĩnh vực ngành nghề được tự do di chuyển trong AEC, nếu như Thái Lan đưa ra những yêu cầu rất chính đáng như lao động nước ngoài phải hiểu luật Thái, nói được tiếng Thái để phục vụ cho người Thái, Việt Nam lại không đưa ra yêu cầu tương tự, không đòi hỏi gì cả. Điều này có thể khiến lao động Việt không vào được thị trường Thái Lan, nhưng người Thái lại dễ dàng vào Việt Nam để cung cấp các dịch vụ của họ.

doanh nghiep chua cam nhan duoc suc nong tu aec
Sau hơn một năm AEC được thành lập, xuất khẩu của Việt Nam sang ASEAN không tăng mà lại có xu hướng giảm.

Hay hàng rào kỹ thuật với các sản phẩm cũng vậy. Gần như chúng ta buông, không kiểm tra chất lượng hàng của các nơi khác. Chúng ta kiểm tra, thanh tra ngặt nghèo doanh nghiệp trong nước nhưng lại buông lỏng kiểm tra hàng hóa từ bên ngoài. Liệu chúng ta có thể chắc chắn họ có hệ thống kiểm định hàng hóa tốt để đảm bảo chất lượng hàng hóa như khi họ xuất khẩu sang Nhật Bản, EU và Mỹ hay không?

Trong khi chúng ta mở rộng, cho phép tự do hóa thương mại thì trong nước chúng ta lại không có tự do hóa tương ứng cho các doanh nghiệp. Những cam kết về tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp vẫn chưa phát huy hiệu quả, gỡ chỗ nọ lại vướng chỗ kia. Số các văn bản hành chính gây khó cho doanh nghiệp vẫn còn nhiều. Tôi nghĩ đó cũng có thể là lý do khiến doanh nghiệp Việt không mấy “mặn mà” với AEC.

Tận dụng cơ hội AEC

Vậy các nước khác trong ASEAN đã tận dụng cơ hội từ AEC như thế nào?

Có thể lấy trường hợp của Thái Lan để thấy được sự quan tâm của các nước đối với AEC. Sự đổ bộ ào ạt của các nhà bán lẻ Thái Lan vừa qua đã cho thấy sự hào hứng, quyết liệt của người Thái trong việc tận dụng cơ hội từ AEC tại thị trường Việt. Họ thâu tóm chuỗi siêu thị Metro, Big C, liên kết mua lại một phần của Nguyễn Kim, mua cổ phần của Vinamilk...

Nếu quan sát những người phụ trách kinh tế, phụ trách thương mại của Thái Lan tại Việt Nam, có thể thấy, dù công tác ở vùng miền nào, họ đều rất chịu khó, sử dụng được tiếng Việt, xáp vào với doanh nghiệp, tiếp xúc với các địa phương, lặn lội đến từng cửa hàng để xem người tiêu dùng Việt cần gì, nhìn nhận như thế nào về hàng Thái, so sánh hàng Thái với hàng Việt, chỗ nào mà hàng Thái có thể thuyết phục được người tiêu dùng Việt, chỗ nào có thể mở được các cửa hàng Thái Lan... Tôi nghĩ, sở dĩ hàng Thái có thể vào Việt Nam thành công như vậy chính là nhờ công sức của đội ngũ này. Một đội ngũ rất tận tụy phục vụ cho lợi ích của người dân và nền kinh tế nước họ.

Các chương trình xúc tiến của họ cũng vậy. Họ làm đến nơi đến chốn, từ việc đưa hàng sang, chiến dịch truyền thông, đến chiến dịch tiếp cận với người tiêu dùng và đưa ra những điều rất thiết thực.

Không chỉ riêng Thái Lan, hàng hóa của các nước khác cũng đang gia tăng mật độ thâm nhập thị trường Việt Nam. Những nước như Malaysia, Philippines, Singapore... cũng đang có những chính sách riêng để thúc đẩy giao lưu kinh tế với Việt Nam sau khi nhìn thấy những cơ hội tiềm năng từ thị trường nội địa của chúng ta.

Bà có lời khuyên nào dành cho doanh nghiệp Việt?

Trước hết, tôi rất thiết tha mong muốn doanh nghiệp Việt hãy tìm kiếm cơ hội nhiều hơn từ thị trường trong nước, quan sát xem người nước ngoài tìm cơ hội tại nước mình như thế nào. Thị trường 90 triệu dân là một thị trường lớn, quan trọng cho đông đảo doanh nghiệp Việt Nam. Vậy tại sao các nước ASEAN với sự bất đồng về ngôn ngữ, không hiểu thị trường Việt Nam bằng chúng ta mà họ lại thành công?

Thứ hai là có những gì khó, khó ở chỗ nào, các doanh nghiệp cần phải cùng nhau lên tiếng với Nhà nước để yêu cầu sự hỗ trợ.

Có thể nói, để có được những thay đổi trong môi trường kinh doanh vừa qua, ngoài những nỗ lực của Chính phủ còn phải kể đến sức ép rất mạnh từ cộng đồng doanh nghiệp. Các doanh nghiệp phải cùng Chính phủ nỗ lực thúc đẩy để cải thiện môi trường kinh doanh hơn.

Xin cảm ơn bà!

doanh nghiep chua cam nhan duoc suc nong tu aec Hội nhập AEC: Chẳng học đâu xa, hãy học người Thái

“Hãy quan sát những người làm công tác xúc tiến thương mại Thái Lan tại Việt Nam. Họ đi khắp Việt Nam, họ nói được ...

doanh nghiep chua cam nhan duoc suc nong tu aec Một vài suy nghĩ về AEC sau một năm hình thành

Nhân dịp Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) kỷ niệm một năm thành lập (31/12), tờ Korea Times đã lấy ý kiến của một số ...

doanh nghiep chua cam nhan duoc suc nong tu aec Muốn cạnh tranh tốt trong AEC, phải đổi mới, sáng tạo

Trao đổi bên lề Hội thảo “Việt Nam và Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) diễn ra ngày 28/12 tại Hà Nội, bà Nguyễn Thị ...

Giang Ly (thực hiện)

Bài viết cùng chủ đề

50 năm thành lập ASEAN

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 18/11/2026 ghi nhận giá vàng thế giới nhích nhẹ, cố gắng duy trì trên mức 3.850 USD/ounce.
APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng gửi ở Thâm Quyến, vào sự hợp tác và thịnh vượng cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Chính phủ Hàn Quốc đã công bố chính sách hỗ trợ toàn diện doanh nghiệp công nghệ khí hậu, nhằm thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh (K-GX).
Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Ngày 16/11, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt trừng phạt đối với 49 ngân hàng của Nga, trong đó bao gồm Unistream Bank và SPB Bank.
GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Israel tăng 8% trong quý III/2026, tính theo tốc độ tăng trưởng quy đổi theo năm.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động