Đối đầu Mỹ - Iran. Hệ luỵ không tránh khỏi

Dịch Dung
Phân tích và Bình luận chính trị
TGVN. Đối đầu Mỹ - Iran vừa leo thang lên tầng nấc mới, một tiền lệ mới từ cả Mỹ và Iran. Liệu đã phải là chiến tranh trực diện? Kịch bản nào và hệ lụy nào ở phía trước? Phân tích của báo Thế giới & Việt Nam.
TIN LIÊN QUAN
doi dau my iran he luy khong tranh khoi Hai “điều lạ” trong chiến dịch tấn công căn cứ liên quân Mỹ của Iran
doi dau my iran he luy khong tranh khoi Căng thẳng Mỹ - Iran: “Nóng” nhưng khó cháy
doi dau my iran he luy khong tranh khoi

Phía Mỹ bước qua một lằn ranh đỏ khi ám sát tướng Soleimani và phía Iran cũng bước qua lằn ranh đỏ khi không kích vào 2 căn cứ quân sự của Mỹ ở Iraq. (Nguồn: AP)

Sự đáp trả của Iran được thực hiện khá nhanh nhưng không bất ngờ đối với cả Mỹ lẫn thế giới bên ngoài. Tất cả đều đã được phía Iran tuyên cáo rất cụ thể và rõ ràng từ trước đấy. Cuộc không kích của Iran vào 2 căn cứ quân sự của Mỹ ở Iraq là hệ luỵ đầu tiên của việc phía Mỹ ám sát tướng Qassem Soleimani của Iran ở Iraq.

Tạo tiền lệ mới

Hệ luỵ này đã trở nên không còn có thể tránh khỏi, tức là việc Iran sẽ phải đáp trả Mỹ mạnh mẽ, sau khi lãnh đạo Iran tuyên bố sẽ "trả thù cho tướng Soleimani", sau khi Iran cho biết đã xác định 35 mục tiêu tấn công Mỹ và đưa ra 13 kịch bản đáp trả Mỹ cũng như khi dân chúng ở Iran sôi sục tinh thần chống Mỹ. Mức độ đối địch giữa Mỹ và Iran đã leo thang lên tầng nấc mới.

Và phía Iran đã tạo ra tiền lệ mới. Năm ngoái, Iran bắn hạ một chiếc máy bay không người lái của Mỹ với lý do chiếc máy bay này vi phạm không phận Iran. Bây giờ là lần đầu tiên Iran không kích trực tiếp vào căn cứ quân sự của Mỹ ở vùng Vịnh. Đã từ lâu nay rồi, quân đội Mỹ và căn cứ quân sự của Mỹ ở nhiều nơi trong khu vực vùng Vịnh, Trung Đông và Bắc Phi bị tấn công bởi nhiều lực lượng hay tổ chức khác nhau nhưng chưa bao giờ bị Iran trực tiếp tấn công.

Sau tất cả những gì vừa mới xảy ra ở khu vực này và sau những tuyên bố của Mỹ và Iran thì điều cần thiết đối với Iran về đối ngoại và quan trọng về đối nội là Iran phải đáp trả Mỹ nhanh chóng và hành động của Iran nhằm trực tiếp vào Mỹ. Chỉ như thế thì Iran mới giữ được thể diện, mới bảo tồn được vai trò và ảnh hưởng trong khu vực, mới trang trải được nhu cầu đối nội và mới có được hiệu ứng cảnh báo và răn đe Mỹ đủ mức.

Phía Mỹ đã được cảnh báo từ trước, đã ý thức được rằng Iran sẽ đáp trả bằng quân sự nên chắc chắn đã có sự chuẩn bị để hạn chế thiệt hại. Cuộc không kích của Iran không gây bất ngờ đối với Mỹ và chắc cũng không gây thiệt hại đáng kể gì về người đối với Mỹ, nhưng tác động chính trị và tâm lý của nó lại rất lớn đối với cả hai bên và thế giới bên ngoài.

Bạn có thể quan tâm:

doi dau my iran he luy khong tranh khoi Đối đầu Mỹ-Iran: Thực chất khác biểu hiện
doi dau my iran he luy khong tranh khoi Gặp gỡ cấp cao Mỹ - Iran: Không loại trừ nhưng khó khả thi
doi dau my iran he luy khong tranh khoi Mỹ - Iran và câu chuyện Gibraltar: Phép thử nhờ mập mờ

Liệu đã phải là chiến tranh?

Không lạ lùng và đáng chú ý sao được khi phía Mỹ, từ bộ quốc phòng và bộ ngoại giao Mỹ đến đích thân Tổng thống Mỹ Donald Trump, tỏ thái độ không có gì đặc biệt về các cuộc không kích của Iran cho dù ngay trước đấy còn lớn tiếng doạ dẫm và răn đe Iran là sẽ đánh lớn hơn nữa nếu bị Iran tấn công quân sự.

Thực trạng này cho thấy phía Mỹ giờ dường như đã ý thức được rằng phải thận trọng với những bước đi tiếp theo trong cuộc xung khắc với Iran, không phải vì khía cạnh luật pháp quốc tế mà vì thái độ của người dân Iran và phản ứng quốc tế, đặc biệt sau khi ông Trump có ý nhằm cả vào các cơ sở và di sản văn hoá của Iran trong các cuộc tấn công quân sự vào Iran.

Phía Mỹ đã bước qua một lằn ranh đỏ khi ám sát tướng Soleimani của Iran và phía Iran cũng đã bước qua một lằn ranh đỏ khi tiến hành các cuộc không kích vào 2 căn cứ quân sự của Mỹ ở Iraq.

Nhưng phía sau cả 2 lằn ranh ấy chưa phải là chiến tranh nhưng sau lằn ranh tới đây sẽ là chiến tranh. Phía Iran đáp trả Mỹ để trang trải các nhu cầu về đối nội và đối ngoại chứ chưa phải để hướng tới chiến tranh với Mỹ. Phía Mỹ bây giờ tính toán biện pháp và mức độ "trả miếng" Iran đủ để trang trải các nhu cầu mới về đối nội và đối ngoại nhưng cũng lại không để xảy ra chiến tranh với Iran.

Khả năng kịch bản nào sẽ xảy ra?

Bây giờ, đối địch giữa Mỹ và Iran diễn biến theo chiều hướng nào không phải phụ thuộc vào những hành động tiếp theo của Iran mà vào phản ứng của Mỹ về việc hai căn cứ quân sự ở Iraq bị Iran tấn công. Nếu Mỹ trả đũa bằng tấn công vào mục tiêu nào đấy trên lãnh thổ Iran thì chiến tranh sẽ là hệ luỵ không còn có thể tránh khỏi.

Nếu Mỹ không đáp lại bằng hành động quân sự cụ thể mà chỉ gia tăng khẩu chiến với Iran thì hai bên vẫn còn ở cách xa tình trạng chiến tranh với nhau. Điều mà Mỹ hiện không dám coi thường và bỏ qua là tình thế của Mỹ ở Iraq và vùng Vịnh hiện đã thay đổi rất cơ bản so với Mỹ ở thời kỳ trước khi ám sát tướng Soleimani của Iran theo hướng đẩy Mỹ đến trước nhiều thách thức mới. Cho nên càng làm găng với Iran, phía Mỹ càng phải thận trọng với việc phát động chiến tranh với Iran.

Hiện vẫn còn quá sớm để ông Trump chơi con bài Iran phục vụ cho cuộc vận động tranh cử tổng thống ở Mỹ cũng như để Iran tác động trực tiếp hay gián tiếp vào triển vọng của ông Trump được tái đắc cử tổng thống Mỹ.

doi dau my iran he luy khong tranh khoi Quan hệ Mỹ - Iran: Càng bế tắc càng đối kháng

TGVN. Căng thẳng Mỹ - Iran lại gia tăng sau một loạt các động thái mới từ hầu hết các bên liên quan. Triển vọng ...

doi dau my iran he luy khong tranh khoi Điểm nóng vùng Vịnh: Khi lý trí bị thử thách

TGVN. Vụ việc tàu chở dầu Iran bốc cháy, được Iran cho là bị trúng tên lửa, tưởng đã “đổ thêm dầu” vào chảo lửa ...

doi dau my iran he luy khong tranh khoi Căng thẳng vùng Vịnh: Sáng kiến khó khả thi

TGVN. Sáng kiến hoà bình cho căng thẳng tại vùng Vịnh được Tổng thống Iran đưa ra tại LHQ là một động thái thiện chí ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Chảo lửa Trung Đông

Đọc thêm

Đại sứ Trung Quốc tại Canada phát ngôn gây tranh cãi, Bắc Kinh quay sang chỉ trích Otawa

Đại sứ Trung Quốc tại Canada phát ngôn gây tranh cãi, Bắc Kinh quay sang chỉ trích Otawa

Otawa-Bắc Kinh lại vướng vào khúc mắc ngoại giao mới liên quan phát ngôn của Đại sứ của Trung Quốc tại Canada.
Thủ tướng Nhật Bản dạo quanh Hồ Gươm, thưởng thức 'đặc sản' mùa Thu Hà Nội

Thủ tướng Nhật Bản dạo quanh Hồ Gươm, thưởng thức 'đặc sản' mùa Thu Hà Nội

6h sáng ngày 20/10, Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide đã dạo quanh Hồ Gươm, trước khi rời Việt Nam.
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Hai bên để ngỏ khả năng đàm phán, Yerevan nói 'Nga có cơ sở chính đáng can thiệp trực tiếp'

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Hai bên để ngỏ khả năng đàm phán, Yerevan nói 'Nga có cơ sở chính đáng can thiệp trực tiếp'

Thủ tướng Armenia và Tổng thống Azerbaijan để ngỏ khả năng tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình ở Nagorno-Karabakh.
Cổ phiếu cần quan tâm ngày 20/10

Cổ phiếu cần quan tâm ngày 20/10

Báo TG&VN trích báo cáo phân tích một số cổ phiếu cần quan tâm trước phiên 20/10 của các công ty chứng khoán.
Bầu cử Bolivia: Đối thủ thừa nhận thất bại, ông Arce nhận 'cơn mưa' lời chúc mừng, Mỹ nói gì?

Bầu cử Bolivia: Đối thủ thừa nhận thất bại, ông Arce nhận 'cơn mưa' lời chúc mừng, Mỹ nói gì?

Chính phủ Mỹ lên tiếng thừa nhận chiến thắng của ứng cử viên cánh tả Luis Arce trong cuộc bầu cử Bolivia vừa diễn ra.
Thúc đẩy bình thường hóa quan hệ Sudan-Israel, Mỹ có động thái mới mở đường, phản ứng của EU

Thúc đẩy bình thường hóa quan hệ Sudan-Israel, Mỹ có động thái mới mở đường, phản ứng của EU

Mỹ sẽ đưa Sudan ra khỏi danh sách quốc gia tài trợ cho khủng bố, mở đường cho việc quốc gia châu Phi thiết lập quan hệ ngoại giao với ...
Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (20/10): Hà Tĩnh - Thừa Thiên Huế mưa đặc biệt to; tin lũ khẩn cấp

Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (20/10): Hà Tĩnh - Thừa Thiên Huế mưa đặc biệt to; tin lũ khẩn cấp

Dự báo thời tiết, tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình mưa to đến rất to, lượng mưa từ 50-100mm, có nơi trên 100mm; Nghệ An từ 10-30mm, phía Nam trên 40mm.
Dự báo thời tiết biển ngày và đêm nay (20/10): Mưa rào và rải rác có dông; Bắc Biển Đông có mưa bão

Dự báo thời tiết biển ngày và đêm nay (20/10): Mưa rào và rải rác có dông; Bắc Biển Đông có mưa bão

Dự báo thời tiết biển, các vùng biển có mưa rào và dông rải rác; có khả năng xảy ra lốc xoáy và gió giật mạnh.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 20/10: Không ca mắc mới, hơn 13.500 người cách ly

Covid-19 ở Việt Nam sáng 20/10: Không ca mắc mới, hơn 13.500 người cách ly

Tính đến nay, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới Covid-19, còn 13.537 người đang được cách ly.
XSMN 20/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/10/2020 - dự đoán XSMN 21/10

XSMN 20/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/10/2020 - dự đoán XSMN 21/10

XSMN 20/10. KQXSMN. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Nam hôm nay ngày 20 tháng 10 năm 2020. KQSXMN.
Thủ tướng New Zealand: Sau chiến thắng là chông gai

Thủ tướng New Zealand: Sau chiến thắng là chông gai

Kinh nghiệm đối phó với Covid-19 sẽ không giúp Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern dễ dàng đối phó với nhiều thách thức chính trị sắp tới.
Tầm nhìn của tân Thủ tướng Nhật Bản qua chuyến công du Đông Nam Á

Tầm nhìn của tân Thủ tướng Nhật Bản qua chuyến công du Đông Nam Á

Lựa chọn đến Đông Nam Á của tân Thủ tướng Nhật Bản phù hợp với tầm nhìn của ông Abe về một “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.
Viện Lowy: Thứ hạng quyền lực của Việt Nam tăng thêm 1 bậc

Viện Lowy: Thứ hạng quyền lực của Việt Nam tăng thêm 1 bậc

Thứ hạng quyền lực của Việt Nam tăng thêm một bậc so với năm ngoái, lên mức 12 trong tổng số 26 quốc gia và vùng lãnh thổ được đánh giá.
Tại sao Thủ tướng Nhật Bản chọn Việt Nam và Indonesia trong chuyến công du đầu tiên?

Tại sao Thủ tướng Nhật Bản chọn Việt Nam và Indonesia trong chuyến công du đầu tiên?

Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide chiều 18/10 đã khởi hành tới thăm Việt Nam và Indonesia trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông.
Phiên bản di động