CẠNH TRANH CHIẾN LƯỢC MỸ-TRUNG QUỐC

Đối đầu Mỹ-Trung Quốc có nguồn gốc sâu xa

Trung Hiếu
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Quan hệ Mỹ-Trung Quốc xấu đi trong thời gian qua là do nhiều nguyên nhân, trong đó có các nhân tố đến từ nền chính trị đối nội của cả hai nước này. Nhưng nhân tố quan trọng nhất đó là một sự thay đổi cấu trúc đáng kể: Trung Quốc đang trở nên gần ngang cơ với Mỹ về mặt kinh tế và quân sự.
TIN LIÊN QUAN
Tại sao Mỹ-Trung Quốc cần ‘đình chiến’ ?
Từ lúc ông Trump nhậm chức, Mỹ - Trung Quốc đã hủy bỏ 100 kênh đối thoại
doi-dau-my-trung-quoc-co-nguon-goc-sau-xa
Thực tế Trung Quốc mạnh gần ngang ngửa Mỹ về mặt quân sự và kinh tế đã thúc đẩy xung đột Mỹ-Trung Quốc trên nhiều mặt trận. (Nguồn: fossbyte.com)

Trước hết nói về kinh tế. Tầm nhìn và các cải cách của nhà lãnh đạo Đặng Tiểu Bình đã dọn đường cho một thời kỳ tăng trưởng kinh tế nhanh và kéo dài của Trung Quốc. Đất nước này đã trở thành một công xưởng lớn toàn cầu.

Kể từ cuối thập niên 1970, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc hiếm khi dưới 5%, trong khi tăng trưởng của Mỹ chỉ khoảng 2,5% trong cùng thời kỳ. Điều này mang lại cho Trung Quốc không chỉ sự giàu có mà còn cả các cơ hội để sở hữu được các công nghệ hiện đại.

Tin liên quan
Trung Quốc tiếp tục thách thức Mỹ trên không gian Trung Quốc tiếp tục thách thức Mỹ trên không gian

Trên cơ sở kinh tế mạnh hơn và công nghệ mới, Trung Quốc có điều kiện nâng cấp đáng kể năng lực quân sự của mình. Trung Quốc đã chế tạo, mua sắm các chiến hạm, chiến đấu cơ, và tên lửa hiện đại cho quân đội mình.

Qua rồi giai đoạn vàng

Nửa sau của cuộc Chiến tranh Lạnh chứng kiến sự khởi đầu của kỷ nguyên vàng trong quan hệ Mỹ-Trung Quốc.

Sau Cách mạng Văn hóa, Trung Quốc lựa chọn chiến lược tìm kiếm sự thịnh vượng thông qua con đường hòa hoãn và áp dụng kinh tế thị trường. Đây là một điều kiện tiên quyết cho quan hệ mới với Mỹ. Nhưng còn có một điều quan trọng nữa quy định mối quan hệ giữa hai bên. Do Trung Quốc yếu hơn Mỹ rất nhiều nên chính sách đối ngoại của Trung Quốc khi ấy phản ánh tư tưởng của ông Đặng là Bắc Kinh nên tránh các chính sách có thể khiến Mỹ bực mình.

Có lẽ phép thử nghiêm khắc nhất với cách tiếp cận này của Trung Quốc là vụ máy bay Mỹ ném bom nhầm vào Đại sứ quán Trung Quốc ở Belgrade, Nam Tư, vào năm 1999, khiến 3 công dân Trung Quốc thiệt mạng.

Khi đó bất chấp áp lực phải có một phản ứng mạnh mẽ hơn, nhà lãnh đạo Trung Quốc Giang Trạch Dân phải lựa chọn chính sách bày tỏ tức giận trong khi vẫn giữ cho quan hệ song phương không thay đổi.

Tương tự, về phía Mỹ, khi nước này mạnh hơn Trung Quốc nhiều, họ có thể chịu được việc phải nhân từ với đối thủ của mình, tức là dung thứ cho nhiều điều mà Trung Quốc gây ra cho Mỹ. Chính phủ Mỹ khi đó sẵn lòng “kiên nhẫn” với Trung Quốc, hy vọng vào thời điểm Trung Quốc mạnh bằng Mỹ thì thiện chí của Mỹ sẽ có thể thuyết phục được Trung Quốc làm bạn mình thay vì làm thù.

Mặc dù có khá hơn so với trước, quân đội Trung Quốc vào thời hậu Chiến tranh Lạnh không tạo ra trở ngại lớn đối với thế tự do chiến lược của Mỹ trong khu vực.

Tuy nhiên, trong các năm gần đây, Trung Quốc đã cài đặt lại các thông số của mình bằng việc thu hẹp khoảng cách với Mỹ và điều này đã xúc tác cho những thay đổi trong tư duy chính trị nội bộ của cả 2 nước về quan hệ này.

Sự tăng trưởng nhảy vọt của Trung Quốc rõ ràng đã khiến nhà lãnh đạo Tập Cận Bình từ bỏ chính sách đối ngoại của ông Đặng Tiểu Bình và chuyển sang áp đặt chính sách chiến lược của Trung Quốc lên cả khu vực, dù cho điều này gây quan ngại lớn cho cả Mỹ và các nước láng giềng của Trung Quốc.

Trước kia tỏ thái độ không rõ ràng về ảnh hưởng của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương, thì nay Trung Quốc liên tục chỉ trích ảnh hưởng đó, đồng thời theo đuổi các tham vọng lãnh thổ ở Biển Đông và biển Hoa Đông.

Mỹ nhận thức rằng một Trung Quốc hùng cường có thể gây hại lớn cho các lợi ích của Mỹ. Theo báo cáo mới nhất của Bộ Quốc phòng Mỹ, quân đội Mỹ giờ sẽ phải chấp nhận tổn thất lớn nếu họ xung đột quân sự với các lực lượng Trung Quốc ở vành đai Tây Thái Bình Dương.

Trong khi đó, thế mạnh kinh tế của Trung Quốc giúp nước này gây dựng được ảnh hưởng chính trị lớn lao trong khu vực. Thậm chí cả các đồng minh của Mỹ như Hàn Quốc và Australia cũng phải cân nhắc kỹ trước khi đi theo Mỹ đối đầu với Trung Quốc trong một cuộc tranh chấp chính trị hoặc chiến lược.

Mỹ buộc phải "mạnh tay"

Các diễn biến trên giải thích vì sao chính phủ Mỹ đang thực hiện các bước đi lớn để giảm một số khía cạnh trong hợp tác kinh tế Mỹ-Trung Quốc và các hình thức giao lưu song phương khác.

Thậm chí trong các hoạt động mà Mỹ thu lợi tuyệt đối, họ vẫn có xu hướng cắt giảm sự hợp tác mà họ xem là sẽ mang lại thêm lợi ích cho Trung Quốc hoặc sẽ tạo ra các lỗ hổng dài hạn cho Mỹ.

Tin liên quan
Phân tách Mỹ-Trung Quốc: Một hành tinh, hai thế giới Phân tách Mỹ-Trung Quốc: Một hành tinh, hai thế giới

Do vậy Mỹ không còn nương tay trước tình trạng thâm hụt thương mại với Trung Quốc, sự phụ thuộc vào Trung Quốc về một số nguồn cung thiết yếu, sự đối xử không công bằng với các nhà đầu tư nước ngoài ở Trung Quốc, và việc Trung Quốc tiếp cận dễ dàng công nghệ của Mỹ và nền giáo dục của Mỹ.

Từ góc nhìn của Mỹ hiện nay, chính quyền của ông Tập Cận Bình là một sự thụt lùi trong cả chính sách đối nội và đối ngoại. Tuy nhiên, phản ứng của Washington đối với ông Tập có thể nhẹ tay hơn nếu các ý đồ của ông Tập không được hậu thuẫn bởi những năng lực mạnh của Trung Quốc.

Trước đây Mỹ và Trung Quốc có thể gạt sự nghi ngờ lẫn nhau sang một bên, nhưng điều đó đã thay đổi trong kỷ nguyên hai nước đã thực sự cạnh tranh ngang hàng với nhau để giành lấy ảnh hưởng trong cùng một khu vực.

Kỷ nguyên cạnh tranh này sẽ không diễn ra trong khoảng thời gian ngắn bởi lẽ nguyên nhân chính cho mối quan hệ xấu đi giữa Mỹ và Trung Quốc có gốc rễ sâu xa chứ không phải vì hai lãnh đạo hiện tại của hai nước

Sông Mekong: Chiến tuyến mới trong đối đầu Mỹ-Trung Quốc

Sông Mekong: Chiến tuyến mới trong đối đầu Mỹ-Trung Quốc

TGVN. Tờ Tin tức tham khảo (Trung Quốc) ngày 10/8 dẫn nguồn báo chí Tây Ban Nha cho rằng sông Mekong đã trở thành chiến ...

Đối đầu Mỹ - Trung gia tăng, Bộ Tứ rủ nhau nhóm họp

Đối đầu Mỹ - Trung gia tăng, Bộ Tứ rủ nhau nhóm họp

TGVN. Ngày 6/8, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, nước này và Ấn Độ đã nhất trí tổ chức các cuộc đàm phán 4 bên ...

Góc nhìn từ Trung Quốc: Xung khắc Mỹ-Trung Quốc có phải là định mệnh?

Góc nhìn từ Trung Quốc: Xung khắc Mỹ-Trung Quốc có phải là định mệnh?

TGVN. Lưỡng hội Trung Quốc thảo luận về quan hệ Mỹ-Trung Quốc. Các chuyên gia bên trong Trung Quốc đánh giá thế nào về triển ...

(VOV.VN)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

XSHCM 6/3 - Kết quả xổ số Hồ Chí Minh hôm nay 6/3/2021 - SXHCM 6/3 - KQXSHCM thứ 7

XSHCM 6/3 - Kết quả xổ số Hồ Chí Minh hôm nay 6/3/2021 - SXHCM 6/3 - KQXSHCM thứ 7

XSHCM 6/3. KQXSHCM 6/3. Xổ số Hồ Chí Minh hôm nay ngày 6 tháng 3 năm 2021. Xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM.
XSMN 6/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 6/3/2021 - SXMN 6/3 - dự đoán XSMN 7/3

XSMN 6/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 6/3/2021 - SXMN 6/3 - dự đoán XSMN 7/3

XSMN 6/3. Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 6 tháng 3 năm 2021. xo so mien nam. XSMN thứ 7. SXMN 6/3. KQSXMN.
Văn phòng Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội phát động ủng hộ quỹ "Vì biển, đảo Việt Nam" năm 2021

Văn phòng Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội phát động ủng hộ quỹ "Vì biển, đảo Việt Nam" năm 2021

Ngày 5/3, tại trụ sở Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, Công đoàn Văn phòng Ủy ban đã tổ chức lễ phát động ủng hộ quỹ "Vì ...
Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946 qua Hồi ký của cố Bộ trưởng Hoàng Minh Giám (Kỳ 2)

Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946 qua Hồi ký của cố Bộ trưởng Hoàng Minh Giám (Kỳ 2)

Báo TG&VN trân trọng trích giới thiệu hồi ký của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Hoàng Minh Giám (1904-1995) về Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946.
Đại sứ Nga: Không để xảy ra chiến tranh hạt nhân Nga-Mỹ và không có bên chiến thắng trong cuộc chiến tranh này

Đại sứ Nga: Không để xảy ra chiến tranh hạt nhân Nga-Mỹ và không có bên chiến thắng trong cuộc chiến tranh này

Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov nói rằng, Washington và Moscow cần phải thống nhất nỗ lực trong một số lĩnh vực.
Những ai dễ bị nhiễm virus Covid-19 nhất?

Những ai dễ bị nhiễm virus Covid-19 nhất?

Các nhà khoa học tại Viện nghiên cứu Genomics Translational (TGen) ở Mỹ đã xác định được những đối tượng có nguy cơ nhiễm virus Covid-19 cao hơn.
Du lịch Huế: Lạ miệng món chè heo quay nổi tiếng ở cố đô

Du lịch Huế: Lạ miệng món chè heo quay nổi tiếng ở cố đô

Sự kết hợp tưởng chừng lạ lùng giữa thịt quay và chè lại sáng tạo nên một món ăn có hương vị độc đáo, níu chân du khách khi đi ...
NSƯT Chiều Xuân xúc động kể về kỷ niệm với 'bố' Trần Hạnh

NSƯT Chiều Xuân xúc động kể về kỷ niệm với 'bố' Trần Hạnh

Trước sự ra đi của NSND Trần Hạnh, NSƯT Chiều Xuân bày tỏ niềm tiếc thương.
Giới nhà giàu chi hàng tỷ đồng du lịch nước ngoài để kết hợp tiêm vaccine Covid-19

Giới nhà giàu chi hàng tỷ đồng du lịch nước ngoài để kết hợp tiêm vaccine Covid-19

Do phải chờ lâu để được tiêm vaccine Covid-19, giới nhà giàu nhiều nơi ở châu Âu quyết định đăng ký các tour ra nước ngoài để được tiêm sớm ...
Tình hình Myanmar: Mỹ kéo dài danh sách đen, Youtube gỡ các kênh truyền hình của chính quyền quân sự

Tình hình Myanmar: Mỹ kéo dài danh sách đen, Youtube gỡ các kênh truyền hình của chính quyền quân sự

Mỹ bổ sung các bộ trưởng quốc phòng và nội vụ của Myanmar vào danh sách đen thương mại.
Đại sứ Nga: Không để xảy ra chiến tranh hạt nhân Nga-Mỹ và không có bên chiến thắng trong cuộc chiến tranh này

Đại sứ Nga: Không để xảy ra chiến tranh hạt nhân Nga-Mỹ và không có bên chiến thắng trong cuộc chiến tranh này

Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov nói rằng, Washington và Moscow cần phải thống nhất nỗ lực trong một số lĩnh vực.
Tình hình Myanmar: Mỹ kéo dài danh sách đen, Youtube gỡ các kênh truyền hình của chính quyền quân sự

Tình hình Myanmar: Mỹ kéo dài danh sách đen, Youtube gỡ các kênh truyền hình của chính quyền quân sự

Mỹ bổ sung các bộ trưởng quốc phòng và nội vụ của Myanmar vào danh sách đen thương mại.
Mỹ tuyên bố khả năng tiếp tục 'tăng đòn' với Dòng chảy phương Bắc 2

Mỹ tuyên bố khả năng tiếp tục 'tăng đòn' với Dòng chảy phương Bắc 2

Mỹ không loại trừ sẽ có thêm các biện pháp để ngăn chặn dự án xây dựng đường ống dẫn khí đốt mang tên Dòng chảy phương Bắc 2.
Cập nhật Covid-19 ngày 5/3: Dịch tái bùng phát mạnh ở Brazil, số ca mắc ở Trung và Đông Âu lại tăng; EU có thể ra quyết định tranh cãi về vaccine

Cập nhật Covid-19 ngày 5/3: Dịch tái bùng phát mạnh ở Brazil, số ca mắc ở Trung và Đông Âu lại tăng; EU có thể ra quyết định tranh cãi về vaccine

Toàn cầu ghi nhận 116,2 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có hơn 2,58 triệu ca tử vong và gần 91,88 triệu bệnh nhân bình phục.
Ngoại trưởng Lavrov: Lòng tin chấm dứt, quan hệ đóng băng, hợp tác Nga-Anh gần như chấm dứt

Ngoại trưởng Lavrov: Lòng tin chấm dứt, quan hệ đóng băng, hợp tác Nga-Anh gần như chấm dứt

Anh liên tục theo đuổi đường lối cứng rắn chống Nga, tiếp tục các cuộc tấn công Moscow không có cơ sở, khiến quan hệ song phương xuống mức thấp.
Cuộc tập trận 'Chó sói giận dữ' của NATO khấy đảo Baltic

Cuộc tập trận 'Chó sói giận dữ' của NATO khấy đảo Baltic

Cuộc tập trận Furious Wolf (Chó sói giận dữ) của NATO, với sự tham gia của các binh sĩ trên bộ kết hợp với phi công máy bay, đã bắt đầu.
Ba thông điệp từ cuộc không kích bất ngờ của Mỹ tại Syria

Ba thông điệp từ cuộc không kích bất ngờ của Mỹ tại Syria

Chính quyền Tổng thống Joe Biden muốn nhắn gửi ba thông điệp tới nước Mỹ, đồng minh và đối thủ qua hành động quân sự táo bạo vừa qua tại Syria.
Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Căng thẳng Ấn Độ-Trung Quốc có thể tạm thời hạ nhiệt, song quan hệ New Delhi-Bắc Kinh còn nhiều thách thức khó giải quyết một sớm một chiều. TG&VN bình luận.
Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Ông Biden tỏ ra coi trọng G7 để chứng tỏ khác biệt với người tiền nhiệm và để chứng minh là nghĩ thật làm thật với chủ trương đưa 'Nước Mỹ trở lại'.
Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Nội các Thái Lan đã vượt qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, song sóng gió với chính quyền Thủ tướng Prayut Chan-o-cha vẫn còn ở phía trước.
Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Ông Joe Biden tin rằng ‘nước Mỹ đã trở lại’ và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đương đầu với thách thức một lần nữa, song đi thì dễ, mà về thì khó.
Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Chuyện ông Giuseppe Conte từ chức Thủ tướng Italy cho thấy hai thách thức lớn mà Italy nói riêng và thế giới nói chung đang phải đối mặt thời Covid-19.
Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden

Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden

Lệnh trừng phạt mới đây của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden với Nga có ý nghĩa gì và sẽ ảnh hưởng như thế nào tới mối quan hệ của Mỹ với Đức và ...
Quan hệ Ấn Độ-Nga: Đã đến lúc nhìn vào thực tế?

Quan hệ Ấn Độ-Nga: Đã đến lúc nhìn vào thực tế?

Quan hệ Ấn Độ-Nga có thể được tăng cường trong thời gian tới. Tuy nhiên, đã đến lúc New Delhi nên thực tế hơn về những ưu tiên của Moscow...
Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Việc Đức tiết lộ kế hoạch đưa tàu chiến đến Biển Đông lần đầu tiên sau hai thập kỷ đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia và nhà quan sát quốc tế.
Hộ chiếu vaccine: Thêm một độc lực mới nguy hiểm của virus corona?

Hộ chiếu vaccine: Thêm một độc lực mới nguy hiểm của virus corona?

Vấn đề hộ chiếu vaccine Covid-19 đã trở thành đề tài gây tranh cãi ở nhiều nước trong thời gian vừa qua.
Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga

Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga

Cho đến nay, Mỹ dường như sẽ duy trì biện pháp cứng rắn với dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga trong khi các nước EU vẫn bị chia rẽ.
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Việc Washington điện đàm với Cape Verde cho thấy Tổng thống Joe Biden nghiêm túc về cạnh tranh Mỹ-Trung.
Phiên bản di động