Đối phó Covid-19 và triển vọng từ nghiên cứu hệ gen tại Việt Nam

Hà Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Theo GS.TS. Lê Thị Quỳnh Mai, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, việc nghiên cứu hệ gen (giải và phân tích trình tự hệ gen) là cơ sở khoa học quan trọng để sớm phát hiện các biến chủng mới của virus SARS-CoV-2 và nghiên cứu những ảnh hưởng đến hiệu quả đặc dụng của vaccine.

Nghiên cứu hệ gen là việc nghiên cứu toàn bộ hoặc một phần trình tự, cấu trúc và chức năng hệ gen của sinh vật cũng như cơ chế di truyền biểu sinh của chúng. Nhờ có hiểu biết về trình tự gen của virus SARS-CoV-2, các nhà khoa học mới có thể phát hiện được bộ xét nghiệm và vaccine đáp ứng đặc hiệu.

Bởi vậy, tại Việt Nam, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh là hai cơ quan nghiên cứu đầu ngành, có nhiệm vụ phân tích hệ gen từ các mẫu bệnh phẩm SARS-CoV-2 để truy vết nguồn gốc lây bệnh (trên cơ sở kết hợp điều tra dịch tễ) và chia sẻ dữ liệu với quốc tế.

Đối phó Covid-19 và triển vọng từ nghiên cứu hệ gen tại Việt Nam
Nghiên cứu virus tại phòng thí nghiệm của Viện Vệ sinh Dịch tế Trung ương. (Nguồn: Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương)

Công cụ hiệu quả

GS.TS Lê Thị Quỳnh Mai, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương cho biết, nước ta hiện có 152 phòng thí nghiệm chẩn đoán virus SARS-CoV-2 được Bộ Y tế cho phép, trong đó có 98 phòng thí nghiệm được quyền khẳng định kết luận dương tính để báo cho Ban chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 .

Đối với nghiên cứu hệ gen, hơn một năm qua, Viện đã sử dụng phương pháp thường xuyên để phân tích, xác định các chủng virus mới một cách nhanh chóng, đồng thời phát hiện những đột biến liên quan đến sự tiến triển của virus và phục vụ nghiên cứu dịch tễ học.

Từ đầu năm 2020 đến nay, Viện đã giải và phân tích trình tự hệ gen hơn 200 mẫu bệnh phẩm từ người nhập cảnh, người ở khu cách ly và người lây nhiễm cộng đồng. Kết quả nổi bật của công tác nghiên cứu này là đã phát hiện những thay đổi, biến thể của chủng virus mới tại Đà Nẵng, Hải Dương và Quảng Ninh.

Tương tự, là cơ quan nghiên cứu đầu ngành trong việc giám sát dịch bệnh Covid-19 ở phía Nam, Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh cũng đang duy trì một hệ thống giám sát chặt chẽ ở năm điểm cơ sở y tế phía Nam, giúp đánh giá được tình hình dịch và phát hiện các ca lây nhiễm Covid-19.

TS. Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng chia sẻ: “Từ đầu năm 2020 đến nay, chúng tôi luôn nghiên cứu hệ gen nhằm phát hiện những biến thể mới của virus SARS-CoV-2 một cách nhanh, sớm nhất. Vừa rồi dịch ở sân bay Tân Sân Nhất, chúng tôi dùng công nghệ nhanh để sàng lọc, phát hiện chủng này không liên quan đến Hải Dương và có chiến lược đối phó kịp thời. Chúng tôi cũng phối hợp chặt chẽ với địa phương để điều tra, khoanh vùng và dập dịch gọn”.

Không riêng gì Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, hay Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh, hiện tại có nhiều đơn vị như Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cũng đang có những nghiên cứu hệ gen hiệu quả, phục vụ tốt cho quá trình phát triển vaccine sau này.

Theo GS.TS Lê Thị Quỳnh Mai, “hiện tại, khi có dịch bùng phát, chúng tôi luôn ưu tiên để giải trình những mẫu mới, bên cạnh đó mục đích chúng tôi đang nghiên cứu những đột biến trong virus ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả của vaccine”.

Hướng nghiên cứu

Có thể thấy, các loại virus tiến hóa liên tục qua thời gian và đột biến gen có thể xảy ra ngẫu nhiên ở bất kỳ không gian nào. Một số đột biến gen có thể khiến virus lây lan nhanh hơn hoặc trở nên nguy hiểm hơn.

Nhằm tăng cường hợp tác với Việt Nam về vấn đề này, mới đây, Đại sứ quán Anh tại Việt Nam đã tổ chức hội thảo về tầm quan trọng của nghiên cứu hệ gen trong ứng phó với đại dịch Covid-19. Hội thảo có ý nghĩa rất đặc biệt trong bối cảnh việc theo dõi các biến chủng mới của virus trở nên cấp thiết để đảm bảo hiệu quả của vaccine cũng như quá trình xét nghiệm và điều trị.

Theo Đại sứ Anh tại Việt Nam Gareth Ward, “vaccine mới chỉ là một nửa công việc. Việc phát hiện và giám sát các biến chủng virus cũng quan trọng không kém để chúng ta có thể kịp thời ứng phó với đại dịch. Một ưu tiên của cộng đồng quốc tế là chia sẻ và minh bạch dữ liệu với nhau. Vương quốc Anh có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này và sẵn sàng chia sẻ với các đối tác”.

Giáo sư Guy Thwaites, Giám đốc Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford cũng cho rằng nhiều quốc gia còn có hạn chế về chuyên môn khoa học để giải trình tự toàn bộ hệ gen của virus và sau đó, chia sẻ dữ liệu này với cộng đồng quốc tế.

Theo ông Guy Thwates, các thiết bị phục vụ cho hoạt động này tuy không quá đắt, nhưng việc vận hành chúng lại đòi hỏi nhiều kỹ năng đặc biệt cần tích lũy trong thời gian dài. Do vậy, cần có những chương trình tập huấn với sự hỗ trợ kỹ thuật từ những quốc gia đã sẵn có kinh nghiệm chuyên môn.

Thời gian qua, đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) có văn phòng tại Việt Nam từ năm 1991, là đơn vị có năng lực chuyên môn cao về y học, đã nhiều năm hợp tác với các đối tác Việt Nam để nghiên cứu hệ gen ở nhiều bệnh khác nhau. OUCRU đã hợp tác với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh trong thử nghiệm điều trị Covid-19 và hỗ trợ giải trình tự nhiều mẫu SARS-CoV-2 và phát hiện các biến chủng mới đã lan truyền vào Việt Nam.

Nói về thách thức trong việc nghiên cứu hệ gen ở Việt Nam, GS.TS Lê Thị Quỳnh Mai và TS. Nguyễn Vũ Thượng đều có chung trăn trở về bài toán đổi mới và cải thiện trang thiết bị và sinh phẩm nghiên cứu.

Ngoài ra, họ đều cho rằng công tác đào tạo, chia sẻ thông tin trên toàn cầu và phát triển mạng lưới hợp tác quốc tế sẽ giúp Việt Nam giải quyết được những khó khăn vừa qua và có được bước phát triển đột phá về nghiên cứu hệ gen trong thời gian tới.

TIN LIÊN QUAN
EU rối bời chuyện vaccine Covid-19
Covid-19: Nghị viện châu Âu đã sẵn sàng, chuẩn bị phê chuẩn hộ chiếu vaccine
Công bằng trong tiếp cận vaccine covid-19: Ứng xử của Việt Nam
'Cuộc chiến' vaccine Covid-19 - một cuộc chiến tranh thế giới kiểu mới gây nóng thượng đỉnh EU
Những nhà khoa học nữ tuyên chiến với cúm

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

IAEA xác nhận Iran 'chơi lớn', làm giàu urani ở mức 60%

IAEA xác nhận Iran 'chơi lớn', làm giàu urani ở mức 60%

Baoquocte.vn. Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) ngày 17/4 khẳng định Iran đã bắt đầu quá trình làm giàu urani ở mức tinh khiết 60%.
Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (18/4): Cả nước đêm có mưa rào và dông; cảnh báo mưa lớn ở Bắc Bộ; Trung và Nam Bộ ngày hửng nắng

Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (18/4): Cả nước đêm có mưa rào và dông; cảnh báo mưa lớn ở Bắc Bộ; Trung và Nam Bộ ngày hửng nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Hà Nội nhiều mây, sáng và đêm có mưa, mưa rào và có nơi có dông. Gió đông đến đông nam cấp 2-3.
Tình hình Myanmar: Bạo lực tiếp diễn, cả binh sĩ và dân thường đều thương vong

Tình hình Myanmar: Bạo lực tiếp diễn, cả binh sĩ và dân thường đều thương vong

Baoquocte.vn. Truyền thông cho biết, 3 binh sĩ Myanmar ngày 17/4 đã bị thương sau khi những quả bom được ném vào trong một sở chỉ huy quân sự ngẫu nhiên ...
Nga: Tình hình sức khỏe của Alexei Navalny nguy kịch sau 2 tuần tuyệt thực

Nga: Tình hình sức khỏe của Alexei Navalny nguy kịch sau 2 tuần tuyệt thực

Baoquocte.vn. Nghiệp đoàn Doctors Alliance cho biết người chỉ trích Điện Kremlin Alexei Navalny có nguy cơ suy thận và thị lực giảm sau hơn 2 tuần tuyệt thực.
Căng thẳng ngoại giao: Sau Ukraine, Czech tuyên bố trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Nga; Moscow tuyên bố sẽ đáp trả

Căng thẳng ngoại giao: Sau Ukraine, Czech tuyên bố trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Nga; Moscow tuyên bố sẽ đáp trả

Baoquocte.vn. CH Czech tuyên bố việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Nga do nghi ngờ có liên quan tới một vụ nổ kho đạn của quân đội vào năm ...
XSMT 18/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMT 18/4 - xổ số hôm nay

XSMT 18/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMT 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 18/4. SXMT 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMT chủ nhật. KQSXMT.
XSMB 18/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMB 18/4 - xổ số hôm nay

XSMB 18/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMB 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 18/4. SXMB 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMB chủ nhật. KQSXMB.
Lịch âm 18/4 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 18/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 18/4/2021

Lịch âm 18/4 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 18/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 18/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 18/4. Âm lịch hôm nay 18/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 18/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 18 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
XSMN 18/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMN 18/4 - xổ số hôm nay

XSMN 18/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMN 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 18/4. SXMN 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMN chủ nhật. KQSXMN.
XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 18 tháng 4 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 18/4.
Xét tuyển đại học, cao đẳng 2021: 'Không nên chạy theo đám đông hay vào đại học bằng mọi giá'

Xét tuyển đại học, cao đẳng 2021: 'Không nên chạy theo đám đông hay vào đại học bằng mọi giá'

Baoquocte.vn. Thí sinh không nên chạy theo đám đông, không nên nghĩ cứ tốt nghiệp THPT thì phải vào đại học bằng mọi giá.
Thi vào 10 ở Hà Nội: Phụ huynh đua nhau tìm thầy ôn luyện môn Lịch sử

Thi vào 10 ở Hà Nội: Phụ huynh đua nhau tìm thầy ôn luyện môn Lịch sử

Baoquocte.vn. Sau khi Sở GD&ĐT Hà Nội công bố môn thứ 4 thi vào lớp 10 ở Hà Nội là Lịch Sử, không ít phụ huynh đi tìm nơi ôn luyện môn này cho con.
Italy - Điểm đến du học ngày càng được ưa chuộng của sinh viên Việt Nam

Italy - Điểm đến du học ngày càng được ưa chuộng của sinh viên Việt Nam

Baoquocte.vn. Italy là điểm đến du học ngày càng được ưa chuộng của sinh viên Việt Nam. Đây là phát biểu của Đại sứ Việt Nam tại Italy Nguyễn Thị Bích Huệ ngày 16/4.
Tuyển sinh lớp 10 THPT năm 2021 tại Hà Nội có điểm gì mới?

Tuyển sinh lớp 10 THPT năm 2021 tại Hà Nội có điểm gì mới?

Baoquocte.vn. Tuyển sinh lớp 10 THPT 2021 của Hà Nội có điểm mới như học sinh không được thay đổi nguyện vọng đã đăng ký, được thay đổi khu vực tuyển sinh.
Bạo lực học đường: 'Yêu cho roi cho vọt' cũng là nguyên nhân?

Bạo lực học đường: 'Yêu cho roi cho vọt' cũng là nguyên nhân?

Baoquocte.vn. 'Yêu cho roi cho vọt' cũng là lý do khiến trẻ có suy nghĩ sử dụng bạo lực và do đó, tình trạng bạo lực học đường trở nên trầm trọng hơn.
Xúc động trước cậu học sinh lớp 4 khoanh tay, cúi đầu cảm ơn tài xế ô tô đã nhường đường

Xúc động trước cậu học sinh lớp 4 khoanh tay, cúi đầu cảm ơn tài xế ô tô đã nhường đường

Baoquocte.vn. Hình ảnh cậu học sinh lớp 4 khoanh tay, cúi đầu lễ phép cảm ơn tài xế ô tô đã nhường đường khiến dư luận xúc động.
Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (18/4): Cả nước đêm có mưa rào và dông; cảnh báo mưa lớn ở Bắc Bộ; Trung và Nam Bộ ngày hửng nắng

Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (18/4): Cả nước đêm có mưa rào và dông; cảnh báo mưa lớn ở Bắc Bộ; Trung và Nam Bộ ngày hửng nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Hà Nội nhiều mây, sáng và đêm có mưa, mưa rào và có nơi có dông. Gió đông đến đông nam cấp 2-3.
Lịch âm 18/4 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 18/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 18/4/2021

Lịch âm 18/4 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 18/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 18/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 18/4. Âm lịch hôm nay 18/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 18/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 18 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/4: Không ca mới, tổng cộng vẫn 2.781; hơn 40.000 người cách ly chống dịch; Kiên Giang đề nghị lập bệnh viện dã chiến

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/4: Không ca mới, tổng cộng vẫn 2.781; hơn 40.000 người cách ly chống dịch; Kiên Giang đề nghị lập bệnh viện dã chiến

Baoquocte.vn. Bản tin sáng 18/4 của Bộ Y tế cho biết, không có ca mắc Covid-19. Như vậy tạm thời 12h trôi qua, số ca mắc Covid-19 ở nước ta vẫn 2.781.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 18/4/2021: Tuổi Tý tài lộc rủng rỉnh, tuổi Thân sự nghiệp được ổn định

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 18/4/2021: Tuổi Tý tài lộc rủng rỉnh, tuổi Thân sự nghiệp được ổn định

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 18/4/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Nữ hoàng Hoa hồng Bùi Thành Hương: Hành trình kiến tạo bởi chữ ‘Duyên’

Nữ hoàng Hoa hồng Bùi Thành Hương: Hành trình kiến tạo bởi chữ ‘Duyên’

Baoquocte.vn. Doanh nhân Bùi Thanh Hương chia sẻ với bạn đọc Báo Thế giới và Việt Nam về mạng lưới HWLN Global và cộng việc, cuộc sống cá nhân.
Covid-19 tại Việt Nam chiều 17/4: Kiên Giang, Khánh Hoà, Đà Nẵng ghi nhập 8 ca mắc mới; Khẩn trương tiêm vaccine, không được hủy bỏ

Covid-19 tại Việt Nam chiều 17/4: Kiên Giang, Khánh Hoà, Đà Nẵng ghi nhập 8 ca mắc mới; Khẩn trương tiêm vaccine, không được hủy bỏ

Baoquocte.vn. 8 ca mắc mới Covid-19 là trường hợp nhập cảnh được cách ly ngay tại Kiên Giang, Khánh Hoà và Đà Nẵng. Việt Nam hiện có 2.781 ca bệnh.
XSMT 18/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMT 18/4 - xổ số hôm nay

XSMT 18/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMT 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 18/4. SXMT 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMT chủ nhật. KQSXMT.
XSMB 18/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMB 18/4 - xổ số hôm nay

XSMB 18/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMB 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 18/4. SXMB 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMB chủ nhật. KQSXMB.
XSMN 18/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMN 18/4 - xổ số hôm nay

XSMN 18/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMN 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 18/4. SXMN 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMN chủ nhật. KQSXMN.
XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 18 tháng 4 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 18/4.
XSMN 17/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 17/4/2021 - SXMN 17/4 - xổ số hôm nay

XSMN 17/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 17/4/2021 - SXMN 17/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 17/4. SXMN 17/4. Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 17 tháng 4 năm 2021. xo so mien nam. XSMN thứ 7. KQSXMN.
XSHCM 17/4 - Kết quả TP.HCM hôm nay 17/4/2021 - SXHCM 17/4 - KQXSHCM thứ 7

XSHCM 17/4 - Kết quả TP.HCM hôm nay 17/4/2021 - SXHCM 17/4 - KQXSHCM thứ 7

Baoquocte.vn. XSHCM 17/4. KQXSHCM 17/4. Xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay ngày 17 tháng 4 năm 2021. Xo so TP Ho Chi Minh. KQXSHCM.
Phiên bản di động