Đối phó Covid-19 và triển vọng từ nghiên cứu hệ gen tại Việt Nam

Hà Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Theo GS.TS. Lê Thị Quỳnh Mai, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, việc nghiên cứu hệ gen (giải và phân tích trình tự hệ gen) là cơ sở khoa học quan trọng để sớm phát hiện các biến chủng mới của virus SARS-CoV-2 và nghiên cứu những ảnh hưởng đến hiệu quả đặc dụng của vaccine.

Nghiên cứu hệ gen là việc nghiên cứu toàn bộ hoặc một phần trình tự, cấu trúc và chức năng hệ gen của sinh vật cũng như cơ chế di truyền biểu sinh của chúng. Nhờ có hiểu biết về trình tự gen của virus SARS-CoV-2, các nhà khoa học mới có thể phát hiện được bộ xét nghiệm và vaccine đáp ứng đặc hiệu.

Bởi vậy, tại Việt Nam, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh là hai cơ quan nghiên cứu đầu ngành, có nhiệm vụ phân tích hệ gen từ các mẫu bệnh phẩm SARS-CoV-2 để truy vết nguồn gốc lây bệnh (trên cơ sở kết hợp điều tra dịch tễ) và chia sẻ dữ liệu với quốc tế.

Đối phó Covid-19 và triển vọng từ nghiên cứu hệ gen tại Việt Nam
Nghiên cứu virus tại phòng thí nghiệm của Viện Vệ sinh Dịch tế Trung ương. (Nguồn: Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương)

Công cụ hiệu quả

GS.TS Lê Thị Quỳnh Mai, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương cho biết, nước ta hiện có 152 phòng thí nghiệm chẩn đoán virus SARS-CoV-2 được Bộ Y tế cho phép, trong đó có 98 phòng thí nghiệm được quyền khẳng định kết luận dương tính để báo cho Ban chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 .

Đối với nghiên cứu hệ gen, hơn một năm qua, Viện đã sử dụng phương pháp thường xuyên để phân tích, xác định các chủng virus mới một cách nhanh chóng, đồng thời phát hiện những đột biến liên quan đến sự tiến triển của virus và phục vụ nghiên cứu dịch tễ học.

Từ đầu năm 2020 đến nay, Viện đã giải và phân tích trình tự hệ gen hơn 200 mẫu bệnh phẩm từ người nhập cảnh, người ở khu cách ly và người lây nhiễm cộng đồng. Kết quả nổi bật của công tác nghiên cứu này là đã phát hiện những thay đổi, biến thể của chủng virus mới tại Đà Nẵng, Hải Dương và Quảng Ninh.

Tương tự, là cơ quan nghiên cứu đầu ngành trong việc giám sát dịch bệnh Covid-19 ở phía Nam, Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh cũng đang duy trì một hệ thống giám sát chặt chẽ ở năm điểm cơ sở y tế phía Nam, giúp đánh giá được tình hình dịch và phát hiện các ca lây nhiễm Covid-19.

TS. Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng chia sẻ: “Từ đầu năm 2020 đến nay, chúng tôi luôn nghiên cứu hệ gen nhằm phát hiện những biến thể mới của virus SARS-CoV-2 một cách nhanh, sớm nhất. Vừa rồi dịch ở sân bay Tân Sân Nhất, chúng tôi dùng công nghệ nhanh để sàng lọc, phát hiện chủng này không liên quan đến Hải Dương và có chiến lược đối phó kịp thời. Chúng tôi cũng phối hợp chặt chẽ với địa phương để điều tra, khoanh vùng và dập dịch gọn”.

Không riêng gì Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, hay Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh, hiện tại có nhiều đơn vị như Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cũng đang có những nghiên cứu hệ gen hiệu quả, phục vụ tốt cho quá trình phát triển vaccine sau này.

Theo GS.TS Lê Thị Quỳnh Mai, “hiện tại, khi có dịch bùng phát, chúng tôi luôn ưu tiên để giải trình những mẫu mới, bên cạnh đó mục đích chúng tôi đang nghiên cứu những đột biến trong virus ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả của vaccine”.

Hướng nghiên cứu

Có thể thấy, các loại virus tiến hóa liên tục qua thời gian và đột biến gen có thể xảy ra ngẫu nhiên ở bất kỳ không gian nào. Một số đột biến gen có thể khiến virus lây lan nhanh hơn hoặc trở nên nguy hiểm hơn.

Nhằm tăng cường hợp tác với Việt Nam về vấn đề này, mới đây, Đại sứ quán Anh tại Việt Nam đã tổ chức hội thảo về tầm quan trọng của nghiên cứu hệ gen trong ứng phó với đại dịch Covid-19. Hội thảo có ý nghĩa rất đặc biệt trong bối cảnh việc theo dõi các biến chủng mới của virus trở nên cấp thiết để đảm bảo hiệu quả của vaccine cũng như quá trình xét nghiệm và điều trị.

Theo Đại sứ Anh tại Việt Nam Gareth Ward, “vaccine mới chỉ là một nửa công việc. Việc phát hiện và giám sát các biến chủng virus cũng quan trọng không kém để chúng ta có thể kịp thời ứng phó với đại dịch. Một ưu tiên của cộng đồng quốc tế là chia sẻ và minh bạch dữ liệu với nhau. Vương quốc Anh có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này và sẵn sàng chia sẻ với các đối tác”.

Giáo sư Guy Thwaites, Giám đốc Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford cũng cho rằng nhiều quốc gia còn có hạn chế về chuyên môn khoa học để giải trình tự toàn bộ hệ gen của virus và sau đó, chia sẻ dữ liệu này với cộng đồng quốc tế.

Theo ông Guy Thwates, các thiết bị phục vụ cho hoạt động này tuy không quá đắt, nhưng việc vận hành chúng lại đòi hỏi nhiều kỹ năng đặc biệt cần tích lũy trong thời gian dài. Do vậy, cần có những chương trình tập huấn với sự hỗ trợ kỹ thuật từ những quốc gia đã sẵn có kinh nghiệm chuyên môn.

Thời gian qua, đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) có văn phòng tại Việt Nam từ năm 1991, là đơn vị có năng lực chuyên môn cao về y học, đã nhiều năm hợp tác với các đối tác Việt Nam để nghiên cứu hệ gen ở nhiều bệnh khác nhau. OUCRU đã hợp tác với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh trong thử nghiệm điều trị Covid-19 và hỗ trợ giải trình tự nhiều mẫu SARS-CoV-2 và phát hiện các biến chủng mới đã lan truyền vào Việt Nam.

Nói về thách thức trong việc nghiên cứu hệ gen ở Việt Nam, GS.TS Lê Thị Quỳnh Mai và TS. Nguyễn Vũ Thượng đều có chung trăn trở về bài toán đổi mới và cải thiện trang thiết bị và sinh phẩm nghiên cứu.

Ngoài ra, họ đều cho rằng công tác đào tạo, chia sẻ thông tin trên toàn cầu và phát triển mạng lưới hợp tác quốc tế sẽ giúp Việt Nam giải quyết được những khó khăn vừa qua và có được bước phát triển đột phá về nghiên cứu hệ gen trong thời gian tới.

TIN LIÊN QUAN
EU rối bời chuyện vaccine Covid-19
Covid-19: Nghị viện châu Âu đã sẵn sàng, chuẩn bị phê chuẩn hộ chiếu vaccine
Công bằng trong tiếp cận vaccine covid-19: Ứng xử của Việt Nam
'Cuộc chiến' vaccine Covid-19 - một cuộc chiến tranh thế giới kiểu mới gây nóng thượng đỉnh EU
Những nhà khoa học nữ tuyên chiến với cúm

Đọc thêm

Tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ: Nên tiêm Pfizer hay Moderna? Có nguy cơ gặp tác dụng phụ?

Tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ: Nên tiêm Pfizer hay Moderna? Có nguy cơ gặp tác dụng phụ?

Baoquocte.vn. Nên tiêm vaccine Covid-19 loại gì, có nên cho trẻ uống thuốc giảm đau trước khi tiêm,... là những vấn đề các cha mẹ quan tâm.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/9/2021: Tuổi Dần tìm được nửa yêu thương

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/9/2021: Tuổi Dần tìm được nửa yêu thương

Baoquocte.vn. Xem tử vi hôm nay 29/9/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
XSMN 29/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 4

XSMN 29/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 4

Baoquocte.vn. XSMN 29/9, xổ số miền Nam hôm nay 29/9/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
Nhận định MU vs Villarreal vòng bảng cúp C1: Ronaldo phá kỷ lục

Nhận định MU vs Villarreal vòng bảng cúp C1: Ronaldo phá kỷ lục

Baoquocte.vn. Nhận định MU vs Villarreal: "Quỷ đỏ" quyết tâm phục thù "Tàu ngầm vàng", trong khi Ronaldo lập kỷ lục trong cuộc đối đầu ở bảng F Champion League tại ...
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đề nghị Nga tiếp tục hỗ trợ, ưu tiên cung cấp và chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine của Nga cho Việt Nam.
EC: Hungary có nghĩa vụ thông báo về việc đánh giá hợp đồng khí đốt với Nga trong vòng 3 tháng

EC: Hungary có nghĩa vụ thông báo về việc đánh giá hợp đồng khí đốt với Nga trong vòng 3 tháng

Baoquocte.vn. Cơ quan có thẩm quyền của Hungary nên đánh giá hợp đồng cung cấp khí đốt với Gazprom của Nga và thông báo cho EC trong vòng 3 tháng.
Thoả thuận AUKUS làm thay đổi cuộc chơi trong bàn cờ chính trị quốc tế, Nga sẽ đối phó như thế nào?

Thoả thuận AUKUS làm thay đổi cuộc chơi trong bàn cờ chính trị quốc tế, Nga sẽ đối phó như thế nào?

Baoquocte.vn. Tác giả Alexey D Muraviev cho rằng, Nga cần có chiến lược phù hợp nhằm thích ứng với những thay đổi trong cuộc chơi do thoả thuận AUKUS mang lại.
Điện mừng đảng Tự do Canada giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử lần thứ 44

Điện mừng đảng Tự do Canada giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử lần thứ 44

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi điện chúc mừng tới Thủ tướng Justin Trudeau, nhân dịp đảng Tự do Canada giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử.
Dù Tổng thống Brazil hoài nghi về vaccine, vợ ông tiêm phòng ngừa Covid-19 tại Mỹ

Dù Tổng thống Brazil hoài nghi về vaccine, vợ ông tiêm phòng ngừa Covid-19 tại Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro thông báo phu nhân của ông đã được tiêm vaccine Covid-19.
Ram 1500 Ignition Edition ra mắt tại Mỹ với nhiều trang bị cao cấp

Ram 1500 Ignition Edition ra mắt tại Mỹ với nhiều trang bị cao cấp

Baoquocte.vn. RAM 1500 Ignition Edition được phát triển dựa trên Ram 1500 TRX với số lượng chỉ 875 chiếc có giá từ 93.280 USD (khoảng 2,12 tỷ đồng).
Chuyển đổi số là cơ hội để kỹ sư, bác sĩ của ta cạnh tranh sòng phẳng trong môi trường quốc tế

Chuyển đổi số là cơ hội để kỹ sư, bác sĩ của ta cạnh tranh sòng phẳng trong môi trường quốc tế

Baoquocte.vn. Chuyển đổi số là cơ hội để sinh viên làm chủ các kỹ năng làm việc trong môi trường số, để cạnh tranh sòng phẳng với nhân lực các quốc gia khác.
Quảng Trị: 59 học sinh và 6 giáo viên phải đi cách ly

Quảng Trị: 59 học sinh và 6 giáo viên phải đi cách ly

Baoquocte.vn. 59 học sinh mầm non và học sinh lớp 1 cùng 6 giáo viên xã Cam Thủy (huyện Cam Lộ, Quảng Trị) phải đi cách ly vì thuộc diện F1.
Phương án thi tốt nghiệp THPT 2022: Kết quả phải phản ánh khách quan, có sự phân hóa và độ tin cậy

Phương án thi tốt nghiệp THPT 2022: Kết quả phải phản ánh khách quan, có sự phân hóa và độ tin cậy

Baoquocte.vn. Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 bảo đảm kết quả thi phản ánh khách quan, đúng năng lực học sinh, có độ tin cậy và sự phân hóa.
Điểm danh những nữ sinh đạt 8,5 IELTS được Học viện Ngoại giao tuyển thẳng

Điểm danh những nữ sinh đạt 8,5 IELTS được Học viện Ngoại giao tuyển thẳng

Baoquocte.vn. Với điểm chung là đam mê ngoại ngữ, 3 nữ sinh xuất sắc đạt 8,5 IELTS ngay từ THPT đã trúng tuyển vào Học viện Ngoại giao với những chuyên ngành 'hot'.
Luật chơi mùa mới Đường lên đỉnh Olympia gây tranh cãi

Luật chơi mùa mới Đường lên đỉnh Olympia gây tranh cãi

Baoquocte.vn. Nhiều khán giả bày tỏ chưa hài lòng với sự thay đổi luật chơi của Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 22.
Hà Nội: Đã có kịch bản cho học sinh 'vùng xanh' trở lại trường

Hà Nội: Đã có kịch bản cho học sinh 'vùng xanh' trở lại trường

Baoquocte.vn. Sở GD&ĐT Hà Nội đã xây dựng các kịch bản dạy học khác nhau để ứng phó với dịch Covid-19.
Lịch âm 29/9 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 29/9 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 29/9. Âm lịch hôm nay 29/9. Xem âm lịch hôm nay ngày 29/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 29 tháng 9 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/9/2021: Tuổi Dần tìm được nửa yêu thương

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/9/2021: Tuổi Dần tìm được nửa yêu thương

Baoquocte.vn. Xem tử vi hôm nay 29/9/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Dù Tổng thống Brazil hoài nghi về vaccine, vợ ông tiêm phòng ngừa Covid-19 tại Mỹ

Dù Tổng thống Brazil hoài nghi về vaccine, vợ ông tiêm phòng ngừa Covid-19 tại Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro thông báo phu nhân của ông đã được tiêm vaccine Covid-19.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 28/9: Số ca mắc mới chỉ bằng một nửa ngày trước; 44% người trên 18 tuổi đã tiêm vaccine; Hà Nội ca mắc mới đã đi mua đồ ăn

Covid-19 ở Việt Nam chiều 28/9: Số ca mắc mới chỉ bằng một nửa ngày trước; 44% người trên 18 tuổi đã tiêm vaccine; Hà Nội ca mắc mới đã đi mua đồ ăn

Baoquocte.vn. Phường Nguyễn Trãi, quận Hà Đông, Hà Nội đã phát đi thông báo khẩn tìm người liên quan ca nhiễm Covid-19 mới.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (28-29/9): Cả nước mưa rào và dông vài nơi; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa vừa mưa to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (28-29/9): Cả nước mưa rào và dông vài nơi; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa vừa mưa to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ chiều tối, đêm mưa rào và dông vài nơi; ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ cục bộ mưa vừa mưa to.
Đại diện UNDP: Việt Nam có thể dùng gói 77.000 tỷ đồng hỗ trợ người bị ảnh hưởng bởi Covid-19 mà không lo lạm phát

Đại diện UNDP: Việt Nam có thể dùng gói 77.000 tỷ đồng hỗ trợ người bị ảnh hưởng bởi Covid-19 mà không lo lạm phát

Baoquocte.vn. Đại diện UNDP đề xuất một số giải pháp cho Việt Nam có thể vừa hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 lại không lo ngại lạm phát.
XSMB 29/9/2021, xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021. dự đoán SXMB 29/9

XSMB 29/9/2021, xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021. dự đoán SXMB 29/9

Baoquocte.vn. XSMB 29/9. xổ số hôm nay 29/9. xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 29 tháng 9 năm 2021. XSMB thứ 4. KQSXMB 29/9.
XSMN 29/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 4

XSMN 29/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 4

Baoquocte.vn. XSMN 29/9, xổ số miền Nam hôm nay 29/9/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
XSMT 29/9/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021. SXMT 29/9

XSMT 29/9/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021. SXMT 29/9

Baoquocte.vn. XSMT 29/9. xổ số hôm nay. xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 29 tháng 9 năm 2021. XSMT thứ 4. xổ số hôm nay. KQSXMT 29/9
Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 28/9. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 28/9/2021 từ trường quay. Xo so Vietlott Power 655 hôm nay.
XSMN 28/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 3

XSMN 28/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 3

Baoquocte.vn. XSMN 28/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay 28/9/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
XSMB 28/9/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 28/9/2021. KQXSMB thứ 3

XSMB 28/9/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 28/9/2021. KQXSMB thứ 3

Baoquocte.vn. XSMB 28/9. xổ số hôm nay 28/9. Trực tiếp xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 28/9/2021. KQXSMB thứ 3. KQSXMB
Phiên bản di động