Đối thủ tiềm tàng của đồng USD xuất hiện, 'đòn phủ đầu' của ông Trump muốn trừ hậu họa từ trứng nước?

Minh Anh
Tân Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trở lại sân khấu kinh tế toàn cầu với phong cách và cách tiếp cận được giới quan sát bình luận là "còn lợi hại hơn xưa", vẫn táo bạo và rất khó đoán.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
sds
Washington được cho là đang sử dụng đồng USD như một công cụ địa chính trị đắc lực. (Nguồn: african.business)

Những nỗ lực khác nhau nhằm giảm sự phụ thuộc vào đồng USD trong thương mại toàn cầu khiến đồng tiền thống trị nền kinh tế thế giới luôn là tâm điểm chú ý. "Đòn phủ đầu" của Tổng thống Trump dành cho nhóm BRICS càng thu hút sự quan tâm mới đối với vấn đề tương lai của đồng bạc xanh.

Đòn phủ đầu?

Lần này, "đòn phủ đầu" dành cho nhóm BRICS là những lời đe dọa và chỉ trích. Người đứng đầu nước Mỹ đã dùng lời lẽ khá gay gắt, đe dọa áp thuế 100% và loại trừ hoàn toàn các thành viên BRICS khỏi thị trường Mỹ nếu họ tiếp tục thúc đẩy phi USD hóa.

Tin liên quan
Báo Trung Quốc: Đồng minh Mỹ đang cường điệu về Báo Trung Quốc: Đồng minh Mỹ đang cường điệu về 'chiến thắng' của Bắc Kinh, biến họ thành kẻ thù chung

BRICS, bao gồm các nền kinh tế lớn và mới nổi hàng đầu thế giới như Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi, Ai Cập, Ethiopia, Iran, Saudi Arabia và UAE, hiện đang thảo luận về việc tạo ra một loại tiền tệ chung. Theo các thông tin được phát ra, đồng tiền chung BRICS trước hết nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động giao dịch hàng hóa thương mại trong nhóm, để không bị các "thế lực" bên ngoài chi phối hoặc tác động.

Mới đây, một quan chức Brazil - quốc gia đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch BRICS 2025 tiết lộ, ý tưởng về loại tiền tệ chung để thay thế đồng USD được Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva và những nhà lãnh đạo khác nêu trong những hội nghị thượng đỉnh BRICS gần đây chưa từng được đưa vào các cuộc thảo luận kỹ thuật.

Thay vào đó, Brazil đang tập trung thúc đẩy các cải cách trong BRICS để tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch quốc tế bằng nội tệ, mở ra hướng đi giảm phụ thuộc vào đồng USD trong thương mại toàn cầu.

Trên thực tế, đồng tiền chung của một nhóm BRICS - chiếm tới 31,5% GDP toàn cầu, gần một nửa dân số thế giới và 1/5 thương mại toàn cầu, được nhận định có thể thách thức sự thống trị lâu đời của đồng USD trong thương mại toàn cầu là điều dễ hiểu.

Những phát biểu của Tổng thống Trump đã thu hút sự chú ý mới của toàn cầu đối với vấn đề tương lai của đồng USD.

Phản ứng trước các cuộc thảo luận của BRICS về việc tạo ra một loại tiền tệ đối thủ hoặc ủng hộ việc áp dụng một loại tiền tệ thay thế cho đồng USD — dù là trường hợp nào cũng đều có khả năng sẽ đánh dấu sự kết thúc sự thống trị của đồng USD trong thương mại toàn cầu, một vị thế mà nó đã nắm giữ kể từ Thế chiến II.

“Chúng tôi kêu gọi các quốc gia này từ bỏ ý tưởng tạo ra một loại tiền tệ đối thủ hoặc đồng ý về một loại tiền tệ thay thế cho đồng USD. Nếu không, họ sẽ phải đối mặt với mức thuế 100%, hoàn toàn mất quyền tiếp cận các thị trường kinh tế vô song của Mỹ”, ông Trump tuyên bố.

Gần đây, người đứng đầu Nhà Trắng cũng đã công bố áp mức thuế 25% đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Canada và Mexico (đã đạt thỏa thuận tạm hoãn 1 tháng), cùng với mức thuế bổ sung 10% đối với hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc (đã có hiệu lực từ ngày 4/2).

Các nhà phân tích của chuyên trang quan sát và phân tích địa chính trị Geopolitical Monitor có trụ sở tại Cannada nhận định, nhìn bên ngoài, chiến thuật của ông Trump có vẻ như có thể củng cố vị thế của đồng USD; tuy nhiên, phân tích sâu hơn cho thấy chúng sẽ phản tác dụng.

"Gậy ông rất có thể lại đập lưng ông"

Thay vì ngăn cản các nước BRICS, chúng thực sự có thể thúc đẩy các nỗ lực của họ, đặc biệt là Trung Quốc - quốc gia đang đi đầu trong "chiến dịch" đẩy nhanh quá trình phi USD hóa.

Vốn từ lâu nghi ngờ việc Washington sử dụng đồng USD như một công cụ địa chính trị, Bắc Kinh đã dành cả thập kỷ qua để xây dựng các hệ thống tài chính thay thế một cách chậm rãi, chẳng hạn, như bằng cách ngày càng mở rộng không gian sử dụng đồng nội tệ (Nhân dân tệ) để thanh toán thương mại quốc tế và mở rộng ảnh hưởng trực tiếp của Trung Quốc thông qua Sáng kiến ​​Vành đai và con đường.

Chính phủ Trung Quốc cũng đã đa dạng hóa dự trữ ngoại hối của mình, giảm sự phụ thuộc vào đồng USD để "ủng hộ" vàng và các loại tiền tệ khác.

Theo quan điểm này, bài viết trên chuyên trang Geopolitical Monitor cho rằng, các tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump không phải là sự ngăn cản đối với các nước BRICS, mà đúng hơn là lời kêu gọi họ hành động khẩn cấp. Việc ông liên tục sử dụng thuế quan và lệnh trừng phạt như các công cụ ngoại giao kinh tế không chỉ làm sâu sắc thêm sự chia rẽ giữa Mỹ và các quốc gia đối thủ, mà còn làm gia tăng sự ngờ vực của các đối tác thương mại với nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Cách tiếp cận này chắc chắn sẽ thúc đẩy các quốc gia khác tìm kiếm các giải pháp thay thế cho đồng USD. Trung Quốc và Nga, với tư cách là mục tiêu chính trong lệnh trừng phạt và chiến tranh thương mại của Mỹ, đang đi đầu trong những thay đổi này, khi đã ký các thỏa thuận thương mại bằng tiền tệ địa phương và tăng cường hợp tác trong khuôn khổ BRICS.

Trong khi việc tạo ra một loại tiền tệ chung BRICS hoặc áp dụng một giải pháp thay thế đồng USD trên thực tế còn vướng nhiều thách thức về mặt hậu cần và thời gian, sáng kiến ​​đồng tiền chung tượng trưng cho quyết tâm chung của khối, trong việc xây dựng một hệ thống tài chính ít phụ thuộc hơn vào Mỹ.

Những lời đe dọa, thậm chí là "đòn kinh tế" của Tổng thống Trump có thể làm gián đoạn những nỗ lực này trong ngắn hạn, nhưng chúng chắc chắn sẽ chứng thực những lo ngại ẩn sau các sáng kiến ​​này - nỗi lo sợ rằng - Mỹ sử dụng sức mạnh kinh tế của mình, theo đuổi mục tiêu “Nước Mỹ trước tiên” mà không quan tâm đến sự ổn định tài chính toàn cầu lâu dài.

Đối với Trung Quốc, bị mắc kẹt trong cuộc cạnh tranh chiến lược với Mỹ, việc định hình một trật tự toàn cầu mới và thuận lợi không chỉ giới hạn ở kinh tế. Những sáng kiến ​​này là một phần trong tham vọng lớn hơn của Bắc Kinh nhằm khẳng định mình là một siêu cường toàn cầu.

Một hệ thống tài chính đa cực sẽ làm giảm mức độ dễ bị tổn thương của Trung Quốc và các nước BRICS khác trước áp lực kinh tế của nền kinh tế số 1 thế giới, trao cho họ nhiều quyền tự do hơn để theo đuổi các mục tiêu chiến lược ở quy mô khu vực và toàn cầu.

Dự án đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số của Trung Quốc là một phần của tầm nhìn này, có khả năng đóng vai trò là giải pháp thay thế cho các hệ thống thanh toán quốc tế dựa trên đồng USD, đặc biệt là ở các thị trường mới nổi.

Cuối cùng, sự thống trị của đồng bạc xanh chủ yếu được xây dựng dựa trên lòng tin - niềm tin rằng, Mỹ sẽ hành động như một nhà lãnh đạo có trách nhiệm trong nền kinh tế toàn cầu và các tài sản dựa trên đồng USD sẽ vẫn ổn định và dễ tiếp cận.

Do đó, các nhà phân tích quốc tế cho rằng, bằng cách biến đồng USD thành vũ khí thông qua các lệnh trừng phạt và thuế quan, Tổng thống Trump có nguy cơ làm suy yếu lòng tin này, không chỉ giữa các đối thủ mà còn giữa các đồng minh thân thiết. Và khi lòng tin này suy yếu, vị thế của đồng USD như một loại tiền tệ dự trữ của thế giới cũng sẽ bị suy yếu.

Nghịch lý trong lập trường "mạnh tay" của Nhà lãnh đạo nước Mỹ đối với việc phi USD hóa là bằng cách tăng cường sử dụng "đòn thuế quan" và "ủng hộ" lệnh trừng phạt, dường như ông Trump đang đẩy nhanh chính những xu hướng mà ông muốn loại bỏ.

Báo Trung Quốc: Đồng minh Mỹ đang cường điệu về 'chiến thắng' của Bắc Kinh, biến họ thành kẻ thù chung

Báo Trung Quốc: Đồng minh Mỹ đang cường điệu về 'chiến thắng' của Bắc Kinh, biến họ thành kẻ thù chung

Tờ Global Times cho rằng, sự cường điệu của phương Tây về "người chiến thắng có tên - Trung Quốc" là hệ quả của các ...

Hơn 30 nước nộp đơn xin gia nhập BRICS, Mỹ lên tiếng khẳng định vị trí hàng đầu của đồng USD

Hơn 30 nước nộp đơn xin gia nhập BRICS, Mỹ lên tiếng khẳng định vị trí hàng đầu của đồng USD

Gần đây, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khẳng định, các quốc gia thuộc Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế ...

Mỹ-Trung Quốc khó phân thắng bại, Nga bị ‘trói chân’, cờ đã đến tay EU?

Mỹ-Trung Quốc khó phân thắng bại, Nga bị ‘trói chân’, cờ đã đến tay EU?

Căng thẳng Mỹ-Trung Quốc “nóng” lên từng ngày, Nga bị “trói chân” trong cuộc xung đột quân sự tại Ukraine, lúc này có là một ...

Giá vàng hôm nay 14/2/2025: Giá vàng trong nước 'nhảy múa' trước lễ Valentine, thế giới bao giờ vượt 3.000 USD? thành viên hàng đầu BRICS cháy hàng

Giá vàng hôm nay 14/2/2025: Giá vàng trong nước 'nhảy múa' trước lễ Valentine, thế giới bao giờ vượt 3.000 USD? thành viên hàng đầu BRICS cháy hàng

Giá vàng hôm nay 14/2/2025: Giá vàng trong nước tăng giảm mạnh trước lễ Valentine, đi ngược xu hướng sôi sục, liên tiếp lập những ...

Giá cà phê hôm nay 14/2/2025: Giá cà phê arabica tăng không điểm dừng, giá cao nhất 50 năm; Buôn Ma Thuột mời uống cà phê miễn phí trên toàn thành phố

Giá cà phê hôm nay 14/2/2025: Giá cà phê arabica tăng không điểm dừng, giá cao nhất 50 năm; Buôn Ma Thuột mời uống cà phê miễn phí trên toàn thành phố

Xuất khẩu cà phê toàn cầu đạt 10,7 triệu bao trong tháng 12/2024, giảm 12,4% so với cùng kỳ năm 2023. Tính chung 3 tháng ...

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công ...
Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Bộ trưởng Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn sau chuyến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc.
Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, ...
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam và Đoàn tình nguyện viên cao cấp ...
Trưởng Ban tổ chức Trung ương làm việc với Trưởng Ban tổ chức Tỉnh ủy Vân Nam, Trung Quốc

Trưởng Ban tổ chức Trung ương làm việc với Trưởng Ban tổ chức Tỉnh ủy Vân Nam, Trung Quốc

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban tổ chức Trung ương làm việc với đồng chí Triệu Nguyệt Hà, Trưởng Ban tổ chức Tỉnh ủy Vân Nam.
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công tốt đẹp.
Đà Nẵng: Khơi thông nguồn lực chiến lược, định hình cực tăng trưởng mới

Đà Nẵng: Khơi thông nguồn lực chiến lược, định hình cực tăng trưởng mới

Gần một thập kỷ kể từ thành công của Tuần lễ cấp cao APEC 2017, Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn mới với không gian kinh tế mở rộng, dư địa phát triển ngày ...
Dấu ấn hợp tác bứt phá với các nền kinh tế APEC

Dấu ấn hợp tác bứt phá với các nền kinh tế APEC

Các nền kinh tế thành viên APEC đóng vai trò hạt nhân trong việc thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hiện đại hóa hạ tầng tại Vĩnh Long.
Khắc họa đậm nét dấu ấn Việt Nam

Khắc họa đậm nét dấu ấn Việt Nam

Đồng hành cùng APEC gần 30 năm qua, Việt Nam đã thể hiện vai trò thành viên tích cực, chủ động, góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định, hợp tác.
EVN nỗ lực bảo đảm hạ tầng năng lượng, sẵn sàng cho APEC 2027

EVN nỗ lực bảo đảm hạ tầng năng lượng, sẵn sàng cho APEC 2027

Với quyết tâm cao và sự vào cuộc quyết liệt, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các dự án, sẵn sàng cho APEC 2027.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Khát vọng đưa nông sản Việt vươn xa

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Khát vọng đưa nông sản Việt vươn xa

Mang đặc sản quê hương đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026, Thái Nguyên và Sơn La kỳ vọng nâng tầm giá trị nông sản, mở rộng thị trường.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động