Dự báo vẫn chỉ là dự báo

(Ảnh minh họa)

Một thông tin gây sốc không chỉ cho báo giới mà còn cho những người theo dõi kinh tế Việt Nam là trước thềm Hội nghị Kinh tế Đối ngoại lần 2, Economist Intelligence Unit (EIU) - Nhóm điều tra kinh tế thuộc tập đoàn báo chí The Economist (Anh) dự báo rằng tăng trưởng GDP của Việt Nam có thể chỉ đạt 0,3% trong năm 2009. Bảo vệ quan điểm của mình trước những phản biện của báo giới, EIU cho rằng mức tăng trưởng này được tính toán dựa trên các tác động từ bên ngoài vào, nhất là qua ba ngả: xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng của Việt Nam sẽ giảm mạnh trong năm nay.

Con số tăng trưởng dự báo 0,3% đối với GDP của Việt Nam năm nay đã gặp phải nhiều phản biện. TS. Võ Trí Thành cho rằng, mặc dù chỉ là dự báo, nhưng con số 0,3% của EIU là “có vấn đề”. Ông lập luận rất đơn giản và dễ hiểu: Hiện nông nghiệp của Việt Nam đang có nhiều thuận lợi, với tốc độ tăng trưởng khoảng từ 3-4%, trong khi nông nghiệp chiếm 20% GDP. Riêng lĩnh vực này đã đóng góp cho tăng trưởng GDP ít nhất cũng phải 0,8%, đó là chưa kể lĩnh vực dịch vụ và công nghiệp.

Tương tự quan điểm này, ông Lê Đức Thúy, Phó Chủ tịch Hội đồng tư vấn chính sách tiền tệ cho rằng, những tín hiệu tốt của nền kinh tế hiện đã bắt đầu xuất hiện, mức tăng trưởng phải là 5%.

2009 - năm khá của kinh tế Việt Nam

Trước 370 đại biểu của doanh nghiệp trong và ngoài nước, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng đưa ra dự báo: Những tháng cuối năm 2009 và năm 2010, tình hình kinh tế VN bắt đầu trở lại ổn định và khó khăn trung hạn từ cuối 2007 sẽ được giải quyết vào cuối năm 2009.

Với chủ đề “Định vị Việt Nam trong tương lai”, hiển nhiên nội dung bàn nhiều tại Hội nghị Kinh tế đối ngoại là tác động của khủng hoảng toàn cầu đến kinh tế Việt Nam. Các diễn giả đều nhất trí, tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới tới Việt Nam ít nhất theo 4 kênh: Xuất khẩu, Thu hút FDI, Thu hút kiều hối, và Du lịch.

Lý do đầu tiên để The Economist đưa ra dự báo 0,3% là xuất khẩu, vì trong năm nay nhu cầu đối với các mặt hàng xuất khẩu đã giảm mạnh. Lý do thứ hai là tiêu dùng nội địa suy giảm và thứ ba là dòng vốn FDI sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Nhưng The Economist tin rằng trong trung và dài hạn, Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài.

 Theo quan điểm của ADB và WB, ở 4 lĩnh vực đã nêu, Việt Nam có bị tác động nhưng không trầm trọng như các nước khác trong khu vực. Về xuất khẩu, tất nhiên bị ảnh hưởng do giảm cầu.

Tuy nhiên, đi sâu vào phân tích tỷ trọng của từng mặt hàng thì thấy Việt Nam chủ yếu xuất khẩu hàng tiêu dùng (giày dép, hàng may mặc, lương thực thực phẩm…) mà những mặt hàng này vẫn có nhu cầu cao ở Mỹ và các thị trường chính của Việt Nam, chứ không như hàng điện tử. Về đầu tư trực tiếp nước ngoài, cần chú ý là 3 năm gần đây, số lượng cấp phép đầu tư tăng vọt. Năm ngoái đạt mức 68 tỉ USD. Năm nay có thể thấp hơn nhưng lượng vốn cam kết từ các năm trước chỉ cần được giải ngân một phần thì khối lượng cũng rất lớn.

Về kiều hối, trong bối cảnh suy thoái hiện nay, lượng tiền gửi về so với trước sẽ giảm, nhưng chưa hẳn đã giảm đột ngột vì nhiều người Việt Nam ở nước ngoài rút tiền từ những nơi khó làm ăn đưa về Việt Nam để kinh doanh. 

Về du lịch, số khách sạn 5 sao ở Việt Nam mọc lên nhanh chóng. Lượng du khách trong khu vực đến Việt Nam đang tăng lên do biện pháp kích thích của Chính phủ. Dự báo lượng du khách giảm đi chút ít so với năm ngoái. Tuy nhiên, chưa thể nói sớm về tác động của suy giảm kinh tế toàn cầu tới du lịch như thế nào. Do đó, chưa thể dự báo về tăng trưởng du lịch trong năm nay.

Cần chú ý một lợi thế là hợp tác về kinh tế trong khu vực ngày càng tăng lên. Thương mại trong nội khối ASEAN cũng tăng lên khoảng 15%. Thương mại nội khối ASEAN có tác động thúc đẩy tăng trưởng kinh tế chung trong khu vực.

 Quyền Giám đốc WB tại Việt Nam Martin Rama cho rằng, kinh tế Việt Nam chỉ suy giảm chứ không phải suy thoái. Năm ngoái, Chính phủ đã đưa ra những chính sách, tăng cường củng cố ngân hàng. Hệ thống ngân hàng đã mạnh hơn so với năm ngoái. Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra được những chính sách tiền tệ rất linh hoạt.

Ông David Fernandez, Kinh tế gia trưởng của JP Morgan Chase cho rằng tăng trưởng GDP của Việt Nam năm nay sẽ vào khoảng 5%, tương tự dự báo trước đó của HSBC.

Chỉ sau kết thúc Hội nghị vài ngày, tờ Nhật báo Phố Wall châu Á viết: “khủng hoảng kinh tế thế giới không tấn công vào mọi nước như nhau. Tại Việt Nam, cầu trong nước tăng, tỷ lệ lãi suất giảm và lạm phát thấp. Đó là những nhân tố giúp giảm ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế tới nước này”. Nhật báo này dự đoán tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong năm nay chỉ ở mức 5%. Trả lời phỏng vấn báo chí ngay ngoài hành lang Hội nghị, ông Vũ Sơn Thủy, Phó trưởng Ban tổ chức Hội nghị khong đưa ra con số dự báo cụ thể song ông khẳng định: “Tôi không đồng ý với con số dự báo quá thấp như vậy của The Economist. Họ chỉ nhằm tới các yếu tố đầu vào của tăng trưởng từ bên ngoài lãnh thổ Việt Nam là chính, trong khi yếu tố bên trong của Việt Nam là rất lớn. Đó là thị trường nội địa 86 triệu dân, đa số là người trẻ chi tiêu nhiều và với tác động của gói kích cầu nữa”.

Tất nhiên, mọi dự báo vẫn chỉ là dự báo, chứng cứ là hầu như không ai dự báo đúng về cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay.