 |
| Nhân viên giao hàng nhận đơn tại một trung tâm thương mại ở Bắc Kinh, Trung Quốc. (Theo Nikkei Asia) |
Một buổi tối tại thành phố Đại Liên, phía Đông Bắc Trung Quốc, một phụ nữ ngoài 30 tuổi đang trên đường tới nhà hàng gặp bạn bè. Trong nhóm chat, một người bất ngờ nhắc đến việc hôm đó là sinh nhật của một thành viên. Ý nghĩ “giá như mình mang quà theo” vừa lóe lên thì cô nhận ra mọi thứ vẫn chưa muộn.
Chỉ vài thao tác trên điện thoại khi đang di chuyển, một bó hoa hồng và hoa hướng dương đã được đặt. Khi cô đến nơi, món quà cũng vừa kịp giao tới. Một tình huống vốn có thể trở thành “sơ suất” đã được giải quyết trong chưa đầy 30 phút.
Câu chuyện nhỏ này phản ánh một xu hướng tiêu dùng đang lan rộng tại Trung Quốc, nơi các dịch vụ giao hàng hoả tốc ngày càng trở thành một phần quen thuộc trong đời sống đô thị.
Theo báo cáo ngành do Hiệp hội Logistics và Mua sắm Trung Quốc công bố, tổng số đơn giao hàng tức thì tại nước này đã vượt 60 tỷ đơn hàng trong năm 2025, tăng khoảng 25% so với năm trước.
Khi “ngay lập tức” trở thành tiêu chuẩn mới
Các nền tảng cung cấp dịch vụ giao hàng trong vòng 30 phút đang phát triển nhanh chóng, mở ra một hình thức mua sắm mới: mua khi cần và nhận gần như ngay lập tức.
Theo Trung tâm Thông tin Mạng Internet Trung Quốc, tính đến tháng 12/2025, số người sử dụng dịch vụ giao hàng hoả tốc hàng tháng đã đạt khoảng 565 triệu người. Đây là con số cho thấy quy mô và tốc độ lan tỏa mạnh mẽ của mô hình này.
 |
| Ứng dụng của Meituan cung cấp đa dạng sản phẩm, từ đồ gia dụng, nguyên liệu làm lẩu đến hoa tươi. (Nguồn: Nikkei Asia) |
Một trong những nền tảng lớn, Meituan, hiện cung cấp dịch vụ giao hàng trong vòng 30 phút tại gần 3.000 thành phố và khu vực. Ứng dụng của nền tảng này không chỉ giới hạn ở đồ ăn, mà mở rộng sang hàng loạt sản phẩm, từ sạc dự phòng, mỹ phẩm cho đến nguyên liệu nấu ăn như lẩu.
Ở cấp độ vận hành, quy mô thị trường thể hiện rõ qua khối lượng đơn hàng xử lý. Theo một báo cáo ngành năm 2025 của công ty nghiên cứu thị trường và tư vấn Momentum Works (Singapore), các nền tảng lớn như Meituan, Alibaba và JD.com đã xử lí hơn 230 triệu đơn mỗi ngày vào thời điểm cao điểm.
Sự đa dạng của hàng hóa và tốc độ giao hàng khiến việc tiếp cận sản phẩm trở nên gần như tức thời trong đời sống hàng ngày.
Thay đổi hành vi tiêu dùng theo thời gian thực
Điểm khác biệt lớn nhất của giao hàng hoả tốc không chỉ nằm ở tốc độ, mà còn ở cách nó gắn với thời điểm phát sinh nhu cầu.
Một phụ nữ khoảng 30 tuổi tại Tô Châu, phía Tây Thượng Hải, kể rằng cô từng đặt mua son môi ngay trong giờ làm việc. Khi chuẩn bị cho buổi hẹn hò buổi tối nhưng không hài lòng với lớp trang điểm, cô đã chọn một màu son phù hợp với tâm trạng và yêu cầu giao ngay đến nơi làm việc.
Trước đây, việc mua sắm mỹ phẩm trực tuyến thường diễn ra vào buổi tối hoặc cuối tuần. Tuy nhiên, với giao hàng tức thì, việc mua sắm có thể diễn ra vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày.
Những quyết định mua sắm mang tính “tức thời” như vậy đang ngày càng xuất hiện nhiều hơn, gắn với những tình huống cụ thể trong đời sống hàng ngày.
 |
| Hệ thống tủ khóa lưu trữ hàng hóa phục vụ hoạt động giao hàng của Meituan. (Nguồn: Nikkei Asia) |
Doanh nghiệp thích nghi với “nhịp tiêu dùng mới”
Không chỉ thay đổi hành vi cá nhân, giao hàng hoả tốc còn tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của nhiều ngành.
Trong một cuộc họp báo về tình hình kết quả kinh doanh hồi tháng 3/2026, Chủ tịch Tập đoàn CR Beer (China Resources Beer) Triệu Xuân Vũ nhận định, chúng ta đang chứng kiến những hình thức tiêu dùng mới mà chúng ta chưa từng tưởng tượng tới.
Theo ông, doanh số bán hàng của doanh nghiệp tăng mạnh sau 22 giờ. Nếu trước đây việc tiêu thụ đồ uống có cồn chủ yếu diễn ra trong bữa tối hoặc tại nhà hàng, thì hiện nay, người tiêu dùng có xu hướng đặt một hoặc hai lon bia vào đêm khuya khi có nhu cầu.
Trong khi đó, Budweiser Brewing Company APAC, vốn có thế mạnh cung cấp cho nhà hàng, đã ghi nhận doanh thu tại Trung Quốc giảm hai con số liên tiếp trong năm 2025. Tại cuộc họp báo cáo thu nhập hồi tháng 2/2026, công ty này đã phải đối mặt với những câu hỏi từ các nhà phân tích về kế hoạch ứng phó với dịch vụ giao hàng tức thì.
Quy mô thị trường tiếp tục mở rộng
Cùng với sự gia tăng số lượng đơn hàng, quy mô thị trường giao hàng tức thì cũng ghi nhận mức tăng đáng kể.
Theo Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện Trung Quốc, lĩnh vực “bán lẻ hoả tốc” đạt khoảng 780 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 114,2 tỷ USD) trong năm 2024 .
Trong khi đó, báo cáo năm 2024 về phát triển thị trường bán lẻ hoả tốc do Học viện Thương mại Quốc tế và Hợp tác Kinh tế Trung Quốc thuộc Bộ Thương mại nước này công bố dự báo quy mô thị trường này sẽ vượt 2.000 tỷ Nhân dân tệ (gần 293 tỷ USD) vào năm 2030.
Từ những đơn hàng được đặt trong lúc di chuyển đến những quyết định mua sắm diễn ra ngay trong giờ làm việc, giao hàng hoả tốc đang trở thành một phần quen thuộc trong đời sống tiêu dùng tại Trung Quốc.
Với hơn 60 tỷ đơn trong năm 2025 và hàng trăm triệu người sử dụng, dịch vụ này tiếp tục mở rộng với quy mô ngày càng lớn, đồng thời ghi nhận sự tham gia của nhiều nền tảng và lĩnh vực hàng hóa khác nhau.
| Tác động kinh tế từ xung đột Trung Đông Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Ajay Banga tuyên bố, cuộc xung đột ở Trung Đông sẽ gây ra tác động dây chuyền đến ... |
| Tình hình Trung Đông: Vì sao tàu thuyền các nước vẫn e ngại khi đi qua eo biển Hormuz? Lệnh ngừng bắn mong manh mang lại sự tĩnh lặng tạm thời trên bầu trời Trung Đông, nhưng vẫn chưa đủ để tiếp thêm can ... |
| Kinh tế tầm thấp: Xu hướng mới và cơ hội cho Việt Nam Kinh tế tầm thấp đang nổi lên như một lĩnh vực mới, có tiềm năng trở thành động lực tăng trưởng quan trọng trong thập ... |
| Giá nhiên liệu tăng cao, dân Pháp ‘thắt lưng buộc bụng’, né cao tốc vì lo ngại phí cầu đường Để tránh phí cầu đường, ngày càng nhiều người Pháp lựa chọn các tuyến quốc lộ và đường tỉnh. Thói quen này đang dần trở ... |
| Niềm tin tiêu dùng rơi xuống thấp nhất, người dân Mỹ ngày càng bi quan về kinh tế Lạm phát leo thang trở lại cùng giá năng lượng tăng mạnh khiến niềm tin tiêu dùng tại Mỹ rơi xuống mức thấp nhất từng ... |
