Dữ liệu mới là nền móng của cuộc đua AI

Tại Diễn đàn Kết nối công nghệ Việt Nam - Singapore vừa qua, Arobid.com và Hiệp hội Trí tuệ nhân tạo Singapore (SAIA) gây chú ý với Thỏa thuận hướng đến việc phát triển hệ sinh thái AI phục vụ thương mại và đầu tư số xuyên biên giới. (Nguồn: Arobid.com)

Arobid.com, một trong những doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tham gia đoàn doanh nghiệp trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đã ký kết hợp tác với Hiệp hội Trí tuệ nhân tạo Singapore (SAIA). Từ những trao đổi với các đối tác trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Singapore, ông Trần Văn Chín nhận thấy một điểm đáng suy ngẫm: những nền kinh tế đi đầu trong chuyển đổi số thường không bắt đầu từ AI, mà bắt đầu từ dữ liệu, hạ tầng và khả năng kết nối.

Dữ liệu đang trở thành hạ tầng chiến lược mới

Nếu như trong các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, điện, giao thông hay viễn thông được xem là những hạ tầng thiết yếu tạo ra tăng trưởng kinh tế, thì trong kỷ nguyên số, dữ liệu đang dần trở thành một loại hạ tầng chiến lược mới. Những quốc gia thành công trong chuyển đổi số không chỉ tập trung phát triển công nghệ hay các ứng dụng AI mà còn đầu tư bài bản vào dữ liệu, hạ tầng và khả năng kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Chủ tịch Arobid.com Trần Văn Chín.

AI được xem là công cụ quan trọng, nhưng dữ liệu và hạ tầng mới là nền tảng. AI chỉ thực sự phát huy giá trị khi được vận hành trên nền tảng dữ liệu chất lượng. Một hệ thống AI dù mạnh đến đâu cũng khó tạo ra kết quả tốt nếu dữ liệu đầu vào không đầy đủ, không chính xác hoặc không được cập nhật liên tục. Ngược lại, một hệ sinh thái dữ liệu đúng, đủ, sạch và sống có thể giúp AI đưa ra những quyết định chính xác hơn, những kết nối hiệu quả hơn và những giá trị kinh tế thực chất hơn.

Theo ông Chín, dữ liệu muốn tạo ra giá trị phải “đúng, đủ, sạch và sống”, tức là phản ánh chính xác thực tế, được chuẩn hóa và cập nhật liên tục. Từ đó, ông đặt ra một câu hỏi được xem là quan trọng hơn nhiều so với việc AI đang thông minh đến đâu: chúng ta đang sở hữu nguồn dữ liệu chất lượng đến mức nào để AI có thể vận hành hiệu quả?

Nhìn rộng hơn, đây không chỉ là câu chuyện về công nghệ. Đó là câu chuyện về năng lực xây dựng hạ tầng số cho nền kinh tế. Bởi nếu dữ liệu được xem là nguồn nguyên liệu của thời đại số, chất lượng dữ liệu sẽ quyết định phần lớn giá trị mà AI có thể tạo ra.

Chủ tịch Arobid.com Trần Văn Chín, Chủ tịch SAIA Singapore Jonathan Zhang (phải) và CEO SAIA Singapore Kenny (trái) chụp ảnh lưu niệm tại Diễn đàn Kết nối Công nghệ Việt Nam - Singapore. (Ảnh: Arobid.com)

Khi xúc tiến thương mại dịch chuyển lên môi trường số

Từ câu chuyện về dữ liệu và hạ tầng, một thay đổi lớn khác đang diễn ra là sự chuyển dịch của hoạt động xúc tiến thương mại và đầu tư sang môi trường số.

Theo ông Trần Văn Chín, AI không nên được nhìn nhận đơn thuần là một công nghệ mới hay một xu hướng truyền thông. Giá trị thực sự của AI nằm ở khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn trong nền kinh tế.

Trong lĩnh vực xúc tiến thương mại và đầu tư, AI có thể hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác phù hợp nhanh hơn, hiểu rõ thị trường hơn, giảm chi phí tìm kiếm cơ hội kinh doanh và nâng cao chất lượng các quyết định kinh doanh. Trong nhiều năm, hoạt động xúc tiến thương mại chủ yếu gắn với hội chợ, triển lãm và các chương trình kết nối giao thương truyền thống.

Tuy nhiên, hành vi của doanh nghiệp và nhà đầu tư đang thay đổi rất nhanh. Ngày nay, phần lớn quá trình tìm kiếm thông tin, đánh giá đối tác và nghiên cứu thị trường đều diễn ra trong môi trường số trước khi các bên gặp gỡ trực tiếp. Điều đó đòi hỏi hoạt động xúc tiến thương mại và đầu tư cũng phải thay đổi theo hướng liên tục, có khả năng đo lường và được hỗ trợ bởi dữ liệu theo thời gian thực.

Nếu trước đây doanh nghiệp tìm kiếm cơ hội kinh doanh chủ yếu thông qua các mối quan hệ hoặc các sự kiện xúc tiến truyền thống, thì trong tương lai gần, doanh nghiệp sẽ không chỉ tìm kiếm khách hàng hay đối tác bằng các từ khóa như hiện nay.

Các hệ thống AI có thể hỗ trợ phân tích nhu cầu, đánh giá mức độ phù hợp, đề xuất các đối tác tiềm năng, thậm chí dự báo khả năng hợp tác thành công dựa trên dữ liệu lịch sử và hành vi tương tác. Điều này không chỉ giúp giảm thời gian, chi phí và nguồn lực cho doanh nghiệp mà còn thúc đẩy quá trình chuyển dịch từ mô hình xúc tiến thương mại theo sự kiện sang mô hình xúc tiến thương mại dựa trên dữ liệu. Đó cũng là hướng phát triển đang được nhiều nền kinh tế thúc đẩy nhằm gia tăng hiệu quả kết nối giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư và thị trường.

Ông Trần Văn Chín, Chủ tịch Arobid.com. (Ảnh NVCC)

AI góp phần dân chủ hóa cơ hội phát triển

Một trong những tác động đáng chú ý nhất của AI và dữ liệu là khả năng thu hẹp khoảng cách giữa các doanh nghiệp lớn và các doanh nghiệp nhỏ.

Trong nhiều năm qua, khoảng cách giữa các doanh nghiệp không chỉ nằm ở quy mô vốn hay năng lực sản xuất. Khoảng cách ấy còn nằm ở khả năng tiếp cận thông tin, thị trường và mạng lưới quan hệ. AI và dữ liệu có thể góp phần thu hẹp khoảng cách đó.

Một doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam hoàn toàn có thể được khách hàng tại châu Âu, Mỹ, Nhật Bản hay Trung Đông tìm thấy nếu doanh nghiệp đó được số hóa tốt và tham gia vào các hệ sinh thái dữ liệu phù hợp. Đây được xem là một trong những thay đổi quan trọng nhất mà công nghệ đang mang lại.

Theo ông Trần Văn Chín, giá trị của AI không chỉ nằm ở năng lực xử lý dữ liệu hay tự động hóa công việc. Quan trọng hơn, công nghệ này đang giúp mở rộng cơ hội kết nối thị trường, khách hàng và đối tác cho mọi doanh nghiệp, dù quy mô lớn hay nhỏ.

Khi dữ liệu và các nền tảng số giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đối tác và thị trường dễ dàng hơn, lợi thế không còn chỉ thuộc về những doanh nghiệp lớn với mạng lưới quan hệ rộng. Những doanh nghiệp nhỏ cũng có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu nếu biết tận dụng dữ liệu và công nghệ. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế số.

Việt Nam cần tư duy hạ tầng thay vì chỉ tư duy ứng dụng

Dù đánh giá cao tiềm năng của AI, ông Trần Văn Chín cho rằng cần nhìn nhận công nghệ này một cách thực tế. AI không phải là giải pháp thần kỳ có thể giải quyết mọi vấn đề.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc triển khai AI không phải vì thiếu công nghệ. Các công cụ AI ngày càng phổ biến và dễ tiếp cận hơn. Thách thức lớn hơn nằm ở dữ liệu, quy trình vận hành và tư duy quản trị.

Một doanh nghiệp có thể mua phần mềm hoặc thuê giải pháp AI trong thời gian ngắn. Nhưng để xây dựng được hệ thống dữ liệu chất lượng, chuẩn hóa quy trình và hình thành văn hóa ra quyết định dựa trên dữ liệu lại là một quá trình dài hạn. Đây mới là yếu tố quyết định sự thành công hay thất bại của các chương trình ứng dụng AI trong thực tế.

Việt Nam có nhiều lợi thế trong cuộc cạnh tranh AI nhờ dân số trẻ, lực lượng kỹ sư công nghệ ngày càng lớn và tốc độ chuyển đổi số thuộc nhóm nhanh nhất trong khu vực. Bên cạnh đó, trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã thể hiện quyết tâm rất rõ trong việc thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế số. Đây là điều kiện thuận lợi để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị số toàn cầu.

Tuy nhiên, nếu muốn xuất hiện những doanh nghiệp công nghệ có khả năng cạnh tranh ở quy mô khu vực và quốc tế, chỉ ứng dụng công nghệ là chưa đủ. Điều cần thiết hơn là xây dựng được những hạ tầng dữ liệu, những nền tảng số và những hệ sinh thái có khả năng phục vụ hàng triệu doanh nghiệp và người dùng. Nói cách khác, Việt Nam cần tư duy về hạ tầng thay vì chỉ tư duy về ứng dụng.

Cùng với quá trình đó, việc từng bước hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến AI được xem là yếu tố quan trọng để tạo dựng niềm tin cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp chỉ mạnh dạn đầu tư khi có môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo.

Cuộc cạnh tranh trong kỷ nguyên AI không chỉ là cuộc cạnh tranh về công nghệ. Dữ liệu, hạ tầng số và khả năng kết nối trong hệ sinh thái mới là những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp cũng như của nền kinh tế.

AI có thể là động lực tăng trưởng mới, nhưng dữ liệu và hạ tầng số mới chính là nền móng để động lực đó phát huy giá trị.

Bộ Xây dựng chỉ đạo quản lý chặt giá cước vận tải trước biến động giá nhiên liệu Để chủ động thực hiện các giải pháp bình ổn giá cước vận tải, ngăn chặn kịp thời tình trạng lợi dụng biến động giá ...

CNN: Liệu cuộc chiến Iran có 'ép' nhu cầu dầu mỏ của thế giới chạm đỉnh? CNN đặt ra một câu hỏi: Liệu cuộc chiến ở Iran có 'ép' nhu cầu dầu mỏ của thế giới chạm đỉnh không?