Dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) có nhiều tiến bộ, chú trọng hiệu quả công việc, tăng tính tự chủ

Sáng 22/10, tiếp chương trình kỳ họp thứ 10, tổ 5 gồm đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Gia Lai và Thái Nguyên thảo luận ở tổ về dự thảo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) và dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi).

Hôm nay (22/10), Quốc hội thảo luận một loại luật liên quan đến ngành giáo dục Đại biểu Quốc hội: Cần sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa trong giải ngân vốn đầu tư công Hôm nay (21/10), Quốc hội thảo luận ở tổ về báo cáo công tác nhiệm kỳ 2021-2026 của Chủ tịch nước, Chính phủ

Toàn cảnh phiên thảo luận. (Nguồn: Quốc hội)

Toàn cảnh phiên thảo luận của các đại biểu Quốc hội tổ 5. (Nguồn: Quốc hội)

Theo ĐBQH Lê Hoàng Anh (Gia Lai), dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) có nhiều tiến bộ; có điểm mới trong đổi mới tư duy quản lý theo hướng gắn quyền và nghĩa vụ của viên chức với vị trí việc làm, hiệu quả công việc, tăng tính tự chủ… Bên cạnh đó, còn những điểm cần tiếp tục rà soát.

Theo các đại biểu, một trong những vấn đề đáng chú ý nhất của dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) là sự pha trộn giữa hai phạm vi quản lý khác nhau: quản lý con người - viên chức và quản lý tổ chức - đơn vị sự nghiệp công lập.

Cách thiết kế như vậy có thể dẫn tới việc mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật và dễ mâu thuẫn với các luật khác như Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Ngân sách nhà nước… Nguy cơ này thể hiện ở ngay Điều 5 quy định về chính sách phát triển đơn vị sự nghiệp công lập trong khi phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật là viên chức.

More from WVR
Hôm nay (22/10), Quốc hội thảo luận một loại luật liên quan đến ngành giáo dục

Do đó, đại biểu Lê Hoàng Anh đề xuất bỏ nội dung về chính sách phát triển đơn vị sự nghiệp công lập và bổ sung điều khoản chuyển tiếp. Cụ thể, “trong thời gian chưa ban hành Luật về đơn vị sự nghiệp công lập, việc tổ chức và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện theo quy định của Chính phủ và các luật có liên quan; đồng thời, trong năm 2026 phải xây dựng Luật về đơn vị sự nghiệp công lập”.

ĐBQH cũng Lê Hoàng Anh băn khoăn về tính khả thi. “Dự thảo Luật quy định nội dung đánh giá viên chức phải được định lượng trên cơ sở các tiêu chí gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ theo từng vị trí việc làm nhưng chưa có hướng dẫn cụ thể về phương pháp đo lường hiệu quả. Dự thảo Luật cũng bỏ hạng chức danh nghề nghiệp nhưng chưa có cơ chế thay thế đầy đủ. Nếu không có danh mục vị trí việc làm chuẩn, việc đánh giá xếp lương bổ nhiệm sẽ thiếu cơ sở thực tiễn”, đại biểu nói.

Theo đại biểu, dự thảo Luật giữ lại cơ chế chức danh nghề nghiệp trong thời gian chuyển tiếp và giao Chính phủ quy định. Hiện Chính phủ đang triển khai xây dựng danh mục vị trí việc làm, sau khi hoàn thành sẽ bỏ hạng chức danh nghề nghiệp viên chức.

Về phân cấp và tự chủ, dự thảo Luật giao quyền tuyển dụng, sử dụng viên chức cho đơn vị sự nghiệp công lập. Để bảo đảm kiểm soát quyền lực, tránh nguy cơ "tự chủ hình thức nhưng lạm quyền thì thực tế", đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm giải trình và giám sát trong thực hiện quyền tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập để thiết kế cơ chế thanh tra, kiểm tra và báo cáo công khai.

Trong khi đó. ĐBQH Hà Sỹ Huân (Thái Nguyên) quan tâm Điều 30 quy định cơ quan có thẩm quyền quản lý viên chức hoặc được phân cấp thẩm quyền quản lý viên chức quyết định điều động viên chức từ đơn vị sự nghiệp này sang đơn vị sự nghiệp khác trong phạm vi quản lý.

Đại biểu cho rằng, cần bổ sung thẩm quyền cho cơ quan quản lý được phép điều động hoặc ưu tiên xét tuyển viên chức sang công chức, nhằm mở rộng nguồn nhân lực chất lượng cho khu vực công.

Thực tế tại nhiều địa phương, một số bộ phận công chức đang thiếu nguồn tuyển, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục, đoàn thanh niên và một số cơ quan chuyên môn khác. Việc cho phép luân chuyển hoặc xét tuyển viên chức sang công chức sẽ góp phần bổ sung đội ngũ cán bộ có kinh nghiệm, am hiểu thực tiễn, nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở.

Liên quan đến tuyển dụng viên chức, Khoản 5 Điều 16 của dự thảo Luật quy định ưu tiên trong tuyển dụng đối với người có công với cách mạng, người dân tộc thiểu số, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp phục viên và các đối tượng chính sách khác. Đại biểu Hà Sỹ Huân đề nghị bổ sung cụm từ “thân nhân người có công với cách mạng” để bảo đảm chính xác, đầy đủ và rõ ràng.

Trước đó, trình bày báo cáo thẩm tra dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, nhiều ý kiến trong Ủy ban tán thành việc tiếp tục quy định chính sách phát triển đơn vị sự nghiệp công lập (Điều 5 của dự thảo).

Các đại biểu cho rằng, đây là nội dung kế thừa từ Luật Viên chức hiện hành, đồng thời là cơ sở pháp lý để Chính phủ ban hành nghị định về tổ chức và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập. Nếu bỏ quy định này trong luật khi chưa có một đạo luật chung điều chỉnh về đơn vị sự nghiệp công lập, sẽ tạo ra khoảng trống pháp lý, gây khó khăn trong quản lý và vận hành hệ thống.

Tuy nhiên, một số ý kiến khác đề nghị không nên quy định nội dung này trong Luật Viên chức, bởi luật này chỉ nên tập trung điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan trực tiếp đến viên chức, còn tổ chức bộ máy và nơi làm việc của viên chức cần được quy định trong một văn bản pháp luật riêng về đơn vị sự nghiệp công lập.