Dùng tài sản Nga tái thiết Ukraine – Tưởng dễ mà rất khó, 'vũ khí' của Mỹ và phương Tây lộ rủi ro

Gia An
Việc tịch thu vĩnh viễn tài sản của Nga rất hấp dẫn - nhưng việc sung công mà không có bằng chứng phạm tội của chủ sở hữu tài sản sẽ gây nguy hiểm cho phương Tây.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Mỹ và phương Tây sẽ làm gì với những tài sản Nga bị đóng băng?... Họ đang cân nhắc liệu có thể sử dụng số tài sản này hay không và bằng cách nào sử dụng để tái thiết Ukraine.

Tài sản của Ngân hàng Trung ương và các cá nhân người Nga bị đóng băng ở các nước phương Tây, đang được xem xét tích cực. Mặc dù có nhiều gợi ý hợp lý rằng, những tài sản đó nên được sử dụng để hỗ trợ Ukraine phòng thủ hoặc tái thiết, điều này có khả thi về mặt pháp lý hay không và có thể đạt được hay không?... đang được Washington, Ottawa London, Tokyo, Canberra, Bern và Brussels thảo luận tích cực.

Dùng tài sản Nga để tái thiết Ukraine –
Siêu du thuyền lớn nhất thế giới Dilbar thuộc sở hữu hợp pháp của bà Ulbakhor Ismailova, em gái nhà tài phiệt Nga Alisher Usmanov bị Đức tạm giữ theo lệnh trừng phạt của EU. (Nguồn: SuperYacht Times)

Chưa từng có và rất phức tạp

Chính phủ Estonia đã tuyên bố rằng, họ sẽ đưa ra một “kế hoạch chi tiết” về cách thức tịch thu hợp pháp các tài sản bị đóng băng của Nga và rất nhiều chính trị gia ở các quốc gia khác cũng bày tỏ tham vọng tương tự.

Mục tiêu của họ là sử dụng số tiền này để chi trả cho việc tái thiết Ukraine. Nhưng việc thu giữ một tài sản đòi hỏi phải có một cuộc điều tra và phải tìm ra mối liên kết giữa chủ sở hữu tài sản đó với một tội phạm nào đó.

Các đồng minh phương Tây đã đóng băng hơn 300 tỷ Euro (331,7 tỷ USD) tài sản của Ngân hàng trung ương Nga và hàng chục tỷ USD tài sản khác nhau thuộc về cá nhân (19 tỷ Euro từ các nhà tài phiệt Nga) hoặc các thực thể Nga bị trừng phạt.

Sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine, ngoài các lệnh trừng phạt, phương Tây còn muốn Moscow bồi thường thiệt hại cho Kiev. Theo tính toán từ phương Tây, tổng thiệt hại về nhà cửa, hạ tầng giao thông của Ukraine sau một năm diễn ra xung đột lên tới hơn 85,8 tỷ USD.

Trong một sự kiện mới đây, khi được hỏi về khả năng sử dụng các quỹ bị đóng băng của ngân hàng trung ương Nga để tái thiết Ukraine, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen cho biết, có những ràng buộc pháp lý đối với quyền hạn mà Mỹ và phương Tây có thể làm với tài sản bị đóng băng của Nga và hiện các bên đang thảo luận về những gì có thể thực hiện trong tương lai.

Tại Mỹ, Quốc hội đang xem xét thay đổi luật như thế nào để cho phép tịch thu vĩnh viễn các tài sản bị đóng băng, nhưng chính quyền Tổng thống Joe Biden vẫn đang rất thận trọng về điều này.

Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử, EU không hài lòng với việc chỉ đóng băng tài sản, mà có ý định tịch thu và sử dụng chúng, hoặc chí ít là sử dụng lãi suất có được từ việc đưa chúng vào đầu tư.

Nhưng Giám đốc Ủy ban Thương mại quốc gia Thụy Điển Anders Ahnlid - người hiện đứng đầu nhóm chuyên trách của EU về giải quyết các tài sản bị đóng băng của Nga đã phải thừa nhận điều này không hề đơn giản, chưa từng có và rất phức tạp.

“Việc tịch thu lượng tài sản lớn để trang trải cho quá trình tái thiết Ukraine không đơn giản chút nào, thật khó để tìm ra các biện pháp pháp lý có thể chấp nhận được", theo ông Anders Ahnlid, ngay cả ở cấp độ toàn cầu, các tiền lệ như vậy cũng là rất hiếm, ngoại trừ trường hợp tài sản của Iraq bị Mỹ tịch thu dưới thời ông Saddam Hussein.

Được bổ nhiệm vào tháng trước, vị quan chức người Thụy Điển này không mạo hiểm đưa ra thời gian biểu cho việc thanh toán tấm séc đầu tiên cho Kiev lấy từ tài sản của Nga. Nhà ngoại giao Thụy Điển nhấn mạnh, đây là vấn đề phức tạp, sẽ phải tính đến cả những khía cạnh ngắn hạn và dài hạn.

Mặc dù, vị quan chức Thụy Điển bày tỏ hy vọng sẽ đạt được kết quả trong nhiệm kỳ chủ tịch EU của nước này, dự kiến sẽ kết thúc vào cuối tháng Sáu. Nhóm chuyên trách về giải quyết tài sản của Nga cũng đã tổ chức cuộc họp đầu tiên hồi tháng Ba, nhưng ông Ahnlid cho biết, họ đều hiểu việc tìm ra các biện pháp hợp pháp để tịch thu tài sản của Moscow, từ du thuyền của các tỷ phú, cho tới dự trữ ngoại tệ của Ngân hàng Trung ương Nga, là một thách thức rất lớn.

“Riêng đối với tài sản tư nhân, các hành lang pháp lý chỉ cho phép các quốc gia phương Tây tịch thu chúng vĩnh viễn trong những trường hợp rất hạn chế, thường là khi chứng minh được đó là tiền thu được từ hoạt động tội phạm. Thực hiện nghiêm túc các luật định cho thấy EU là liên minh được xây dựng dựa trên luật pháp", ông Ahnlid khẳng định.

Trên thực tế, các công dân Nga bị trừng phạt hiện đang phản đối tính hợp pháp của các biện pháp trừng phạt đối với họ. Một trường hợp điển hình, mới đây, Tòa sơ thẩm EU đã phải ban hành lệnh đình chỉ một phần lệnh trừng phạt đối với tay đua Công thức 1 người Nga Nikita Mazepin, con trai của CEO Tập đoàn Uralchem - nhà sản xuất hóa chất hàng đầu của Nga.

Ông Anders Ahnlid là người có kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm soát tài sản bị tịch thu. Ông từng làm việc về các gói trừng phạt áp đặt với Nga từ sau khi nước này sáp nhập Crimea năm 2014. Vị quan chức này cho biết, tài sản tư nhân thường được được một công ty thứ ba bảo vệ, khiến chúng khó bị tịch thu hơn.

"Vũ khí USD" đang suy yếu?

Cùng với việc đóng băng tài sản, từ nhiều năm nay, Mỹ còn sử dụng đồng USD như một vũ khí lợi hại để gây áp lực với cả đối thủ cũng như một số đồng minh "cứng đầu" của mình.

Trả lời báo chí về lý do Mỹ sử dụng vũ khí đồng bạc xanh để trừng phạt các đối thủ, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen giải thích rằng, Mỹ có thị trường vốn và các quy định luật pháp rất mạnh, điều này đặc biệt quan trọng đối với một loại tiền tệ được sử dụng cho các giao dịch trên toàn cầu. Và không một quốc gia nào khác có cơ sở hạ tầng thể chế cho phép đồng tiền của mình phục vụ thế giới như vậy.

Nhưng do đồng USD được sử dụng như một loại tiền tệ toàn cầu, nên các quốc gia khác sẽ gặp nhiều khó khăn để có thể tìm được một giải pháp thay thế về lâu dài. Đặc biệt, khi các biện pháp trừng phạt kinh tế cũng được các nước đồng minh sử dụng để chống lại Nga, trong khuôn khổ “Liên minh các đối tác cùng hành động”.

Tuy nhiên, bà Janet Yellen cũng thừa nhận, các biện pháp trừng phạt kinh tế mà Mỹ áp đặt, đặc biệt là đối với Nga, đang tạo ra một "rủi ro" có thể làm suy yếu sự bá chủ của đồng tiền này trong dài hạn.

Lý do là bởi các quốc gia mà Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đang cố gắng tìm kiếm giải pháp thay thế. Đó là các trường hợp của Trung Quốc, Nga và Iran.

Từ năm 2014, Trung Quốc và Nga đã chính thức bỏ đồng USD làm tiền tệ trao đổi. Kể từ khi sáp nhập Crimea, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ưu tiên giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng USD - đồng tiền chi phối thương mại quốc tế.

Đánh giá về vị thế đồng USD, mới đây, tỷ phú Nga Oleg Deripaska cho rằng, tính ưu việt của đồng bạc xanh từ lâu đã được sử dụng như một "vũ khí trả thù" chống lại tất cả những người bất đồng ​​và thường không có sự đánh giá pháp lý trước.

"7 năm trước, sự thống trị tuyệt đối của đồng bạc xanh trong các khoản thanh toán và giao dịch tài chính toàn cầu dường như không thể lay chuyển. Nhưng hiện tại, các giao dịch thanh toán toàn cầu sẽ trở nên đa dạng hơn và các loại tiền kỹ thuật số sẽ trở nên tương thích hơn. Điều đó sẽ khó khăn lúc đầu, nhưng sau đó thế giới sẽ khám phá ra một thực tế mới mà không cần đồng tiền bá chủ”, ông Oleg Deripaska.

Đối với Nga, trên thực tế, mục tiêu phi USD hóa đã đạt được những kết quả nhất định, thị phần của Nhân dân tệ trên thị trường ngoại hối đã tăng từ 1% vào đầu năm 2022 lên 40-45% vào quý III/2022. Các báo cáo giao dịch hàng ngày của Sàn giao dịch Moscow cho thấy, Nhân dân tệ đã vượt qua USD về khối lượng giao dịch hàng tháng.

Giá cà phê hôm nay 3/5/2023: Giá đồng loạt tăng trở lại, nhu cầu sẽ giúp robusta 'đứng vững', diện tích trồng cà phê Việt bị thu hẹp?

Giá cà phê hôm nay 3/5/2023: Giá đồng loạt tăng trở lại, nhu cầu sẽ giúp robusta 'đứng vững', diện tích trồng cà phê Việt bị thu hẹp?

Theo Hiệp hội Cà phê - Cacao Việt Nam (VICOFA), sản lượng niên vụ 2022 - 2023 dự kiến giảm khoảng 10 - 15% so ...

Giá vàng hôm nay 3/5/2023: Giá vàng tăng mạnh trước giờ Fed ra quyết định, lực mua vào đều đặn, chuyên gia dự báo về đỉnh cao 2.190 USD/ounce?

Giá vàng hôm nay 3/5/2023: Giá vàng tăng mạnh trước giờ Fed ra quyết định, lực mua vào đều đặn, chuyên gia dự báo về đỉnh cao 2.190 USD/ounce?

Giá vàng hôm nay 3/5/2023 khá bất ổn, vượt trên mốc 2.000 USD rồi lại bất ngờ chìm xuống, rồi lại vọt lên, khi giới ...

Kinh tế Việt Nam ổn định vững chắc, mục tiêu GDP bình quân đầu người đạt khoảng 4.400 USD

Kinh tế Việt Nam ổn định vững chắc, mục tiêu GDP bình quân đầu người đạt khoảng 4.400 USD

Kinh tế Việt Nam có vĩ mô ổn định vững chắc hơn, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp, đời sống người dân ngày ...

Kinh tế Singapore: Thủ tướng Lý Hiển Long hối thúc tìm cách 'tránh suy thoái' hoàn toàn, trước triển vọng không sáng sủa

Kinh tế Singapore: Thủ tướng Lý Hiển Long hối thúc tìm cách 'tránh suy thoái' hoàn toàn, trước triển vọng không sáng sủa

Nền kinh tế Singapore đạt mức tăng trưởng 3,6% vào năm 2022, chậm lại so với mức tăng trưởng 8,9% năm 2021.

Kinh tế Việt Nam: Xuất siêu hơn 6 tỷ USD, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất, Trung Quốc là đối tác nhập khẩu số 1

Kinh tế Việt Nam: Xuất siêu hơn 6 tỷ USD, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất, Trung Quốc là đối tác nhập khẩu số 1

4 tháng năm 2023, Việt Nam xuất siêu 6,35 tỷ USD. Về thị trường xuất, nhập khẩu hàng hóa, Mỹ là thị trường xuất khẩu ...

(theo La Tribune, AFP)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động