Ghi chép: Những “bông hồng thép” ở Trường Sơn năm xưa

HÀ ANH
TGVN. Tháng 3/1973, khi đến thăm Trung đội B3 (Đoàn 559) trên đèo Phu La Nhích, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã thốt lên: “Các cô không phải là người thường. Ở nơi thế này, chỉ có gang thép mới trụ được”... Ghi chép của Báo TG&VN. 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nhung bong hong thep o truong son nam xua Kỷ niệm 60 năm đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn
nhung bong hong thep o truong son nam xua “Kiêu hãnh Trường Sơn” - Sống lại ký ức của những bông hồng thép
nhung bong hong thep o truong son nam xua
Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm Trung đội nữ công binh B3. (Ảnh tư liệu)

Không chỉ Trung đội B3 của Trung đội trưởng Dương Thị Trình, tất cả nữ chiến sĩ Trường Sơn năm xưa đều phải là gang là thép mới có thể trụ lại ở con đường huyền thoại ấy. Họ là những người mở đường, dân công hỏa tuyến, bộ đội thông tin, giao liên, quân y, văn công, công binh… đã trực tiếp góp công sức và cả tuổi thanh xuân để mang lại chiến công vĩ đại của con đường lịch sử vừa tròn 60 năm.

Tỏa sáng niềm kiêu hãnh

Đèo Phu La Nhích thuộc địa phận tỉnh Khăm Muộn, nước bạn Lào là một trong những trọng điểm bị ném bom ác liệt nhất trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Bà Dương Thị Trình kể, ngày mưa nước lớn, ngoài việc lấp những hố bom trên cao, Trung đội B3 còn chuẩn bị đá để khi nước rút lấp vào những hố bom dưới ngầm Tà Lê. Toàn tuyến đơn vị bảo vệ dài khoảng 8km lúc nào cũng phải đảm đảo thông suốt trong mọi tình huống. Bởi vậy, không hổ danh khi Đại tướng đến thăm đã đặt tên cho họ là Đội nữ công binh thép.

Giống như Dương Thị Trình, cựu thanh niên xung phong Phạm Thị Thao – Tiểu đoàn 232, Cục Hậu cần, Quân khu V giữ mãi niềm tự hào về đơn vị của mình với hơn 600 cô gái tuổi 18, 20 được thành lập năm 1967 với nhiệm vụ gùi lương, tải đạn, cõng thương binh, mở đường, chống lầy cho xe qua. Ngày ấy, họ đưa ra các khẩu hiệu thi đua như “đạp 50 cân xuống đất, hất 70 cân sang bên, vì chiến trường mang lên 1 tạ”, “không tính khối lượng, không tính chỉ tiêu, có sức bao nhiêu cống hiến tất cả”,.... Trong 4 năm, tiểu đoàn của bà đã chuyển được 5.019 tấn hàng trên tuyến đường 600km.

Thật khó tưởng tượng về sức mạnh những cô gái Việt Nam trong những năm tháng ấy, như Phạm Thị My (Đoàn 559) – người tìm mọi cách ra chiến trường khi mới 16 tuổi và nặng 35 kg. Bà My sửa giấy khai sinh tăng lên 2 tuổi và nhờ bạn thân đi cùng đứng lên cân thay để đủ 40kg trúng tuyển nhập ngũ.

“Sau 3 tháng huấn luyện, thấy tôi nhỏ thó, ban chỉ huy bắt khám lại sức khỏe. Biết bị loại tôi òa khóc năn nỉ Chính trị viên Đại đội cho đi chiến trường. Mủi lòng, anh nhờ bác sĩ khai tăng 5kg. Vị bác sĩ ấy hỏi: “Vào chiến trường có làm lính công binh được không? Có bốc đất đá được không? Có chịu được bom đạn không?”. Thấy tôi dõng dạc “Cháu chịu được tất” thì ông phì cười và chấp nhận”, bà My kể. Cũng vào thời điểm ấy, đồng đội của bà có nhiều người đã sửa hộ khẩu để được ra trận, có người 14 tuổi đã xin nhập ngũ vì nhà chưa có người ra trận, thậm chí có người bỏ lại đứa con 2 tuổi duy nhất để tình nguyện ra chiến trường.

Không “vai mềm sức yếu”, những cô gái với tinh thần thép ấy còn khẳng định sức mạnh khiến cánh mày râu ở chiến trường phải nể phục. Điển hình là cựu thanh niên xung phong Nguyễn Thị Huấn, Tiểu đoàn 232, Cục Hậu cần, Quân khu V được phong danh hiệu kiện tướng “chân đồng, vai sắt” với thành tích mỗi năm gùi khoảng 20 tấn hàng, gấp 3 lần khối lượng trung bình của đồng đội. Hay cựu chiến sĩ Nguyễn Thị Vân Liệu thuộc Binh trạm 14, Đoàn 559 đã đưa ra sáng kiến dùng mìn để phá bom nổ chậm, giúp các các đoàn xe nhanh chóng đi qua và không mất thời gian chờ san lấp mặt đường.

nhung bong hong thep o truong son nam xua
Cựu thanh niên xong phong Trần Thị Xuân bên tấm hình năm 17 tuổi. (Ảnh: Hà Anh)

Niềm vui nơi chiến trận

Gian nan là vậy, nhưng tình cảm đồng chí, đồng đội là nguồn cổ vũ, động viên, giúp cho nữ chiến sĩ Trường Sơn hoàn thành tốt nhiệm vụ. Không chỉ tâm sự và động viên nhau, họ cũng luôn nhận được sự quan tâm của các đồng đội nam, thủ trưởng đơn vị và tình cảm của các vị lãnh đạo.

Đinh Thị Thìn - Trung đội nữ Công binh B3 Tây Nguyên nhớ mãi món quà đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi cho đơn vị sau 20 ngày từ khi Đại tướng đến thăm. “Đó là thùng quà được đóng gói kỹ. Chúng tôi hồi hộp mở thùng quà. Khi nắp thùng vừa mở ra, mọi người ôm nhau bật khóc vì cảm động. Đại tướng gửi cho chúng tôi một bao tải bồ kết, 100 bánh xà phòng thơm và 1 súc vải màn. Không ngờ bận bao nhiêu việc quan trọng mà Đại tướng vẫn quan tâm những điều nhỏ như vậy”, bà Thìn xúc động nhắc lại.

Với bà Trần Thị Lịch - Đoàn Văn công giải phóng Tây Nguyên, niềm vui nhất chính là đám cưới nơi chiến trường. Năm 1971, chồng bà là lính công binh bị sốt rét, được chuyển về an dưỡng rồi vào đội văn nghệ mặt trận. Họ cùng biểu diễn văn nghệ rồi yêu nhau nhưng vì chiến trường ác liệt, tình cảm của cả hai đều giấu kín. Đến năm 1973, khi báo cáo đơn vị, họ được đồng ý tổ chức đám cưới dù không kịp báo về gia đình. Đám cưới tại chiến trường đơn sơ mà ấm cúng, cô dâu và chú rể mặc quân phục, hoa cưới làm bằng giấy, đồng đội đến chia vui chỉ có cân kẹo và 2 tút thuốc lá lãnh đạo tặng.

Đáng ngạc nhiên nữa là ngay tại chiến trường, nữ bác sĩ Nguyễn Kim Nữ Hiếu - Viện Quân y 108, Đoàn 730 lại say mê nghiên cứu khoa học. Cùng với việc cứu chữa thương binh ngay tại mặt trận, bà vẫn tiếp tục nghiên cứu và bảo vệ thành công đề tài “Điều trị sốt rét ác tính và sốt rét sơ nhiễm ở chiến trường”.

Những mất mát còn ở lại

Chiến tranh kết thúc, những cô gái năm xưa như Dương Thị Trình, Trần Thị Lịch... may mắn được hưởng hòa bình vẫn tiếp tục đóng góp sức mình cho công cuộc phát triển đất nước. Hiện tại, hầu hết họ đã nghỉ hưu nhưng vẫn không quên những kỷ niệm cũ, những đồng đội đã ngã xuống và phần gì đó còn gửi lại chiến trường.

Chủ tịch Hội nữ chiến sĩ Trường Sơn Lê Thị Phương Thảo gác bút nghiên theo tiếng gọi của Tổ quốc, lên đường nhập ngũ làm nhiệm vụ san đường, phá bom nổ chậm từ năm 1965. Bà kể: “Ở Trường Sơn, mùa khô nước không đủ dùng, nhưng vào mùa mưa, quần áo không thể khô, luôn bị ẩm ướt khiến chị em bị ghẻ lở, hắc lào quanh năm. Nguồn nước bị nhiễm chất độc Mỹ rải xuống làm chúng tôi mắc bệnh phụ khoa, rồi bị sốt rét khiến cho da xanh tái và mái tóc rụng gần hết”.

Tiếc mái tóc dài tuổi 17, nữ thanh niên xung phong Trần Thị Xuân còn gửi thư cho mẹ khi ra chiến trường nói rằng: “Mẹ ơi, chiến trường ác liệt quá, điều kiện khó khăn, thiếu thốn, con không thể giữ được mái tóc như mẹ đã dặn. Con gửi mẹ giữ hộ con mái tóc này, khi nào hết chiến tranh con sẽ về và xin lại, mẹ cất hộ con nhé”.

Nói về nỗi đau chiến tranh, bà Nguyễn Thị Thu Yến nhắc đến đồng đội của mình Lương Thị Chúc bị cụt một chân ở chiến trường. Khi đưa đi cấp cứu, bà Chúc còn hỏi “Em bị thương thế này, khi nào hòa bình có lấy được chồng không?”. Tuy nhiên, ngay sau đó bà Chúc đã hi sinh vì vết thương quá nặng vào năm 1972.

Không chỉ thiếu thốn tình yêu, có nữ chiến sĩ trở về từ cuộc chiến đã không còn khả năng làm mẹ. Xuất ngũ năm 1975, bác sĩ quân y Nguyễn Thị Tỵ - Viện 211, Quân đoàn 3 Tây Nguyên trở về quê hương và lập gia đình nhưng không có con vì bị nhiễm chất độc da cam. Thương chồng, bà đứng ra cưới vợ khác cho chồng và vợ chồng ông sau này đã sinh được 4 người con. Tuy nhiên, điều tuyệt vời trong mối quan hệ tốt đẹp ấy là bà Tỵ đã được nhận một đứa con của họ về nuôi. Các con của chồng đều thành đạt và coi bà như mẹ khiến nữ chiến sĩ Trường Sơn năm xưa rất ấm lòng.

nhung bong hong thep o truong son nam xua

Sắp diễn ra Hội thảo khoa học cấp quốc gia về đường Trường Sơn

Vào ngày 14/5 tới, tại tỉnh Đắk Nông, Bộ Quốc phòng phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Tỉnh ủy Đắk Nông tổ chức ...

nhung bong hong thep o truong son nam xua

“Người không hát tình ca”: Tri ân những người lính Trường Sơn

Nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày mở đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh (19/5/1959 - 19/5/2019), Chương trình Nghệ thuật “Người không ...

nhung bong hong thep o truong son nam xua

Những chiến trường xưa “nở hoa”

Trong khi các hãng lữ hành quốc tế đưa Việt Nam vào tour du lịch Demilitarized Zone với các cựu chiến binh Mỹ tại Quảng ...

Hà Anh

Đọc thêm

Thần tượng ảo K-pop: Khi công nghệ tái định nghĩa quyền lực ngôi sao

Thần tượng ảo K-pop: Khi công nghệ tái định nghĩa quyền lực ngôi sao

Từ một tiểu văn hóa gắn với game và anime, các thần tượng ảo đang trở thành lực lượng mới trong ngành công nghiệp K-pop, không chỉ thay đổi cách ...
Giá vàng hôm nay 20/3/2026 giảm sốc, sẽ còn tiếp tục tuột dốc? 'Cơn bão hoàn hảo' khiến vàng không còn là nơi trú ẩn an toàn

Giá vàng hôm nay 20/3/2026 giảm sốc, sẽ còn tiếp tục tuột dốc? 'Cơn bão hoàn hảo' khiến vàng không còn là nơi trú ẩn an toàn

Giá vàng hôm nay 20/3/2026 giảm sốc, còn tiếp tục tuột dốc? 'Cơn bão hoàn hảo' khiến vàng không còn là nơi trú ẩn an toàn.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp Đoàn Thanh tra EU về chống khai thác hải sản

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp Đoàn Thanh tra EU về chống khai thác hải sản

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tiếp xã giao Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp.
Hơn 150 gian hàng tham gia lễ hội Bánh mì Việt Nam 2026

Hơn 150 gian hàng tham gia lễ hội Bánh mì Việt Nam 2026

Sáng 19/3, Hiệp hội Du lịch TP.HCM phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Ẩm thực Việt Nam công bố Lễ hội Bánh mì Việt ...
Thế giới 2026: Bản lề cho sự chuyển mình

Thế giới 2026: Bản lề cho sự chuyển mình

Cục diện thế giới đang biến chuyển sâu sắc, tác động không nhỏ tới việc thực thi quyền con người ở nhiều khu vực.
Đại tướng Phan Văn Giang thăm điểm xuất phát đường Hồ Chí Minh trên biển và công trình số 1 về Y học của Trung Quốc

Đại tướng Phan Văn Giang thăm điểm xuất phát đường Hồ Chí Minh trên biển và công trình số 1 về Y học của Trung Quốc

Ngày 19/3, Đại tướng Phan Văn Giang sang Trung Quốc tham dự các hoạt động giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam-Trung Quốc lần thứ 10.
Cập nhật lịch thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Cập nhật lịch thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa hướng dẫn một số nội dung tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam-Trung Quốc thăm ngôi trường mang tên Tổng Bí thư đầu tiên của Việt Nam

Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam-Trung Quốc thăm ngôi trường mang tên Tổng Bí thư đầu tiên của Việt Nam

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã tới thăm Trường Trung học phổ thông Trần Phú.
Bộ GD&ĐT sẽ điều chỉnh Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm

Bộ GD&ĐT sẽ điều chỉnh Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm

Bộ GD&ĐT sẽ sửa Thông tư 29 theo hướng không cấm dạy thêm, học thêm chính đáng, không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học.
Ra mắt Ban điều phối Hệ thống các Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0

Ra mắt Ban điều phối Hệ thống các Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0

Ngày 17/3, PTIT và 27 trường Đại học tổ chức Lễ ra mắt Ban điều phối Hệ thống các Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0.
Quảng bá tri thức Việt tại Lễ hội Sách và Văn hóa Quốc tế lần thứ VI tại Lào

Quảng bá tri thức Việt tại Lễ hội Sách và Văn hóa Quốc tế lần thứ VI tại Lào

Đoàn công tác của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) đã tham dự Lễ hội Sách và Văn hóa Quốc tế lần thứ VI với tư cách Nhà tài trợ Kim cương.
Cập nhật lịch thi lớp 10 năm 2026

Cập nhật lịch thi lớp 10 năm 2026

Sở GD&ĐT Hà Nội đã công bố lịch thi chính thức vào lớp 10 công lập năm 2026, với nhiều điểm mới đáng chú ý nhằm giảm áp lực cho học sinh.
Bảo vệ sức khỏe tim mạch, không nên làm 7 việc này sau 19h

Bảo vệ sức khỏe tim mạch, không nên làm 7 việc này sau 19h

Hơn 20 năm kinh nghiệm trong ngành tim mạch, bác sĩ Sanjay Bhojraj không bao giờ ăn tối muộn, xem chương trình căng thẳng, tập cường độ cao.
Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam-Trung Quốc khởi công xây dựng Trạm Y tế hữu nghị Hải Sơn, Quảng Ninh

Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam-Trung Quốc khởi công xây dựng Trạm Y tế hữu nghị Hải Sơn, Quảng Ninh

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã tham dự lễ khởi công Trạm Y tế hữu nghị xã Hải Sơn, tỉnh Quảng Ninh.
Cùng lúc bổ sung vitamin C, D tăng miễn dịch, xương chắc khỏe hơn

Cùng lúc bổ sung vitamin C, D tăng miễn dịch, xương chắc khỏe hơn

Bổ sung vitamin C và D cùng lúc có thể tăng miễn dịch, xương chắc khỏe hơn, vết thương lành nhanh hay quá trình điều trị ung thư khả quan hơn.
Bốn nguyên nhân khiến đường huyết tăng nhanh

Bốn nguyên nhân khiến đường huyết tăng nhanh

Ngủ kém, căng thẳng, nhịn ăn kéo dài và uống cà phê ngay khi thức dậy là những việc tưởng vô hại nhưng có thể khiến đường huyết tăng vọt.
Vitamin B2 có thể trở thành 'chìa khóa' cho liệu pháp điều trị ung thư mới

Vitamin B2 có thể trở thành 'chìa khóa' cho liệu pháp điều trị ung thư mới

Các nhà khoa học tại Đại học Würzburg (Đức) vừa phát hiện một cơ chế bất ngờ liên quan đến vitamin B2 (riboflavin), mở ra liệu pháp điều trị ung thư mới.
‘Công tắc gene’ tăng khả năng tiêu diệt ung thư

‘Công tắc gene’ tăng khả năng tiêu diệt ung thư

Các nhà khoa học phát hiện cơ chế gene mới giúp tăng độ nhạy của tế bào miễn dịch, mở ra triển vọng nâng cao hiệu quả điều trị ung thư.
Phiên bản di động