Gỡ khó cho doanh nghiệp xuất khẩu tránh bẫy lừa đảo trong thương mại quốc tế

Vì sao doanh nghiệp xuất khẩu liên tiếp bị sập bẫy lừa đảo và biện pháp nào để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam trong giao dịch thương mại quốc tế?
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Vụ việc 100 container hạt điều xuất khẩu sang Italy bị lừa đảo chưa kịp lắng xuống thì mới đây, 5 lô hàng hồ tiêu, quế, điều và hoa hồi... trị giá hơn 500.000 USD xuất khẩu sang Dubai, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất của doanh nghiệp Việt Nam bị nghi lừa đảo và đang có nguy cơ mất trắng.

Đây không phải là câu chuyện mới trong giao dịch thương mại quốc tế, đặc biệt là hoạt động xuất khẩu song những thủ đoạn này diễn ra ngày càng tinh vi và gậy hệ lụy đối với các doanh nghiệp xuất khẩu.

Vậy đâu là nguyên nhân của câu chuyện này, vì sao doanh nghiệp xuất khẩu liên tiếp bị sập bẫy lừa đảo và biện pháp nào để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam trong giao dịch thương mại quốc tế?

PGS. TS Tạ Văn Lợi, Viện trưởng Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế quốc dân đã có cuộc trao đổi với báo chí về vấn đề này.

Gỡ khó cho doanh nghiệp xuất khẩu tránh bẫy lừa đảo trong thương mại quốc tế
PGS. TS Tạ Văn Lợi, Viện trưởng Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế quốc dân. (Nguồn: VNE)

Dựa trên diễn biến của vụ việc một số mặt hàng nông sản, gia vị của Việt Nam xuất khẩu sang Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) nghi bị lừa đảo, ông có nhìn nhận gì về vấn đề này?

Các đối tác tại Tiểu Vương quốc Ả Rập mua nông sản và gia vị bị lừa đảo hoàn toàn do các doanh nghiệp Việt Nam yếu về các nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu nên bị các đối tác nước ngoài dẫn dụ.

Thông thường các đối tác hay có hai kiểu siết chặt nghĩa vụ quyền lợi. Một là họ siết chặt bằng hợp đồng, đưa ra các điều khoản rất bất lợi cho doanh nghiệp Việt Nam. Hai là họ thông thạo kinh doanh sẽ siết bằng nghiệp vụ. Hợp đồng rất sơ sài, thậm chí là ký performa invoice (hóa đơn chiếu lệ) không có điều khoản trọng tài hay khiếu nại, sau đó khi biết thời điểm rủi ro cho đối tác họ sẽ siết lại hoặc tìm cách trốn tránh nghĩa vụ thanh toán. Diễn biến của vụ việc trên chính là họ siết theo cách thứ hai.

Thưa ông, thực tế cho thấy đã có không ít doanh nghiệp chịu rủi ro khi làm việc với các đối tác nước ngoài. Theo ông, đâu là nguyên nhân của tình trạng này?

Rủi ro trong kinh doanh xuất nhập khẩu liên quan tới các chủ thể từ người bán, người mua, ngân hàng và các tổ chức khác. Khi một bên có ý định lừa đảo thường có những kịch bản chủ động ban đầu và có các dấu hiệu bất thường khác với thông lệ mua bán thông thường.

Các doanh nghiệp Việt Nam phần lớn là các doanh nghiệp vừa và nhỏ ít có kinh phí thuê tư vấn hoặc tuyển nhân sự được đào tạo bài bản cả về nghiệp vụ kinh tế và pháp luật nên hay bị các đối tác nước ngoài "dụ" vào các bẫy của họ.

Hơn nữa, kinh doanh xuất nhập khẩu thường có những rủi ro liên quan tới 3 luồng luân chuyển về hàng hóa dịch vụ, luồng thông tin và luồng tài chính. Nguyên nhân vẫn là con người, là chủ thể tham gia các giao dịch mua bán có ý đồ lừa đảo. Các chiêu trò ngày càng tinh vi và trở thành nghề lừa đảo chuyên nghiệp. Nhưng ngược lại, chính các doanh nghiệp Việt Nam nếu yếu về nghiệp vụ thì mới có rủi ro.

Mặt khác, gần đây thị trường quốc tế đang suy giảm gây sức ép tâm lý lên các doanh nghiệp Việt Nam muốn bán hàng hóa để duy trì kinh doanh nên càng dễ sơ hở, rơi vào tình huống bị lợi dụng.

Vậy theo ông, như trong vụ việc này hoặc trong những trường hợp tương tự, các doanh nghiệp cần phải làm gì để có thể lấy lại được tiền và hàng?

Để lấy được tiền và hàng trong các vụ việc tương tự thì theo tôi cần có những bước sau đây.

Thứ nhất, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật kiến thức, kỹ năng và nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu.

Thứ hai, nếu chưa rõ cần phải tham vấn các chuyên gia, thậm chí các tham tám thương mại tại các đại sứ quán, các luật sư hay các chuyên gia kinh tế tại các trường đại học, vụ viện ban ngành sẽ tư vấn hỗ trợ.

Thông thường có các nghiệp vụ sau đây để hỗ trợ như: Soạn thảo hợp đồng, tư vấn pháp lý; tư vấn nghiệp và quy trình thực hiện với cả bên xuất hay nhập khẩu.

Vậy theo ông, đâu là yếu tố mà doanh nghiệp cần nắm vững để tránh rủi ro khi giao kết cùng các đối tác nước ngoài trên “sân chơi” thương mại quốc tế và dấu hiệu nào có thể “điểm mặt”, nhận diện thủ đoạn lừa đảo trong giao dịch?

Doanh nghiệp cần nắm vững kiến thức và nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu, nếu không cần phải có hỗ trợ từ các chuyên gia; cần rà soát các bẫy pháp lý và các bẫy nghiệp vụ trong giao dịch kinh doanh quốc tế.

Các doanh nghiệp cần tham vấn các nghiệp vụ phòng chống rủi ro về hàng hóa, thanh toán, thông tin như nghiệp vụ xác minh thông tin, nghiệp vụ kiểm tra thông tin, xác định bất thường trong giao dịch và thanh toán.

Cụ thể về đối tác cần phải kiểm chứng tính logic, xác minh trụ sở, thông tin tài khoản, lựa chọn sử dụng bốn phương thức thanh toán cơ bản từ tiền mặt, nhờ thu, chuyển tiền hay thư tín dụng.

Vụ hạt điều xuất khẩu sang Italy: Thông tin mới tích cực

Vụ hạt điều xuất khẩu sang Italy: Thông tin mới tích cực

Thông tin mới nhất của Thương vụ Việt Nam tại Italy cho biết, tính đến ngày 22/3, các doanh nghiệp Việt Nam đã tái xuất ...

Để doanh nghiệp không phải 'gặt quả đắng' trong thương mại quốc tế

Để doanh nghiệp không phải 'gặt quả đắng' trong thương mại quốc tế

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đã phải “gặt quả đắng” tại các thị trường quốc tế, thậm chí tại các thị trường lớn ...

Lô hàng của doanh nghiệp ngành điều Việt Nam có nguy cơ mất trắng khi xuất sang thị trường UAE, Hiệp hội ra cảnh báo khẩn

Lô hàng của doanh nghiệp ngành điều Việt Nam có nguy cơ mất trắng khi xuất sang thị trường UAE, Hiệp hội ra cảnh báo khẩn

Giao dịch có dấu hiệu lừa đảo từ cùng một người và cùng một ngân hàng tại Dubai thuộc Các tiểu vương quốc Ả Rập ...

Xuất hiện chiêu thức lừa đảo, Thương vụ cảnh báo doanh nghiệp nâng cao cảnh giác khi xuất khẩu sang Canada

Xuất hiện chiêu thức lừa đảo, Thương vụ cảnh báo doanh nghiệp nâng cao cảnh giác khi xuất khẩu sang Canada

Doanh nghiệp Việt Nam được Thương vụ Việt Nam tại Canada lưu ý nâng cao cảnh giác khi xuất khẩu hàng hóa sang thị trường ...

Xuất khẩu ngày 4-6/8: Tham gia đa dạng các FTA, hàng Việt tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; nguy cơ cao sập bẫy lừa đảo thương mại quốc tế

Xuất khẩu ngày 4-6/8: Tham gia đa dạng các FTA, hàng Việt tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; nguy cơ cao sập bẫy lừa đảo thương mại quốc tế

Tham gia đa dạng các FTA, hàng Việt tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; nông sản trước nguy cơ sập bẫy lừa ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Bài tarot hôm nay 25/7: Làm thế nào để hóa giải vận xui đang bủa vây bạn?

Bài tarot hôm nay 25/7: Làm thế nào để hóa giải vận xui đang bủa vây bạn?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ khám phá được thông điệp: Làm thế nào để hóa giải những vận xui đang bủa vây bạn?
Bài tarot hôm nay 24/7: Vẻ đẹp và cá tính của bạn có đúng với gu của người ấy không?

Bài tarot hôm nay 24/7: Vẻ đẹp và cá tính của bạn có đúng với gu của người ấy không?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ khám phá được thông điệp vẻ đẹp và cá tính của bạn có thực sự đúng với gu ...
Bài tarot hôm nay 23/7: Người ấy yêu bạn sâu đậm hay chỉ là thoáng qua?

Bài tarot hôm nay 23/7: Người ấy yêu bạn sâu đậm hay chỉ là thoáng qua?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ khám phá được thông điệp người ấy yêu bạn sâu đậm hay chỉ là cảm xúc thoáng qua?
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/7/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 7 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/7/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 7 năm 2026

Lịch âm 22/7. Lịch âm hôm nay 22/7/2026? Âm lịch hôm nay 22/7. Lịch vạn niên 22/7/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 22/7 và sáng 23/7: Lịch thi đấu vòng loại Cúp C1 châu Âu

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 22/7 và sáng 23/7: Lịch thi đấu vòng loại Cúp C1 châu Âu

Cập nhật lịch thi đấu bóng đá hôm nay 22/7 và sáng 23/7.
Bài tarot hôm nay 22/7: Ba tháng tới, tài lộc của bạn sẽ thăng hoa hay chững lại?

Bài tarot hôm nay 22/7: Ba tháng tới, tài lộc của bạn sẽ thăng hoa hay chững lại?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ khám phá được thông điệp ba tháng tới, tài lộc của bạn sẽ thăng hoa hay chững lại?
Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 18/11/2026 ghi nhận giá vàng thế giới nhích nhẹ, cố gắng duy trì trên mức 3.850 USD/ounce.
APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng gửi ở Thâm Quyến, vào sự hợp tác và thịnh vượng cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Chính phủ Hàn Quốc đã công bố chính sách hỗ trợ toàn diện doanh nghiệp công nghệ khí hậu, nhằm thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh (K-GX).
Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Ngày 16/11, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt trừng phạt đối với 49 ngân hàng của Nga, trong đó bao gồm Unistream Bank và SPB Bank.
GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Israel tăng 8% trong quý III/2026, tính theo tốc độ tăng trưởng quy đổi theo năm.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động