Góc nhìn sâu sắc của học giả Pháp về tín ngưỡng An Nam

Lê An
Không chỉ là một tác phẩm thuần chất nghiên cứu tôn giáo, 'Thù thuật và tín ngưỡng An Nam’ còn là một dẫn nhập về triết lý văn minh của người An Nam.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Nhà xuất bản Thế giới cùng Công ty Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam vừa ra mắt cuốn sách Phù thuật và Tín ngưỡng An Nam của Tham biện Đông Dương Paul Giran (phụ trách công việc hành chính dân sự thuộc địa) đã viết từ năm 1912.

Cuốn sách gồm ba phần: Những khái niệm siêu hình đầu tiên của người An Nam và nguồn gốc của chúng; Pháp thuật và Tôn giáo.

Góc nhìn sâu sắc của học giả Pháp về tín ngưỡng An Nam
Bìa sách 'Thù thuật và tín ngưỡng An Nam’ vừa được phát hành. (Nguồn: Nhã Nam)

Theo người viết lời tựa cho cuốn sách - Gustave Le Bon, giữa vô vàn những chi tiết đa dạng về tín ngưỡng tâm linh, ta vẫn có thể nhận thấy mục đích chính yếu của tác giả là tìm hiểu về tâm hồn An Nam.

Đó là mối quan tâm đến những cảm nghĩ đặc thù góp phần định hình nên các thiết chế xã hội lâu đời và bền chặt ngay từ những đơn vị nhỏ như gia đình, dòng tộc, làng xã...

Và mối quan tâm đó, vốn là hợp lý đối với một quan chức trong chính quyền thuộc địa như Paul Giran, được cụ thể hóa qua một chủ đề quan trọng hàng đầu khi nghiên cứu một nền văn minh bản địa: tín ngưỡng tôn giáo.

Gustave Le Bon cũng viết: “Sau khi đọc xong và gấp sách lại, ta sẽ cảm thấy rõ hơn bao giờ hết tính kiêu căng hão huyền – thậm chí điên khùng – trong những lý thuyết đồng hóa của chúng ta, những lý thuyết muốn biến người bản xứ ở các xứ thuộc địa thành những người giống chúng ta.

Tôi mong - mà không dám hy vọng quá nhiều, do những thành kiến còn quá dai dẳng - rằng tác phẩm này của ngài Giran có thể đem đến những đánh giá công bằng hơn cho những ai ít nhiều tham dự hoặc quan tâm đến việc cai trị hoặc quản lý các cơ quan của chúng ta ở hải ngoại”.

Ngoài ra, viết lời giới thiệu cho cuốn sách dịch được phát hành tại Việt Nam, nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng cũng bình luận: "Paul Giran hầu như không lý giải tôn giáo Việt Nam trên cơ sở của Tam giáo (Nho, Lão, Phật) như các học giả thường làm, mà xuất phát từ chính đời sống tâm hồn và tín ngưỡng bản địa, cách thức tiệm cận dân tộc học này của Paul Giran chính xác hơn khi loại bỏ yếu tố ngoại nhập....

Sau khi tìm hiểu, phân tích, Paul Giran nhận ra rằng văn hóa tâm linh-tôn giáo Việt Nam dường như thấm nhuần sâu sắc nền văn minh của kẻ đô hộ song người Việt vẫn luôn say đắm nền độc lập của mình và qua vô số thăng trầm, vẫn thiết tha gìn giữ tính cách, phong tục và ngôn ngữ của riêng mình”.

Paul Giran sinh ngày 2/12/1875 ở Nîmes. Ông học Trường thuộc địa ở Pháp, rồi được bổ nhiệm làm việc cho Phủ Toàn quyền ở Đông Dương năm 1899. Đến năm 1901 ông giữ chức Tham biện, phụ trách công việc hành chính dân sự ở Phủ Toàn quyền.

Khoảng từ năm 1907, ông được bổ nhiệm làm Phó Công sứ một số nơi ở Bắc kỳ, trong đó có Kiến An. Tới năm 1913, ông được thăng chức Công sứ Phan Rang. Cuối cùng, ông được bổ nhiệm làm Ủy viên chính phủ ở Vientiane (Lào) và giữ chức này tới năm 1921.

Ông đã xuất bản các tác phẩm Psychologie du peuple annamite (Tâm lý dân tộc An Nam, 1904); Magie & religion annamites (Phù thuật và tín ngưỡng của người An Nam, 1912).

Một nửa sự thật về cuốn sách từng gây sốt ‘Nhân tố Enzyme’

Một nửa sự thật về cuốn sách từng gây sốt ‘Nhân tố Enzyme’

Cuốn sách vừa phát hành của chuyên gia Việt Nam sẽ giải đáp cho độc giả nhiều thắc mắc về ‘Nhân tố Enzyme’ của BS ...

Ba cuốn sách đặc biệt của Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2021

Ba cuốn sách đặc biệt của Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2021

Cuốn hút độc giả ngay từ tiêu đề, ba cuốn sách vừa đoạt giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2021 đều là những tác ...

Đọc thêm

Mỹ xác nhận nối lại đàm phán với Iran tại Pakistan, cảnh báo gia tăng sức ép quân sự nếu thất bại

Mỹ xác nhận nối lại đàm phán với Iran tại Pakistan, cảnh báo gia tăng sức ép quân sự nếu thất bại

Tổng thống Donald Trump ngày 19/4 cho biết Mỹ và Iran sẽ nối lại các cuộc đàm phán tại Islamabad (Pakistan) vào ngày 20/4.
Thái Lan tăng tốc trong cuộc đua trở thành trung tâm kinh tế Halal hàng đầu thế giới

Thái Lan tăng tốc trong cuộc đua trở thành trung tâm kinh tế Halal hàng đầu thế giới

Trong cuộc đua tiến sâu vào thị trường Halal trị giá hàng chục nghìn tỷ USD, Thái Lan tăng tốc với tham vọng trở thành trung tâm Halal toàn cầu.
Giá vàng hôm nay 20/4/2026 tăng 4 tuần liên tiếp, thu hẹp mức chênh kỷ lục với trong nước, Phố Wall dự đoán giá vàng còn cao hơn nữa trong tuần này

Giá vàng hôm nay 20/4/2026 tăng 4 tuần liên tiếp, thu hẹp mức chênh kỷ lục với trong nước, Phố Wall dự đoán giá vàng còn cao hơn nữa trong tuần này

Giá vàng hôm nay 20/4/2026 tăng 4 tuần liên tiếp, thu hẹp mức chênh kỷ lục với trong nước, Phố Wall dự đoán giá vàng còn cao hơn nữa trong ...
Lịch nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và dịp 30/4 - 1/5 của sinh viên năm 2026

Lịch nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và dịp 30/4 - 1/5 của sinh viên năm 2026

Nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Quốc tế Lao động 1/5, nhiều trường đại học trên cả nước đã thông báo lịch nghỉ ...
Duy trì dòng chảy nông sản sang Trung Đông bằng đường hàng không

Duy trì dòng chảy nông sản sang Trung Đông bằng đường hàng không

Trong bối cảnh chuỗi vận tải quốc tế tiếp tục biến động, rau quả tươi của Việt Nam đã được vận chuyển bằng chuyến bay thuê bao sang thị trường ...
Anh xích lại gần EU do xung đột Trung Đông

Anh xích lại gần EU do xung đột Trung Đông

Chính phủ Anh dự kiến công bố dự luật vào tháng tới nhằm đưa nước này xích lại gần hơn với Liên minh châu Âu, trong bối cảnh cuộc xung ...
Du lịch Nhật Bản ‘cảm lạnh’ trước cơn gió ngược xung đột Trung Đông

Du lịch Nhật Bản ‘cảm lạnh’ trước cơn gió ngược xung đột Trung Đông

Dù ghi nhận lượng du khách quốc tế đạt mức kỷ lục trong tháng trước, nhưng những hệ lụy kinh tế từ xung đột tại Trung Đông đang phủ bóng ngành du lịch Nhật Bản.
Phát huy giá trị vùng chè Shan Tuyết cổ trong phát triển du lịch nông nghiệp tuần hoàn ở xã Hồ Thầu (Tuyên Quang)

Phát huy giá trị vùng chè Shan Tuyết cổ trong phát triển du lịch nông nghiệp tuần hoàn ở xã Hồ Thầu (Tuyên Quang)

Với chè Shan Tuyết cổ thụ và các dòng trà rừng quý hiếm, Hồ Thầu đang trở thành chủ thể của chuỗi giá trị, từ sản xuất, chế biến đến cung ứng dịch vụ du ...
Gìn giữ, phát huy và lan tỏa mạnh mẽ giá trị văn hóa tốt đẹp

Gìn giữ, phát huy và lan tỏa mạnh mẽ giá trị văn hóa tốt đẹp

Tính đến thời điểm hiện tại, cả nước đã phục dựng trên 180 lễ hội văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch.
Dấu ấn văn hoá ẩm thực Mexico giữa lòng thủ đô Hà Nội

Dấu ấn văn hoá ẩm thực Mexico giữa lòng thủ đô Hà Nội

Ngày 18/4, tại Naco Taco 100 Garden Hà Nội, Lễ hội ẩm thực Vietnam Taco Fest 2026 đã được tổ chức, thu hút đông đảo thực khách đến trải nghiệm.
Nghỉ lễ, đi chơi ở đâu miền Bắc?

Nghỉ lễ, đi chơi ở đâu miền Bắc?

Dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 là thời điểm lý tưởng để khám phá những địa điểm du lịch yên bình, tránh xa sự đông đúc tại miền Bắc.
Khám phá những địa điểm du lịch miền Nam lý tưởng dịp 30/4-1/5

Khám phá những địa điểm du lịch miền Nam lý tưởng dịp 30/4-1/5

Dịp nghỉ lễ 30/4-1/5, miền Nam Việt Nam chào đón du khách với những địa điểm du lịch hấp dẫn, từ Hòn Sơn hoang sơ đến làng chài Phước Hải thanh bình.
Khoác áo mới cho xưởng gỗ truyền thống

Khoác áo mới cho xưởng gỗ truyền thống

Từ một xưởng điêu khắc tại Quảng Nam, chàng trai Trần Duy đã kết hợp chạm khắc truyền thống với văn hóa đại chúng và nền tảng số, vươn ra thị trường quốc tế.
Te Tò He: Kể câu chuyện văn hóa thông qua trải nghiệm thị giác sống động

Te Tò He: Kể câu chuyện văn hóa thông qua trải nghiệm thị giác sống động

Te Tò He ra đời như một sợi dây kết nối truyền thống và hiện tại, mở ra không gian trải nghiệm sáng tạo, nơi những chú tò he độc bản kể tiếp câu chuyện ...
Ngày hội của những sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam

Ngày hội của những sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam

Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động giao lưu, trình diễn và gặp gỡ ...
Lan tỏa tinh thần đại đoàn kết dân tộc trong đêm 'Nối vòng tay lớn'

Lan tỏa tinh thần đại đoàn kết dân tộc trong đêm 'Nối vòng tay lớn'

Chương trình giao lưu “Nối vòng tay lớn” diễn ra trong không khí trang trọng, ấm áp, quy tụ hơn 300 nghệ nhân, già làng, trưởng bản, người có uy tín.
Phát huy nguồn lực văn hóa dân tộc trong giai đoạn mới

Phát huy nguồn lực văn hóa dân tộc trong giai đoạn mới

Hội nghị toàn quốc triển khai công tác văn hóa dân tộc đã diễn ra vào ngày 17/4 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.
Hương vị Tết Chol Chnam Thmay

Hương vị Tết Chol Chnam Thmay

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, Tết cổ truyền Chol Chnam Thmay vào giữa tháng Tư hàng năm hàm chứa một triết lý giản dị mà sâu sắc.
Phiên bản di động