Góc nhìn sâu sắc của học giả Pháp về tín ngưỡng An Nam

Lê An
Không chỉ là một tác phẩm thuần chất nghiên cứu tôn giáo, 'Thù thuật và tín ngưỡng An Nam’ còn là một dẫn nhập về triết lý văn minh của người An Nam.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Nhà xuất bản Thế giới cùng Công ty Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam vừa ra mắt cuốn sách Phù thuật và Tín ngưỡng An Nam của Tham biện Đông Dương Paul Giran (phụ trách công việc hành chính dân sự thuộc địa) đã viết từ năm 1912.

Cuốn sách gồm ba phần: Những khái niệm siêu hình đầu tiên của người An Nam và nguồn gốc của chúng; Pháp thuật và Tôn giáo.

Góc nhìn sâu sắc của học giả Pháp về tín ngưỡng An Nam
Bìa sách 'Thù thuật và tín ngưỡng An Nam’ vừa được phát hành. (Nguồn: Nhã Nam)

Theo người viết lời tựa cho cuốn sách - Gustave Le Bon, giữa vô vàn những chi tiết đa dạng về tín ngưỡng tâm linh, ta vẫn có thể nhận thấy mục đích chính yếu của tác giả là tìm hiểu về tâm hồn An Nam.

Đó là mối quan tâm đến những cảm nghĩ đặc thù góp phần định hình nên các thiết chế xã hội lâu đời và bền chặt ngay từ những đơn vị nhỏ như gia đình, dòng tộc, làng xã...

Và mối quan tâm đó, vốn là hợp lý đối với một quan chức trong chính quyền thuộc địa như Paul Giran, được cụ thể hóa qua một chủ đề quan trọng hàng đầu khi nghiên cứu một nền văn minh bản địa: tín ngưỡng tôn giáo.

Gustave Le Bon cũng viết: “Sau khi đọc xong và gấp sách lại, ta sẽ cảm thấy rõ hơn bao giờ hết tính kiêu căng hão huyền – thậm chí điên khùng – trong những lý thuyết đồng hóa của chúng ta, những lý thuyết muốn biến người bản xứ ở các xứ thuộc địa thành những người giống chúng ta.

Tôi mong - mà không dám hy vọng quá nhiều, do những thành kiến còn quá dai dẳng - rằng tác phẩm này của ngài Giran có thể đem đến những đánh giá công bằng hơn cho những ai ít nhiều tham dự hoặc quan tâm đến việc cai trị hoặc quản lý các cơ quan của chúng ta ở hải ngoại”.

Ngoài ra, viết lời giới thiệu cho cuốn sách dịch được phát hành tại Việt Nam, nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng cũng bình luận: "Paul Giran hầu như không lý giải tôn giáo Việt Nam trên cơ sở của Tam giáo (Nho, Lão, Phật) như các học giả thường làm, mà xuất phát từ chính đời sống tâm hồn và tín ngưỡng bản địa, cách thức tiệm cận dân tộc học này của Paul Giran chính xác hơn khi loại bỏ yếu tố ngoại nhập....

Sau khi tìm hiểu, phân tích, Paul Giran nhận ra rằng văn hóa tâm linh-tôn giáo Việt Nam dường như thấm nhuần sâu sắc nền văn minh của kẻ đô hộ song người Việt vẫn luôn say đắm nền độc lập của mình và qua vô số thăng trầm, vẫn thiết tha gìn giữ tính cách, phong tục và ngôn ngữ của riêng mình”.

Paul Giran sinh ngày 2/12/1875 ở Nîmes. Ông học Trường thuộc địa ở Pháp, rồi được bổ nhiệm làm việc cho Phủ Toàn quyền ở Đông Dương năm 1899. Đến năm 1901 ông giữ chức Tham biện, phụ trách công việc hành chính dân sự ở Phủ Toàn quyền.

Khoảng từ năm 1907, ông được bổ nhiệm làm Phó Công sứ một số nơi ở Bắc kỳ, trong đó có Kiến An. Tới năm 1913, ông được thăng chức Công sứ Phan Rang. Cuối cùng, ông được bổ nhiệm làm Ủy viên chính phủ ở Vientiane (Lào) và giữ chức này tới năm 1921.

Ông đã xuất bản các tác phẩm Psychologie du peuple annamite (Tâm lý dân tộc An Nam, 1904); Magie & religion annamites (Phù thuật và tín ngưỡng của người An Nam, 1912).

Một nửa sự thật về cuốn sách từng gây sốt ‘Nhân tố Enzyme’

Một nửa sự thật về cuốn sách từng gây sốt ‘Nhân tố Enzyme’

Cuốn sách vừa phát hành của chuyên gia Việt Nam sẽ giải đáp cho độc giả nhiều thắc mắc về ‘Nhân tố Enzyme’ của BS ...

Ba cuốn sách đặc biệt của Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2021

Ba cuốn sách đặc biệt của Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2021

Cuốn hút độc giả ngay từ tiêu đề, ba cuốn sách vừa đoạt giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2021 đều là những tác ...

Đọc thêm

Tình hình Ukraine: Pháp và Anh tuyên bố sẵn sàng đổ quân đến chẳng cần ủy quyền của LHQ hay EU, Mỹ thảo luận với châu Âu

Tình hình Ukraine: Pháp và Anh tuyên bố sẵn sàng đổ quân đến chẳng cần ủy quyền của LHQ hay EU, Mỹ thảo luận với châu Âu

Pháp và Anh đã tuyên bố sẵn sàng triển khai lực lượng quân sự để giám sát lệnh ngừng bắn trong tương lai tại Ukraine.
Sinh viên Việt Nam dẫn đầu thế giới tại các chương trình quốc tế của Đại học London (Anh)

Sinh viên Việt Nam dẫn đầu thế giới tại các chương trình quốc tế của Đại học London (Anh)

Sinh viên Việt Nam lọt vào nhóm xếp hạng cao nhất toàn cầu ở bậc dự bị Đại học và bậc Cử nhân tại Đại học London (Anh).
Tổng thống Hàn Quốc tuyên bố sẽ tích cực vào vai 'người dẫn dắt' hỗ trợ nối lại đàm phán Mỹ-Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc tuyên bố sẽ tích cực vào vai 'người dẫn dắt' hỗ trợ nối lại đàm phán Mỹ-Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc sẽ tích cực hỗ trợ việc nối lại đàm phán Triều Tiên-Mỹ và tiếp tục theo đuổi việc khôi phục quan hệ liên Triều trong năm ...
'Chào năm mới 2026 – Bản giao hưởng Việt Nam': Bức tranh toàn diện về khát vọng sáng tạo, tự hào và vươn lên của người Việt

'Chào năm mới 2026 – Bản giao hưởng Việt Nam': Bức tranh toàn diện về khát vọng sáng tạo, tự hào và vươn lên của người Việt

'Chào năm mới 2026 – Bản giao hưởng Việt Nam' sẽ phát sóng vào lúc 20h10 ngày 1/1/2026 trên kênh VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam.
TP.HCM chào đón đoàn khách quốc tế 'xông đất' đầu năm 2026

TP.HCM chào đón đoàn khách quốc tế 'xông đất' đầu năm 2026

Sáng 1/1, tại ga đến quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất, TP.HCM tổ chức lễ đón đoàn khách quốc tế đầu tiên của năm mới, mở màn cho một ...
Nhận định, dự đoán tỷ số Crystal Palace vs Fulham, 00h30 ngày 2/1 – Vòng 19 Ngoại hạng Anh

Nhận định, dự đoán tỷ số Crystal Palace vs Fulham, 00h30 ngày 2/1 – Vòng 19 Ngoại hạng Anh

Nhận định trận đấu, dự đoán tỷ số Crystal Palace vs Fulham tại vòng 19 giải Ngoại hạng Anh, được diễn ra vào lúc 00h30 ngày 2/1.
TP.HCM chào đón đoàn khách quốc tế 'xông đất' đầu năm 2026

TP.HCM chào đón đoàn khách quốc tế 'xông đất' đầu năm 2026

Sáng 1/1, tại ga đến quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất, TP.HCM tổ chức lễ đón đoàn khách quốc tế đầu tiên của năm mới, mở màn cho một năm 2026 được kỳ vọng ...
Trung Quốc đưa du khách 'du hành thời gian' về thời nhà Đường

Trung Quốc đưa du khách 'du hành thời gian' về thời nhà Đường

Những điểm tham quan trải nghiệm thời Đường tại Thiểm Tây (Trung Quốc) cho thấy nỗ lực mạnh mẽ trong việc bảo tồn và thổi bùng sức sống mới vào văn hóa cổ xưa.
Du lịch TP.HCM: Từ năm 2025 bứt phá đến mục tiêu tăng trưởng năm 2026

Du lịch TP.HCM: Từ năm 2025 bứt phá đến mục tiêu tăng trưởng năm 2026

Sau một năm đánh giá là “toàn thắng”, ngành Du lịch TP.HCM đặt ra những chỉ tiêu cao cho năm 2026, hướng đến tăng trưởng chất lượng, phát triển bền vững và vai trò trung ...
Du lịch Việt Nam: Khát vọng phát triển bền vững và nâng tầm giá trị điểm đến

Du lịch Việt Nam: Khát vọng phát triển bền vững và nâng tầm giá trị điểm đến

Bước sang năm 2026, chúng ta có cơ sở để đặt niềm tin vào một bức tranh du lịch Việt Nam phát triển cân bằng và chất lượng hơn.
'Hà Nội – Chạm miền ký ức': Hành trình du lịch mới thuộc dự án tuyến tàu điện số 6

'Hà Nội – Chạm miền ký ức': Hành trình du lịch mới thuộc dự án tuyến tàu điện số 6

“Hà Nội – Chạm miền ký ức” mang đến cho du khách hành trình trải nghiệm thông qua tuyến du lịch tuyến tàu điện số 6 tại khu vực Đảo Ngọc Trúc Bạch.
Đường sắt và hàng không tăng chuyến, bổ sung hàng chục ngàn chỗ phục vụ Tết Dương lịch 2026

Đường sắt và hàng không tăng chuyến, bổ sung hàng chục ngàn chỗ phục vụ Tết Dương lịch 2026

Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt triển khai chạy thêm nhiều chuyến tàu khách khu đoạn và nối thêm toa xe vào các đoàn tàu thường xuyên, với tổng số 20.000 chỗ.
Khám phá 'Kinh đô Thăng Long' bằng công nghệ trình diễn hiện đại

Khám phá 'Kinh đô Thăng Long' bằng công nghệ trình diễn hiện đại

Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội vừa ra mắt vở trình diễn “Kinh đô Thăng Long” ứng dụng công nghệ 3D mapping kết hợp Không gian trải nghiệm số.
Huế mở rộng đối tượng miễn, giảm phí tham quan di tích lịch sử văn hoá từ năm 2026

Huế mở rộng đối tượng miễn, giảm phí tham quan di tích lịch sử văn hoá từ năm 2026

TP. Huế vừa thông qua Nghị quyết quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí tham quan di tích lịch sử văn hóa thuộc Quần thể Di tích Cố ...
Đưa Không gian tranh Đông Hồ ra thế giới

Đưa Không gian tranh Đông Hồ ra thế giới

Tranh dân gian Đông Hồ bền bỉ như chính tinh thần của văn hóa làng Việt, nơi cái đẹp gắn với đạo lý, nghệ thuật gắn với đời sống.
Họa tiết 'truyền kỳ' của người H'Mông

Họa tiết 'truyền kỳ' của người H'Mông

Từ hoa văn trang phục đến họa tiết kiến trúc, người H’Mông đã hình thành một hệ ngôn ngữ tạo hình độc đáo, trong đó cái đẹp không chỉ để chiêm ngưỡng.
Nón làng Chuông: Dáng quê trong từng nếp lá

Nón làng Chuông: Dáng quê trong từng nếp lá

Ở làng Chuông (xã Thanh Oai, Thành phố Hà Nội) những vòng tre, tầng lá và mũi kim vẫn ngày ngày được nâng niu bởi những con người chọn 'ở lại' với nghề.
Di sản văn hóa Việt Nam: Dòng chảy bền bỉ từ truyền thống đến hiện đại

Di sản văn hóa Việt Nam: Dòng chảy bền bỉ từ truyền thống đến hiện đại

Trưng bày “Di sản văn hóa Việt Nam – Sức sống từ truyền thống đến hiện đại” được tổ chức tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội phục vụ công chúng.
Phiên bản di động