Góc nhìn sâu sắc của học giả Pháp về tín ngưỡng An Nam

Lê An
Không chỉ là một tác phẩm thuần chất nghiên cứu tôn giáo, 'Thù thuật và tín ngưỡng An Nam’ còn là một dẫn nhập về triết lý văn minh của người An Nam.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Nhà xuất bản Thế giới cùng Công ty Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam vừa ra mắt cuốn sách Phù thuật và Tín ngưỡng An Nam của Tham biện Đông Dương Paul Giran (phụ trách công việc hành chính dân sự thuộc địa) đã viết từ năm 1912.

Cuốn sách gồm ba phần: Những khái niệm siêu hình đầu tiên của người An Nam và nguồn gốc của chúng; Pháp thuật và Tôn giáo.

Góc nhìn sâu sắc của học giả Pháp về tín ngưỡng An Nam
Bìa sách 'Thù thuật và tín ngưỡng An Nam’ vừa được phát hành. (Nguồn: Nhã Nam)

Theo người viết lời tựa cho cuốn sách - Gustave Le Bon, giữa vô vàn những chi tiết đa dạng về tín ngưỡng tâm linh, ta vẫn có thể nhận thấy mục đích chính yếu của tác giả là tìm hiểu về tâm hồn An Nam.

Đó là mối quan tâm đến những cảm nghĩ đặc thù góp phần định hình nên các thiết chế xã hội lâu đời và bền chặt ngay từ những đơn vị nhỏ như gia đình, dòng tộc, làng xã...

Và mối quan tâm đó, vốn là hợp lý đối với một quan chức trong chính quyền thuộc địa như Paul Giran, được cụ thể hóa qua một chủ đề quan trọng hàng đầu khi nghiên cứu một nền văn minh bản địa: tín ngưỡng tôn giáo.

Gustave Le Bon cũng viết: “Sau khi đọc xong và gấp sách lại, ta sẽ cảm thấy rõ hơn bao giờ hết tính kiêu căng hão huyền – thậm chí điên khùng – trong những lý thuyết đồng hóa của chúng ta, những lý thuyết muốn biến người bản xứ ở các xứ thuộc địa thành những người giống chúng ta.

Tôi mong - mà không dám hy vọng quá nhiều, do những thành kiến còn quá dai dẳng - rằng tác phẩm này của ngài Giran có thể đem đến những đánh giá công bằng hơn cho những ai ít nhiều tham dự hoặc quan tâm đến việc cai trị hoặc quản lý các cơ quan của chúng ta ở hải ngoại”.

Ngoài ra, viết lời giới thiệu cho cuốn sách dịch được phát hành tại Việt Nam, nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng cũng bình luận: "Paul Giran hầu như không lý giải tôn giáo Việt Nam trên cơ sở của Tam giáo (Nho, Lão, Phật) như các học giả thường làm, mà xuất phát từ chính đời sống tâm hồn và tín ngưỡng bản địa, cách thức tiệm cận dân tộc học này của Paul Giran chính xác hơn khi loại bỏ yếu tố ngoại nhập....

Sau khi tìm hiểu, phân tích, Paul Giran nhận ra rằng văn hóa tâm linh-tôn giáo Việt Nam dường như thấm nhuần sâu sắc nền văn minh của kẻ đô hộ song người Việt vẫn luôn say đắm nền độc lập của mình và qua vô số thăng trầm, vẫn thiết tha gìn giữ tính cách, phong tục và ngôn ngữ của riêng mình”.

Paul Giran sinh ngày 2/12/1875 ở Nîmes. Ông học Trường thuộc địa ở Pháp, rồi được bổ nhiệm làm việc cho Phủ Toàn quyền ở Đông Dương năm 1899. Đến năm 1901 ông giữ chức Tham biện, phụ trách công việc hành chính dân sự ở Phủ Toàn quyền.

Khoảng từ năm 1907, ông được bổ nhiệm làm Phó Công sứ một số nơi ở Bắc kỳ, trong đó có Kiến An. Tới năm 1913, ông được thăng chức Công sứ Phan Rang. Cuối cùng, ông được bổ nhiệm làm Ủy viên chính phủ ở Vientiane (Lào) và giữ chức này tới năm 1921.

Ông đã xuất bản các tác phẩm Psychologie du peuple annamite (Tâm lý dân tộc An Nam, 1904); Magie & religion annamites (Phù thuật và tín ngưỡng của người An Nam, 1912).

Một nửa sự thật về cuốn sách từng gây sốt ‘Nhân tố Enzyme’

Một nửa sự thật về cuốn sách từng gây sốt ‘Nhân tố Enzyme’

Cuốn sách vừa phát hành của chuyên gia Việt Nam sẽ giải đáp cho độc giả nhiều thắc mắc về ‘Nhân tố Enzyme’ của BS ...

Ba cuốn sách đặc biệt của Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2021

Ba cuốn sách đặc biệt của Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2021

Cuốn hút độc giả ngay từ tiêu đề, ba cuốn sách vừa đoạt giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2021 đều là những tác ...

Đọc thêm

Hà Nội bắn pháo hoa tại 3 điểm mừng 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô

Hà Nội bắn pháo hoa tại 3 điểm mừng 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô

Bên cạnh hai trận địa quy mô lớn tại Hồ Hoàn Kiếm và Hồ Tây, người dân Thủ đô còn được thưởng thức màn pháo hoa nghệ thuật tại Hồ ...
Chắp cánh những thước phim từ giảng đường

Chắp cánh những thước phim từ giảng đường

Từ giảng đường đến màn ảnh rộng, những thước phim sinh viên cần được chắp cánh bằng môi trường sáng tạo, sự đồng hành của người làm nghề.
An ninh phi truyền thống ở Đông Nam Á: Các cách tiếp cận mới về chính sách và quản trị

An ninh phi truyền thống ở Đông Nam Á: Các cách tiếp cận mới về chính sách và quản trị

Đông Nam Á đang phải đối mặt với nhiều thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng phức tạp, có tính chất xuyên quốc gia...
Du học sinh có thể phải tốn tới 70.000 USD nếu muốn làm việc tại Mỹ

Du học sinh có thể phải tốn tới 70.000 USD nếu muốn làm việc tại Mỹ

Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã đề xuất kế hoạch về việc du học sinh phải trả ít nhất 70.000 USD phí đào tạo nếu muốn làm việc tại ...
Kinh tế Việt Nam: Tăng tốc hướng tới tăng trưởng hai con số

Kinh tế Việt Nam: Tăng tốc hướng tới tăng trưởng hai con số

Kinh tế Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả năm 2026...
Bán đảo Triều Tiên: Gỡ nút thắt, tìm lối ra

Bán đảo Triều Tiên: Gỡ nút thắt, tìm lối ra

Vụ phóng tên lửa mới nhất của Triều Tiên cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa những diễn biến quân sự và các động thái ngoại giao trên Bán ...
Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trở thành khu du lịch cấp thành phố

Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trở thành khu du lịch cấp thành phố

UBND thành phố Hà Nội vừa công nhận Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam là khu du lịch cấp thành phố, ghi nhận những giá trị nổi bật.
Tăng sức cạnh tranh, nâng chất lượng du lịch Việt

Tăng sức cạnh tranh, nâng chất lượng du lịch Việt

Hiệp hội Du lịch Việt Nam xây dựng Chương trình hành động giai đoạn 2026–2030 nhằm triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị.
Bí kíp để du lịch Việt Nam 'níu chân khách': Tiếp cận đồng bộ, phối hợp chặt chẽ

Bí kíp để du lịch Việt Nam 'níu chân khách': Tiếp cận đồng bộ, phối hợp chặt chẽ

Ngành du lịch Việt Nam vẫn cần duy trì cách tiếp cận đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra.
Thành cổ Acre ở Israel trở thành không gian của nghệ thuật đương đại

Thành cổ Acre ở Israel trở thành không gian của nghệ thuật đương đại

Thành cổ Acre những ngày qua trở nên sôi động khi hàng trăm nghệ sĩ quốc tế và Israel mang đến các loại hình nghệ thuật trình diễn.
Kinh tế Morocco: Doanh thu du lịch đạt hơn 8,8 tỷ Euro, xuất khẩu nông sản sang EU đạt 2,66 tỷ Euro

Kinh tế Morocco: Doanh thu du lịch đạt hơn 8,8 tỷ Euro, xuất khẩu nông sản sang EU đạt 2,66 tỷ Euro

Dưới đây là một số nét nổi bật của nền kinh tế Morocco trong các lĩnh vực du lịch và xuất khẩu.
Hà Nội nối dài chuỗi vinh danh tại Giải thưởng Du lịch thế giới 2026

Hà Nội nối dài chuỗi vinh danh tại Giải thưởng Du lịch thế giới 2026

Hà Nội giành hai giải thưởng tại World Travel Awards 2026, trong đó có lần thứ năm liên tiếp được vinh danh là điểm đến nghỉ ngắn ngày hàng đầu châu Á.
Đánh thức những dấu tích lịch sử về hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng

Đánh thức những dấu tích lịch sử về hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng

Phát hiện mới về khảo cổ đang mở thêm những lớp tư liệu về một không gian lịch sử nằm dưới chân Hải Vân, trong hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng.
Xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 700 năm ngày sinh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh

Xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 700 năm ngày sinh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh

TP. Hải Phòng đang triển khai xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 700 năm ngày sinh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh (1330-2030).
Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Di sản văn hóa có thể biến mất bất cứ lúc nào và công nghệ số đang dần trở thành một lớp bảo vệ mới cho những lớp ký ức ấy.
Hà Nội phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hà Nội phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

UBND TP. Hà Nội tổ chức Lễ phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.
Để ngoại giao di sản đánh thức nguồn lực văn hóa phát triển

Để ngoại giao di sản đánh thức nguồn lực văn hóa phát triển

Để ngoại giao di sản tạo ra hợp tác thực chất, Việt Nam cần chuyển từ tư duy tổ chức hoạt động quảng bá đơn lẻ sang xây dựng cơ chế hợp tác dài hạn.
Sân khấu Việt Nam đến Paris bằng những cuộc gặp gỡ văn hóa

Sân khấu Việt Nam đến Paris bằng những cuộc gặp gỡ văn hóa

Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp giới thiệu tới công chúng Pháp và bạn bè quốc tế nhiều loại hình nghệ thuật biểu diễn của Việt Nam.
Phiên bản di động