Hà Nội chính thức cho phép thử nghiệm giao thông tự vận hành thông minh

Thử nghiệm có kiểm soát xe buýt mini của Công ty Cổ phần Phenikaa-X trong khu vực riêng. (Nguồn: Phenikaa-X)

Đưa công nghệ mới ra khỏi phòng nghiên cứu

UBND TP. Hà Nội đã ban hành Quyết định cho phép Công ty cổ phần Phenikaa-X thực hiện thử nghiệm có kiểm soát dự án “Thử nghiệm hệ thống giao thông tự hành thông minh bao gồm xe buýt, robotaxi, robot dọn vệ sinh tự động, robot giao hàng”.

Đây là một trong những bước đi đáng chú ý của Hà Nội trong việc đưa những công nghệ mới ra khỏi phòng nghiên cứu, kiểm chứng trực tiếp trong môi trường thực tế nhưng dưới cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Hệ thống thử nghiệm gồm 4 nhóm phương tiện: Xe buýt tự hành, robotaxi, robot dọn vệ sinh tự động và robot giao hàng. Các phương tiện tích hợp nhiều công nghệ như LiDAR, camera, bản đồ số độ chính xác cao 2D/3D, GPS độ chính xác cao cùng các thuật toán trí tuệ nhân tạo, học máy và học sâu.

Mục tiêu của Hà Nội không đơn thuần là thử xem một chiếc xe có thể tự vận hành đến đâu. Quan trọng hơn, quá trình này nhằm kiểm chứng độ an toàn, độ tin cậy và khả năng sẵn sàng của phương tiện tự hành trong điều kiện thực tế; đánh giá trải nghiệm người dùng, khả năng kết nối với hệ thống giao thông hiện có; đồng thời hình thành dữ liệu thực tiễn phục vụ xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn cho xe tự hành tại Việt Nam.

Theo Quyết định, thời gian thử nghiệm là 24 tháng, trên các tuyến đường cố định có thiết lập bản đồ HD và hệ thống giám sát tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội cơ sở Hòa Lạc.

Tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, robotaxi và robot giao hàng sẽ được thử nghiệm trên mạng lưới đường dài khoảng 11,5km. Robotaxi thực hiện thử nghiệm vận chuyển người theo hình thức gọi xe; robot giao hàng thử nghiệm đưa đồ ăn từ các nhà hàng, quán cà phê tới các tòa nhà, trụ sở trong khu vực.

Tại Đại học Quốc gia Hà Nội ở Hòa Lạc, cung đường thử nghiệm dài khoảng 2,8km. Xe buýt tự hành sẽ thử nghiệm hỗ trợ sinh viên di chuyển giữa khu ký túc xá, các giảng đường, khu học quân sự và khu vực bến xe buýt. Robot dọn vệ sinh đường và robot giao hàng tự hành cũng được đưa vào các kịch bản thử nghiệm.

Như vậy, ngay tại Hòa Lạc, những hình ảnh tưởng như chỉ xuất hiện trong các đô thị công nghệ trên thế giới sẽ từng bước được kiểm chứng trong thực tế: xe buýt tự hành đưa sinh viên tới giảng đường, robotaxi đón khách, robot giao hàng và robot tự động làm sạch đường phố.

Phenikaa vừa được thành phố Hà Nội cho phép thử nghiệm xe buýt tự hành, robotaxi. (Nguồn: Phenikaa-X)

Hà Nội tạo không gian để công nghệ mới được kiểm chứng bằng thực tế

Cho phép thử nghiệm không đồng nghĩa với nới lỏng các yêu cầu an toàn. Quyết định thiết lập cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Xe buýt và robotaxi phải có người giám sát an toàn tại vị trí lái, có giấy phép lái xe phù hợp, được đào tạo và luôn sẵn sàng tiếp quản điều khiển khi xảy ra tình huống khẩn cấp.

Từng phương tiện chỉ được vận hành thực địa sau khi cơ quan được giao giám sát xác nhận các điều kiện liên quan đến cấu hình kỹ thuật, phần mềm, kết quả kiểm tra và đánh giá an toàn, tuyến hoạt động, tốc độ, thời tiết, người giám sát, phương án dừng khẩn cấp, cứu hộ, phòng cháy chữa cháy, bảo hiểm và kết nối dữ liệu giám sát.

Khi phương tiện vượt giới hạn vận hành hoặc ngưỡng an toàn, hệ thống phải tự động dừng hoặc đưa phương tiện về trạng thái rủi ro tối thiểu.

Thời gian hoạt động được giới hạn; tốc độ tối đa dự kiến không quá 40km/h. Xe buýt tự hành được chở tối đa 8 hành khách mỗi lượt, robotaxi tối đa 4 hành khách, không tính lực lượng giám sát.

Đáng chú ý, trong 24 tháng thử nghiệm, không tổ chức kinh doanh vận tải thương mại và không thu phí vận tải thương mại.

Điểm đáng chú ý của Quyết định không chỉ nằm ở những chiếc xe tự hành. Thông qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, Hà Nội tạo một không gian để công nghệ mới được kiểm chứng bằng dữ liệu thực tế, trong khi các rủi ro về giao thông, kỹ thuật, dữ liệu và an toàn vẫn nằm trong khuôn khổ giám sát.

Quá trình vận hành sẽ tạo ra một khối lượng dữ liệu thực tế về hành trình, cảm biến, camera, LiDAR, radar, bản đồ số độ phân giải cao, những lần hệ thống phải can thiệp, dừng khẩn cấp và các tình huống phát sinh. Đây sẽ là cơ sở để đánh giá độ an toàn, độ tin cậy của công nghệ và nghiên cứu hoàn thiện cơ chế quản lý.

Kết quả thử nghiệm còn phục vụ nghiên cứu các mô hình xe buýt tự hành, robotaxi, logistics tự động, góp phần xây dựng giao thông xanh, giao thông kết nối, đô thị thông minh và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng - TOD.

Từ Hòa Lạc, Hà Nội đang mở một “đường thử” không chỉ cho những phương tiện tự hành, mà cho cả cách quản lý những công nghệ mới chưa từng có tiền lệ trong đời sống đô thị.

Nếu những thử nghiệm này chứng minh được tính an toàn, hiệu quả, dữ liệu thu được hôm nay có thể trở thành một trong những nền móng cho hệ sinh thái giao thông thông minh của Hà Nội trong tương lai.