Hậu Covid-19: Lật lại lịch sử để biết sau đại dịch, điều gì sẽ xảy ra?

Khánh Linh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở thời điểm hiện tại đều không như bình thường, thậm chí có những tình huống chưa từng xảy ra trước đây, khiến các nhà kinh tế phải bối rối, lật tìm lại lịch sử để hiểu những gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Hậu Covid-19: Lật lại lịch sử để biết sau đại dịch, điều gì sẽ xảy ra?
Hậu Covid-19: Lật lại lịch sử để biết sau đại dịch, điều gì sẽ xảy ra?. (Nguồn: Njbmagazine)

Ngày hôm nay, trong khi Covid-19 vẫn hoành hành ở những nước nghèo thì các quốc gia giàu có lại đang đứng trước ngưỡng của một đợt bùng nổ kinh tế hậu đại dịch.

Khi việc tiêm chủng đã phát huy tác dụng, số ca nhập viện và tử vong do Covid-19 đều giảm, chính phủ các nước đang dần dỡ bỏ lệnh cách ly tại nhà và nới lỏng những quy định về tiếp xúc nơi công cộng. Nhiều chuyên gia dự báo, nền kinh tế Mỹ sẽ tăng trưởng khoảng 7% trong năm nay, nhanh hơn khoảng 5 điểm phần trăm so với xu hướng trước đại dịch chỉ hơn 2%. Các quốc gia khác cũng có tốc độ tăng trưởng nhanh đáng kinh ngạc.

Những gì sẽ xảy ra tiếp theo? Các ghi chép cho thấy rằng, sau những thời kỳ gián đoạn phi tài chính lớn như chiến tranh hay đại dịch, GDP có xu hướng phục hồi trở lại.

Bên cạnh đó, còn ba thay đổi về cơ bản nữa sẽ tác động tới thế giới. Thứ nhất, khi mọi người muốn ra ngoài và chi tiêu thì sự không chắc chắn hay bấp bênh vẫn sẽ tồn tại trong một thời gian dài. Thứ hai, đại dịch sẽ thúc đẩy người dân và doanh nghiệp thử nghiệm những phương thức sản xuất mới, có thể làm thay đổi, thậm chí đảo lộn cấu trúc của nền kinh tế. Thứ ba, những biến động chính trị thường xảy ra sau đó với hậu quả kinh tế khó lường.

Đầu tư rủi ro, người tiêu dùng tích tiền

Dữ liệu từ những đại dịch đã xuất hiện trong lịch sử cho thấy, trong giai đoạn nguy cấp, phản ứng của mọi người giống như những gì đã diễn ra trong năm vừa qua khi Covid-19 hoành hành, đó là tích lũy tiền khi các cơ hội chi tiêu biến mất và việc đầu tư gặp nhiều rủi ro.

Trong nửa đầu những năm 1870, khi dịch bệnh đậu mùa bùng phát, tỷ lệ tiết kiệm của các hộ gia đình ở Anh đã tăng gấp đôi.

Vào thời điểm diễn ra Thế chiến I, tỷ lệ tiết kiệm ở Nhật Bản cũng tăng hơn hai lần.

Giai đoạn 1919-1920, đợt bùng phát của dịch cúm Tây Ban Nha, người Mỹ đã tích trữ nhiều tiền mặt hơn bất kỳ giai đoạn nào sau đó cho đến tận Thế chiến II.

Khi chiến tranh nổ ra, một lần nữa tiết kiệm lại tăng lên, các hộ gia đình tích lũy thêm số tiền trong giai đoạn 1941-1945 trị giá khoảng 40% GDP.

Lịch sử cũng cho chúng ta thấy những gì mọi người sẽ làm khi cuộc sống trở lại cuộc sống bình thường. Chi tiêu tăng lên khiến cho thị trường lao động phục hồi, nhưng không có nhiều bằng chứng về việc chi tiêu quá mức.

Theo một ước tính của ngân hàng Goldman Sachs, trong giai đoạn 1946-1949, người tiêu dùng Mỹ chỉ chi khoảng 20% số tiền tiết kiệm dư thừa của mình. Khoản chi tiêu tăng thêm đó chắc chắn đã thúc đẩy sự bùng nổ kinh tế sau chiến tranh, dù vậy các báo cáo “tình hình kinh doanh” hàng tháng của chính phủ vào cuối những năm 1940 vẫn chứa đầy nỗi lo về sự suy giảm sắp xảy đến. Và thực tế là nền kinh tế đã đi vào suy thoái trong giai đoạn 1948-49.

Nguồn cung bùng nổ

Sự bùng nổ kinh tế sau đại dịch liên quan đến “phía cung” của nền kinh tế, liên quan đến câu hỏi, hàng hóa và dịch vụ sẽ được sản xuất như thế nào và ở đâu?

Với những thay đổi về kinh tế - xã hội sau đại dịch và những yêu cầu của một trạng thái bình thường mới, một số người sớm thích ứng, sẵn sàng thử những cách kiếm tiền mới. Thậm chí, các nhà sử học tin rằng, “Cái chết đen - nỗi ám ảnh bệnh dịch hạch xảy ra ở châu Âu và châu Á, mà đỉnh điểm là giai đoạn 1346-1351” đã khiến người châu Âu ưa thích phiêu lưu mạo hiểm hơn.

Một nghiên cứu của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER) công bố vào năm 1948 cho thấy, số lượng các công ty khởi nghiệp đã bùng nổ kể từ năm 1919, sau dịch cúm Tây Ban Nha.

Hiện nay, tại những quốc gia giàu có, số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới một lần nữa lại bùng lên, khi các doanh nhân và nhà đầu tư đang tìm cách lấp đầy khoảng trống trên thị trường.

Một số nhà kinh tế đã rút ra được mối liên hệ giữa đại dịch và một số thay đổi khác ở phía cung của nền kinh tế. Chẳng hạn, khi chủ doanh nghiệp buộc phải tìm cách tốt nhất để vừa sản xuất, kinh doanh mà vẫn đảm bảo hạn chế sự lây lan của dịch bệnh. Khi bài toán ứng dụng công nghệ để giảm thiểu số lao động được đặt ra, các robot trở thành lựa chọn tối ưu, vì chúng không bao giờ nhiễm bệnh.

Các chuyên gia IMF đã tiến hành nghiên cứu về một số đợt bùng phát dịch bệnh gần đây, bao gồm cả Ebola và SARS, họ phát hiện ra rằng, “các trận đại dịch đã thúc đẩy việc ứng dụng robot, đặc biệt là khi dịch bệnh tác động nghiêm trọng đến sức khỏe con người và có khả năng gây ra suy thoái kinh tế”.

Những năm 1920 cũng là thời kỳ tự động hóa phát triển mạnh ở Mỹ, đặc biệt công việc điều hành điện thoại – đã trở thành một trong những công việc phổ biến nhất của các phụ nữ trẻ Mỹ vào đầu những năm 1900.

Tuy nhiên, tự động hóa có lấy đi việc làm của con người hay không lại là một vấn đề khác. Và một số nghiên cứu cho thấy rằng, trên thực tế công nhân đã làm việc tốt hơn sau đại dịch.

Một nghiên cứu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chi nhánh San Francisco (FRB SF) công bố hồi năm ngoái cho thấy, mức lương thực tế có xu hướng tăng lên.

Trong một số trường hợp, hiện tượng này xảy ra thông qua cơ chế: bệnh dịch làm nhiều người lao động thiệt mạng khiến những may mắn người sống sót có vị thế tốt hơn khi tiến hành thương lượng tiền lương.

Trang mới cho sự bình đẳng

Tuy nhiên, trong những trường hợp khác, lương tăng là hệ quả của những thay đổi chính trị – bài học lớn thứ ba từ sau các thời kỳ bùng nổ kinh tế trong lịch sử. Khi mà tất cả mọi người phải gánh chịu một tai họa nào đó, thì những người thuộc tầng lớp lao động dường như trở nên nhạy cảm hơn.

Điều này có vẻ cũng đang xảy ra trong đại dịch Covid-19 hiện nay, khi các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới dường như ít quan tâm đến việc giảm nợ công hoặc ngăn chặn lạm phát, hơn là những nỗ lực nhằm giảm tỷ lệ thất nghiệp.

Một nghiên cứu mới của Trường Kinh tế London (LSE) cũng phát hiện ra rằng, Covid-19 đã khiến mọi người trên khắp châu Âu trở nên ác cảm hơn với sự bất bình đẳng.

Những áp lực kiểu như vậy trong một số trường hợp trong quá khứ đã bùng nổ thành biến động chính trị. Các đại dịch trở thành chất xúc tác giúp phơi bày và làm nổi bật tình trạng bất bình đẳng vốn đã bị dồn nén từ lâu trong xã hội, khiến những người ở bên phía thất thế trong cuộc mặc cả phải tìm cách lập lại thế cân bằng.

Theo một nghiên cứu, thực tế dịch Ebola, trong giai đoạn 2013-2016, đã làm tăng 40% bạo lực dân sự ở Tây Phi. Nghiên cứu gần đây của IMF xem xét ảnh hưởng của 5 đại dịch, trong đó có Ebola, SARS và Zika ở 133 quốc gia kể từ năm 2001, đã phát hiện ra rằng, dịch bệnh đã dẫn đến sự gia tăng đáng kể tình trạng bất ổn xã hội.

Các nhà nghiên cứu IMF còn cho biết: “Có lý do để tin rằng, khi đại dịch qua đi, tình trạng bất ổn lại có thể tái xuất hiện ở những địa điểm mà nó từng tồn tại trước kia. Bất ổn xã hội dường như sẽ lên đến đỉnh điểm hai năm sau khi đại dịch kết thúc. Nên hãy tận hưởng sự bùng nổ kinh tế sắp tới trong thời gian nhiều nhất có thể. Bởi có thể không lâu sau đó, tình hình mới lại sẽ có những bất ổn mới.

TIN LIÊN QUAN
Covid-19 tại Việt Nam chiều 5/5: Thêm 18 ca lây nhiễm trong nước, diễn biến nhanh và bất ngờ tại BV Bệnh Nhiệt đới TW
Giá vàng hôm nay 5/5: Vàng rơi từ đỉnh, 'tính khí' thất thường, giới đầu tư tìm kênh kiếm lời dễ hơn
Vật lộn với Covid-19, kinh tế châu Âu chính thức bước vào suy thoái kép
Báo Đức: Nổi lên mạnh mẽ từ đại dịch Covid-19, nguyên nhân Việt Nam ngày càng hấp dẫn các nhà đầu tư?
Triển vọng thế giới hậu Covid-19: Rối loạn và bất ổn sẽ gia tăng?
(theo The Economist)

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Giá tiêu hôm nay 20/8, tiêu Việt xuất khẩu liên tiếp nhận tin tiêu cực, thị trường ảm đạm

Giá tiêu hôm nay 20/8, tiêu Việt xuất khẩu liên tiếp nhận tin tiêu cực, thị trường ảm đạm

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước giảm ở một số địa phương, giao dịch từ 68.500 - 71.000 đ/kg.
Serbia: Lộ nhiều xác tàu chiến do nước sông xuống thấp

Serbia: Lộ nhiều xác tàu chiến do nước sông xuống thấp

Baoquocte.vn. Hạn hán làm lộ ra nhiều xác tàu chiến chất đầy chất nổ của Đức bị chìm trong Thế chiến II gần thành phố cảng Prahovo của Serbia.
Giá vàng hôm nay 20/8: Giá vàng liên tiếp trượt dốc, nguyên nhân vì đâu? Chuyên gia tiết lộ cách 'chơi' vàng

Giá vàng hôm nay 20/8: Giá vàng liên tiếp trượt dốc, nguyên nhân vì đâu? Chuyên gia tiết lộ cách 'chơi' vàng

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 20/8 tiếp tục kéo dài đà giảm khi đồng USD mạnh lên và triển vọng Mỹ sẽ tiếp tục tăng mạnh lãi suất.
Cà Mau tháo gỡ vướng mắc để thu hút đầu tư

Cà Mau tháo gỡ vướng mắc để thu hút đầu tư

Baoquocte.vn. Thời gian qua, Cà Mau chú trọng xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp đến đầu tư.
Sống xanh với Hanoi Melody Residences

Sống xanh với Hanoi Melody Residences

Baoquocte.vn. Nằm tại “tâm điểm xanh” với tổng diện tích cây xanh và mặt nước lớn nhất nhì Hà Nội cùng hệ tiện ích xanh nội khu phong phú, Hanoi Melody ...
Honda BR-V 2022 sắp được ra mắt tại Việt Nam, giá hơn 400 triệu đồng

Honda BR-V 2022 sắp được ra mắt tại Việt Nam, giá hơn 400 triệu đồng

Baoquocte.vn. Honda BR-V 2022 là mẫu xe MPV 7 chỗ cỡ nhỏ tiếp theo ra mắt thị trường Việt Nam nhằm cạnh tranh Mitsubishi Xpander, Toyota Veloz Cross.
Hoa hậu Hương Giang và bạn trai chính thức 'đường ai nấy đi'

Hoa hậu Hương Giang và bạn trai chính thức 'đường ai nấy đi'

Baoquocte.vn. Chiều nay (19/8), Hoa hậu Hương Giang chia sẻ dòng trạng thái thông báo chia tay bạn trai - doanh nhân Matt Liu sau 2 năm bên nhau.
Xét tuyển đại học 2022: Gần 600.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng

Xét tuyển đại học 2022: Gần 600.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng

Baoquocte.vn. Theo thông tin từ Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT, tính đến 12h ngày 19/8, cả nước đã có gần 598.000 thí sinh nhập nguyện vọng xét tuyển đại ...
Nhận diện thách thức, sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Nhận diện thách thức, sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Baoquocte.vn. Chiều 19/8, tại Hà Nội, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đã có buổi làm việc với VCCI về tình hình doanh nghiệp.
Tin thế giới 19/8: Ukraine lo Nga làm điều này ở Zaporizhzhia, ứng viên Thủ tướng Anh muốn ‘cấm cửa’ ông Putin tại G20

Tin thế giới 19/8: Ukraine lo Nga làm điều này ở Zaporizhzhia, ứng viên Thủ tướng Anh muốn ‘cấm cửa’ ông Putin tại G20

Baoquocte.vn. Ukraine lo Nga cắt nguồn ở nhà máy Zaporizhzhia, Ngoại trưởng Anh muốn ‘cấm cửa’ lãnh đạo Nga tại G20…là tin thế giới nổi bật ngày 19/8.
Giá tiêu hôm nay 20/8, tiêu Việt xuất khẩu liên tiếp nhận tin tiêu cực, thị trường ảm đạm

Giá tiêu hôm nay 20/8, tiêu Việt xuất khẩu liên tiếp nhận tin tiêu cực, thị trường ảm đạm

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước giảm ở một số địa phương, giao dịch từ 68.500 - 71.000 đ/kg.
Cà Mau tháo gỡ vướng mắc để thu hút đầu tư

Cà Mau tháo gỡ vướng mắc để thu hút đầu tư

Baoquocte.vn. Thời gian qua, Cà Mau chú trọng xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp đến đầu tư.
Nhận diện thách thức, sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Nhận diện thách thức, sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Baoquocte.vn. Chiều 19/8, tại Hà Nội, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đã có buổi làm việc với VCCI về tình hình doanh nghiệp.
Việt Nam mua rau quả nhiều nhất từ thị trường Trung Quốc

Việt Nam mua rau quả nhiều nhất từ thị trường Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngày 18/8, trang mạng Tencent đưa tin, Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam.
Xuất khẩu ngày 15-19/8: Việt Nam xuất siêu hơn 58 tỷ USD sang Hoa Kỳ; tăng trưởng xuất khẩu nửa cuối năm thấp hơn kỳ vọng

Xuất khẩu ngày 15-19/8: Việt Nam xuất siêu hơn 58 tỷ USD sang Hoa Kỳ; tăng trưởng xuất khẩu nửa cuối năm thấp hơn kỳ vọng

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại những tin nổi bật về hoạt động xuất nhập khẩu trong bản tin xuất khẩu ngày 15-19/8.
Hưng Yên đề xuất phối hợp với Bộ Ngoại giao trong thu hút đầu tư công nghiệp hiện đại, công nghệ cao

Hưng Yên đề xuất phối hợp với Bộ Ngoại giao trong thu hút đầu tư công nghiệp hiện đại, công nghệ cao

Baoquocte.vn. Ngày 19/8, đoàn công tác của Bộ Ngoại giao do Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Tỉnh ủy và UBND tỉnh Hưng Yên.
Sống xanh với Hanoi Melody Residences

Sống xanh với Hanoi Melody Residences

Baoquocte.vn. Nằm tại “tâm điểm xanh” với tổng diện tích cây xanh và mặt nước lớn nhất nhì Hà Nội cùng hệ tiện ích xanh nội khu phong phú, Hanoi Melody Residences là đích đến của ...
Viettel tăng tốc phủ sóng di động toàn khu Merryland Quy Nhơn và bán đảo Hải Giang

Viettel tăng tốc phủ sóng di động toàn khu Merryland Quy Nhơn và bán đảo Hải Giang

Baoquocte.vn. Viettel đẩy mạnh phủ sóng mạng di động tại MerryLand Quy Nhơn, bán đảo Hải Giang đảm bảo kết nối thông suốt cho người dân, du khách, khách hàng.
Bất động sản mới nhất: Đất nền không còn được săn đón, điều kiện tách thửa ở Hà Nội, loạt dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn

Bất động sản mới nhất: Đất nền không còn được săn đón, điều kiện tách thửa ở Hà Nội, loạt dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn

Baoquocte.vn. Thị trường đất nền bớt nóng, đất tách thửa tại quận nội thành Hà Nội phải đủ 40m2... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Hà Nội ‘mất hút’ căn hộ giá rẻ, giá chung cư leo thang kỷ lục, thu hồi 240ha đất dự án sân golf tại Vân Đồn

Bất động sản mới nhất: Hà Nội ‘mất hút’ căn hộ giá rẻ, giá chung cư leo thang kỷ lục, thu hồi 240ha đất dự án sân golf tại Vân Đồn

Baoquocte.vn. Thị trường căn hộ cho thuê nhộn nhịp, giá chung cư ngày càng tăng, thu hồi 240ha đất dự án HDMon Vân Đồn… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Baoquocte.vn. Dự báo xu hướng giá nhà đất 6 tháng cuối năm, khan hiếm chung cư, Hà Nội cấm tách thửa liên quan Vành đai 4… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Baoquocte.vn. Nhiều người vẫn luôn ưu tiên căn hộ sơ cấp bởi đây là sản phẩm mới hoàn toàn, chưa bị khấu hao qua thời gian sử dụng và có giá thành hợp lý.
Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Baoquocte.vn. Sau gần 2 tháng ra mắt, gói giao dịch SME tích hợp trên ngân hàng số VCB DigiBiz được gần 28.400 doanh nghiệp tin dùng.
Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Baoquocte.vn. Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng.
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng tháng 8/2022 ghi nhận, tiền gửi ở những kỳ hạn dài từ 12-36 tháng, SCB là ngân hàng chiếm thứ hạng lãi suất cao nhất.
Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Baoquocte.vn. Theo nhóm nghiên cứu và quản lý danh mục đầu tư tại FSMOne.com, thị trường chứng khoán khu vực ASEAN sẽ tiếp tục có nhiều dấu hiệu lạc quan.
Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Baoquocte.vn. Bà Chavinda Hanratanakool, Giám đốc điều hành Công ty KTAM đã đưa ra khuyến nghị nên đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng VietinBank ở mức 0,25%, áp dụng cho gửi tiền trực tuyến và là mức cao nhất so với các ngân hàng.
Phiên bản di động