 |
| Biến thể Covid-19 mới là một nhánh phụ của biến thể Omicron, có tên gọi là BA.3.2, hay còn gọi là biến thể ve sầu (Cicada). (Nguồn: Getty Images) |
Thay vào đó, các chuyên gia cho rằng, việc virus này không còn là mối đe dọa chính đối với người lớn tuổi là một chi tiết đáng chú ý. Đây là điều cần nghiên cứu và tìm hiểu để các nhà khoa học có thể dự đoán tốt hơn hành vi của loại virus luôn tiến hóa này.
Mặc dù Covid-19 hiện đang lây lan ở mức rất thấp, nhưng Mỹ chỉ mới bắt đầu đối phó với biến thể ve sầu theo khả năng biến mất và tái xuất hiện sau nhiều năm dưới lòng đất của loài côn trùng này.
Biến thể này đã được phát hiện ở 23 quốc gia và trong nước thải của 25 tiểu bang của Mỹ, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC).
Các loại vaccine hiện tại vẫn được cho là có khả năng bảo vệ ở một mức độ nào đó, và các nhà khoa học cho rằng, biến thể mới này gây ra tác hại không đáng kể đến mức thậm chí chưa rõ liệu chúng ta có cần cập nhật các loại vaccine để bảo vệ tốt hơn chống lại biến thể này hay không.
Tiến sĩ Alex Greninger, trưởng bộ phận Chẩn đoán Bệnh truyền nhiễm tại Khoa Y học Xét nghiệm của Đại học Washington, cho biết: “Biến thể này xuất hiện lần đầu vào tháng 11/2024 nhưng gây ra rất ít tác động thực tế. Nó không phải là vô hại, nhưng giống như thêm hành tây nướng vào bánh mì kẹp thịt của bạn vậy.”
Đồng tình với quan điểm này, Tiến sĩ Tulio de Oliveira, giám đốc Trung tâm Ứng phó và Đổi mới Dịch bệnh, trực thuộc Đại học Stellenbosch ở Nam Phi, cho biết: “Hiện tại, với khả năng miễn dịch và tiêm chủng trước đó, chúng ta không thấy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy sự gia tăng số ca nhập viện và tử vong”.
Ông cho rằng, điều quan trọng hơn là phải theo dõi sát sao biến thể này.
| Vì sao việc Mỹ 'buông' eo biển Hormuz sẽ không làm cho giá xăng dầu hạ nhiệt? Nền kinh tế thế giới đang bị bắt làm con tin bởi việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, theo nhận định của ... |
Chu kỳ biến mất của ve sầu
Các nhà khoa học săn tìm các biến thể Covid-19 bất thường đã chờ đợi để đặt cho biến thể này một cái tên thông dụng.
Tiến sĩ T. Ryan Gregory, một nhà sinh vật học tiến hóa tại Đại học Guelph ở Canada, cho biết ông và một nhóm các nhà nghiên cứu biến thể khác bắt đầu thảo luận về tên gọi cho BA.3.2 vào khoảng thời gian Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ định đây là “biến thể đang được theo dõi” vào tháng 12.
Nhóm này cũng đã đặt tên cho các biến thể đáng chú ý trước đó bằng tên của các sinh vật thần thoại (Cerberus, Kraken), các chòm sao (Eris) và thậm chí cả các loại mây (Stratus, Nimbus).
| More from WVR |
 East Asia Forum: Giáo dục là lợi thế chiến lược của Australia |
“Ve sầu” dường như là cái tên phù hợp cho biến thể này vì nó cũng có kiểu biến mất bí ẩn tương tự.
Khi Omicron lan rộng toàn cầu vào cuối năm 2021, xét nghiệm di truyền đã phát hiện ra năm nhánh chính trong cây phả hệ của biến thể này.
Bốn trong số các nhánh đó kể từ đó đã gây ra các đợt lây nhiễm trên toàn thế giới. Nhưng một nhánh, được đặt tên là BA.3, lại là ngoại lệ. Nó được phát hiện lần đầu tiên vào năm 2022 nhưng sau đó biến mất một cách bí ẩn.
Vào tháng 11/2024, chủng BA.3.2 xuất hiện trong mẫu dịch mũi của một bé trai 5 tuổi ở Nam Phi, và trông rất khác so với virus mẹ.
Thông thường, các biến thể mới có thể chỉ có một vài thay đổi về gen so với virus mà chúng tiến hóa từ đó. BA.3.2 có 53 thay đổi ở gai protein – phần gắn vào tế bào – so với BA.3 và khoảng 70 đột biến so với virus corona ban đầu xuất hiện vào năm 2019.
 |
| Phân tích dữ liệu từ thành phố New York cho thấy trẻ em có nguy cơ nhiễm BA.3.2 cao gấp khoảng năm lần so với các biến thể khác. (Nguồn: Getty Images) |
Những thay đổi đa dạng của biến thể ve sầu có thể giúp nó vượt qua hệ miễn dịch được tạo ra bởi các lần nhiễm bệnh trước đó và tiêm chủng, nhưng không giống như các biến thể đột biến cao khác của SARS-CoV-2.
Trong quá trình phát triển, BA.3.2 đã mất khả năng liên kết chặt chẽ với các thụ thể ACE-2 trên tế bào, những cánh cửa mà virus cần đi qua để gây nhiễm trùng. Điều đó có nghĩa là nó chỉ là một đối thủ tầm trung trên phạm vi toàn cầu và chưa gây ra các đợt dịch bệnh mới.
Theo Tiến sĩ Marc Johnson, giáo sư vi sinh vật học phân tử và miễn dịch học tại Trường Y Đại học Missouri nhận định: “Khả năng rất cao BA.3.2 sẽ trở thành biến thể chiếm ưu thế, nhưng chắc chắn nó không phải là một biến thể lan rộng như trước đây".
Tiến sĩ Florian Krammer, một nhà virus học và giáo sư về vaccine tại Trường Y Icahn thuộc Đại học Mount Sinai ở New York cho biết, nhóm của ông đã công bố nghiên cứu xem xét hiệu quả của các loại vaccine Covid-19 được cập nhật cho mùa Đông năm 2024-2025 để nhắm mục tiêu cụ thể vào chủng KP.2, một hậu duệ khác của Omicron, chống lại một số biến thể mới nổi, bao gồm cả BA.3.2. Mặc dù kháng thể do vaccine tạo ra không tiêu diệt được một số biến thể, nhưng chúng dường như đã loại bỏ BA.3.2 khá nhanh chóng.
“Kết quả nghiên cứu của chúng tôi có thể giải thích tại sao biến thể này chưa đạt được tỷ lệ lây nhiễm cao trên toàn cầu,” các tác giả nghiên cứu viết.
| Nhìn lại một năm thuế quan của Tổng thống Trump: Ai được, ai mất nhiều nhất? Ngày 27/3, Euro News dẫn báo cáo có tiêu đề 'Địa chính trị và hình dạng của thương mại toàn cầu' của Viện McKinsey với ... |
Trẻ em rất dễ bị lây nhiễm
Việc thiếu dữ liệu giải trình tự gen của virus Covid-19 khiến việc giải thích các mô hình lây lan trở nên khó khăn. Nhưng một điều thú vị đã nổi bật từ dữ liệu: Biến thể này dường như lây nhiễm cho trẻ em dễ dàng hơn người lớn, đặc biệt là trẻ em từ 3 đến 15 tuổi.
Một phân tích dữ liệu từ Thành phố New York, do nhà nghiên cứu biến thể Ryan Hisner thực hiện, cho thấy trẻ em có nguy cơ nhiễm BA.3.2 cao gấp năm lần so với các biến thể khác, mặc dù BA.3.2 vẫn chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số các biến thể ở đó.
Có một số giả thuyết về lý do tại sao, bao gồm BA.3.2 dễ lây nhiễm cho trẻ em hơn vì khả năng miễn dịch của trẻ từ vaccine và các lần nhiễm bệnh trước đó suy giảm nhanh hơn so với người lớn.
Ngoài ra, điều này có thể liên quan đến việc thiếu các phần trong bộ gen của virus. Virus BA.3.2 thiếu các phần của các gen cụ thể đóng vai trò kích hoạt hệ thống miễn dịch, hoặc cũng có thể liên quan đến số lần tiếp xúc với Covid-19 mà trẻ em đã trải qua.
Mỗi loại vaccine và mỗi lần nhiễm bệnh đều giúp đa dạng hóa phản ứng miễn dịch của con người, giúp họ chống chọi tốt hơn với biến thể tiếp theo của cùng một loại virus – bất kể nó trông khác biệt như thế nào.
Theo các chuyên gia, lịch sử miễn dịch phần nào giúp chống lại sự tiến hóa của virus. Trẻ em không có nhiều lịch sử miễn dịch như người lớn, vì vậy khả năng chống chọi của chúng sẽ hạn chế hơn khi phải đối mặt với virus lần sau.
Ngoài ra, trẻ em còn gặp bất lợi khác khi đi học hoặc đến nhà trẻ, vì chúng luôn bị bao quanh bởi vi trùng, vì vậy dễ bị nhiễm bệnh.
| Những điều cần biết về các chủng virus đột biến của Covid-19 Có rất nhiều chủng virus đột biến gây bệnh Covid-19, nhưng chỉ có một chủng hiện đang khiến các bác sĩ quan tâm. Các nhà ... |
| Virus Covid-19 có thể ảnh hưởng tới các thế hệ sau Các nghiên cứu gần đây cho thấy virus SARS-CoV-2 có thể tác động lên tinh trùng của chuột đực, gây biến đổi sinh học dẫn ... |
| Nhật Bản hướng tới tầm nhìn mới về an ninh năng lượng giữa bối cảnh đứt gãy nguồn cung Xung đột ở Trung Đông tác động sâu rộng tới nền kinh tế thế giới, đặc biệt tới các quốc gia phụ thuộc lớn vào ... |
| Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế Văn hóa lao động, một yếu tố khó đo lường nhưng quan trọng, đóng vai trò then chốt trong hiệu quả vận hành kinh tế. |
| Việt Nam trong dòng chảy số hóa và xanh hóa “Chuyển đổi kép” số hóa và xanh hóa đang trở thành trọng tâm phát triển của ASEAN. Với Việt Nam, lồng ghép chiến lược quốc ... |
