Hồi giáo ở Nepal: Bước ra khỏi bóng tối

Sau nhiều thế kỷ dường như bị lãng quên, những người Hồi giáo ở Nepal đang hy vọng một tương lai tươi sáng hơn.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Nằm ở góc nhà thờ Hồi giáo Jame Masjid ở Thủ đô Kathmandu là ngôi mộ của Begum Hazrat Mahal. Sự lẻ loi của ngôi mộ trái ngược hẳn với quá khứ huy hoàng cách đây gần hai thế kỷ.

Mahal (1820-1879), Nữ hoàng của Awadh - một bang tráng lệ ở vùng biên giới Ấn Độ (nay là một phần của bang Uttar Pradesh), là gương mặt nổi bật trong phong trào nổi dậy chống thực dân Anh năm 1857. Cuộc khởi nghĩa bị đàn áp, bà rời khỏi thành phố Lucknow và được nhà lãnh đạo sau này của Nepal Jung Bahadur Rana trao quy chế tị nạn.

hoi giao o nepal buoc ra khoi bong toi
Nhà thờ Hồi giáo ở Jame Masjid ở Thủ đô Kathmandu. (Nguồn: Prabhat R Jha/Al Jazeera)

Làm việc ở Jame Masjid trong nhiều năm qua, ông M Hussain cho biết, nhiều người ủng hộ Mahal đã theo bà đến Nepal. Tuy nhiên, trên thực tế, Hồi giáo đã được truyền bá đến Nepal từ trước đó rất lâu.

Không còn… lặng lẽ

Những nhà buôn Kashmir lần đầu tiên dừng chân ở Kathmandu vào thế kỷ XV trên đường đến Lhasa, thủ đô của Tây Tạng lúc bấy giờ. Nhiều người trong số đó đã định cư ở Kantipur (chính là Kathmandu, Bhaktapur và Lalitpur dưới thời vua Ratna Malla). Nhà thờ Kashmir Takiya 500 năm tuổi, nằm cách cung điện ở Kathmandu vài trăm mét là một minh chứng của lịch sử này.

“Những người Hồi giáo đã sống như một cộng đồng thiểu số lặng lẽ trong hàng thế kỷ với sự thiện chí của chính quyền Nepal”, ông Hussain giải thích. Trong những năm gần đây, được truyền cảm hứng từ cuộc nổi dậy kéo dài một thập niên (1996-2006) của những người theo chủ nghĩa Mao (Maoism), những người Hồi giáo đã tăng cường sự hiện diện của mình và ngày càng có tiếng nói hơn trong xã hội.

hoi giao o nepal buoc ra khoi bong toi
Những người Hồi giáo cầu nguyện ở nhà thờ Kashmiri Takiya ở Kathmandu. (Nguồn: Reuters)

Theo ông Hussain, họ đã quan tâm đến việc đòi hỏi các quyền lợi chính trị và văn hóa cho mình. Lần đầu tiên, các lễ hội Hồi giáo được công bố là ngày nghỉ lễ của công chúng vào năm 2008 - năm chính thức chấm dứt chế độ quân chủ lập hiến kéo dài 239 năm và chính phủ do những người theo chủ nghĩa Mao lên nắm quyền…

Lễ hội của người Hồi giáo mừng sinh nhật nhà tiên tri Muhammad đã được tổ chức rầm rộ ở huyện Banka, giáp biên giới Ấn Độ. Những lá cờ màu xanh lá cây với câu thơ Quranic tô điểm cho các ngôi nhà Hồi giáo là sự phản chiếu các quyền tôn giáo và văn hóa mới được công nhận của các nhóm bản địa và dân tộc thiểu số của Nepal.

Quan tâm về giáo dục

Cách Kathmandu 500km, Banke nằm ở vùng đồng bằng phía Nam (khu vực Madhes), quê hương của 95% người Hồi giáo ở Nepal. Không giống như người Hồi giáo ở thung lũng Kathmandu, cộng đồng ở đây phần lớn là người nghèo và chịu thiệt thòi hơn cả là những phụ nữ Hồi giáo.

Chỉ có 26% phụ nữ Hồi giáo ở quốc gia Himalaya biết chữ (con số trung bình cả nước là 55%) trong khi chỉ khoảng 12% phụ nữ hoàn thành bậc trung học.

Ông Abdul Rahman, cựu Chủ tịch của Jame Masjid ở Nepalgunj (Banke), giải thích nguyên nhân một phần là sự không tương thích về nhận thức giữa một số giá trị Hồi giáo và hệ thống trường công lập. "Phụ nữ Hồi giáo theo truyền thống purdah (đeo khăn trùm đầu hay che mặt) bị xem như thể là người ngoài hành tinh. Đó là một sự tra tấn tinh thần", ông nói.

Theo ông Abdul, Chính phủ nên đưa ra một "gói đặc biệt (học bổng hoặc hỗ trợ tài chính) cho người Hồi giáo học tập hoặc cho chúng tôi tự do giáo dục con em mình theo những giá trị Hồi giáo".

hoi giao o nepal buoc ra khoi bong toi
Học sinh tại Aisha Banaat Madrasa ở Nepalgunj, nơi có dân số Hồi giáo đông nhất trong các thành phố Nepal. (Nguồn: Prabhat R Jha/Al Jazeera)

Theo thống kê dân số Nepal năm 2011, có chưa đầy 5.000 sinh viên Hồi giáo tốt nghiệp Đại học và sau Đại học. Các chính phủ dân chủ sau cách mạng đã thừa nhận các mối quan tâm của cộng đồng Hồi giáo và xác định madrasa (trường học Hồi giáo) như một công cụ hữu ích cho việc cải thiện khả năng tiếp cận giáo dục của người Hồi giáo.

Ủy ban Madrasa được thành lập vào năm 2007 và lần đầu tiên, các khóa học cũng đã được triển khai bằng tiếng Urdu – ngôn ngữ của nhiều người Hồi giáo Nepal. Chính quyền hứa hẹn hỗ trợ tài chính để các madrasa được đăng ký với điều kiện là dạy các môn khoa học, toán học, tiếng Anh và tiếng Nepal.

Ngôn ngữ của các nhóm dân tộc khác như Magars và Tamangs cũng đã được công nhận. Điều này hoàn toàn trái ngược với chế độ quân chủ - vốn chỉ thúc đẩy tiếng Nepal.

Tuy nhiên, gần một thập kỷ sau khi chính sách này được công bố, hơn một nửa trong số 2.000 madrasa ở Nepal vẫn chưa được đăng ký và những trường này thường xuyên phàn nàn về sự hỗ trợ không thỏa đáng từ phía chính quyền.

Tương lai tươi sáng hơn

Các nhà lãnh đạo cộng đồng tin rằng, những người Hồi giáo chiếm 5% trong tổng dân số gần 30 triệu của Nepal là một nhóm riêng biệt.

"Những người Hồi giáo sống ở Madhes vẫn có văn hóa khác biệt với các nhóm khác", ông Athar Hussain Faruqi, một nhà lãnh đạo địa phương của Đảng Cộng sản thống nhất Nepal (Maoist) nói. Theo ông, bản sắc khác biệt dựa trên cơ sở văn hóa, ngôn ngữ và hoạt động kinh tế.

Theo Hiến pháp mới có hiệu lực vào năm 2015, lần đầu tiên người Hồi giáo được vào danh sách các nhóm bị thiệt thòi. Hiến pháp cũng bảo đảm một hạn ngạch công việc cho những người Hồi giáo, hiện chiếm chưa đến 1% công việc dân sự.

hoi giao o nepal buoc ra khoi bong toi
Một cặp vợ chồng Hồi giáo trên đường phố Nepalgunj. (Nguồn: Prabhat R Jha/Al Jazeera)

Nhiều người Hồi giáo đang cảm thấy lạc quan về tương lai của mình và cộng đồng. Nepalgunj, nơi có dân số Hồi giáo đông nhất trong các thành phố Nepal, tự hào có một đài phát thanh cộng đồng Hồi giáo, trường học và các tổ chức từ thiện đều do cộng đồng quản lý.

Bản thân ông Faruqi cũng lạc quan về triển vọng của người Hồi giáo ở Nepal. "Eid (lễ hiến sinh của người Hồi giáo) đã được tuyên bố là ngày nghỉ lễ, Ủy ban Hồi giáo và ủy ban madrasa đã được thành lập”, ông nói. Đảng của ông, một phần trong chính phủ liên minh cầm quyền, sẽ tiếp tục đấu tranh vì các quyền lợi tốt đẹp hơn cho những người Hồi giáo Nepal.

Hạnh Diễm (theo Al Jazeera)

Bài viết cùng chủ đề

Châu Á

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Xem tử vi 22/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 22/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 22/11. Lịch âm 22/11/2026? Âm lịch hôm nay 22/11. Lịch vạn niên 22/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI và công nghiệp bán dẫn đang được Việt Nam xác định là một trong những nhiệm vụ quan ...
Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Mitsubishi Power Asia Pacific khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển năng lượng và kinh ...
Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 'bốc hơi' gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế ...
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Hội người Việt Nam tỉnh Savannakhet, Trường Phổ thông Hữu nghị Lào - Việt của tỉnh phối hợp tổ chức Hội thi ‘Em yêu tiếng Việt’ lần thứ V, năm ...
PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

Công ty TNHH Du lịch và Thương mại quốc tế Phương Nam - PNTRIP ra đời vào ngày 8/3/2011.
Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Chiều 18/11, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội cùng Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Sơn Đông tổ chức chương trình giới thiệu văn hóa và du lịch tỉnh Sơn Đông.
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

TP. Cần Thơ đang chuẩn bị chuỗi hoạt động quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.
Nghịch lý thời AI

Nghịch lý thời AI

Một nghịch lý mới của thời đại công nghệ, nơi ranh giới giữa sáng tạo thật và sản phẩm nhân tạo ngày càng khó nhận diện.
HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) quy tụ 11 chuyên gia, nhà làm phim và nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam, quốc tế tham gia các Ban Giám khảo.
Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã trang trọng tổ chức "Ngày văn hóa Việt Nam tại Cairo", hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Gần 4.000 lượt người đã đến quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth để tham dự Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 – “Sắc màu quê hương”.
Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Israel từ một quốc gia nhỏ đã xây dựng vị thế hàng đầu về an ninh mạng nhờ sự kết nối giữa chính sách, doanh nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo.
Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là một vùng trung gian giống như miền đất hứa chưa được khai thác đầy đủ...
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động