Hội thảo về Quan hệ ASEAN-Ấn Độ: Một hình mẫu mới

Toàn cảnh Hội nghị.

Hội nghị có sự tham dự của các nước thành viên ASEAN và một số nước đối tác như: Ấn Độ, Mỹ, Nga, Australia, New Zealand cùng các nhà học giả đến từ các Viện nghiên cứu và Trường đại học tại Indonesia.

Với tư cách là nước điều phối quan hệ ASEAN-Ấn Độ giai đoạn 2016-2018, Đại sứ Nguyễn Hoành Năm, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại ASEAN đã tham dự Hội thảo.

Hội thảo chia sẻ về những thành tựu quan hệ ASEAN-Ấn Độ đạt được trên các lĩnh vực chính trị-an ninh, kinh tế, văn hóa-xã hội…, nhất là trong gần 24 năm qua kể từ khi Ấn Độ được cấp quy chế quan hệ đối tác đối thoại theo lĩnh vực của ASEAN (năm 1992). Cho đến nay, ASEAN-Ấn  Độ đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược (2012) và thiết lập 28 cơ chế hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Những kết quả đạt được tạo điều kiện thuận lợi cho việc thúc đẩy quan hệ hai bên sâu rộng hơn nữa trong thời gian tới.  

Là một trong 4 Đối tác chiến lược đầu tiên với ASEAN, Ấn Độ đã và đang hợp tác tích cực trên các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như Cấp cao Đông Á (EAS), Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN Mở rộng (ADMM+), Diễn đàn Biển ASEAN Mở rộng (EAMF)… đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh ở khu vực. Ấn Độ ngày càng thể hiện tiếng nói lớn hơn ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong việc xử lí các thách thức về an ninh ở khu vực, trong đó có vấn đề an ninh, an toàn hàng hải và hàng không ở Biển Đông. 

Kinh tế hai bên cũng chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể. Đáng chú ý là việc hai bên đã ký Hiệp định thương mại hàng hóa năm 2009, Hiệp định thương mại về đầu tư và dịch vụ năm 2014 tạo điều kiện để thúc đẩy thương mại hai bên tăng 22% trong thập kỷ qua, hiện đạt mức 76 tỷ USD trong năm 2014-2015. Đầu tư của Ấn Độ vào ASEAN đạt hơn 38 tỷ USD trong giai đoạn 2007-2015. Ấn Độ xem kết nối cũng là một trong những ưu tiên chiến lược và đã công bố khoản hỗ trợ tín dụng trị giá một tỷ USD cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông và kết nối số hóa. Hàng năm ASEAN đón nhận gần 3 triệu lượt khách du lịch của Ấn Độ. 

Hợp tác cũng được mở rộng trên cơ sở thế mạnh và ưu tiên của hai bên như phát triển nguồn nhân lực, khoa học và công nghệ và công nghệ thông tin, giao lưu nhân dân, dịch vụ y tế và dược phẩm, nông nghiệp, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, quản lý thiên tai và thu hẹp khoảng cách phát triển. Ấn Độ tích cực hỗ trợ ASEAN về nguồn  lực tài chính và chia sẻ kinh nghiệm, được các nước ASEAN đánh giá cao.   Tại Hội thảo, các đại biểu cũng chỉ ra một số hạn chế, thách thức như kim ngạch thương mại giữa hai bên còn thấp so với các Đối tác chiến lược khác của ASEAN, những lợi thế lớn về dân số (1,9 tỷ người), lực lượng lao động trẻ, thị trường rộng lớn, sự gần gũi về địa lý của hai bên chưa được tận dụng và phát huy; các vấn đề về an ninh truyền thống, phi truyền  thống và các vấn đề toàn cầu đang nổi lên đặt ra yêu cầu cần tích cực hợp tác giải quyết thời gian tới.  

Đại sứ Ấn Độ tại ASEAN, Suresh K.Reddy, khẳng định Ấn Độ tiếp tục tăng cường hợp tác, coi quan hệ đối thoại ASEAN-Ấn Độ là một trụ cột chính trong chiến lược “Hành động phía Đông” (từ năm 2014) và phấn đấu là đối tác tin cậy của ASEAN. Song song với việc ASEAN trở thành Cộng đồng từ năm 2016 và với những thành tựu mà Ấn Độ đạt được, quan hệ hai bên hứa hẹn sẽ tiếp tục có nhiều bước phát triển mạnh mẽ hơn, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, thương mại-đầu tư.

Đại sứ Nguyễn Hoàng Năm phát biểu tại Hội thảo.

Chia sẻ với các đánh giá tại hội thảo, Đại sứ Nguyễn Hoành Năm nhấn mạnh một số định hướng hợp tác của hai bên thời gian tới như triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động ASEAN-Ấn Độ giai đoạn 2016-2020, thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại và đầu tư, tăng cường kim ngạch thương mại hai chiều, phấn đấu hoàn tất đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đúng hạn; Ấn Độ tiếp tục ủng hộ vai trò trung tâm ASEAN, hỗ trợ các nước ASEAN trong kết nối khu vực, thu hẹp khoảng cách phát triển… Đồng thời, hai bên tích cực hợp tác ứng phó với các thách thức truyền thống và phi truyền thống đang nổi lên trong khu vực, trong đó có vấn đề an ninh hàng hải và hàng không ở Biển Đông. 

Hướng tới 25 năm quan hệ Đối tác vào năm 2017, ASEAN và Ấn Độ đang tích cực cùng nhau xây dựng các hoạt động và dự án nhằm kỷ niệm sự kiện quan trọng này. Đại sứ Nguyễn Hoành Năm khẳng định Việt Nam trong vai trò Điều phối của mình sẽ phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN, cùng Ấn Độ thúc đẩy đưa quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-Ấn Độ ngày càng phát triển xứng với tiềm năng và lợi thế của hai bên.