 |
| Nhóm Hanuyo biểu diễn trong Lễ hội Genki. |
Sau Thế chiến II, Nhật Bản rơi vào khủng hoảng, suy thoái về mọi mặt. Để cổ vũ mọi người vượt qua khó khăn, năm 1954, người dân thành phố Kochi đã sáng tạo ra một điệu nhảy với tên gọi Yosakoi. Từ đó, Yosakoi dần dần lan rộng tới nhiều vùng miền khác tại Nhật Bản và được đông đảo tầng lớp nhân dân đón nhận. Đến nay, điệu nhảy Yosakoi đã phổ biến trên khắp nước Nhật và thậm chí còn được dạy tại các trường tiểu học.
Điệu nhảy của nụ cười
Tinh thần của Yosakoi là đem đến sự tươi vui, mạnh mẽ và niềm hy vọng. Vì thế, các vũ công khi biểu diễn phải luôn nở nụ cười trên môi để có thể truyền cảm hứng cho khán giả. Khi nhảy trong lễ diễu hành, dù xảy ra bất cứ sự cố gì, các nhóm nhảy cũng không được phép lùi bước. Quy định này đặt ra không chỉ để tránh va chạm với các nhóm ở phía sau mà còn thể hiện tinh thần của người Nhật: Luôn tiến lên dù có gặp phải bất cứ khó khăn nào.
Đạo cụ thường thấy khi các vũ công biểu diễn Yosakoi là naruko. Naruko được làm bằng gỗ, có cán cầm, phía trên có ba thanh gỗ nhỏ để khi lắc phát ra tiếng kêu. Ngoài ra các vũ công còn sử dụng các đạo cụ khác như quạt, đèn lồng, chùy… trong một số bài nhảy.
Hiện nay, các đội đều tự thiết kế trang phục theo phong cách riêng và phù hợp với bài diễn. Dù rất đa dạng nhưng trang phục diễn Yosakoi đều có điểm chung là nhiều màu sắc, nhiều lớp nhưng vẫn không cản trở động tác của các vũ công.
Thăng trầm tại Việt Nam
Yosakoi đã có mặt ở Việt Nam từ năm 2008 và sau gần sáu năm, cộng đồng Yosakoi của Việt Nam vẫn gặp phải rất nhiều khó khăn. Hầu hết các xưởng mộc ở Việt Nam vẫn chưa có gỗ hoa anh đào hoặc gỗ thông để sản xuất naruko theo đúng tiêu chuẩn. Vì thế, những dụng cụ do Việt Nam sản xuất rất dễ nứt, mẻ nếu va chạm hoặc làm rơi trong khi tập. Đa phần người đam mê Yosakoi ở Việt Nam phải đặt mua naruko ở nước ngoài với giá từ 300 nghìn đến cả triệu đồng.
Hanuyo là một trong những đội nhảy Yosakoi hiếm hoi của Việt Nam sử dụng chùy và đèn lồng khi biểu diễn. Chị Đặng Ngọc Thúy, một thành viên của nhóm cho biết: “Những dụng cụ này đều do bọn mình tự làm. Bên ngoài trông giống với các mẫu của Nhật Bản nhưng nó lại khá nặng bởi ở trong là khung sắt. Bọn mình tung và xoay chùy bằng một tay khi biểu diễn nhưng không được phép làm rơi hay va vào người khác”.
Dịp lớn nhất tại Việt Nam để các đội trình diễn Yosakoi là Lễ hội hoa anh đào (tháng Tư hàng năm). Hiện tại, vì chưa có đủ trình độ và kinh phí để tự biên đạo nên họ thường xin bản quyền bài nhảy từ các đồng nghiệp Nhật Bản. Các bài nhảy Yosakoi hiện đại thường dựa theo những điển tích như Quốc sĩ vũ song, Người đẹp và tên trộm, Chuyện tình cáo và quạ, Cá chép vượt vũ môn…
Mỗi bài nhảy chỉ diễn ra trong khoảng bốn phút nhưng các đội phải mất đến hơn một tháng để tập luyện thuần thục. Lượng vận động khá lớn nên mỗi bài nhảy luôn là thử thách đối với các thành viên mới.
Năm 2013, một cuộc thi về Yosakoi đã được tổ chức ngay tại Lễ hội Genki ở Hà Nội. Có hơn mười đội đăng ký tham dự và một đội Nhật Bản đến giao lưu trong chương trình. Với tinh thần của điệu nhảy, cuộc thi đã diễn ra rất vui vẻ. Tất cả vũ công đều biểu diễn hết mình để đem đến niềm vui cho khán giả và góp phần tạo nên thành công của lễ hội.
Nhìn lại một chặng đường đã qua của cộng đồng Yosakoi Việt Nam, anh Hoàng Minh Thành, một thành viên khác của Hanuyo chia sẻ: “Thông qua mỗi lần trình diễn, những người đam mê Yosakoi đều mong muốn đem đến niềm vui cho khán giả. Chúng tôi cũng đang cố gắng tự biên đạo những bài nhảy riêng, có pha trộn giữa hai nền văn hóa Việt Nam và Nhật Bản. Cộng đồng Yosakoi Việt Nam không yêu cầu mọi người phải nhảy đẹp. Chúng tôi chỉ cần tất cả đoàn kết, chung sức để có những kỳ lễ hội đáng nhớ”.
Hoàng Quân
