Khác biệt trong ưu tiên chính sách, Mỹ-Ấn Độ có thực sự 'hội tụ chiến lược'?

Ngọc Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan, sự ra đời của thỏa thuận an ninh ba bên AUKUS và các cuộc thảo luận giữa Mỹ và Ấn Độ về đảm bảo tự do hàng hải ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đã bộc lộ những khác biệt trong ưu tiên chiến lược của Washington và New Delhi.
Mỹ-Ấn có thực sự "hội tụ chiến lược"?
Mỹ-Ấn Độ có thực sự "hội tụ chiến lược"? (Nguồn: Getty Images)

Những thông báo chính thức thường chỉ là "phần nổi của tảng băng chìm". Điều này đúng với những tuyên bố mà Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman đưa ra trước báo giới tại New Delhi ngày 6/10 và thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ liên quan đến chuyến công du của bà Sherman đến Ấn Độ.

Mỹ-Ấn và "mớ bòng bong" Afghanistan, AUKUS

Nhà ngoại giao Sherman đã đúng khi nói rằng, Ấn Độ và Mỹ có cùng quan điểm về việc thành lập một chính phủ bao trùm ở Afghanistan.

Tuy nhiên, tuyên bố mang tính trấn an của bà Sherman rằng, Mỹ sẽ "luôn đặt vấn đề an ninh của Ấn Độ lên hàng đầu và ở vị trí trung tâm" cũng như những lưu ý ngắn gọn của Bộ Ngoại giao Mỹ về cuộc đối thoại của bà Sherman với Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ S. Jaishankar hay Bí thư Đối ngoại Ấn Độ Harsh Vardhan Shringla đều đối nghịch với quyết định chóng vánh của Tổng thống Joe Biden về kế hoạch rút binh sĩ khỏi Afghanistan.

Chiến dịch rút quân đó chính là điều làm gia tăng nỗi lo sợ của New Delhi về nguy cơ chủ nghĩa khủng bố do Taliban hậu thuẫn tràn sang Ấn Độ.

Ngoài ra, Tổng thống Biden đã tán dương việc Australia tham gia thỏa thuận an ninh ba bên cùng với Mỹ và Anh (AUKUS), trong đó Mỹ và Anh sẽ giúp đất nước chuột túi xây dựng một hạm đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.

AUKUS đã không được đề cập trong những thông báo báo chí của Bộ Ngoại giao Mỹ hoặc Bộ Ngoại giao Ấn Độ về cuộc đối thoại của bà Sherman tại New Delhi.

Điều này dễ hiểu khi Ấn Độ coi AUKUS là một liên minh khác biệt với nhóm Bộ tứ, một thỏa thuận an ninh khác gồm Ấn Độ, Mỹ, Nhật Bản và Australia.

Ở một cấp độ khác, vấn đề Afghanistan và AUKUS sẽ tái định hình quan điểm và tầm nhìn chiến lược của Mỹ đối với châu Á nói riêng và Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nói chung.

Trước hết, Washington không có một chính sách rõ ràng và mang tính chiến lược đối với Afghanistan, Nam Á, Tây Nam Á và Trung Á.

Khi nhận thấy không thể chi phối lực lượng Taliban đang kiểm soát Afghanistan, Washington giờ đây bất ngờ đặt hy vọng vào vai trò của các cường quốc khu vực, bao gồm Ấn Độ, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước láng giềng của Afghanistan như Pakistan, Iran, Trung Quốc, Tajikistan, Turkmenistan và Uzbekistan trong việc tháo gỡ "mớ bòng bong" do Mỹ để lại sau khi rút quân khỏi quốc gia Nam Á này.

Những nước nói trên đều lo sợ rằng, những nhóm khủng bố ở Afghanistan sẽ gây bất ổn đối với tình hình an ninh quốc gia và khu vực "sân sau" của họ.

Thứ hai, đối với vịnh Bengal, Biển Đông và Biển Hoa Đông, sự ra đời của AUKUS làm thay đổi môi trường địa chiến lược ở cấp độ rộng lớn hơn khi đưa Australia vào vị trí "trung tâm" của Đông Nam Á và Đông Á, vốn nằm trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

AUKUS ưu tiên cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc về khả năng kiểm soát những tuyến hải lộ quốc tế.

Điều này giải thích vì sao Mỹ muốn dựa vào hạm đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân mà nước này sẽ hỗ trợ Australia xây dựng. Ấn Độ là quốc gia thành viên duy nhất trong nhóm Bộ tứ có tranh chấp biên giới với Trung Quốc. Mỹ muốn giải quyết tranh chấp này theo cơ chế song phương.

Do đó, AUKUS là "điềm may" xen lẫn lo âu đối với Ấn Độ. AUKUS có thể giúp gia tăng mức độ răn đe và ngăn chặn đối với Trung Quốc.

Ấn Độ trong một châu Á đa cực

Tuy nhiên, khả năng triển khai hạm đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Australia ở phía Đông Ấn Độ Dương hoặc Biển Arab có thể làm giảm cơ hội tăng cường lợi thế chiến lược của Hải quân Ấn Độ ở những khu vực này.

Ở cấp độ khác, các hoạt động triển khai binh sĩ của Mỹ lâu nay đều nhấn mạnh những ưu tiên của Washington đối với khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Hiện đã có hơn 130.000 binh lính Mỹ đồn trú ở Đông Nam Á, Đông Á và Thái Bình Dương, trong khi con số này ở Tây Á là 11.000. Trong số đó, chỉ có hơn 200 binh sĩ Mỹ đồn trú ở Diego Garcia, căn cứ quân sự của Mỹ gần với Ấn Độ nhất.

Những sự thật nói trên chẳng khác nào dội "gáo nước lạnh" vào New Delhi về "những hy vọng liên minh" giữa Ấn Độ và Mỹ để đối phó với Trung Quốc.

Ở cấp độ khu vực, Mỹ không phải là đối tác kinh tế hoặc quân sự chủ chốt của bất kỳ quốc gia Nam Á nào và cũng không gắn kết với bất kỳ đồng minh chiến lược chủ chốt nào của Ấn Độ trong khu vực này.

Kể từ năm 1971, một nước Nga thân thiện với Trung Quốc trở thành nhà cung cấp khí tài chủ yếu cho New Delhi, chiếm hơn 60% tổng số vũ khí và công nghệ tàu ngầm hạt nhân cho Ấn Độ.

Trái lại, Washington lại từ chối đề nghị của New Delhi về cùng phát triển tàu ngầm hạt nhân.

Kể từ năm 2013, việc Trung Quốc lôi kéo được các nước Nam Á, trừ Ấn Độ, tham gia sáng kiến Vành đai và Con đường đã giúp Bắc Kinh có được được ảnh hưởng ngày càng lớn về kinh tế, chính trị và quân sự đối với Pakistan, Bangladesh và Sri Lanka.

Trong khi đó, cả Mỹ và Ấn Độ đều thu hẹp ảnh hưởng đối với những quốc gia này.

Mặc dù cả Trung Quốc và Ấn Độ đều không thể thay thế vai trò chủ đạo của Mỹ ở châu Á xét trên góc độ tổng thể, song Trung Quốc và Pakistan - vốn đều đanh có tranh chấp biên giới lãnh thổ với New Delhi - có thể sẽ trở thành những lực lượng bên ngoài có tầm ảnh hưởng lớn ở Afghanistan thời kỳ hậu Mỹ.

Thế nhưng, điều này không có nghĩa là Bắc Kinh và Islamabad sẽ lấp đầy chỗ trống mà Mỹ bỏ lại, bởi cả Trung Quốc và Taliban đều hậu thuẫn tuyên bố chủ quyền của Pakistan đối với khu vực Kashmir đang tranh chấp với Ấn Độ.

New Delhi đối mặt với một thách thức phức tạp trong một khu vực châu Á đa cực.

Một mặt, Ấn Độ sẽ phải đối đầu với những mối đe dọa mà Bắc Kinh và Islamabad gây ra đối với chủ quyền lãnh thổ biên giới.

Mặt khác, New Delhi phải tăng cường hợp tác trong cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố với cả Trung Quốc và Nga, cũng như với cả đối thủ của hai nước này là Mỹ.

Vì vậy, điều đất nước sông Hằng cần làm lúc này là mở rộng hơn nữa những năng lực của mình và thiết lập những liên kết kinh tế và chiến lược mới với Mỹ, Tây Á, Trung Á và khu vực Thái Bình Dương nhằm ngăn chặn nguy cơ bất ổn lan sang Ấn Độ từ các nước láng giềng, đồng thời giúp tăng cường vị thế của New Delhi trong khu vực.

Một 'Bộ tứ' mới?

Một 'Bộ tứ' mới?

Trong bài viết trên tờ Indian Express ngày 20/10, chuyên gia chính trị quốc tế C. Raja Mohan phân tích về khả năng hình thành ...

Mỹ tìm cách 'lấy lòng' Nam Á

Mỹ tìm cách 'lấy lòng' Nam Á

Quan hệ Mỹ-Pakistan và vấn đề Afghanistan là nội dung trọng tâm trong cuộc hội đàm giữa Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman và ...

(theo Daily News)

Đọc thêm

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Vientiane

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Vientiane

Baoquocte.vn. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mong Thủ đô Vientiane tiếp tục phối hợp chặt chẽ và hợp tác với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh, thành của Việt ...
Real Madrid vs Frankfurt: Thầy trò HLV Carlo Ancelotti chiếm ưu thế, hướng tới những kỷ lục

Real Madrid vs Frankfurt: Thầy trò HLV Carlo Ancelotti chiếm ưu thế, hướng tới những kỷ lục

Baoquocte.vn. Trận tranh Siêu Cúp châu Âu giữa Real Madrid vs Frankfurt diễn ra trên sân vận động Helsinki Olympic (Phần Lan) vào 2h ngày 11/8.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/8): Hà Nội, Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An mưa to đến rất to, cảnh báo ngập lụt; miền Nam mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/8): Hà Nội, Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An mưa to đến rất to, cảnh báo ngập lụt; miền Nam mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Nam Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa dông rải rác và ...
Nghiên cứu mới: Nguy cơ tuyệt chủng của các loài cá mập và cá đuối tại Địa Trung Hải

Nghiên cứu mới: Nguy cơ tuyệt chủng của các loài cá mập và cá đuối tại Địa Trung Hải

Baoquocte.vn. Theo một nghiên cứu vừa công bố cá mập cùng các loài cá đuối ray và cá đuối skate tại các khu bảo tồn trên Địa Trung Hải có nguy ...
Italy có lý do để sẵn sàng đón mùa Đông vắng khí đốt

Italy có lý do để sẵn sàng đón mùa Đông vắng khí đốt

Baoquocte.vn. Ngày 9/8, Bộ trưởng Chuyển đổi sinh thái Italy cho biết, nước này đang ở vị thế tốt hơn so với các nước châu Âu khác khi mùa Đông đến ...
Ấn Độ: Xây dựng bệnh viện tri ân những người cứu hộ tai nạn máy bay

Ấn Độ: Xây dựng bệnh viện tri ân những người cứu hộ tai nạn máy bay

Baoquocte.vn. Gia đình của các nạn nhân một vụ tai nạn máy bay ở Ấn Độ quyên góp để xây dựng bệnh viện cho người dân bang Kerala, những người đã ...
Chi tiết Toyota Vios 2023 vừa được ra mắt tại Thái Lan

Chi tiết Toyota Vios 2023 vừa được ra mắt tại Thái Lan

Baoquocte.vn. Toyota Vios 2023 thế hệ thứ 4 đã chính thức ra mắt tại Thái Lan. Mẫu sedan phân khúc B ăn khách tại Thái Lan, mẫu xe này còn được ...
Trung Quốc khai quật kim tự tháp 4.200 năm, kiến trúc như thành phố cổ

Trung Quốc khai quật kim tự tháp 4.200 năm, kiến trúc như thành phố cổ

Baoquocte.vn. Tại kim tự tháp có diện tích hơn 80.000 m vuông, nhóm khảo cổ Trung Quốc phát hiện thấy những kiến trúc phức tạp như vườn tược, ao nuôi ...
Dự báo hướng đi bão số 2: Tâm bão trên vùng biển Quảng Ninh-Nam Định; Hà Nội mưa to đến rất to

Dự báo hướng đi bão số 2: Tâm bão trên vùng biển Quảng Ninh-Nam Định; Hà Nội mưa to đến rất to

Baoquocte.vn. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão số 2 mạnh cấp 8-9 (62-88km/giờ), giật cấp 11, bán kính gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 khoảng 130km từ tâm ...
Sao Việt: Hari Won tự tin xuống phố, Phương Oanh khoe dáng mảnh mai

Sao Việt: Hari Won tự tin xuống phố, Phương Oanh khoe dáng mảnh mai

Baoquocte.vn. Hari Won tự tin xuống phố, Ngọc Huyền cảm thấy trưởng thành hơn nhiều sau phim Thương ngày nắng về, Phương Oanh khoe vóc dáng mảnh mai...
Tổng thống Hàn Quốc gửi lời xin lỗi tới người dân cả nước vì mưa lớn và ngập lụt

Tổng thống Hàn Quốc gửi lời xin lỗi tới người dân cả nước vì mưa lớn và ngập lụt

Baoquocte.vn. Ngày 10/9, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol đã lên tiếng xin lỗi người dân cả nước vì những sự bất tiện mưa lớn và ngập lụt ở thủ đô Seoul.
Thách thức cản bước các lãnh đạo cánh tả ở Mỹ Latinh

Thách thức cản bước các lãnh đạo cánh tả ở Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Những lãnh đạo cánh tả lên nắm quyền tại Mỹ Latinh sẽ phải đối mặt với nhiều bài toán để bảo đảm ổn định chính trị, tăng trưởng cao thời gian tới.
Nga phân trần quyết định 'né' hoạt động thanh tra của Mỹ trong khuôn khổ START, khẳng định lợi thế đang nghiêng hẳn về một bên

Nga phân trần quyết định 'né' hoạt động thanh tra của Mỹ trong khuôn khổ START, khẳng định lợi thế đang nghiêng hẳn về một bên

Baoquocte.vn. Nga đã chính thức thông báo với Mỹ rằng đang tạm thời rút các cơ sở của mình ra khỏi các hoạt động thanh tra theo Hiệp ước START.
Hàn Quốc củng cố 'bộ 3 răn đe', cải tiến mạnh hệ thống phòng thủ

Hàn Quốc củng cố 'bộ 3 răn đe', cải tiến mạnh hệ thống phòng thủ

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Lee Jong-sup chỉ đạo bộ này và đề nghị ban ngành liên quan ưu tiên đầu tư xây dựng một hệ thống quân sự.
Nga yêu cầu Hội đồng Bảo an 'vào cuộc' về vụ tấn công nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, Ukraine nói Moscow sắp làm một điều liên quan tới Crimea

Nga yêu cầu Hội đồng Bảo an 'vào cuộc' về vụ tấn công nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, Ukraine nói Moscow sắp làm một điều liên quan tới Crimea

Baoquocte.vn. Nga yêu cầu Hội đồng Bảo an LHQ họp về vụ tấn công Zaporizhzhia, còn Ukraine cảnh báo Moscow sắp kết nối nhà máy điện hạt nhân này với Crimea.
Phản ứng của Moscow khi Mỹ định thanh sát trên lãnh thổ Nga trong khuôn khổ New START

Phản ứng của Moscow khi Mỹ định thanh sát trên lãnh thổ Nga trong khuôn khổ New START

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho rằng, việc Mỹ định thanh sát trên lãnh thổ Nga theo Hiệp ước New START là không thể chấp nhận được.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động