'Khoản đầu tư' lớn của Mỹ ở Biển Đông

Lưu Huỳnh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Học giả Greg Poling, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược quốc tế (CSIS) ngày 14/8 nhận định nghiên cứu lịch sử cho thấy Mỹ có lợi ích và đang tiếp tục cam kết tại Biển Đông.
(08.16) Tàu sân bay USS Ronald Reagan di chuyển trên Biển Đông ngày 12/7/2022. (Nguồn: USNI)
Tàu sân bay USS Ronald Reagan di chuyển trên Biển Đông ngày 12/7/2022. (Nguồn: USNI)

Mối quan tâm lâu đời nhất của Mỹ đối với Biển Đông đến từ quyền tự do biển cả. Trong hơn hai thế kỷ qua, Washington luôn coi tự do ở các vùng biển như là nhân tố quan trọng đối với an ninh và sự thịnh vượng của quốc gia. Nhìn lại lịch sử, nước Mỹ không có nhiều lợi ích xuyên suốt và nhất quán như vậy.

Chính cam kết này đã đẩy một nước Mỹ, khi ấy còn non trẻ, khởi động các cuộc tấn công ở nước ngoài với Barbary, dẫn tới Chiến tranh năm 1812 trước Anh. Không lâu sau đó, Hải quân Mỹ tham gia Hải đội Đông Ấn năm 1835. Từ đó, các tàu thuộc hải quân Mỹ đều duy trì hoạt động ở châu Á, chỉ trừ thời kỳ nội chiến.

Vì thế, tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh ở Biển Đông, đặc biệt là các “quyền lịch sử” trong cái gọi là “đường chín đoạn”, đe doạ cam kết của Mỹ với tự do biển cả, cũng như nguyên tắc cơ bản nhất của luật pháp quốc tế là quyền bình đẳng của các quốc gia.

Mối quan tâm thứ hai của Mỹ ở Biển Đông, ít nhất là kể từ sau Thế chiến II, là duy trì các cam kết quốc phòng ở khu vực mà không bị lôi kéo vào tranh chấp chủ quyền giữa các đồng minh.

Sự can dự sớm nhất của Mỹ vào Biển Đông trong những thập kỷ trước chiến tranh đến từ Philippines. Khi Philippines giành độc lập vào năm 1946, không bên nào muốn các lực lượng Mỹ rời đi vì lo ngại về ảnh hưởng của Liên Xô ở châu Á. Họ đã ký Hiệp định Căn cứ quân sự vào năm 1947 và Hiệp ước Phòng thủ lẫn nhau vào năm 1951, tạo ra liên minh an ninh sớm nhất của Mỹ ở Thái Bình Dương.

Đây là bước đầu tiên trong việc hình thành hệ thống liên minh lâu đời của Mỹ ở châu Á cho đến ngày nay. Sau đó, Mỹ đã sớm ký các hiệp ước quốc phòng tương tự với Australia, New Zealand, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản và Hàn Quốc.

Giai đoạn 1970, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiếp quản quần đảo Trường Sa, Trung Quốc chiếm quần đảo Hoàng Sa và Mỹ bãi bỏ hiệp ước với Đài Loan (Trung Quốc). Trong bối cảnh đó, Philippines trở thành đồng minh duy nhất của Mỹ tại Biển Đông. Trong bốn thập kỷ qua, Washington khẳng định Hiệp ước Phòng thủ tương trợ Mỹ - Philippines áp dụng cho bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào lực lượng của Manila ở Biển Đông, song mặt khác luôn cố gắng cân bằng cam kết này với quan điểm trung lập lãnh thổ.

Tuy nhiên, sự trỗi dậy và ý định xét lại của Trung Quốc khiến ảnh hưởng của Mỹ ở châu Á giảm sút nhanh chóng, đồng thời khiến tình hình tại khu vực bất ổn hơn nhiều so với năm 1970. Nếu Mỹ muốn đảm bảo lợi ích quốc gia của mình ở Biển Đông, Mỹ cần phải cân nhắc nhiều hơn trong việc xác định và theo đuổi chúng.

Từ lâu, Mỹ đã bảo vệ quyền tự do ở các vùng biển và xây dựng một mạng lưới liên minh đáng tin cậy ở châu Á, giúp bảo đảm an ninh quốc gia, thịnh vượng của các bên. Tuy nhiên, giờ đây những lợi ích quan trọng này đang đứng trước thách thức đến từ sự trỗi dậy của Trung Quốc, thể hiện rõ nét ở Biển Đông. Lần đầu tiên gặp “đối thủ” sau hàng thập kỷ, Mỹ cần đánh giá thực tế về lợi ích của mình.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin từng nói: “Ngày nay, Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là trọng tâm chiến lược lớn của Mỹ”. Song chiến lược đó sẽ khó thành công nếu Washington không thể bảo vệ các quy tắc và liên minh của mình ở Biển Đông.

Giá trị chiến lược của ASEAN vững vàng giữa muôn trùng biến động

Giá trị chiến lược của ASEAN vững vàng giữa muôn trùng biến động

Nguyên Thứ trưởng Ngoại giao, Đại sứ Phạm Quang Vinh đã có những đánh giá, phân tích về Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN ...

Ngoại giao khoa học bảo vệ môi trường biển: Con đường khai thông những bế tắc ở Biển Đông?

Ngoại giao khoa học bảo vệ môi trường biển: Con đường khai thông những bế tắc ở Biển Đông?

Tranh chấp trên Biển Đông có thể được xoa dịu bằng nỗ lực nghiên cứu khoa học chung nhằm giải quyết các vấn đề liên ...

(theo Foreign Policy)

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Đoàn công tác của Ban Công tác đại biểu Quốc hội thăm và làm việc tại Phần Lan

Đoàn công tác của Ban Công tác đại biểu Quốc hội thăm và làm việc tại Phần Lan

Baoquocte.vn. Trưởng ban Công tác đại biểu Nguyễn Thị Thanh mong muốn Phần Lan hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam về sản xuất, chế biến nông sản đáp ứng yêu cầu ...
Tăng cường kết nối doanh nghiệp Việt Nam-Slovakia

Tăng cường kết nối doanh nghiệp Việt Nam-Slovakia

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Slovakia tổ chức Tọa đàm kinh tế nhằm kết nối các doanh nghiệp Việt Nam-Slovakia, góp phần thúc đẩy hợp tác giữa hai nước.
Để hợp đồng dầu khí tăng tính khả thi và phù hợp với thực tiễn

Để hợp đồng dầu khí tăng tính khả thi và phù hợp với thực tiễn

Baoquocte.vn. Trong sửa đổi Luật Dầu khí, Hợp đồng dầu khí là một nội dung quan trọng nhận được sự quan tâm rất lớn của cơ quan quản lý.
Giá vàng hôm nay 1/10: Giá vàng SJC 'dậy sóng', sẽ chỉ biến động trong vùng giới hạn, USD gây bất ngờ

Giá vàng hôm nay 1/10: Giá vàng SJC 'dậy sóng', sẽ chỉ biến động trong vùng giới hạn, USD gây bất ngờ

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 1/10 bật tăng khi đồng USD giảm sâu, neo gần mức thấp trong một tuần, sau khi lập mức giá cao trong vòng 20 năm.
Giá tiêu hôm nay 1/10, thị trường phản ứng trái chiều, lý do tiêu Campuchia chủ yếu bán sang Việt Nam

Giá tiêu hôm nay 1/10, thị trường phản ứng trái chiều, lý do tiêu Campuchia chủ yếu bán sang Việt Nam

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang tại một số vùng trồng trọng điểm, giao dịch từ 63.500 - 66.000 đ/kg.
Chính sách nào cho các dự án Dầu khí đã và đang triển khai trước ngày Luật Dầu khí sửa đổi có hiệu lực?

Chính sách nào cho các dự án Dầu khí đã và đang triển khai trước ngày Luật Dầu khí sửa đổi có hiệu lực?

Baoquocte.vn. Để rõ ràng, đơn giản hóa các thủ tục phê duyệt và các chính sách khuyến khích đầu tư trong lĩnh vực dầu khí, đặc biệt đối với các dự ...
Hãy đến Ninh Thuận để đầu tư, trải nghiệm, tham quan nghỉ dưỡng và hưởng thụ không khí trong lành

Hãy đến Ninh Thuận để đầu tư, trải nghiệm, tham quan nghỉ dưỡng và hưởng thụ không khí trong lành

Baoquocte.vn. Từ ngày 30/9-2/10, tại phố Đinh Tiên Hoàng, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội sẽ tưng bừng diễn ra các hoạt động 'Ngày Văn hóa, Du lịch Ninh Thuận'.
Điện mừng nhân kỷ niệm 73 năm ngày thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa

Điện mừng nhân kỷ niệm 73 năm ngày thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa

Baoquocte.vn. Nhân dịp kỷ niệm 73 năm ngày thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, lãnh đạo Việt Nam đã gửi điện mừng đến lãnh đạo Trung Quốc.
Phấn đấu nâng kim ngạch thương mại Việt Nam-Cuba lên 500 triệu USD

Phấn đấu nâng kim ngạch thương mại Việt Nam-Cuba lên 500 triệu USD

Baoquocte.vn. Ngày 30/9, Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz đã dự và phát biểu tại Diễn đàn xúc tiến kinh doanh Việt Nam-Cuba.
Thắng Saudi Arabia, đội tuyển futsal Việt Nam rộng cửa vào tứ kết VCK futsal châu Á 2022

Thắng Saudi Arabia, đội tuyển futsal Việt Nam rộng cửa vào tứ kết VCK futsal châu Á 2022

Baoquocte.vn. Chiến thắng ấn tượng 3-1 trước Saudi Arabia đã giúp tuyển futsal Việt Nam dẫn đầu bảng D và rộng cửa vào tứ kết VCK futsal châu Á 2022.
Tin thế giới 30/9: Nhật Bản tăng trừng phạt Nga, ông Prayut Chan-o-cha tiếp tục làm Thủ tướng Thái Lan

Tin thế giới 30/9: Nhật Bản tăng trừng phạt Nga, ông Prayut Chan-o-cha tiếp tục làm Thủ tướng Thái Lan

Baoquocte.vn. Ukraine nói Nga tấn công Zaporizhzhia, Đức và NATO thảo luận về Dòng chảy phương Bắc, nổ lớn ở Pakistan… là một số tin thế giới đáng chú ý.
Nga sẵn sàng nối lại thanh tra vũ khí hạt nhân theo New START

Nga sẵn sàng nối lại thanh tra vũ khí hạt nhân theo New START

Baoquocte.vn. Moscow cho biết đang nghiên cứu khả năng tổ chức họp trực tiếp Nga-Mỹ về Hiệp ước cắt giảm vũ khí hạt nhân chiến lược mới (New START).
Thế giới 'đang nhìn Ấn Độ bằng con mắt ngưỡng mộ mới'

Thế giới 'đang nhìn Ấn Độ bằng con mắt ngưỡng mộ mới'

Baoquocte.vn. Nỗ lực tăng cường sức mạnh quân đội Ấn Độ tập trung vào trang bị vũ khí và thiết bị tối tân, dựa vào ngành công nghiệp quốc phòng 'tự cường'.
Mỹ khẳng định quan hệ với Philippines 'hơn cả một gia đình', hai nước ưu tiên tìm giải pháp hòa bình cho Biển Đông

Mỹ khẳng định quan hệ với Philippines 'hơn cả một gia đình', hai nước ưu tiên tìm giải pháp hòa bình cho Biển Đông

Baoquocte.vn. Mỹ và Philippines cam kết đảm bảo rằng pháp quyền và trật tự quốc tế dựa trên luật định sẽ chiếm ưu thế ở Biển Đông.
Tòa án Thái Lan ra phán quyết cuối cùng về ông Prayut Chan-o-Cha

Tòa án Thái Lan ra phán quyết cuối cùng về ông Prayut Chan-o-Cha

Baoquocte.vn. Ngày 30/9, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã ra quyết định cuối cùng, theo đó ông Prayut Chan-o-cha chưa vượt quá giới hạn 8 năm trên cương vị Thủ tướng.
Xung đột Nga-Ukraine: Nhật 'rục rịch' điện đàm cấp cao với Ukraine, New Zealand kêu gọi đàm phán ngoại giao ngay lập tức

Xung đột Nga-Ukraine: Nhật 'rục rịch' điện đàm cấp cao với Ukraine, New Zealand kêu gọi đàm phán ngoại giao ngay lập tức

Baoquocte.vn. Trước những dấu hiệu leo thang xung đột giữa Nga và Ukraine, Nhật Bản và New Zealand có những động thái bày tỏ ủng hộ Kiev.
Chiến thắng của liên minh trung hữu: Cột mốc chấn động Italy

Chiến thắng của liên minh trung hữu: Cột mốc chấn động Italy

Baoquocte.vn. Chiến thắng của liên minh trung hữu, bao gồm đảng Anh em Italy, đảng Liên đoàn và đảng Tiến lên Italy đang được dư luận đặc biệt quan tâm.
Phó Tổng thống Mỹ tới Hàn Quốc: Để trấn an, thêm hàn gắn

Phó Tổng thống Mỹ tới Hàn Quốc: Để trấn an, thêm hàn gắn

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris tới Hàn Quốc sẽ có một vài điểm nhấn đáng chú ý.
Bầu cử ở Thụy Điển và Italy: Thế lưỡng phân tả-hữu trở lại châu Âu

Bầu cử ở Thụy Điển và Italy: Thế lưỡng phân tả-hữu trở lại châu Âu

Baoquocte.vn. Những gì diễn ra ở Thụy Điển và sắp tới là tại Italy có thể báo hiệu của sự xuất hiện của chủ nghĩa hậu dân túy ở châu Âu.
Cái giá của xung đột

Cái giá của xung đột

Baoquocte.vn. Nhìn tổng thể, xung đột Nga-Ukraine là đỉnh điểm của các tranh chấp, bạo lực trong không gian hậu Xô viết.
Thông điệp Liên minh châu Âu: Ukraine và hơn thế nữa

Thông điệp Liên minh châu Âu: Ukraine và hơn thế nữa

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả là chủ đề xuyên suốt, song không phải là duy nhất trong Thông điệp Liên minh châu Âu ngày 14/9.
Thượng đỉnh SCO: Nước đi mới trong ‘ván cờ’ địa-chính trị quốc tế

Thượng đỉnh SCO: Nước đi mới trong ‘ván cờ’ địa-chính trị quốc tế

Baoquocte.vn. Chưa bao giờ các hoạt động trong khuôn khổ Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO) lại thu hút sự quan tâm của thế giới như hội nghị sắp tới.
Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Baoquocte.vn. Hãy cùng TG&VN nhìn lại một số vị quân vương có thời gian giữ ngai vàng lâu trong lịch sử thế giới.
Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Baoquocte.vn. Lũ lụt ở Pakistan cuốn trôi nhà cửa, đường sá, vật nuôi và hoa màu, cướp đi mạng sống của hơn 1.400 người, đẩy hàng triệu người vào cảnh khốn đốn.
Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Anh Elizabeth II (1926-2022) chưa bao giờ học trường công, cũng phải đóng thuế, rất yêu chó corgi...
Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II, vị quân vương tại vị lâu nhất của Vương quốc Anh, đã qua đời tại Balmoral ở tuổi 96 sau 70 năm trị vì.
Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine buộc các nước tìm kiếm và có điều chỉnh phù hợp về chính sách sử dụng năng lượng.
Những rắc rối có làm ông Trump lo lắng?

Những rắc rối có làm ông Trump lo lắng?

Baoquocte.vn. Cuộc điều tra của FBI nhằm vào cựu Tổng thống Donald Trump là một sự kiện nổi bật trên chính trường Mỹ những ngày qua.
Phiên bản di động