Khoảng trống lãnh đạo trong nền kinh tế thế giới, nhìn từ câu chuyện của WTO

Theo dõi TGVN trên
TGVN. Tổng Giám đốc WTO Roberto Azevedo bất ngờ từ chức làm xôn xao dư luận. Vấn đề lúc này không còn là câu chuyện nội bộ về tổ chức của WTO mà nhìn rộng hơn là những vết nứt trong nền kinh tế thế giới.
TIN LIÊN QUAN
khoang trong lanh dao trong nen kinh te the gioi nhin tu cau chuyen cua wto Nóng! Tổng Giám đốc WTO bất ngờ thông báo từ chức
khoang trong lanh dao trong nen kinh te the gioi nhin tu cau chuyen cua wto Covid-19 đã định hình lại hệ thống thương mại toàn cầu như thế nào?
khoang trong lanh dao trong nen kinh te the gioi nhin tu cau chuyen cua wto
Tổng Giám đốc WTO rời nhiệm sở sớm hơn một năm so với kế hoạch. (Nguồn: AFP)

Ra đi giữa khủng hoảng

Sau 25 năm tồn tại, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) dường như đang dần đi vào vết xe đổ của những “người tiền nhiệm”. Tổng Giám đốc WTO Roberto Azevedo ngày 14/5 thông báo ông sẽ rời khỏi vị trí hiện nay vào ngày 31/8, sớm hơn một năm so với kế hoạch.

Ông Azevedo, 62 tuổi, đã lãnh đạo cơ quan thương mại quốc tế có trụ sở tại Geneva từ năm 2013 và đang trong nhiệm kỳ thứ hai, dự kiến sẽ kết thúc vào cuối tháng 8/2021.

Ông Azevedo cho biết, quyết định cá nhân của ông là vì lợi ích của WTO và không hề liên quan tới những căng thẳng với chính quyền Tổng thống Donald Trump. Việc ông từ chức sẽ giúp cho các thành viên lựa chọn người kế nhiệm trong những tháng tới mà không bị phân tâm, nhằm tập trung hơn cho công tác chuẩn bị Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 12, dự kiến được tổ chức vào năm 2021.

Tờ New York Times cho rằng, sự ra đi của ông Azevedo đã để lại khoảng trống lãnh đạo lớn ngay ở thời điểm then chốt với nền kinh tế thế giới. Thương mại toàn cầu đang đối mặt với mối đe dọa chưa từng có từ sau Chiến tranh Lạnh do dịch Covid-19. Dịch bệnh khiến thương mại trì trệ. WTO ước tính thương mại toàn cầu trong năm 2020 sẽ sụt giảm khoảng 32%.

Tuy nhiên, quyết định ra đi của ông Azevedo không gây nhiều ngạc nhiên. Tổ chức mà ông lãnh đạo tồn tại rất nhiều vấn đề.

Tự do hóa thương mại toàn cầu, mục tiêu căn bản của WTO và "người tiền nhiệm" - Hiệp định Chung về Thuế quan và Mậu dịch (GATT) đã đi vào bế tắc từ hơn một thập kỷ trước khi các vòng đàm phán Doha sụp đổ, một phần là bởi những mâu thuẫn trong lĩnh vực nông nghiệp và dịch vụ.

Những thỏa thuận được cho là thương mại tự do được ký kết kể từ đó đúng ra nên được nhìn nhận như những thỏa thuận ưu đãi, chủ yếu là nhằm ràng buộc hoặc mở cửa thương mại toàn cầu thông qua việc thiết lập những khu vực hoặc tổ chức nhất định.

Thỏa thuận thương mại khu vực được xúc tiến từ suốt một thập kỷ qua, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) ít nhiều đều không hẳn là những công cụ để tự do hóa thương mại mà là những "mặt trận" trong cuộc chiến quyền lực mềm kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc.

khoang trong lanh dao trong nen kinh te the gioi nhin tu cau chuyen cua wto
Con đường tự do hóa thương mại chưa bao giờ bằng phẳng. (Nguồn: Times of Malta)

Sự đối đầu này đã hủy hoại nghiêm trọng cơ quan phúc thẩm, có trách nhiệm dàn xếp tranh cãi giữa các thành viên của WTO, một trong các cơ chế giải quyết tranh chấp của tổ chức sau sự sụp đổ của vòng đàm phán Doha. Tờ New York Times cho rằng, chính việc Mỹ từ chối công nhận các đề xuất nhân sự bổ sung cho cơ quan này đã dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng trong hoạt động của WTO, khiến tổ chức này không có đủ các quan chức cần thiết để giải quyết tranh chấp của các nước thành viên.

Thực tế, trong bối cảnh Trung Quốc trỗi dậy với tư cách một đầu tàu xuất khẩu, việc Robert Lighthizer, một quan chức luôn hoài nghi về WTO được bổ nhiệm làm Đại diện Thương mại Mỹ, việc cơ quan phúc thẩm này bị giải thể hồi năm ngoái là điều tất yếu.

Cần phải hy sinh một cơ chế đã lỗi thời

Con đường tự do hóa thương mại chưa bao giờ bằng phẳng. GATT được xây dựng từ đống tro tàn của Tổ thức Thương mại Quốc tế (ITO), tổ chức từng được nhà kinh tế học John Maynard Keynes xem là một cơ quan toàn cầu nhằm xóa bỏ thặng dư và thâm hụt.

WTO hình thành để sửa chữa những sai lầm của GATT, nhưng rồi lại để lộ ra không ít lỗ hổng. Theo BBC, ngoài Mỹ, nhiều thành viên WTO khác như Nhật Bản và Liên minh châu Âu từng kêu gọi tổ chức này có những cải tổ mạnh mẽ. Họ cho rằng, các nguyên tắc thương mại toàn cầu cần phải phản ánh đúng những thực tế mới, đặc biệt là sự trỗi dậy của Trung Quốc với tư cách một nền kinh tế mạnh, đồng thời phải đủ sức giải quyết những vấn đề như bảo hộ nhà nước và chuyển giao công nghệ.

Có lý do để cho rằng, bất chấp những tăm tối trước khi bình minh ló rạng hiện nay, thương mại toàn cầu có thể sẽ tìm ra cách nào đó để vượt qua những rắc rối của mình và mở ra hướng đi mới.

Tự do hóa thương mại là thiếu sót không chỉ của WTO, mà còn là của những chính phủ không biết cách tận dụng các lợi ích có được từ thương mại mở nhằm gia tăng phúc lợi cho người lao động. Để thế giới xây dựng được một cơ chế thương mại mới phù hợp với thế kỷ XXI, người ta có thể sẽ phải hy sinh một cơ chế đã lỗi thời.

khoang trong lanh dao trong nen kinh te the gioi nhin tu cau chuyen cua wto

Ấn Độ muốn xóa bỏ tình trạng bất cân xứng về nông nghiệp trong WTO

TGVN. Ngày 28/1, Bộ trưởng Bộ Công thương Ấn Độ Piyush Goyal cho hay, Ấn Độ kêu gọi chương trình cải cách của WTO nên ...

khoang trong lanh dao trong nen kinh te the gioi nhin tu cau chuyen cua wto

Tổ chức Thương mại Thế giới WTO: Nghịch lý tuổi 25

TGVN. Thế giới kỷ niệm 25 năm ngày ra đời của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO trong tâm trạng vừa hài lòng vừa ...

khoang trong lanh dao trong nen kinh te the gioi nhin tu cau chuyen cua wto

WTO “chết lâm sàng”: Đã đến lúc cải cách để “hồi sinh”

TGVN. Một bài viết trên tờ WSJ đã đặt ra câu hỏi liệu trật tự thương mại thế giới có đang chuẩn bị sụp đổ với ...

Thu Hiền
(theo Bloomberg)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Tọa đàm về xây dựng khung hợp tác phát triển Việt Nam-Liên hợp quốc giai đoạn 2022-2026

Tọa đàm về xây dựng khung hợp tác phát triển Việt Nam-Liên hợp quốc giai đoạn 2022-2026

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã chủ trì cuộc “Tọa đàm về xây dựng khung hợp tác phát triển Việt Nam-Liên hợp quốc giai đoạn 2022-2026”.
Nỗ lực hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế-xã hội năm 2020 ở mức cao nhất

Nỗ lực hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế-xã hội năm 2020 ở mức cao nhất

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng thông tin, tình hình kinh tế-xã hội tháng 11/2020 tiếp tục có sự cải thiện hơn so với các tháng trước.
Việt Nam tham dự Hội nghị thường niên các quốc gia thành viên Tổ chức Cấm vũ khí hóa học

Việt Nam tham dự Hội nghị thường niên các quốc gia thành viên Tổ chức Cấm vũ khí hóa học

Đại sứ Phạm Việt Anh nêu rõ, Việt Nam tái khẳng định cam kết mạnh mẽ đối với việc giải trừ, không phổ biến và cấm vũ khí hóa học ...
Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Ngô Đức Mạnh chúc mừng Quốc khánh Lào

Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Ngô Đức Mạnh chúc mừng Quốc khánh Lào

Ngày 1/12, Đại sứ Ngô Đức Mạnh đã dẫn đầu Đoàn đại biểu Đại sứ quán Việt Nam đến trụ sở Đại sứ quán Lào tại Moscow, chúc mừng 45 ...
Điện mừng nhân kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Cuba

Điện mừng nhân kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Cuba

Nhân dịp kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Cuba, lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam đã gửi điện mừng tới các đồng chí lãnh ...
Công điện của Thủ tướng Chình phủ về tăng cường phòng, chống dịch Covid-19

Công điện của Thủ tướng Chình phủ về tăng cường phòng, chống dịch Covid-19

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công điện số 1699/CĐ-TTg ngày 2/12 về tăng cường thực hiện phòng, chống dịch bệnh Covid-19.
Tuần lễ thời trang Quốc tế Việt Nam 2020: Top 3 Outfits ấn tượng nhất thuộc về dàn 'New Face' phong cách

Tuần lễ thời trang Quốc tế Việt Nam 2020: Top 3 Outfits ấn tượng nhất thuộc về dàn 'New Face' phong cách

Tuần lễ thời trang Quốc tế Việt Nam 2020, các tín đồ có cơ hội thể hiện phong cách thời trang riêng thông qua khả năng 'mix and match' đầy ...
Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden - 'Điềm lành' mùa Giáng sinh đối với châu Âu?

Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden - 'Điềm lành' mùa Giáng sinh đối với châu Âu?

Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden đã lựa chọn một đội ngũ an ninh quốc gia có quan điểm ủng hộ các liên minh truyền thống của Mỹ, khiến ...
Tin thế giới 2/12: Ông Trump 'mỏi tay đếm tiền', mập mờ tính toán chuyện tương lai; Trung Quốc bị tố 'vi phạm trắng trợn' lệnh trừng phạt quốc tế

Tin thế giới 2/12: Ông Trump 'mỏi tay đếm tiền', mập mờ tính toán chuyện tương lai; Trung Quốc bị tố 'vi phạm trắng trợn' lệnh trừng phạt quốc tế

Ông Trump được 'đổ' thêm tiền, Mỹ treo thưởng 5 triệu USD tìm bằng chứng Trung Quốc vi phạm lệnh trừng phạt...là một số tin thế giới nổi bật.
Khám phá vẻ đẹp của tự nhiên qua Triển lãm 'Vùng sống'

Khám phá vẻ đẹp của tự nhiên qua Triển lãm 'Vùng sống'

Hơn 20 bức tranh trưng bày tại Triển lãm 'Vùng sống' của họa sĩ Nguyễn Văn Trinh được thể hiện bằng chất liệu lụa kết hợp với giấy giang của ...
Tin thế giới 2/12: Ông Trump 'mỏi tay đếm tiền', mập mờ tính toán chuyện tương lai; Trung Quốc bị tố 'vi phạm trắng trợn' lệnh trừng phạt quốc tế

Tin thế giới 2/12: Ông Trump 'mỏi tay đếm tiền', mập mờ tính toán chuyện tương lai; Trung Quốc bị tố 'vi phạm trắng trợn' lệnh trừng phạt quốc tế

Ông Trump được 'đổ' thêm tiền, Mỹ treo thưởng 5 triệu USD tìm bằng chứng Trung Quốc vi phạm lệnh trừng phạt...là một số tin thế giới nổi bật.
Sau những 'va chạm' với Trung Quốc, Australia thảo luận diễn biến khu vực với Ấn Độ

Sau những 'va chạm' với Trung Quốc, Australia thảo luận diễn biến khu vực với Ấn Độ

Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ đã thảo luận trực tuyến với người đồng cấp Australia về những diễn biến khu vực và toàn cầu.
Vaccine Covid-19: Anh chính thức cấp phép vaccine Pfizer-BioNTech, EU ấn định khung thời gian khởi động tiêm chủng

Vaccine Covid-19: Anh chính thức cấp phép vaccine Pfizer-BioNTech, EU ấn định khung thời gian khởi động tiêm chủng

Chính phủ Anh thông báo đã cấp phép lưu hành vaccine ngừa Covid-19 Pfizer-BioNTech và sẽ chính thức đưa vào sử dụng từ tuần tới.
Giữa cơn thịnh nộ sau vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân, Iran tăng cường sản xuất uranium làm giàu trên 20%

Giữa cơn thịnh nộ sau vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân, Iran tăng cường sản xuất uranium làm giàu trên 20%

Quốc hội Iran yêu cầu sản xuất uranium làm giàu trên 20%, trong bối cảnh nhà khoa học hạt nhân hàng đầu nước này vừa bị ám sát
Tuyên bố không yêu cầu đồng minh cắt đứt 'duyên nợ' với Trung Quốc, Mỹ thực sự muốn gì?

Tuyên bố không yêu cầu đồng minh cắt đứt 'duyên nợ' với Trung Quốc, Mỹ thực sự muốn gì?

Mỹ muốn các đồng minh như Hàn Quốc và Nhật Bản tố cáo 'hành vi xấu' của Trung Quốc nếu phát hiện được.
Vi phạm quy định chống dịch Covid-19 tại Bỉ, nghị sĩ Hungary xin từ chức

Vi phạm quy định chống dịch Covid-19 tại Bỉ, nghị sĩ Hungary xin từ chức

Một nghị sĩ Hungary tại EP đã lên tiếng xin lỗi sau khi bị cảnh sát Bỉ bắt quả tang tham gia một bữa tiệc, vi phạm quy định phong tỏa chống dịch Covid-19.
Nghi vấn và giả thuyết quanh cái chết của nhà khoa học Iran

Nghi vấn và giả thuyết quanh cái chết của nhà khoa học Iran

Cái chết bất ngờ của ‘cha đẻ’ chương trình hạt nhân Iran, nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh để lại nhiều nghi vấn và giả thuyết chưa có lời giải đáp.
Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

Căng thẳng EU-Thổ Nhĩ Kỳ không lạ, nhưng diễn biến mới có thể khiến quan hệ song phương chạm đáy. Bình luận của TG&VN.
Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Đồn đoán của dư luận xung quanh cuộc gặp giữa lãnh đạo Israel và Saudi Arabia đã phản ánh và thực trạng 'người muốn kẻ chưa' của mối quan hệ này.
Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Bầu cử Mỹ, ông Donald Trump vẫn quyết tâm xoay chuyển tình thế, nhưng quá trình chuyển giao quyền lực thực tế đã khởi động. Bình Luận của TG&VN.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Dù thất bại hay may mắn lật ngược thế cờ hậu bầu cử, Tổng thống Donald Trump vẫn để lại dấu ấn đậm nét, với nhiều thay đổi bước ngoặt kéo dài tới chính trị ...
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Đường chia đôi ngả

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Đường chia đôi ngả

Trong khi ông Joe Biden lên kế hoạch tiếp nhận quyền lực, ông Donald Trump cho thấy mình sẽ không buông xuôi chiếc ghế Tổng thống. Bình luận của TG&VN.
Tiêm kích thế hệ thứ 6 có gì đáng gờm?

Tiêm kích thế hệ thứ 6 có gì đáng gờm?

Với sự phát triển của công số và sức sáng tạo không mệt mỏi, các quốc gia đang tìm kiếm khả năng của các tiêm kích cấp độ tiếp theo.
Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp (GSA) và tác động đến kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ

Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp (GSA) và tác động đến kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ

Quyết định phê duyệt quá trình chuyển giao quyền lực cho đội ngũ ông Joe Biden của GSA có ảnh hưởng tới cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020?
Nguyên nhân nào dẫn đến căng thẳng giữa chính phủ Ethiopia và vùng Tigray?

Nguyên nhân nào dẫn đến căng thẳng giữa chính phủ Ethiopia và vùng Tigray?

Tình hình Ethiopia đang ngày càng trở nên căng thẳng và khả năng về một cuộc nội chiến đẫm máu giữa chính phủ và vùng Tigray ngày một rõ hơn.
Ngày tàn của Covid-19 đã chớm cận kề?

Ngày tàn của Covid-19 đã chớm cận kề?

Nếu vaccine mRNA có thể chấm dứt đại dịch Covid-19 và khôi phục cuộc sống bình thường, chúng cũng có thể mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển vaccine.
Thổ Nhĩ Kỳ và chính sách vĩ đại trở lại

Thổ Nhĩ Kỳ và chính sách vĩ đại trở lại

Chính sách nhằm đưa Thổ Nhĩ Kỳ vĩ đại trở lại khiến quốc gia này đối mặt với nhiều vấn đề, kể cả việc kết thêm một số kẻ thù...
Vì sao ông Trump bất ngờ sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper?

Vì sao ông Trump bất ngờ sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper?

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper được cho là có nhiều bất đồng với Tổng thống Trump. Đó cũng là nguyên nhân khiến ông bị đột ngột sa thải.
Phiên bản di động