Khởi động chiến lược kinh tế mới đối với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ tham vọng gì?

Thạch Bình
Chiến lược kinh tế mới của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (IPEF) là một cách biểu đạt của Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trên lĩnh vực kinh tế, tìm cách thông qua hợp tác kinh tế để thiết lập sự kết nối và hợp tác đa dạng hơn với khu vực Tây Thái Bình Dương.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ có chuyến công du châu Á vào cuối tháng Năm. Ngày 9/5, Đại sứ Nhật Bản tại Mỹ Koji Tomita tiết lộ, khi thực hiện chuyến thăm Nhật Bản sắp tới, Tổng thống Mỹ Joe Biden có thể sẽ chính thức khởi động Chiến lược kinh tế mới của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Chiến lược kinh tế mới được nhấn mạnh ở đây chính là Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (IPEF) do Chính quyền của ông Joe Biden đề xuất.

Chìa khóa của cuộc đọ sức chiến lược kinh tế Mỹ-Trung
Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ có chuyến công du châu Á vào cuối tháng Năm này. (Nguồn: AP)

Cam kết rộng rãi chưa từng có với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ngày 27/10/2021, Tổng thống Mỹ Joe Biden đưa ra ý tưởng về IPEF tại Hội nghị cấp cao Đông Á lần thứ 16, tuyên bố sẽ triển khai hợp tác và xác định mục tiêu chung với các đối tác trên nhiều lĩnh vực như thuận lợi hóa thương mại, kinh tế số và tiêu chuẩn công nghệ, sức bền chuỗi cung ứng, phát thải carbon, năng lượng sạch, cơ sở hạ tầng, tiêu chuẩn lao động…

Phạm vi bao phủ của khuôn khổ này rất rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực lĩnh vực kinh tế mới nổi và phi truyền thống.

Trước đây, Mỹ chú trọng xây dựng năng lực an ninh-quốc phòng trong chiến lược ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, chẳng hạn thiết lập các liên minh an ninh, như cơ chế an ninh ba bên Mỹ-Anh-Australia (AUKUS), cơ chế đối thoại Bộ tứ (Quad), liên minh tình báo Ngũ nhãn (Five Eyes)… cũng như thường xuyên tiến hành diễn tập quân sự với các nước Philippines và Singapore… nhưng tương đối thờ ơ trong lĩnh vực kinh tế.

Tin liên quan
Mỹ sắp công bố chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương mới Mỹ sắp công bố chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương mới

Đặc biệt, sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) vào năm 2017, chiến lược kinh tế của Mỹ ở khu vực này thể hiện rõ sự trống trải.

Việc Mỹ thông qua công cụ địa kinh tế IPEF để tăng cường ảnh hưởng đối với khu vực này, kiềm chế và làm suy yếu sức ảnh hưởng của Trung Quốc, thì điều đó phù hợp với chiến lược Ấn Độ Dương và chiến lược toàn cầu của Washington.

Trong các khu vực liên quan đến khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Nhật Bản và Hàn Quốc trong khu vực Đông Á là các nước đồng minh, thuộc “phạm vi ảnh hưởng” quan trọng của Mỹ.

Ấn Độ chính là một cường quốc Nam Á có tham vọng trở thành cường quốc toàn cầu, đồng thời cũng là đối tác lớn nhất mà Mỹ đang ra sức tranh thủ ở châu Á. Đồng thời là một trong những trụ cột quan trọng trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Hơn hết, có thể cho rằng, ở mức độ đáng kể, thái độ và mức độ tham gia của các nước thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đối với IPEF sẽ quyết định Khuôn khổ này có thành công hay không.

Ngày 9/5, khi tham dự Hội thảo Đối thoại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương xuyên Đại Tây Dương do Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) tổ chức, điều phối viên các vấn đề khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Nhà Trắng Kurt Campbell nhấn mạnh, thông điệp quan trọng nhất mà ông Joe Biden muốn chuyển tải trong chuyến công du châu Á vào cuối tháng Năm là cuộc khủng hoảng hiện nay ở Ukraine là một nhiệm vụ cấp bách cần phải giải quyết, nhưng phải nhận thức được rằng, thách thức cơ bản lớn hơn của thế kỷ XXI nằm ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Theo ông Kurt Campbell, trong thời kỳ đầu của chính quyền Tổng thống Joe Biden, chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương chủ yếu tập trung vào hợp tác với các đối tác Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, hiện nay Mỹ và các đối tác châu Âu cũng có những cuộc tiếp xúc và đối thoại về các vấn đề Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Sau khi khủng hoảng Ukraine bùng phát, các giới bên ngoài phổ biến dự đoán sự quan tâm của Mỹ chuyển hướng sang châu Âu, phần không nhiều còn lại là ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, tuy nhiên thực tế ngược lại.

Cam kết rộng rãi chưa từng có của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương cũng đã phản ánh “câu chuyện cảnh báo” không muốn hành động quân sự tương tự như Ukraine xảy ra ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đồng thời đã khởi động nhiều suy xét chiến lược.

Điều đáng quan tâm là, ông Kurt Campbell nhấn mạnh, với tư cách là điều phối viên các vấn đề khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trách nhiệm quan trọng nhất của ông là bảo đảm khuôn khổ chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương phối hợp nhịp nhàng hơn giữa các nhà lãnh đạo châu Á, châu Âu và Mỹ, đồng thời xem xét kế hoạch hành động thực hiện.

Ông Kurt Campbell hy vọng sẽ nắm cơ hội Mỹ và châu Âu tăng cường đồng tâm hiệp lực hiện nay trong hai năm tới, bởi vì “không biết tình trạng này có thể kéo dài bao lâu”.

Hiện nay, Mỹ muốn hợp tác với châu Âu để làm những việc có kết quả, không chỉ về vấn đề Ukraine, mà còn về các chiến lược và chiến thuật ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong tương lai.

Các chuyên gia của tổ chức nghiên cứu ANBOUND nhấn mạnh, cuộc xung đột Ukraine đã mở rộng định nghĩa của Mỹ đối với chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ đang nỗ lực tận dụng cuộc xung đột ở Ukraine để củng cố quan hệ Mỹ-châu Âu, đưa các quốc gia đối tác châu Âu thuộc quan hệ đối tác Đại Tây Dương về mặt địa lý vào phạm trù chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Bằng cách này, Mỹ có thể đoàn kết càng nhiều đồng minh và quốc gia đối tác hợp tác càng tốt, tác động và thậm chí chủ đạo các vấn đề chính trị và kinh tế quốc tế ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, từ đó có thể kiềm chế hiệu quả hơn đối thủ cạnh tranh chiến lược lớn nhất của mình là Trung Quốc.

Chìa khóa của cuộc đọ sức chiến lược kinh tế Mỹ-Trung
Tổng thống Mỹ Joe Biden chụp ảnh chung cùng các nhà lãnh đạo ASEAN nhân Hội nghị Cấp cao đặc biệt Mỹ-ASEAN 2022. (Nguồn: AP)

Vai trò của ASEAN

Các chuyên gia của ANBOUND cũng cho rằng, IPEF là một cách biểu đạt của Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trên lĩnh vực kinh tế, tìm cách thông qua hợp tác kinh tế để thiết lập sự kết nối và hợp tác đa dạng hơn với khu vực Tây Thái Bình Dương.

Tin liên quan
Đông Nam Á trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Mỹ Đông Nam Á trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Mỹ

Trong bố cục này, các nước ASEAN sẽ phát huy vai trò vô cùng quan trọng. Điều có thể khẳng định là, trong quá trình thúc đẩy IPEF, Mỹ và Trung Quốc sẽ tiến hành đọ sức xoay quanh ASEAN.

Thậm chí, trong tương lai, chìa khóa của cuộc đọ sức rộng lớn hơn ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương giữa Mỹ và Trung Quốc nằm ở ASEAN.

Đối với Trung Quốc, ASEAN không chỉ ở gần Trung Quốc về mặt địa lý, hơn nữa ASEAN còn là đối tác thương mại lớn nhất toàn cầu của Trung Quốc, quan hệ kinh tế-thương mại ngày càng chặt chẽ.

Nếu Mỹ không có được sự ủng hộ của ASEAN, thì Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và cả Khuôn khổ IPEF đều sẽ xuất hiện một “lỗ hổng” lớn.

Đối với Trung Quốc cũng tương tự như vậy, nếu Trung Quốc không thể duy trì quan hệ kinh tế chặt chẽ và quan hệ địa chính trị ổn định với ASEAN, thì sẽ rất bị động trong tương lai.

Trọng tâm chiến lược toàn cầu của Mỹ nằm ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đối thủ cạnh tranh chiến lược lâu dài lớn nhất là Trung Quốc. Trong thời gian tới, chìa khóa của cuộc đọ sức địa chính trị và địa kinh tế ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ triển khai xoay quanh các nước ASEAN.

Mỹ muốn 'gạt' Trung Quốc khỏi 'bàn cờ lớn'

Mỹ muốn 'gạt' Trung Quốc khỏi 'bàn cờ lớn'

Với chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ hy vọng có thể kiềm chế Trung Quốc cả về an ninh và kinh tế tại ...

Quy mô kinh tế tương đương 77%, liệu Trung Quốc sẽ 'vượt mặt' Mỹ trong vòng 10 năm tới?

Quy mô kinh tế tương đương 77%, liệu Trung Quốc sẽ 'vượt mặt' Mỹ trong vòng 10 năm tới?

Ngày càng nhiều nhà quan sát và chuyên gia nghiên cứu cho rằng, việc nền kinh tế Trung Quốc vượt Mỹ sẽ không còn là ...

(theo HK01)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động