Khủng hoảng an ninh lương thực: Nỗi ám ảnh về nạn đói Bengal 80 năm trước có thể quay lại?

Nga Trần
Nỗi ám ảnh về nạn đói Bengal 80 năm trước có thể quay trở lại? Câu trả lời có lẽ là không khi cả thế giới, dù cho còn muôn vàn khó khăn và rào cản, ở cấp độ đa phương và song phương đang chung tay bảo đảm an ninh lương thực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Khủng hoảng an ninh lương thực: Nỗi ám ảnh về nạn đói Bengal 80 năm trước có thể quay trở lại?
Vấn đề an ninh lương thực đang được cả thế giới quan tâm. (Nguồn: IANS)

Nguy cơn luôn hiện hữu

Năm 2023 đánh dấu kỷ niệm 80 năm nạn đói Bengal tại Ấn Độ và nạn đói ít được biết đến hơn là Henan ở Trung Quốc, hai thảm hoạ đã cướp đi mạng sống của khoảng 3 triệu người tại hai quốc gia đông dân nhất châu Á.

Thời gian qua, khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra và leo thang, thế giới cũng đứng trước nguy cơ về một nạn đói trên diện rộng, có thể sánh ngang với những nạn đói vào giữa thế kỷ XX. Bởi lẽ, xung đột đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới Ukraine, một trong những nước xuất khẩu lúa mì, ngô, lúa mạch và dầu hướng dương lớn nhất thế giới, với tổng khối lượng ước đạt 5 triệu tấn trước tháng 2/2022.

Nạn đói giai đoạn 1943-1944 xảy ra ở Bengal, Ấn Độ khi đó còn là thuộc địa của Anh đã làm gần 4 triệu người chết đói. Sự kiện này đáng ra phải được coi là thảm họa lớn nhất tiểu lục địa Ấn Độ trong thế kỷ XX, thế nhưng không hiểu sao nó chỉ được đề cập tới vài dòng thoáng qua trong lịch sử quốc gia đông dân thứ nhì châu Á này.

Giá thực phẩm tăng nhanh chóng và khó lường, tạo áp lực lên kế sinh nhai của không ít hộ gia đình nghèo ở những quốc gia thu nhập trung bình, vốn đã phải chịu nhiều khó khăn do những tác động của đại dịch Covid-19.

Không chỉ vậy, xung đột cũng tác động không nhỏ tới Nga - nhà cung cấp phân đạm, kali và phốt pho lớn nhất thế giới. Khi chi phí khí đốt tăng vọt, nhiều nhà sản xuất phân bón ở châu Âu và những nơi khác có thể không còn đủ khả năng để duy trì hoạt động của nhà máy. Giá cả của hầu hết mặt hàng phân bón đã tăng một cách chóng mặt so với thời điểm trước năm 2020.

Mặc dù điều tồi tệ nhất - một nạn đói khủng khiếp quy mô lớn đã không xảy trong năm 2022 ra nhưng nhiều nơi vẫn bị phủ bóng bởi nghèo đói. Năm nay, dự báo số lượng người trong tình trạng mất an ninh lương thực sẽ lớn hơn gấp đôi so với đầu năm 2020 và gần một triệu người trên khắp thế giới sẽ sống trong cảnh thiếu lương thực, mọi thứ thậm chí có thể còn tồi tệ hơn.

Tháng 12/2022, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO) dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu là 2,756 tỉ tấn trong năm 2022, dựa trên ước tính cung cầu. Giới chuyên gia nhận định rằng, mặc dù dân số toàn cầu đã đạt 8 tỉ người, nhưng sẽ không còn xảy ra khủng hoảng an ninh lương thực nếu xét đến tổng sản lượng lương thực. Sự phân phối lương thực không đồng đều đã gây ra nạn đói cho hàng triệu người trên toàn thế giới.

Trong những thập kỉ qua, các nước xuất siêu đã ổn định và tập trung, trong khi các nước nhập siêu lại tương đối bị phân tán. Khả năng tự cung cấp lương thực đặc biệt thấp ở các nước đang phát triển ở châu Phi. Do đó, thị trường lương thực toàn cầu rất dễ bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, xung đột khu vực và các yếu tố khác.

Ngoại giao toàn cầu là "chìa khóa"

Thời gian qua, cộng đồng quốc tế đã có nhiều nỗ lực để cứu vãn tình hình. Có thể kể đến như sản lượng lúa mì kỷ lục ở Australia phần nào bù đắp được những lỗ hổng về nguồn cung lương thực. Bên cạnh đó, nhờ có Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen dưới sự hỗ trợ đàm phán của Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ, hàng chục triệu tấn ngũ cốc của Ukraine đã được xuất khẩu ra nước ngoài.

Tin liên quan
An ninh lương thực ASEAN: Bài toán khó nhưng có nhiều cách giải An ninh lương thực ASEAN: Bài toán khó nhưng có nhiều cách giải

Khủng hoảng lương thực đang trở nên tồi tệ hơn do loạn lạc, xung đột. Bởi vậy, việc hợp tác toàn cầu để giải quyết bài toán khó này là vô cùng cần thiết.

Năm 2022, trong vai trò Chủ tịch G20, Indonesia đã coi vấn đề an ninh lương thực là một ưu tiên trong chương trình nghị sự, xuất phát từ kinh nghiệm của cuộc khủng hoảng giá lương thực vào năm 2008.

Trên thế giới, mặc dù các biện pháp bảo hộ vẫn được thúc đẩy để đối phó với khủng hoảng lương thực, có thể kể đến lệnh cấm xuất khẩu tạm thời đối với dầu cọ thô của Indonesia nhưng nhìn chung các thị trường vẫn duy trì mở cửa.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa rằng cuộc khủng hoảng đã qua đi. Giá phân bón có lúc đã giảm nhưng những cú sốc giá cả chưa dừng lại. Xung đột ở Ukraine đang leo thang trở lại. Tháng 10 năm ngoái, Nga đã tuyên bố dừng tham gia thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen và không có gì đảm bảo rằng điều này không tái diễn. Không những vậy, biến đổi khí hậu đã tác động nghiêm trọng đến nông nghiệp của nhiều quốc gia dẫn đến các vụ mùa thất thu.

Trong bối cảnh đó, việc các quốc gia, tổ chức sát cánh cùng nhau rất quan trọng để đảm bảo nếu giá lương thực thế giới tăng đột biến thì phản ứng toàn cầu có thể được phối hợp hiệu quả.

Hệ thống chia sẻ thông tin hiện nay cần được củng cố để khuyến khích các quốc gia cung cấp kịp thời và thông tin đầy đủ. Bởi lẽ, thông tin về dự trữ lương thực vốn là bí mật quốc gia với nhiều nước như Trung Quốc hay Ấn Độ.

Là diễn đàn kinh tế đa phương quan trọng, G20 là điểm đến để các quốc gia cùng nhau giải quyết bài toán chung phức tạp này. Với vai trò Chủ tịch G20 trong năm 2023, Ấn Độ có thể tiếp nối thành quả của Indonesia và thúc đẩy chương trình nghị sự về an ninh lương thực trong bối cảnh khủng hoảng hiện nay.

ASEAN đã đạt được nhiều tiến triển đáng kể trong thực hiện các sáng kiến, chiến lược thúc đẩy hợp tác khu vực, phát triển bao trùm trong khu vực nông thôn và thành thị cũng như xóa nghèo, trong đó có Khuôn khổ hành động chiến lược về phát triển nông thôn và xóa nghèo 2021-2025, Triển vọng phát triển ASEAN và Diễn đàn nghiên cứu và phát triển hành động xóa nghèo thuộc Cộng đồng kinh tế Xã hội ASEAN. Trong quá trình này, việc thúc đẩy thương mại, đầu tư, đề cao vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp, phát triển nhân lực và quan hệ đối tác công-tư sẽ là các công cụ quan trọng để tạo việc làm và xóa nghèo.

Là một trong số những khu vực có nguy cơ cao nhất trước mối đe dọa của biến đổi khí hậu, ASEAN cam kết thực hiện Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu và thỏa thuận Paris, dựa trên nguyên tắc trách nhiệm chung nhưng có khác biệt, phù hợp với khả năng và hoàn cảnh quốc gia.

ASEAN cũng cam kết mạnh mẽ, đóng góp vào các nỗ lực chung và hợp tác với cộng đồng quốc tế trong thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững về xóa nghèo, nông nghiệp bền vững và an ninh lương thực cho tất cả mọi người.

Xung đột Nga-Ukraine: Xuất hiện ánh sáng cuối đường hầm, sự hỗn loạn thị trường năng lượng đã có thể kết thúc?

Xung đột Nga-Ukraine: Xuất hiện ánh sáng cuối đường hầm, sự hỗn loạn thị trường năng lượng đã có thể kết thúc?

Chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine, được phát động ngày 24/2/2022, khiến thị trường năng lượng, lương thực và tiền tệ quay cuồng. ...

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tiếp tục dự các hoạt động  trong khuôn khổ tham dự WEF Davos

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tiếp tục dự các hoạt động trong khuôn khổ tham dự WEF Davos

Tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ tham dự Hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh thế thế giới (WEF) tại Davos, Thụy Sỹ, ...

Vấn đề di cư: Italy kêu gọi thiết lập hành lang nhân đạo

Vấn đề di cư: Italy kêu gọi thiết lập hành lang nhân đạo

Ngày 1/2, Italy đã đưa ra đề xuất về các hành lang di cư do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ, ngay trước Hội ...

Điểm nhấn trong Hội nghị Ngoại trưởng G20 tại Ấn Độ

Điểm nhấn trong Hội nghị Ngoại trưởng G20 tại Ấn Độ

Sự hiện diện của quan chức ngoại giao Nga và Trung Quốc cùng vấn đề Ukraine là điểm đáng chú ý trong Hội nghị Ngoại ...

Ai Cập chính thức tuyên bố rút khỏi hiệp định ngũ cốc của Liên hợp quốc

Ai Cập chính thức tuyên bố rút khỏi hiệp định ngũ cốc của Liên hợp quốc

Ngày 9/3, Ai Cập, một trong những nước nhập khẩu lúa mì lớn nhất thế giới, đã đưa ra thông báo sẽ rút khỏi hiệp ...

(theo East Asia Forum)

Đọc thêm

Tiền đạo Harry Kane đi vào lịch sử trong ngày chạm mốc tệ hiếm thấy

Tiền đạo Harry Kane đi vào lịch sử trong ngày chạm mốc tệ hiếm thấy

Tiền đạo Harry Kane cán mốc tệ chưa từng thấy ở trận đấu anh phá kỉ lục khoác áo đội tuyển quốc gia của cựu hậu vệ Ashley Cole.
Giá heo hơi hôm nay 17/6: Giá heo hơi giảm 'xôi đỗ'; thị trường thịt heo Mỹ biến động lớn

Giá heo hơi hôm nay 17/6: Giá heo hơi giảm 'xôi đỗ'; thị trường thịt heo Mỹ biến động lớn

Nhìn chung, giá heo hơi hôm nay giảm rải rác 1.000 đồng/kg. Hiện tại, giá khảo sát ở các tỉnh thành dao động trong khoảng 66.000 - 71.000 đồng/kg.
Hồ sơ, thủ tục cấp lại giấy phép lái xe theo quy định mới nhất

Hồ sơ, thủ tục cấp lại giấy phép lái xe theo quy định mới nhất

Thủ tục cấp lại giấy phép lái xe được quy định tại Quyết định 545/QĐ-BGTVT ngày 10/5/2024. Mời độc giả tham khảo bài viết dưới đây.
Cody Gakpo xuất sắc nhất trận tuyển Hà Lan thắng Ba Lan

Cody Gakpo xuất sắc nhất trận tuyển Hà Lan thắng Ba Lan

Tiền đạo Cody Gakpo được bình chọn Cầu thủ xuất sắc nhất ở trận tuyển Hà Lan thắng đội Ba Lan 2-1 tại EURO 2024.
Hội nghị hòa bình Ukraine: Lộ rõ nhiều khác biệt, Tổng thống Zelensky lạc quan, khẳng định Trung Quốc có thể giúp

Hội nghị hòa bình Ukraine: Lộ rõ nhiều khác biệt, Tổng thống Zelensky lạc quan, khẳng định Trung Quốc có thể giúp

Hội nghị hòa bình về Ukraine diễn ra hai ngày tại Thụy Sỹ đã bế mạc vào ngày 16/6, với việc nước chủ nhà thừa nhận có nhiều quan điểm ...
Jude Bellingham lập kỷ lục trong ngày ghi bàn cho đội tuyển Anh tại EURO 2024

Jude Bellingham lập kỷ lục trong ngày ghi bàn cho đội tuyển Anh tại EURO 2024

Jude Bellingham trở thành cầu thủ châu Âu đầu tiên ra sân ở 3 giải quốc tế lớn trước khi bước sang tuổi 21.
Rực rỡ sắc màu Việt Nam tại Hội chợ Thương mại - Ẩm thực ASEAN 2024 ở Stockholm, Thụy Điển

Rực rỡ sắc màu Việt Nam tại Hội chợ Thương mại - Ẩm thực ASEAN 2024 ở Stockholm, Thụy Điển

Đại sứ quán Việt Nam tại Thụy Điển tham gia Hội chợ Thương mại - Ẩm thực ASEAN 2024 tại Stockholm. Sự kiện do Ủy ban ASEAN (ACS) chủ trì tổ chức.
Tiếp cận điểm sáng và điểm nóng khu vực Trung Đông - châu Phi

Tiếp cận điểm sáng và điểm nóng khu vực Trung Đông - châu Phi

Tọa đàm với chủ đề “Tiếp cận Trung Đông - châu Phi: Điểm sáng và Điểm nóng” do thanh niên ngoại giao tổ chức...
Học viện Ngoại giao phối hợp bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức cho cán bộ, chiến sĩ của Bộ Công an làm công tác hội nhập quốc tế

Học viện Ngoại giao phối hợp bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức cho cán bộ, chiến sĩ của Bộ Công an làm công tác hội nhập quốc tế

Cục Đối ngoại, Bộ Công an mong muốn hai bên sẽ tiếp tục hợp tác tổ chức các chương trình, các khóa đào tạo bồi dưỡng trong thời gian tới.
Việt Nam lần đầu tiên ứng cử vào vị trí thẩm phán Tòa án quốc tế về Luật Biển

Việt Nam lần đầu tiên ứng cử vào vị trí thẩm phán Tòa án quốc tế về Luật Biển

PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Viện trưởng Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao ứng cử vào vị trí thẩm phán Tòa án quốc tế về Luật Biển nhiệm kỳ 2026-2035.
Việt Nam cam kết ủng hộ các mục tiêu, định hướng hợp tác của UNCTAD

Việt Nam cam kết ủng hộ các mục tiêu, định hướng hợp tác của UNCTAD

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng dẫn đầu Đoàn đại biểu Việt Nam tham dự Diễn đàn Lãnh đạo toàn cầu nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập UNCTAD.
Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Minh Vũ: Việt Nam hướng tới trở thành địa chỉ giải quyết tranh chấp khu vực và quốc tế

Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Minh Vũ: Việt Nam hướng tới trở thành địa chỉ giải quyết tranh chấp khu vực và quốc tế

Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Minh Vũ đánh giá cao những đóng góp suốt 125 năm của PCA với cơ chế giải quyết tranh chấp thông qua biện pháp hòa bình.
Thông tin liên quan đến công dân Việt Nam mất tích tại Pháp

Thông tin liên quan đến công dân Việt Nam mất tích tại Pháp

Cảnh sát Pháp phát hiện một thi thể tại căn hộ ngoại ô thành phố Paris. Sau khi xác minh, các cơ quan chức năng Pháp xác định đây là công dân Việt Nam.
Bộ Ngoại giao thông tin về vụ du học sinh Việt mất tích và qua đời tại Pháp

Bộ Ngoại giao thông tin về vụ du học sinh Việt mất tích và qua đời tại Pháp

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đã thông tin về vụ việc một nữ du học sinh của Việt Nam mất tích và qua đời sau đó tại Pháp.
Lãnh đạo Uỷ ban Nhà nước về NVNONN trực tiếp thăm hỏi, động viên bà con trong vụ cháy tại Ba Lan

Lãnh đạo Uỷ ban Nhà nước về NVNONN trực tiếp thăm hỏi, động viên bà con trong vụ cháy tại Ba Lan

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Nhà nước về NVNONN Nguyễn Mạnh Đông đã trực tiếp đến thăm hỏi, chỉa sẻ, động viên đại diện bà con bị ảnh hưởng trong vụ cháy tại Ba Lan
Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan hỗ trợ bà con người Việt bị ảnh hưởng bởi vụ cháy Trung tâm thương mại làm lại giấy tờ

Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan hỗ trợ bà con người Việt bị ảnh hưởng bởi vụ cháy Trung tâm thương mại làm lại giấy tờ

Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan bắt đầu tiếp nhận, giải quyết cấp lại các loại giấy tờ tuỳ thân cho bà con người Việt bị ảnh hưởng bởi vụ cháy...
Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan: Hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho bà con cấp đổi các giấy tờ

Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan: Hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho bà con cấp đổi các giấy tờ

Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan và các cơ quan trong nước sẽ luôn đồng hành, hỗ trợ tối đa bà con trong khả năng cho phép... Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan ...
Vụ cháy trung tâm thương mại tại Ba Lan: Đại sứ Hà Hoàng Hải làm việc với lãnh đạo hội đoàn người Việt Nam

Vụ cháy trung tâm thương mại tại Ba Lan: Đại sứ Hà Hoàng Hải làm việc với lãnh đạo hội đoàn người Việt Nam

Đại sứ Hà Hoàng Hải cam kết sẽ đồng hành với với các hội đoàn để hỗ trợ bà con vượt qua giai đoạn khó khăn.
Tìm hiểu các nguyên tắc trong việc lựa chọn thực đơn chiêu đãi đối ngoại

Tìm hiểu các nguyên tắc trong việc lựa chọn thực đơn chiêu đãi đối ngoại

Chiều 22/3, đã diễn ra sinh hoạt chuyên đề với chủ đề 'Các nguyên tắc trong việc lựa chọn thực đơn chiêu đãi đối ngoại'.
Khám phá văn hóa giao tiếp của đất nước vạn đảo Indonesia (Phần 2)

Khám phá văn hóa giao tiếp của đất nước vạn đảo Indonesia (Phần 2)

Là một quốc gia Đông Nam Á, Indonesia gần gũi với Việt Nam, nhưng nước này có 86% dân số theo Hồi giáo tạo nên khác biệt trong văn hoá giao tiếp.
Khám phá văn hóa giao tiếp của đất nước vạn đảo Indonesia (Phần 1)

Khám phá văn hóa giao tiếp của đất nước vạn đảo Indonesia (Phần 1)

Là quốc gia Đông Nam Á nên Indonesia gần gũi với Việt Nam, nhưng 86% dân số nước này theo Hồi giáo tạo nên khác biệt trong văn hoá giao tiếp.
Những điều cần biết để không bỡ ngỡ khi đến xứ sở hoa tulip Hà Lan

Những điều cần biết để không bỡ ngỡ khi đến xứ sở hoa tulip Hà Lan

Khi gặp một người Hà Lan bất kì, thật khó để nhận xét về địa vị hay khả năng tài chính của họ thông qua vẻ bề ngoài...
Đôi điều cần biết về văn hóa giao tiếp ở Bỉ - 'trái tim của châu Âu'

Đôi điều cần biết về văn hóa giao tiếp ở Bỉ - 'trái tim của châu Âu'

Cùng khám phá đôi nét về văn hóa giao tiếp và con người Bỉ để hiểu rõ hơn về đất nước được coi là 'trái tim châu Âu' qua bài viết dưới đây!
Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 12?

Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 12?

Trong tháng 12 có 12 quốc gia kỷ niệm Ngày Quốc khánh, bao gồm Romania, Lào, UAE, Thái Lan, Phần Lan, Burkina Faso, Kenya, Bhutan, Niger, Qatar...
Phiên bản di động