Kinh tế số - Hướng đi tất yếu

TS.Nguyễn Minh Phong
TGVN. Chuyển đổi số, kinh tế số, xã hội số sẽ là chủ đề trọng tâm, mục tiêu ưu tiên và đông lực phát triển mạnh mẽ hàng đầu của Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
kinh te so huong di tat yeu Tập trung xây dựng Chiến lược chuyển đổi số nhằm xây dựng Việt Nam 4.0
kinh te so huong di tat yeu Thúc đẩy ứng dụng Blockchain phát triển kinh tế số
kinh te so huong di tat yeu
Nền kinh tế số Việt Nam, cùng Indonesia đang dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng tại Đông Nam Á.

Phát triển kinh tế số là sử dụng công nghệ số và dữ liệu để tạo ra những mô hình kinh doanh mới, tạo ra sản phẩm, dịch vụ số hoặc hỗ trợ cung cấp dịch vụ số cho doanh nghiệp, với sự hội tụ loạt công nghệ mới (điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo...) trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 (CMCN). Trong nền kinh tế số, các doanh nghiệp sẽ đổi mới quy trình sản xuất, kinh doanh sang mô hình theo hệ sinh thái, liên kết từ khâu sản xuất, thương mại đến sử dụng... và góp phần tăng năng suất lao động.

Tiềm năng phát triển lớn

Theo báo cáo “Nền kinh tế số Đông Nam Á 2019” do Google, Temasek và Bain công bố tháng 10/2019, nền kinh tế số Việt Nam năm 2019 trị giá 12 tỷ USD (đóng góp 5% GDP quốc gia), cao gấp 4 lần so với giá trị của năm 2015 và dự đoán chạm mốc 43 tỷ USD vào năm 2025, với các lĩnh vực: Thương mại điện tử, du lịch trực tuyến, truyền thông trực tuyến và gọi xe công nghệ.

Nền kinh tế số Việt Nam, cùng Indonesia, đang dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng tại Đông Nam Á, trung bình 38%/năm so với 33% của cả khu vực tính từ năm 2015. Tổng giá trị giao dịch (GMV) trên thị trường thương mại điện tử Việt Nam ước đạt 5 tỷ USD trong năm 2019, cao gấp 12,5 lần mức 0,4 tỷ USD của năm 2015 và sẽ tăng tới 23 tỷ USD vào năm 2025, tốc độ tăng trưởng xấp xỉ 49%.

Bên cạnh đó, các ngành dịch vụ du lịch trực tuyến, truyền thông trực tuyến và gọi xe trực tuyến cũng có sự vươn lên mạnh mẽ, đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế số Việt Nam.

Công nghệ di động đang thay đổi cách thức người dân sống và làm việc, cung cấp cho họ khả năng tiếp cận tốt hơn đến các thị trường và những cơ hội mới. Năm 2019, Việt Nam có 61 triệu người dùng Internet, trung bình người Việt dành 3 giờ 12 phút sử dụng Internet trên thiết bị di động. Theo tỉ lệ, nhóm các ứng dụng mạng xã hội và truyền thông liên lạc (52%), ứng dụng xem video (20%) và game (11%), cùng các ứng dụng cho công việc. Giá trị giao dịch thiết bị công nghệ thông tin, viễn thông tăng đều đặn hằng năm… đã tạo ra nền tảng lý tưởng để đẩy mạnh hơn nữa các nỗ lực phát triển kinh tế số.

Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) là nền tảng, là hạt nhân của chuyển đổi số. Cùng với việc tuyên bố chiến lược chuyển đổi số quốc gia, Việt Nam sẽ ban hành các Khung về Chính phủ điện tử, thành phố thông minh, Nghị định về đầu tư và thuê công nghệ thông tin; xây dựng các Nghị định quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu số, định danh và xác thực điện tử, thúc đẩy Chính phủ điện tử.

Ở Việt Nam, các công ty hàng đầu nền kinh tế số đang và sẽ đi theo hướng mang đến thật nhiều dịch vụ trên cùng một ứng dụng, dù vẫn có dịch vụ kinh doanh cốt lõi để giữ chân người dùng. Một số doanh nghiệp cũng lựa chọn hình thức cộng sinh, bắt tay hợp tác để mở rộng kho sản phẩm dịch vụ.

Mục tiêu và cách thức quản lý

Theo tinh thần Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc CMCN 4.0, Việt Nam đã có các mục tiêu cụ thể đến năm 2025, 2030 và 2045.

Cụ thể, đến năm 2025, xếp hạng về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) thuộc ba nước dẫn đầu ASEAN; Xây dựng được hạ tầng số đạt trình độ tiên tiến của khu vực ASEAN; Internet băng thông rộng phủ 100% các xã; kinh tế số chiếm khoảng 20% GDP; năng suất lao động tăng bình quân trên 7%/năm; có ít nhất ba đô thị thông minh tại ba vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, phía Nam và miền Trung...

Đến năm 2030, xếp hạng về GII thuộc nhóm 40 nước dẫn đầu thế giới. Mạng di động 5G phủ sóng toàn quốc. Kinh tế số chiếm trên 30% GDP; năng suất lao động tăng bình quân khoảng 7,5%/năm. Hoàn thành xây dựng Chính phủ số. Hình thành một số chuỗi đô thị thông minh tại các khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc, phía Nam và miền Trung; từng bước kết nối với mạng lưới đô thị thông minh trong khu vực và thế giới.

Đến năm 2045, Việt Nam trở thành một trong những trung tâm sản xuất và dịch vụ thông minh, trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo thuộc nhóm dẫn đầu khu vực châu Á; có năng suất lao động cao, có đủ năng lực làm chủ và áp dụng công nghệ hiện đại trong tất cả các lĩnh vực kinh tế-xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh.

Để Việt Nam chủ động phát triển kinh tế số và tham gia cuộc CMCN 4.0 theo các mục tiêu trên, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới tư duy, thống nhất nhận thức, hoàn thiện thể chế tạo thuận lợi cho chủ động tham gia cuộc CMCN 4.0 và quá trình chuyển đổi số quốc gia. Việt Nam cũng cần thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu; phát triển và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia; phát triển nguồn nhân lực các ngành và công nghệ ưu tiên; bảo đảm việc làm, ổn định thu nhập, hỗ trợ an sinh cũng như tăng cường bảo vệ môi trường sống.

Đặc biệt, tầm vóc và vị trí quan trọng của kinh tế số đang gợi mở Việt Nam cần thiết phải có một Bộ chuyên ngành để quản lý và làm bệ phóng cho kinh tế số cất cánh. Thái Lan đã thành lập Bộ Xã hội và Kinh tế số. Các quốc gia G20 thì giao cho các Bộ, ban, ngành quản lý kinh tế số, trong đó 60% giao cho Bộ Thông tin và Truyền thông, 20% giao cho Bộ Thương mại, 20% còn lại giao cho Bộ Khoa học Công nghệ.

CMCN 4.0 mà nòng cốt là chuyển đổi số sẽ làm thay đổi toàn bộ nền kinh tế, xã hội, quản trị quốc gia. Cần thay đổi cả về tư duy và thể chế để thể hiện rõ việc coi kinh tế số là một trụ cột và chỉ có dựa vào kinh tế số và chuyển đổi số mới đảm bảo được quá trình phát triển nhanh, bền vững và đuổi kịp các nước trong khu vực.

kinh te so huong di tat yeu

Việt Nam cần làm gì để phát triển thành công nền kinh tế số

Dự khai mạc Hội thảo - Triển lãm quốc tế “Phát triển công nghiệp thông minh - Smart Industry World 2017” sáng 5/12, tại Hà ...

kinh te so huong di tat yeu

Đức ủng hộ sáng kiến áp thuế mới trong lĩnh vực kinh tế số

Ngày 11/9, Chính phủ Đức thông báo ủng hộ sáng kiến cải cách cơ bản việc áp thuế đối với các doanh nghiệp trong lĩnh ...

kinh te so huong di tat yeu

Nền kinh tế số của Ấn Độ được dự báo sẽ phát triển nhanh chóng

Ngày 18/7, Bộ trưởng Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ Ravi Shankar Prasad cho rằng nền kinh tế số của Ấn Độ ...

Đọc thêm

Bộ GD&ĐT đề xuất quy định chỉ tiêu tuyển sinh cho ngành sức khỏe và sư phạm

Bộ GD&ĐT đề xuất quy định chỉ tiêu tuyển sinh cho ngành sức khỏe và sư phạm

Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong dự thảo Thông tư quy định việc xác định số lượng tuyển sinh mà Bộ GD&ĐT vừa công bố ...
Lễ hội Chùa Hương 2026 đổi mới công tác tổ chức, đẩy mạnh công nghệ và quản trị thông minh

Lễ hội Chùa Hương 2026 đổi mới công tác tổ chức, đẩy mạnh công nghệ và quản trị thông minh

Lễ hội Chùa Hương năm 2026 được tổ chức với nhiều đổi mới trong tư duy quản lý, ứng dụng công nghệ và định hướng phát triển du lịch bền ...
Xuân Quê Hương 2026 – Kết nối cộng đồng người Việt tại Myanmar trong không khí đầm ấm, nghĩa tình

Xuân Quê Hương 2026 – Kết nối cộng đồng người Việt tại Myanmar trong không khí đầm ấm, nghĩa tình

Ngày 5/2, Đại sứ quán Việt Nam tại Myanmar long trọng tổ chức Xuân Quê hương 2026 trong không khí đầm ấm, trang trọng, đậm đà bản sắc dân tộc.
Rực rỡ Tết Cộng đồng – Xuân Quê hương 2026 tại Bắc Australia

Rực rỡ Tết Cộng đồng – Xuân Quê hương 2026 tại Bắc Australia

Tại thành phố Darwin, chương trình Tết Cộng đồng - Xuân Quê hương 2026 đã diễn ra trọng thể và ấm áp, trở thành điểm nhấn văn hóa đặc sắc ...
Đại sứ Việt Nam tại Hy Lạp dự lễ khai mạc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 22 Đảng Cộng sản Hy Lạp

Đại sứ Việt Nam tại Hy Lạp dự lễ khai mạc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 22 Đảng Cộng sản Hy Lạp

Ngày 28/1, tại thủ đô Athens, Đại sứ Việt Nam tại Hy Lạp dự lễ khai mạc Đại hội đảng toàn quốc lần thứ 22 Đảng Cộng sản Hy Lạp ...
Cuộc gặp giữa Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Thường vụ Đảng Nhân dân Campuchia

Cuộc gặp giữa Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Thường vụ Đảng Nhân dân Campuchia

Ngày 6/2, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Đảng Cộng sản Việt Nam đồng chủ trì Cuộc gặp với Ban Thường vụ CPP tại Campuchia.
Theo chân Mỹ, Mexico đẩy mạnh hợp tác khoáng sản chiến lược với các đối tác lớn

Theo chân Mỹ, Mexico đẩy mạnh hợp tác khoáng sản chiến lược với các đối tác lớn

Mexico sẽ mở rộng đối thoại về hợp tác trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược với Canada, Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU) trong vòng 60 ngày tới.
Nga tăng cường hợp tác với cường quốc kinh tế 'khủng' nhất Nam Mỹ

Nga tăng cường hợp tác với cường quốc kinh tế 'khủng' nhất Nam Mỹ

Ngày 5/2, Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin và Phó Tổng thống Brazil Geraldo Alckmin đã ký tuyên bố chung về hợp tác song phương trong khuôn khổ BRICS.
Tổng thống Brazil sắp thăm Hàn Quốc sau 15 năm, thắt chặt hợp tác trong một lĩnh vực quan trọng

Tổng thống Brazil sắp thăm Hàn Quốc sau 15 năm, thắt chặt hợp tác trong một lĩnh vực quan trọng

Ngày 5/2, truyền thông Hàn Quốc đưa tin, Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva sẽ đến thăm Seoul theo lời mời của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung.
Giá vàng hôm nay 6/2/2026 có thể xuống 4.000 USD, đối mặt với thử thách quan trọng, có lặp lại một 'đợt tăng giá bùng nổ' nữa không?

Giá vàng hôm nay 6/2/2026 có thể xuống 4.000 USD, đối mặt với thử thách quan trọng, có lặp lại một 'đợt tăng giá bùng nổ' nữa không?

Giá vàng hôm nay 6/2/2026 có thể xuống 4.000 USD, đối mặt với thử thách quan trọng, có lặp lại một 'đợt tăng giá bùng nổ' nữa không?
Bitcoin tiếp tục lao dốc, xóa sạch đà tăng kể từ sau bầu cử Tổng thống Mỹ 2024

Bitcoin tiếp tục lao dốc, xóa sạch đà tăng kể từ sau bầu cử Tổng thống Mỹ 2024

Giá Bitcoin tiếp tục giảm mạnh trong những ngày đầu năm 2026, rơi xuống dưới mốc 71.000 USD.
Korea Herald: Trung Quốc trở thành 'chất xúc tác' cho ngành chip bán dẫn Hàn Quốc

Korea Herald: Trung Quốc trở thành 'chất xúc tác' cho ngành chip bán dẫn Hàn Quốc

Theo nhận định của trang Korea Herald, Trung Quốc chính là 'chất xúc tác' để ngành chip bán dẫn Hàn Quốc có bước tiến xa hơn.
Thị trường nhà ở Hà Nội từ năm 2026: Ngoại thành dẫn dắt chu kỳ phát triển mới

Thị trường nhà ở Hà Nội từ năm 2026: Ngoại thành dẫn dắt chu kỳ phát triển mới

Năm 2026, thị trường nhà ở Hà Nội được dự báo bước vào giai đoạn phát triển ổn định và chọn lọc hơn, với xu hướng dịch chuyển nguồn cung ra khu vực ngoại thành.
Việt Nam tỏa sáng tại Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru 2025

Việt Nam tỏa sáng tại Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru 2025

Tại đêm Chung kết Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru lần thứ 20, các chủ đầu tư đến từ Việt Nam đã xuất sắc giành 14 danh hiệu 'Best in Asia'.
Giá nhà cao tạo áp lực, người trẻ chuyển hướng chiến lược

Giá nhà cao tạo áp lực, người trẻ chuyển hướng chiến lược

Giá bất động sản duy trì ở mức cao đang tạo ra sức ép lớn lên khả năng sở hữu nhà của người trẻ.
Thị trường bất động sản năm 2025 mang gam màu sáng

Thị trường bất động sản năm 2025 mang gam màu sáng

Tại VRES 2025 ngày 9/12, chuyên gia nhận định nếu năm 2022 thị trường chao đảo vì lãi suất tăng thì 2025 lại cho thấy gam màu tươi sáng hơn.
Vietnam Land chính thức trở thành đối tác phân phối chiến lược của Charmora City

Vietnam Land chính thức trở thành đối tác phân phối chiến lược của Charmora City

Ngày 10/11, Công ty CP DV Môi Giới Vietnam Land và Naman Realty đã chính thức ký kết trở thành đối tác phân phối dự án Charmora City.
Động lực tăng trưởng của vùng đô thị vệ tinh phía Đông TP. Hồ Chí Minh

Động lực tăng trưởng của vùng đô thị vệ tinh phía Đông TP. Hồ Chí Minh

Thị trường bất động sản giáp ranh phía Đông TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn chuyển động rõ nét.
Để Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng của hệ thống tài chính châu Á

Để Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng của hệ thống tài chính châu Á

Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam vừa mang tính biểu tượng và là bước đi chiến lược nhằm đặt nền móng cho tăng trưởng bền vững và hội nhập sâu rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 6/2: Đồng USD tăng mạnh khi tâm lý nhà đầu tư thận trọng hơn trước rủi ro

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 6/2: Đồng USD tăng mạnh khi tâm lý nhà đầu tư thận trọng hơn trước rủi ro

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 6/2 ghi nhận đà tăng mạnh của đồng USD khi nhà đầu tư chuyển sang tâm lý thận trọng hơn trước rủi ro.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 5/2: Đồng USD nhích lên so với các đồng tiền chủ chốt khác

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 5/2: Đồng USD nhích lên so với các đồng tiền chủ chốt khác

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 5/2 cho thấy đồng USD nhích lên so với hầu hết các đồng tiền chủ chốt khác.
Nền tảng Thiện nguyện của MB Bank chiến thắng tại World Summit Awards (WSA) 2025

Nền tảng Thiện nguyện của MB Bank chiến thắng tại World Summit Awards (WSA) 2025

Ngày 04/2/2026, theo công bố chính thức từ Ban Tổ chức Giải thưởng World Summit Awards (WSA) 2025, Nền tảng Thiện nguyện của MB Bank đã được vinh danh là giải pháp chiến thắng tại ...
Tăng cường phối hợp nghiên cứu khoa học, đào tạo và tham mưu chính sách trong ngành Tài chính

Tăng cường phối hợp nghiên cứu khoa học, đào tạo và tham mưu chính sách trong ngành Tài chính

Ngày 2/2, tại trụ sở Bộ Tài chính, 7 đơn vị thuộc khối nghiên cứu, đào tạo và quản lý nhà nước trong ngành Tài chính đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 4/2: Đồng USD quay đầu giảm, không thu hút được dòng tiền trú ẩn an toàn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 4/2: Đồng USD quay đầu giảm, không thu hút được dòng tiền trú ẩn an toàn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 4/2 ghi nhận đà giảm giá của đồng USD do đồng tiền này không thu hút được dòng tiền trú ẩn an toàn.
Phiên bản di động