Kinh tế thế giới đối mặt với đa khủng hoảng

Minh Anh
Đèn cảnh báo kinh tế toàn cầu đang nhấp nháy màu đỏ, các nhà hoạch định chính sách cần có tầm nhìn xa và tập trung vào việc xây dựng khả năng phục hồi.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đèn cảnh báo kinh tế toàn cầu đang nhấp nháy đỏ.
Đèn cảnh báo kinh tế toàn cầu đang nhấp nháy đỏ. (Nguồn: KT)

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) vừa công bố giữ nguyên dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2022 ở mức 3,2%, bằng một nửa mức tăng trưởng 6% của năm 2021; hạ dự báo năm 2023 xuống 2,7% (hồi tháng Bảy là 2,9%) trong bối cảnh các nước đang chịu tác động từ cuộc xung đột Nga-Ukraine, giá năng lượng và thực phẩm tăng vọt, lạm phát leo thang và lãi suất tăng mạnh. IMF đồng thời cảnh báo, tình hình có thể trở nên tồi tệ hơn vào năm tới.

Polycrisis - Đa khủng hoảng

Nhà kinh tế trưởng của IMF Pierre - Olivier Gourinchas cảnh báo, triển vọng đối với các nền kinh tế lớn nhất - Mỹ, khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) và Trung Quốc đều bị đánh giá ảm đạm. Nói một cách ngắn gọn là “điều xấu nhất vẫn chưa tới và đối với nhiều người, năm 2023 sẽ giống như năm suy thoái”.

Trong báo cáo phân tích, IMF nhấn mạnh, nhiều đám mây - bao gồm cuộc khủng hoảng năng lượng châu Âu, lãi suất tăng nhanh và sự giảm tốc của kinh tế Trung Quốc - đã tập hợp, “điểm danh” trong nền kinh tế toàn cầu hiện nay.

Vấn đề tưởng như các cuộc khủng hoảng riêng biệt, xuất hiện từ nhiều khu vực và thị trường khác nhau hiện đang liên kết lại. Chúng ta có thể đang phải đối diện với một cuộc đa khủng hoảng (Polycrisis) trên quy mô toàn cầu.

Theo nhận định của IMF, hiếm khi nhiều động cơ của nền kinh tế toàn cầu bị đình trệ cùng một lúc như vậy.

Các quốc gia chiếm khoảng một phần ba nền kinh tế toàn cầu có thể sẽ suy thoái trong năm nay hoặc năm sau. Trong khi tỷ lệ lạm phát toàn cầu chạm mức cao nhất trong 40 năm, các ngân hàng trung ương đã đồng loạt tăng lãi suất chóng vánh chưa từng thấy trong năm thập kỷ qua. Đồng USD cũng được đẩy lên cao, chạm mức mạnh nhất kể từ đầu những năm 2000.

Đáng lo lắng là tất cả những vấn đề trên cùng tồn tại, khiến các dự báo thêm ảm đạm và tạo ra sức ép mới cho toàn thế giới.

Trong đó, các nền kinh tế mới nổi phải oằn lưng gánh nợ bằng đồng USD ngày càng phình to - với tỷ giá và lãi suất cùng tăng cao. Các dòng vốn đang chảy mạnh ra khỏi khu vực này. Trong khi đó, lãi suất thế chấp và chi phí vay của doanh nghiệp đã tăng mạnh trên toàn thế giới.

Nhiều thước đo về căng thẳng thị trường tài chính đã phát tín hiệu khẩn, khi tỷ lệ lãi suất “nhảy vọt” từ mức thấp kỷ lục trong đại dịch Covid-19, bộc lộ các lỗ hổng. Trong đó, động lực bán tháo tài sản là một rủi ro lớn, như nó đã xảy ra đối với các quỹ hưu trí của nước Anh thời gian qua.

Nguyên nhân chính gây ra những bất ổn toàn cầu nói trên liên quan hai cú sốc lịch sử, giáng liên tiếp vào nền kinh tế toàn cầu, khi chưa kịp hồi phục hậu Covid-19, đã bị bồi thêm “cú đánh knock-out” bởi xung đột địa chính trị tại Đông Âu.

Các cú sốc đa dạng và tăng cường lẫn nhau đã khiến các nhà hoạch định chính sách gặp khó khăn trong việc cân bằng. Chẳng hạn, đối với các ngân hàng trung ương, chính sách tiền tệ không được thắt chặt ở mức đủ có thể khiến lạm phát tăng cao, nhưng nếu mạnh tay lại sinh ra một căn bệnh khác.

Để ngăn chặn siêu lạm phát - vốn bị thổi bùng bởi chính sách tiền tệ siêu lỏng lẻo thời Covid-19 và những nút thắt cổ chai trong chuỗi cung ứng, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng lãi suất với tốc độ nhanh nhất kể từ đầu những năm 1980. Và câu chuyện dài về lãi suất của Fed bắt đầu từ đây, rất nhiều hệ lụy tác động không chỉ với kinh tế Mỹ, mà là toàn cầu. Căn bệnh mới đã xuất hiện khi những vết sẹo của đại dịch còn chưa lành.

Thực tế cho thấy, không có giải pháp đơn giản nào có thể giải quyết những vấn đề trên. Những bài học từ quá khứ đôi khi cũng không thể áp dụng, trong khi những sai sót chính sách đôi khi là “sai một ly, đi một dặm”. Kinh tế Anh hiện là một ví dụ.

Nền kinh tế mong manh ngày nay cần chính sách được hiệu chỉnh tốt và phù hợp với rủi ro. Nếu không có sự lãnh đạo đúng đắn và tư duy dài hạn, nền kinh tế toàn cầu sẽ chỉ tiếp tục chao đảo từ cuộc khủng hoảng này sang cuộc khủng hoảng khác.

“Đêm tối” trước “bình minh”?

Hiện tại, lạm phát toàn cầu vẫn neo ở mức cao, chính phủ các nước đối diện với tình thế tiến thoái lưỡng nan khi việc sử dụng công cụ chính sách tiền tệ, bao gồm việc nâng mạnh lãi suất để kiềm chế lạm phát, chắc chắn sẽ dẫn đến mất mát trong tăng trưởng kinh tế và việc làm.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán - “phong vũ biểu” của nền kinh tế, phản ánh niềm tin của người dân đối với triển vọng kinh tế, liên tục mò tìm đáy mới. Các chỉ số chứng khoán trên thế giới liên tục ghi nhận các kỷ lục “bốc hơi” mạnh mẽ.

Trái với đầu tàu kinh tế Mỹ - đang “xuất khẩu mạnh lạm phát” ra toàn cầu, Trung Quốc - đầu tàu thúc đẩy phát triển kinh tế châu Á vẫn đang chống Covid-19 nghiêm ngặt, vì thế không thể tránh khỏi việc phải hy sinh các động lực tăng trưởng. Sự khác biệt của hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc trong cả chính trị và kinh tế cũng khiến triển vọng hợp tác khu vực và thế giới trở nên không chắc chắn.

Tuy nhiên, không ít người vẫn tin tưởng, đây có thể là thời khắc “đêm tối” trước “bình minh”.

Xung đột Nga-Ukraine rồi sẽ kết thúc. Nguyên nhân có thể đến từ việc các nguồn lực tài chính đã trở nên cạn kiệt, hoặc do xu hướng chính trị và sự ủng hộ của một bên tham gia cuộc xung đột đã thay đổi. Việc tái thiết sau xung đột, tái cấu trúc chuỗi cung ứng năng lượng và chuỗi sản xuất của châu Âu, đều sẽ mang lại cú hích mạnh mẽ cho tăng trưởng toàn cầu.

Mặt khác, lộ trình tăng lãi suất của Fed đã dần tiến sát về vùng cao của lợi tức. Bên cạnh đó, hiệu quả kiềm chế của chính sách tiền tệ đối với lạm phát thường có độ trễ, lạm phát toàn cầu dự kiến được kiểm soát trong năm 2023. Tăng trưởng kinh tế sẽ quay lại. Các nước có nền tảng chính trị và kinh tế ổn định sẽ được hưởng lợi đầu tiên trong thời kỳ hậu dịch bệnh.

Đặc biệt, trong bức tranh u ám của kinh tế thế giới, châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á vẫn được coi là điểm sáng. IMF dự báo tăng trưởng khu vực châu Á và Thái Bình Dương đạt 4% năm nay và 4,3% vào năm 2023.

Tổng quan tình hình khác với các khu vực khác, do những thay đổi hiệu quả, giúp châu Á không gặp phải những khó khăn như của châu Âu. Trong bức tranh sáng màu của châu Á, Đông Nam Á được dự báo sẽ có một năm 2023 tăng trưởng mạnh mẽ, theo IMF. Việt Nam đang mở rộng thành trung tâm chuỗi cung ứng đa dạng; Philippines, Indonesia, Malaysia có thể đạt tăng trưởng 4% đến 6%; ngành du lịch Campuchia và Thái Lan sẽ khởi sắc...

Khủng hoảng năng lượng: Xung đột ở Ukraine làm ngạc nhiên cả thế giới, trừng phạt-trả đũa, EU vật lộn thoát khí đốt Nga, mùa Đông vẫn 'rét cóng'

Khủng hoảng năng lượng: Xung đột ở Ukraine làm ngạc nhiên cả thế giới, trừng phạt-trả đũa, EU vật lộn thoát khí đốt Nga, mùa Đông vẫn 'rét cóng'

Châu Âu đang phải vật lộn để kiềm chế tác động tiêu cực nhất của một cuộc khủng hoảng năng lượng. Các nhà lãnh đạo ...

Trung Quốc tự tin là ‘mỏ neo’ giữ ổn định và động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu

Trung Quốc tự tin là ‘mỏ neo’ giữ ổn định và động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu

Đó là phát biểu của ông Tôn Nghiệp Lễ, người phát ngôn Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ 20 của Đảng Cộng sản ...

Cảnh báo nguy cơ 'ngày tận thế' với lời đe dọa sử dụng hạt nhân từ Nga, Tổng thống Mỹ hồi tưởng khủng hoảng tên lửa Cuba

Cảnh báo nguy cơ 'ngày tận thế' với lời đe dọa sử dụng hạt nhân từ Nga, Tổng thống Mỹ hồi tưởng khủng hoảng tên lửa Cuba

Ngày 6/10, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho rằng nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân đang ở mức cao nhất kể từ cuộc ...

Khủng hoảng năng lượng: Anh đối mặt 'tình trạng khẩn cấp' về khí đốt, EU nỗ lực kiềm chế giá

Khủng hoảng năng lượng: Anh đối mặt 'tình trạng khẩn cấp' về khí đốt, EU nỗ lực kiềm chế giá

Ngày 3/10, tờ The Times dẫn tuyên bố của Cơ quan quản lý năng lượng Ofgem cho hay, nguy cơ thiếu khí đốt trong mùa ...

Khủng hoảng năng lượng: Đức có thể mất danh hiệu thịnh vượng lâu dài; 'số phận' doanh nghiệp châu Âu bị đe dọa

Khủng hoảng năng lượng: Đức có thể mất danh hiệu thịnh vượng lâu dài; 'số phận' doanh nghiệp châu Âu bị đe dọa

Việc giảm giá khí đốt hiện đang được Chính phủ Đức thảo luận có thể tiêu tốn từ 15-24 tỷ Euro, tùy thuộc vào diễn ...

Đọc thêm

Lâm Tâm Như thanh lịch cùng trang phục sắc trắng, tôn vẻ đẹp vượt thời gian

Lâm Tâm Như thanh lịch cùng trang phục sắc trắng, tôn vẻ đẹp vượt thời gian

Ngày 23/4, nữ diễn viên Lâm Tâm Như, 48 tuổi, khoe chân thon với sơ mi dài giấu quần khi dự sự kiện của một thương hiệu.
Tiểu sử Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Indonesia

Tiểu sử Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Indonesia

Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi thăm chính thức Việt Nam và đồng chủ trì Kỳ họp lần thứ 5 Ủy ban hợp tác song phương Việt Nam-Indonesia.
Xem trực tiếp trận tứ kết Futsal Việt Nam và Futsal Uzbekistan trên kênh nào?

Xem trực tiếp trận tứ kết Futsal Việt Nam và Futsal Uzbekistan trên kênh nào?

Đội tuyển Futsal Việt Nam sẽ tiếp tục hành trình tại vòng chung kết Futsal châu Á 2024 bằng màn thi đấu với Futsal Uzbekistan ở tứ kết.
Bộ Ngoại giao tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm ngày ký Hiệp định Geneva - một mốc son của nền ngoại giao Việt Nam

Bộ Ngoại giao tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm ngày ký Hiệp định Geneva - một mốc son của nền ngoại giao Việt Nam

Bộ Ngoại giao long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm ngày ký Hiệp định Geneva vào sáng 25/4 và kết nối trực tuyến với các cơ quan đại ...
Trung Quốc 'tung' chiến lược mới thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, 'đập tan' mọi ngờ vực của Mỹ và châu Âu về xe điện

Trung Quốc 'tung' chiến lược mới thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, 'đập tan' mọi ngờ vực của Mỹ và châu Âu về xe điện

Ngành công nghiệp xe điện đang dẫn đầu thế giới của Trung Quốc sẽ nhận được sự thúc đẩy lớn từ chính phủ.
Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn mời Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi dạo bộ sáng, dùng Phở, cà phê tại Hà Nội

Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn mời Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi dạo bộ sáng, dùng Phở, cà phê tại Hà Nội

Sáng 24/4, Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đã mời Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi dạo bộ sáng tại Hồ Gươm và dùng Phở, cà phê tại Hà Nội.
Giá xăng dầu hôm nay 24/4: Tăng nhẹ; xăng trong nước có khả năng giảm trước dịp nghỉ lễ?

Giá xăng dầu hôm nay 24/4: Tăng nhẹ; xăng trong nước có khả năng giảm trước dịp nghỉ lễ?

Giá xăng dầu hôm nay 24/4, dầu Brent tăng 1,42 USD, dầu WTI của Mỹ tăng 1,46 USD. Trong nước, giá xăng ngày mai có thể giảm xuống dưới 25.000 đồng/lít.
Giá heo hơi hôm nay 24/4: Tăng 1000 đồng/kg; còn tâm lý chủ quan, lơ là với dịch bệnh trên vật nuôi

Giá heo hơi hôm nay 24/4: Tăng 1000 đồng/kg; còn tâm lý chủ quan, lơ là với dịch bệnh trên vật nuôi

Nhìn chung, giá heo hơi hôm nay tăng nhẹ rải rác 1.000 đồng/kg. Hiện tại, giá khảo sát ở các tỉnh thành dao động trong khoảng 60.000 - 64.000 đồng/kg.
Giá cà phê hôm nay 24/4/2024: Giá cà phê sẽ vẫn có những cú tăng đột biến, Indonesia xuất vượt xa nhập

Giá cà phê hôm nay 24/4/2024: Giá cà phê sẽ vẫn có những cú tăng đột biến, Indonesia xuất vượt xa nhập

Giá cà phê hôm nay 24/4/2024: Giá cà phê sẽ vẫn có những cú tăng đột biến, Indonesia xuất vượt xa nhập...
Giá tiêu hôm nay 24/4/2024, thị trường ổn định, lực bán ra cầm chừng, nông dân có tâm lý giữ hàng chờ được giá

Giá tiêu hôm nay 24/4/2024, thị trường ổn định, lực bán ra cầm chừng, nông dân có tâm lý giữ hàng chờ được giá

Giá tiêu hôm nay 24/4/2024 tại thị trường trong nước đi ngang ở các địa phương trọng điểm, giao dịch từ 96.500 – 98.000 đồng/kg.
WB 'mách' Việt Nam cách nuôi dưỡng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

WB 'mách' Việt Nam cách nuôi dưỡng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

Sáng 23/4, Ngân hàng Thế giới (WB) tổ chức buổi công bố báo cáo Điểm lại - cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam ấn bản tháng 4/2024.
Việt Nam trong ASEAN: Một đối tác năng động, tích cực, trách nhiệm

Việt Nam trong ASEAN: Một đối tác năng động, tích cực, trách nhiệm

Từ thời điểm gia nhập ASEAN đến nay, Việt Nam trở thành một đối tác năng động, tích cực và tham gia có trách nhiệm vào phát triển kinh tế của khu vực.
Bất động sản mới nhất: Hà Nội vắng bóng chung cư hạng C, thị trường đất nền có thể ‘đảo chiều’ bất kỳ lúc nào, thay đổi về sang tên sổ đỏ

Bất động sản mới nhất: Hà Nội vắng bóng chung cư hạng C, thị trường đất nền có thể ‘đảo chiều’ bất kỳ lúc nào, thay đổi về sang tên sổ đỏ

Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh mỗi năm cần thêm 50.000 ngôi nhà, thiếu hụt nghiêm trọng căn hộ dưới 30 triệu đồng/m2 … là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Đất nền nhộn nhịp, cẩn trọng rơi vào 'bẫy' giá cao, trường hợp phải sang tên sổ đỏ

Bất động sản mới nhất: Đất nền nhộn nhịp, cẩn trọng rơi vào 'bẫy' giá cao, trường hợp phải sang tên sổ đỏ

Thị trường chung cư, đất nền, thổ cư nhộn nhịp, người dân tránh rơi vào bẫy giá cao… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Nối gót chung cư, giá nhà trong ngõ Hà Nội ‘nổi sóng’, trường hợp không được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất

Bất động sản mới nhất: Nối gót chung cư, giá nhà trong ngõ Hà Nội ‘nổi sóng’, trường hợp không được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất

Thị trường nhà ở riêng lẻ đang hình thành mặt bằng giá mới, giá chung cư mới tại Hà Nội cao… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Thị trường thêm nhiều ‘người chơi’ lớn, xuất hiện ‘cá mập’ gom đất nền, loạt dự án chưa đủ điều kiện mua bán

Bất động sản mới nhất: Thị trường thêm nhiều ‘người chơi’ lớn, xuất hiện ‘cá mập’ gom đất nền, loạt dự án chưa đủ điều kiện mua bán

Thị trường sẽ được khơi thông nhờ Luật Đất đai, đất nền đang ‘ấm dần’, Hà Nội sắp đấu giá nhiều thửa đất… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Đất nền ‘đảo chiều’, thị trường liệu có ‘bong bóng’? Chung cư Hà Nội tăng 9%/năm, siết chặt hoạt động môi giới

Bất động sản mới nhất: Đất nền ‘đảo chiều’, thị trường liệu có ‘bong bóng’? Chung cư Hà Nội tăng 9%/năm, siết chặt hoạt động môi giới

'Băng' đất nền đã tan, thị trường đón dòng tiền lớn, giá chung cư Hà Nội tăng vùn vụt… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Lý giải sức hút của đất nền Hà Nội, giá nhà ở xã hội ‘phi mã’, phương pháp định giá đất theo Luật Đất đai 2024

Bất động sản mới nhất: Lý giải sức hút của đất nền Hà Nội, giá nhà ở xã hội ‘phi mã’, phương pháp định giá đất theo Luật Đất đai 2024

Giá chung cư Hà Nội tăng mạnh, đất nền hút quan tâm, giá nhà ở xã hội cũ tăng chóng mặt… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 24/4: USD mất mốc 106 điểm, Yen Nhật nhận sự can thiệp mới

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 24/4: USD mất mốc 106 điểm, Yen Nhật nhận sự can thiệp mới

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 24/4 ghi nhận đồng USD giảm mạnh, mất mốc 106 điểm.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/4: 'Giải mã' lý do đồng USD khởi sắc, Yen Nhật trầm lắng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/4: 'Giải mã' lý do đồng USD khởi sắc, Yen Nhật trầm lắng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/4 ghi nhận đồng USD không biến động đáng kể, vẫn giữ nguyên mốc 106,12.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/4: USD được hỗ trợ, thị trường tự do tiếp tục lập đỉnh mới

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/4: USD được hỗ trợ, thị trường tự do tiếp tục lập đỉnh mới

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/4 ghi nhận đồng USD duy trì ở mức cao và tâm lý thị trường hiện đang hỗ trợ đồng tiền này.
Năm 2024, tổng tài sản MB dự kiến vượt mốc 1 triệu tỷ đồng

Năm 2024, tổng tài sản MB dự kiến vượt mốc 1 triệu tỷ đồng

Đây là nội dung được lãnh đạo Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đề cập tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2024, bên cạnh những mục tiêu kinh doanh trước thềm kỷ niệm ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/4: USD đột ngột giảm, trong nước vẫn cao ngất ngưởng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/4: USD đột ngột giảm, trong nước vẫn cao ngất ngưởng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/4 giảm lần đầu tiên sau chuỗi tăng 6 ngày liên tiếp, trong khi đó, đồng Euro tăng 0,5%.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/4: Tỷ giá USD tại các ngân hàng đều áp sát mức trần

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/4: Tỷ giá USD tại các ngân hàng đều áp sát mức trần

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/4 ghi nhận đồng USD đạt đỉnh 5 tháng so với đồng Euro.
Phiên bản di động