Liên minh tình báo 'Ngũ Nhãn' đang đối đầu với Trung Quốc?

CHÂU LONG
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Liên minh tình báo hàng đầu của thế giới phương Tây mang tên Ngũ Nhãn (Five Eyes) tính đến việc mở rộng tổ chức khi mối quan hệ giữa các quốc gia thành viên với Trung Quốc đang trở nên căng thẳng.

Liên minh gián điệp hàng đầu của thế giới phương Tây đang tìm cách đa dạng hóa các hoạt động với mục đích tìm kiếm các thông tin tình báo tốt hơn trên các lĩnh vực, từ Covid-19 cho đến nạn buôn bán trẻ em.

Gia tăng mối quan tâm về Trung Quốc

Mạng lưới Five Eyes, bao gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand, cũng đang cân nhắc các lời đề nghị mới về việc tiếp nhận thêm các quốc gia thành viên khi sự chia rẽ giữa Trung Quốc và phương Tây ngày càng sâu sắc.

lien minh tinh bao ngu nhan dang doi dau voi trung quoc
Mạng lưới Five Eyes bao gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand. (Nguồn: Blokt)

Các động thái trên diễn ra dù Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đặt câu hỏi về những phát hiện của cộng đồng tình báo Mỹ và sự thiếu tin tưởng của ông đối với các đồng minh quan trọng.

Mối quan tâm chung về Trung Quốc của các nhà lãnh đạo từ năm quốc gia lớn dần khi sự quyết đoán của Bắc Kinh ngày càng tăng, đặc biệt khi dịch Covid-19 bùng phát hồi đầu năm. Từng thận trọng khi đối mặt với các mối đe dọa - hay là mối đe dọa tiềm tàng từ Bắc Kinh, hiện nhiều chính trị gia phương Tây đã tỏ thái độ rõ ràng hơn về vấn đề này.

Jonathan Eyal, Giám đốc quốc tế tại Viện Nghiên cứu hoàng gia về các vấn đề quốc phòng và an ninh (London, Anh) cho rằng, với những thay đổi như vậy trong thời gian gần đây, các thông tin tình báo liên quan đến Trung Quốc sẽ được quan tâm thu thập và trên một phương diện nào đó thì điều này tương tự với cách thức vận hành thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Không giống như những mật vụ được miêu tả trong phim Nhiệm vụ bất khả thi, Five Eyes không có nhân viên chính thức và không có trụ sở chính. Đó là một mạng lưới không chính thức, liên kết các tổ chức bao gồm Cơ quan tình báo Mỹ (CIA), Cục tình báo điện tử truyền thông Anh (GCHQ) và Cơ quan tình báo Australia.

Sự tồn tại của Five Eyes không được thừa nhận công khai cho đến đầu những năm 2000. Tổ chức này bắt đầu có những tín hiệu công khai hơn khi phát ra một số thông cáo báo chí về các cuộc họp. Nếu như trước đây, nhiệm vụ của Five Eyes chú trọng vào việc chia sẻ tín hiệu tình báo thông qua hệ thống thông tin liên lạc điện tử hay radar thì ngày nay các thiết bị chia sẻ thông tin đa dạng hơn và các vấn đề được chia sẻ cũng phong phú hơn.

Hồi tháng 6, Ngoại trưởng Vương quốc Anh Dominic Raab đã đề cập sự thay đổi của liên minh tình báo này khi kêu gọi các đối tác tình báo "chia sẻ gánh nặng" nếu người dân Hong Kong rời khỏi thành phố theo luật an ninh quốc gia của Trung Quốc ban hành đầu năm nay.

Sau đó, các quan chức của nhóm Five Eyes, bao gồm cả Bộ trưởng Tư pháp William Barr, đã thảo luận về nguy cơ lạm dụng tình dục trẻ em trực tuyến và các hoạt động thù địch chống nhà nước. Các bộ trưởng tài chính của nhóm Five Eyes cũng đã thảo luận về tác động kinh tế của Covid-19 trong khi các bộ trưởng quốc phòng cam kết tham vấn thường xuyên hơn. Vào tháng 9, các quan chức của 5 nước đã cam kết tăng cường phối hợp thực hiện các chính sách chống độc quyền.

Các động thái gia tăng hoạt động của Five Eyes cho thấy mức độ quan tâm sâu sắc của phương Tây về Trung Quốc. Trong khi cuộc chiến thương mại của Tổng thống Trump với Trung Quốc chiếm ưu thế trong hai năm đầu tiên của ông trên cương vị tổng thống thì căng thẳng giữa Bắc Kinh và các quốc gia Five Eyes khác cũng đang gia tăng trong những năm gần đây.

Có thể đơn cử trường hợp từng nước như sau:

Năm 2018, tranh cãi về cáo buộc can thiệp chính trị của Trung Quốc ở Australia khiến chính phủ của Thủ tướng Malcolm Turnbull khi đó phải thông qua luật mới liên quan đến ảnh hưởng chính trị ở nước ngoài. Thực hiện sáng kiến ​​do Tổng thống Trump ủng hộ, Australia cũng chặn quyền tiếp cận của tập đoàn Huawei vào đối với mạng 5G trong tương lai của nước này. Các động thái tương tự diễn ra ở New Zealand.

Các sự kiện ở Canada thậm chí còn gay cấn hơn. Sau khi nhà chức trách Canada bắt giữ giám đốc điều hành Huawei Mạnh Vãn Chu vào tháng 12/2018, phía Trung Quốc đã bắt giữ hai công dân Canada để trả đũa. Trung Quốc cũng ngừng mua hạt cải dầu và đậu nành của Canada.

Anh hành động muộn hơn. Quyết định ban đầu của Vương quốc Anh cho phép Huawei tham gia vào mạng 5G khiến nước này bị chính quyền tổng thống Trump “dọa” sẽ không chia sẻ thông tin tình báo nếu sử dụng công nghệ Trung Quốc.

Thêm vào đó, tình hình ở Hongkong đã khiến Anh “nghiêng ngả” và đặc biệt sau khi tỏ ý không hài lòng về việc Trung Quốc xử lý với dịch Covid-19. Vào tháng 7, Anh đảo ngược quyết định đối với Huawei, thông báo rằng họ sẽ cấm hãng này tham gia mạng 5G trong tương lai.

Sẽ có thêm thành viên?

Tháng 10/2018, Reuters đưa tin rằng các quốc gia Five Eyes đã mở rộng phạm vi hợp tác không chính thức với các quốc gia như Đức và Nhật Bản nhằm đối phó với Trung Quốc.

Vào tháng 8, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản bấy giờ là Taro Kono nói với tờ Nikkei rằng đất nước của ông mong muốn làm sâu sắc hơn mối quan hệ với nhóm Five Eyes, thậm chí nói đến khả năng đổi tên thành nhóm Lục Nhãn (Six Eyes), lập luận rằng các nước có cùng giá trị và bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về việc Trung Quốc hiện đại hóa quân sự.

Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích đề cập những trở ngại của việc mở rộng nhóm. Randy Phillips, cựu Trưởng đại diện của CIA tại Trung Quốc, hiện đang làm việc cho tập đoàn Mintz cho biết: “Nhóm càng lớn thì các cơ quan liên quan càng muốn bảo vệ các nguồn tin và phương pháp của riêng họ”.

Chris Johnson, cựu chuyên gia về Trung Quốc của CIA, hiện đứng đầu công ty tư vấn China Strategies Group, nói rằng cấu trúc hiện thời của Five Eyes là một công cụ chính trị thuận tiện để các chính phủ sử dụng khi có lợi ích chung nhưng tỏ ra nghi ngờ về khả năng mở rộng của nhóm.

Điều đó được cựu Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách chiến lược và tình báo của Australia Hugh White đồng tình. Ông Hugh White cho rằng liên minh Five Eyes khó có khả năng tái cấu trúc với mục đích đối phó với các mối đe dọa từ Trung Quốc.

Thực tế, dù có mối quan tâm chung về Trung Quốc nhưng nhiều nước được cho là vẫn chưa có lập trường vững chắc. Canada chưa có thái độ rõ ràng về vai trò của Huawei trong mạng 5G của mình. Australia ngày càng quyết đoán hơn trong các giao dịch với Bắc Kinh nhưng Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất, chiếm hơn 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này.

Ở New Zealand, dù Thủ tướng Jacinda Ardern đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử cuối tuần trước nhưng chính phủ có xu hướng thận trọng với Trung Quốc, quốc gia ca ngợi chiến thắng của bà Ardern và nhắc đến “sự tin tưởng và hợp tác lẫn nhau” giữa hai quốc gia. Trên con đường tìm kiếm một ví trí mới trong thế giới hậu Brexit, Anh cũng sẽ cần các đối tác thương mại giàu tiềm năng như Trung Quốc.

Trong cuộc họp gần đây với các nhà ngoại giao Anh, chính Ngoại trưởng Anh Raab cảnh báo nước này cần cảnh giác với việc bị mắc kẹt trong một cuộc chiến tranh lạnh mới giữa Bắc Kinh và Washington.

Nhưng nhiều học giả đồng quan điểm rằng hành vi của Trung Quốc trong thời gian gần đây khiến các nước trong liên minh Ngũ Nhãn đang xích lại gần nhau. Ông Jonathan Eyal nhận xét: “Hành vi của Trung Quốc kể từ đầu năm, khi đại dịch bắt đầu, đã quá nghiêm trọng, rõ ràng là thù địch và động chạm đến các chính trị gia đến mức khiến họ xích lại gần nhau hơn”.

Tình báo Mỹ: Trung Quốc không muốn ông Trump tái đắc cử

Tình báo Mỹ: Trung Quốc không muốn ông Trump tái đắc cử

TGVN. Tình báo Mỹ nói rằng Trung Quốc không muốn Tổng thống Donald Trump tái đắc cử vì ông là nhà lãnh đạo "khó đoán".

Các nhà tình báo làm gì trong đại dịch Covid-19?

Các nhà tình báo làm gì trong đại dịch Covid-19?

TGVN. Giống như nhiều cuộc chiến trong suốt chiều dài lịch sử, trong trận chiến với đại dịch Covid-19, các cơ quan tình báo có vai ...

'Siêu tình báo' Liên Xô và con đường trở thành Đại sứ của Costa Rica

'Siêu tình báo' Liên Xô và con đường trở thành Đại sứ của Costa Rica

TGVN. Yuri Andropov - Chủ tịch KGB, về sau là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô (năm 1982) đã nhận định về Joseph Grigulevich, ...

(theo Japan Times)

Xem nhiều

Đọc thêm

C asean đến Việt Nam, mang theo sứ mệnh kết nối

C asean đến Việt Nam, mang theo sứ mệnh kết nối

Baoquocte.vn. Ngày 28/6/2022, C asean, đơn vị thành viên thuộc Tập đoàn ThaiBev, chính thức khai trương chi nhánh Việt Nam tại khách sạn Melia Hanoi.
Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Baoquocte.vn. Quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chuyển biến tích cực khi hai bên nhận thấy tầm quan trọng của việc thắt chặt quan hệ song phương.
Dự báo thời tiết: Bão số 2 gây mưa vừa, mưa to đến rất to tại Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An

Dự báo thời tiết: Bão số 2 gây mưa vừa, mưa to đến rất to tại Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An

Baoquocte.vn. Chiều nay (9/8) áp thấp nhiệt đới đã mạnh lên thành bão, cơn bão số 2 năm 2022 và có tên quốc tế là MULAN.
Không gian Văn hóa Việt: Lưu giữ bản sắc dân tộc tại Đức

Không gian Văn hóa Việt: Lưu giữ bản sắc dân tộc tại Đức

Baoquocte.vn. Mới đây, lễ kỷ niệm 10 năm ngày thành lập Không gian Văn hóa Việt (7/8/2012-7/8/2022) đã diễn ra tại Trung tâm thương mại Đồng Xuân.
Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Baoquocte.vn. Quân đội Nga và Algeria sẽ tổ chức tập trận phòng chống khủng bố mang tên Desert Shield (Lá chắn Sa mạc) 2022 vào tháng 11 tới.
Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 9/8: Arsenal tiếp cận Moussa Diaby; MU tăng cường hàng tiền vệ; AS Roma muốn có Victor Lindelof

Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 9/8: Arsenal tiếp cận Moussa Diaby; MU tăng cường hàng tiền vệ; AS Roma muốn có Victor Lindelof

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Baoquocte.vn. Theo Reuters, sáng 9/8, khoảng 20 tàu hải quân Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã được bố trí gần đường trung tuyến trên Eo biển Đài Loan.
Lễ thượng cờ và giao lưu gặp mặt nhân kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập ASEAN tại Colombo, Sri Lanka

Lễ thượng cờ và giao lưu gặp mặt nhân kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập ASEAN tại Colombo, Sri Lanka

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Sri Lanka Aruni Wijewardane hoan nghênh những dấu mốc quan trọng mà ASEAN đã đạt được kể từ khi thành lập.
ASEAN hợp tác ứng phó thách thức an ninh phi truyền thống

ASEAN hợp tác ứng phó thách thức an ninh phi truyền thống

Baoquocte.vn. Các vấn đề mang tính toàn cầu, xuyên biên giới xuất hiện ngày một nhiều, đòi hỏi các nước hợp tác ứng phó, bao gồm cả các quốc gia Đông ...
Năm 2021, Australia xác nhận 139 loài động thực vật mới

Năm 2021, Australia xác nhận 139 loài động thực vật mới

Baoquocte.vn. Các chuyên gia Australia đã đặt tên và phác thảo những đặc điểm nhận diện cơ bản đối với gần 140 loài động, thực vật mới trong năm 2021.
Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Baoquocte.vn. Quân đội Nga và Algeria sẽ tổ chức tập trận phòng chống khủng bố mang tên Desert Shield (Lá chắn Sa mạc) 2022 vào tháng 11 tới.
Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Baoquocte.vn. Theo Reuters, sáng 9/8, khoảng 20 tàu hải quân Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã được bố trí gần đường trung tuyến trên Eo biển Đài Loan.
Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Baoquocte.vn. Mỹ tổ chức tập trận Fortune Guard 22 ở Hawaii với sự tham gia của 20 nước nhằm ngăn chặn hành động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD).
FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, đặc vụ FBI đã khám xét khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông ở Palm Beach, bang Florida.
NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

Baoquocte.vn. 5 nước NATO tập trận chung tại Bulgaria, liên minh bổ sung quân đóng tại Latvia, trong khi Canada từ chối gửi tàu khu trục tuần tra tại châu Âu.
Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Baoquocte.vn. Trung Quốc cho rằng IAEA cần thảo luận thêm về AUKUS, trong khi Nga khẳng định sẵn sàng cho tổ chức này thăm nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Baoquocte.vn. Quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chuyển biến tích cực khi hai bên nhận thấy tầm quan trọng của việc thắt chặt quan hệ song phương.
'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Thỏa thuận ngũ cốc Nga-Ukraine mang lại hy vọng giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu nhưng sự bấp bênh của nó khiến nhiều người nghi ngờ.
Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Baoquocte.vn. Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Bolikhamxay Oudom Vongkaysone khẳng định quan hệ hợp tác trên mọi lĩnh vực giữa tỉnh Bolikhamxay với các địa phương của Việt Nam.
AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

Baoquocte.vn. Được làm từ lốp xe tải quân sự hoặc lốp máy bay tái chế, dép cao su thủ công đã đi suốt dặm dài đất nước Việt Nam trong nhiều thập kỷ.
Tiềm năng rộng mở và xu hướng chuyển đổi xanh chủ đạo trong ASEAN

Tiềm năng rộng mở và xu hướng chuyển đổi xanh chủ đạo trong ASEAN

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng, các công ty năng lượng ASEAN đặt nhiều kỳ vọng vào năng lượng mặt trời và gió.
Lo sợ Nga cắt khí đốt, Đức ‘mất ăn mất ngủ’ chuẩn bị cho mùa Đông lạnh giá

Lo sợ Nga cắt khí đốt, Đức ‘mất ăn mất ngủ’ chuẩn bị cho mùa Đông lạnh giá

Baoquocte.vn. Nga đã khởi động lại việc cung cấp khí đốt, nhưng điều này vẫn như một hồi chuông cảnh báo với người Đức.
Phiên bản di động