Liên minh tình báo 'Ngũ Nhãn' đang đối đầu với Trung Quốc?

CHÂU LONG
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Liên minh tình báo hàng đầu của thế giới phương Tây mang tên Ngũ Nhãn (Five Eyes) tính đến việc mở rộng tổ chức khi mối quan hệ giữa các quốc gia thành viên với Trung Quốc đang trở nên căng thẳng.

Liên minh gián điệp hàng đầu của thế giới phương Tây đang tìm cách đa dạng hóa các hoạt động với mục đích tìm kiếm các thông tin tình báo tốt hơn trên các lĩnh vực, từ Covid-19 cho đến nạn buôn bán trẻ em.

Gia tăng mối quan tâm về Trung Quốc

Mạng lưới Five Eyes, bao gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand, cũng đang cân nhắc các lời đề nghị mới về việc tiếp nhận thêm các quốc gia thành viên khi sự chia rẽ giữa Trung Quốc và phương Tây ngày càng sâu sắc.

lien minh tinh bao ngu nhan dang doi dau voi trung quoc
Mạng lưới Five Eyes bao gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand. (Nguồn: Blokt)

Các động thái trên diễn ra dù Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đặt câu hỏi về những phát hiện của cộng đồng tình báo Mỹ và sự thiếu tin tưởng của ông đối với các đồng minh quan trọng.

Mối quan tâm chung về Trung Quốc của các nhà lãnh đạo từ năm quốc gia lớn dần khi sự quyết đoán của Bắc Kinh ngày càng tăng, đặc biệt khi dịch Covid-19 bùng phát hồi đầu năm. Từng thận trọng khi đối mặt với các mối đe dọa - hay là mối đe dọa tiềm tàng từ Bắc Kinh, hiện nhiều chính trị gia phương Tây đã tỏ thái độ rõ ràng hơn về vấn đề này.

Jonathan Eyal, Giám đốc quốc tế tại Viện Nghiên cứu hoàng gia về các vấn đề quốc phòng và an ninh (London, Anh) cho rằng, với những thay đổi như vậy trong thời gian gần đây, các thông tin tình báo liên quan đến Trung Quốc sẽ được quan tâm thu thập và trên một phương diện nào đó thì điều này tương tự với cách thức vận hành thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Không giống như những mật vụ được miêu tả trong phim Nhiệm vụ bất khả thi, Five Eyes không có nhân viên chính thức và không có trụ sở chính. Đó là một mạng lưới không chính thức, liên kết các tổ chức bao gồm Cơ quan tình báo Mỹ (CIA), Cục tình báo điện tử truyền thông Anh (GCHQ) và Cơ quan tình báo Australia.

Sự tồn tại của Five Eyes không được thừa nhận công khai cho đến đầu những năm 2000. Tổ chức này bắt đầu có những tín hiệu công khai hơn khi phát ra một số thông cáo báo chí về các cuộc họp. Nếu như trước đây, nhiệm vụ của Five Eyes chú trọng vào việc chia sẻ tín hiệu tình báo thông qua hệ thống thông tin liên lạc điện tử hay radar thì ngày nay các thiết bị chia sẻ thông tin đa dạng hơn và các vấn đề được chia sẻ cũng phong phú hơn.

Hồi tháng 6, Ngoại trưởng Vương quốc Anh Dominic Raab đã đề cập sự thay đổi của liên minh tình báo này khi kêu gọi các đối tác tình báo "chia sẻ gánh nặng" nếu người dân Hong Kong rời khỏi thành phố theo luật an ninh quốc gia của Trung Quốc ban hành đầu năm nay.

Sau đó, các quan chức của nhóm Five Eyes, bao gồm cả Bộ trưởng Tư pháp William Barr, đã thảo luận về nguy cơ lạm dụng tình dục trẻ em trực tuyến và các hoạt động thù địch chống nhà nước. Các bộ trưởng tài chính của nhóm Five Eyes cũng đã thảo luận về tác động kinh tế của Covid-19 trong khi các bộ trưởng quốc phòng cam kết tham vấn thường xuyên hơn. Vào tháng 9, các quan chức của 5 nước đã cam kết tăng cường phối hợp thực hiện các chính sách chống độc quyền.

Các động thái gia tăng hoạt động của Five Eyes cho thấy mức độ quan tâm sâu sắc của phương Tây về Trung Quốc. Trong khi cuộc chiến thương mại của Tổng thống Trump với Trung Quốc chiếm ưu thế trong hai năm đầu tiên của ông trên cương vị tổng thống thì căng thẳng giữa Bắc Kinh và các quốc gia Five Eyes khác cũng đang gia tăng trong những năm gần đây.

Có thể đơn cử trường hợp từng nước như sau:

Năm 2018, tranh cãi về cáo buộc can thiệp chính trị của Trung Quốc ở Australia khiến chính phủ của Thủ tướng Malcolm Turnbull khi đó phải thông qua luật mới liên quan đến ảnh hưởng chính trị ở nước ngoài. Thực hiện sáng kiến ​​do Tổng thống Trump ủng hộ, Australia cũng chặn quyền tiếp cận của tập đoàn Huawei vào đối với mạng 5G trong tương lai của nước này. Các động thái tương tự diễn ra ở New Zealand.

Các sự kiện ở Canada thậm chí còn gay cấn hơn. Sau khi nhà chức trách Canada bắt giữ giám đốc điều hành Huawei Mạnh Vãn Chu vào tháng 12/2018, phía Trung Quốc đã bắt giữ hai công dân Canada để trả đũa. Trung Quốc cũng ngừng mua hạt cải dầu và đậu nành của Canada.

Anh hành động muộn hơn. Quyết định ban đầu của Vương quốc Anh cho phép Huawei tham gia vào mạng 5G khiến nước này bị chính quyền tổng thống Trump “dọa” sẽ không chia sẻ thông tin tình báo nếu sử dụng công nghệ Trung Quốc.

Thêm vào đó, tình hình ở Hongkong đã khiến Anh “nghiêng ngả” và đặc biệt sau khi tỏ ý không hài lòng về việc Trung Quốc xử lý với dịch Covid-19. Vào tháng 7, Anh đảo ngược quyết định đối với Huawei, thông báo rằng họ sẽ cấm hãng này tham gia mạng 5G trong tương lai.

Sẽ có thêm thành viên?

Tháng 10/2018, Reuters đưa tin rằng các quốc gia Five Eyes đã mở rộng phạm vi hợp tác không chính thức với các quốc gia như Đức và Nhật Bản nhằm đối phó với Trung Quốc.

Vào tháng 8, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản bấy giờ là Taro Kono nói với tờ Nikkei rằng đất nước của ông mong muốn làm sâu sắc hơn mối quan hệ với nhóm Five Eyes, thậm chí nói đến khả năng đổi tên thành nhóm Lục Nhãn (Six Eyes), lập luận rằng các nước có cùng giá trị và bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về việc Trung Quốc hiện đại hóa quân sự.

Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích đề cập những trở ngại của việc mở rộng nhóm. Randy Phillips, cựu Trưởng đại diện của CIA tại Trung Quốc, hiện đang làm việc cho tập đoàn Mintz cho biết: “Nhóm càng lớn thì các cơ quan liên quan càng muốn bảo vệ các nguồn tin và phương pháp của riêng họ”.

Chris Johnson, cựu chuyên gia về Trung Quốc của CIA, hiện đứng đầu công ty tư vấn China Strategies Group, nói rằng cấu trúc hiện thời của Five Eyes là một công cụ chính trị thuận tiện để các chính phủ sử dụng khi có lợi ích chung nhưng tỏ ra nghi ngờ về khả năng mở rộng của nhóm.

Điều đó được cựu Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách chiến lược và tình báo của Australia Hugh White đồng tình. Ông Hugh White cho rằng liên minh Five Eyes khó có khả năng tái cấu trúc với mục đích đối phó với các mối đe dọa từ Trung Quốc.

Thực tế, dù có mối quan tâm chung về Trung Quốc nhưng nhiều nước được cho là vẫn chưa có lập trường vững chắc. Canada chưa có thái độ rõ ràng về vai trò của Huawei trong mạng 5G của mình. Australia ngày càng quyết đoán hơn trong các giao dịch với Bắc Kinh nhưng Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất, chiếm hơn 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này.

Ở New Zealand, dù Thủ tướng Jacinda Ardern đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử cuối tuần trước nhưng chính phủ có xu hướng thận trọng với Trung Quốc, quốc gia ca ngợi chiến thắng của bà Ardern và nhắc đến “sự tin tưởng và hợp tác lẫn nhau” giữa hai quốc gia. Trên con đường tìm kiếm một ví trí mới trong thế giới hậu Brexit, Anh cũng sẽ cần các đối tác thương mại giàu tiềm năng như Trung Quốc.

Trong cuộc họp gần đây với các nhà ngoại giao Anh, chính Ngoại trưởng Anh Raab cảnh báo nước này cần cảnh giác với việc bị mắc kẹt trong một cuộc chiến tranh lạnh mới giữa Bắc Kinh và Washington.

Nhưng nhiều học giả đồng quan điểm rằng hành vi của Trung Quốc trong thời gian gần đây khiến các nước trong liên minh Ngũ Nhãn đang xích lại gần nhau. Ông Jonathan Eyal nhận xét: “Hành vi của Trung Quốc kể từ đầu năm, khi đại dịch bắt đầu, đã quá nghiêm trọng, rõ ràng là thù địch và động chạm đến các chính trị gia đến mức khiến họ xích lại gần nhau hơn”.

Tình báo Mỹ: Trung Quốc không muốn ông Trump tái đắc cử

Tình báo Mỹ: Trung Quốc không muốn ông Trump tái đắc cử

TGVN. Tình báo Mỹ nói rằng Trung Quốc không muốn Tổng thống Donald Trump tái đắc cử vì ông là nhà lãnh đạo "khó đoán".

Các nhà tình báo làm gì trong đại dịch Covid-19?

Các nhà tình báo làm gì trong đại dịch Covid-19?

TGVN. Giống như nhiều cuộc chiến trong suốt chiều dài lịch sử, trong trận chiến với đại dịch Covid-19, các cơ quan tình báo có vai ...

'Siêu tình báo' Liên Xô và con đường trở thành Đại sứ của Costa Rica

'Siêu tình báo' Liên Xô và con đường trở thành Đại sứ của Costa Rica

TGVN. Yuri Andropov - Chủ tịch KGB, về sau là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô (năm 1982) đã nhận định về Joseph Grigulevich, ...

(theo Japan Times)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Điện mừng nhân Ngày Quốc tế đoàn kết với nhân dân Palestine của Liên hợp quốc

Điện mừng nhân Ngày Quốc tế đoàn kết với nhân dân Palestine của Liên hợp quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng gửi điện mừng nhân Ngày Quốc tế đoàn kết với nhân dân Palestine của Liên hợp quốc.
Đưa gần 240 công dân Việt Nam từ Philippines về nước an toàn

Đưa gần 240 công dân Việt Nam từ Philippines về nước an toàn

Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines đã cử cán bộ trực tiếp ra sân bay hỗ trợ công dân Việt Nam hoàn thành các thủ tục cần thiết trước ...
Covid-19 tại Việt Nam: Bộ Y tế ra công điện khẩn về tăng cường giám sát và quản lý người nhập cảnh

Covid-19 tại Việt Nam: Bộ Y tế ra công điện khẩn về tăng cường giám sát và quản lý người nhập cảnh

Ngày 30/11, nhằm tăng cường chống dịch Covid-19, Bộ Y tế ra công điện khẩn gửi các bộ và địa phương về việc tăng cường giám sát, quản lý người ...
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 30/11: Buồn ngủ và đi xuống

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 30/11: Buồn ngủ và đi xuống

Phiên giao dịch thị trường chứng khoán ngày 30/11 đầu phiên tăng điểm, trong phiên rung lắc biên hẹp. cuối phiên nay lại áp lực bán giảm điểm diện rộng
Nghi vấn và giả thuyết quanh cái chết của nhà khoa học Iran

Nghi vấn và giả thuyết quanh cái chết của nhà khoa học Iran

Cái chết bất ngờ của ‘cha đẻ’ chương trình hạt nhân Iran, nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh để lại nhiều nghi vấn và giả thuyết chưa có lời giải đáp.
Thị trường thực phẩm Halal: Cơ hội nào cho Việt Nam?

Thị trường thực phẩm Halal: Cơ hội nào cho Việt Nam?

Việt Nam có nhiều tiềm năng để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng thực phẩm Halal toàn cầu.
Tìm hướng khai thông thị trường thực phẩm Halal toàn cầu tiềm năng

Tìm hướng khai thông thị trường thực phẩm Halal toàn cầu tiềm năng

Diễn đàn 'Tiềm năng thị trường thực phẩm Halal toàn cầu và cơ hội đối với Việt Nam' đã được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực ...
Tin thế giới 30/11: Ông Trump nhắn nhủ 'thân tình' tới ông Biden; Trung Quốc đã 'ra tay' với Mỹ; 62 sát thủ tham gia vụ ám sát ở Iran?

Tin thế giới 30/11: Ông Trump nhắn nhủ 'thân tình' tới ông Biden; Trung Quốc đã 'ra tay' với Mỹ; 62 sát thủ tham gia vụ ám sát ở Iran?

Ông Trump chúc đối thủ mau khỏe, diễn biến mới vụ ám sát nhà khoa học Iran, Trung Quốc trừng phạt quan chức Mỹ là một số tin thế giới ...
Bộ Y tế thông báo khẩn về trường hợp lây nhiễm Covid-19 từ người cách ly, BN1347

Bộ Y tế thông báo khẩn về trường hợp lây nhiễm Covid-19 từ người cách ly, BN1347

Ca dương tính Covid-19 mới phát hiện được công bố chiều 30/11 (BN1347) có liên quan trực tiếp tới BN1342 (đã công bố chiều 29/11).
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh chào xã giao Lãnh đạo Cấp cao Lào

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh chào xã giao Lãnh đạo Cấp cao Lào

Ngày 30/11, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã đến chào Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội Lào.
Tin thế giới 30/11: Ông Trump nhắn nhủ 'thân tình' tới ông Biden; Trung Quốc đã 'ra tay' với Mỹ; 62 sát thủ tham gia vụ ám sát ở Iran?

Tin thế giới 30/11: Ông Trump nhắn nhủ 'thân tình' tới ông Biden; Trung Quốc đã 'ra tay' với Mỹ; 62 sát thủ tham gia vụ ám sát ở Iran?

Ông Trump chúc đối thủ mau khỏe, diễn biến mới vụ ám sát nhà khoa học Iran, Trung Quốc trừng phạt quan chức Mỹ là một số tin thế giới nổi bật.
Covid-19: Campuchia thêm 8 ca lây nhiễm cộng đồng từ sự cố 28/11, diễn biến tại Hàn Quốc rất phức tạp

Covid-19: Campuchia thêm 8 ca lây nhiễm cộng đồng từ sự cố 28/11, diễn biến tại Hàn Quốc rất phức tạp

Bộ Y tế Campuchia xác nhận thêm 8 ca mắc Covid-19 trong vụ lây nhiễm cộng đồng hôm 28/11 vừa qua.
Vụ ám sát nhà khoa học Iran: Press TV tiết lộ nguồn gốc hung khí, Ngoại trưởng Anh quan ngại

Vụ ám sát nhà khoa học Iran: Press TV tiết lộ nguồn gốc hung khí, Ngoại trưởng Anh quan ngại

Press TV đưa tin, vũ khí được sử dụng trong vụ sát hại nhà khoa học hạt nhân Iran Mohsen Fakhrizadeh tuần trước được sản xuất tại Israel.
Nga lập bệnh viện dã chiến ở Nagorno-Karabakh

Nga lập bệnh viện dã chiến ở Nagorno-Karabakh

Ngày 30/11, Bộ Quốc phòng Nga đã triển khai một bệnh viện dã chiến ở Cộng hòa Artsakh tự xưng (khu vực Nagorno-Karabakh).
Ông Biden sẽ thể hiện thế nào trong vấn đề bán đảo Triều Tiên?

Ông Biden sẽ thể hiện thế nào trong vấn đề bán đảo Triều Tiên?

Chuyên gia thân cận với ông Biden cho rằng, trong vấn đề bán đảo Triều Tiên, ông sẽ ủng hộ đường lối hòa hảo của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in.
Thêm 'mồi lửa' trong quan hệ Australia-Trung Quốc, Thủ tướng Morrison đích thân yêu cầu Bắc Kinh xin lỗi

Thêm 'mồi lửa' trong quan hệ Australia-Trung Quốc, Thủ tướng Morrison đích thân yêu cầu Bắc Kinh xin lỗi

Thủ tướng Australia yêu cầu Trung Quốc xin lỗi về vụ người phát ngôn nước này đăng hình binh sĩ Australia kề dao vào cổ một đứa trẻ, được cho là bức ảnh giả.
Nghi vấn và giả thuyết quanh cái chết của nhà khoa học Iran

Nghi vấn và giả thuyết quanh cái chết của nhà khoa học Iran

Cái chết bất ngờ của ‘cha đẻ’ chương trình hạt nhân Iran, nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh để lại nhiều nghi vấn và giả thuyết chưa có lời giải đáp.
Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

Căng thẳng EU-Thổ Nhĩ Kỳ không lạ, nhưng diễn biến mới có thể khiến quan hệ song phương chạm đáy. Bình luận của TG&VN.
Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Đồn đoán của dư luận xung quanh cuộc gặp giữa lãnh đạo Israel và Saudi Arabia đã phản ánh và thực trạng 'người muốn kẻ chưa' của mối quan hệ này.
Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Bầu cử Mỹ, ông Donald Trump vẫn quyết tâm xoay chuyển tình thế, nhưng quá trình chuyển giao quyền lực thực tế đã khởi động. Bình Luận của TG&VN.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Dù thất bại hay may mắn lật ngược thế cờ hậu bầu cử, Tổng thống Donald Trump vẫn để lại dấu ấn đậm nét, với nhiều thay đổi bước ngoặt kéo dài tới chính trị ...
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Đường chia đôi ngả

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Đường chia đôi ngả

Trong khi ông Joe Biden lên kế hoạch tiếp nhận quyền lực, ông Donald Trump cho thấy mình sẽ không buông xuôi chiếc ghế Tổng thống. Bình luận của TG&VN.
Trung Quốc - Australia: Găng tay nhung và nắm đấm quyền lực

Trung Quốc - Australia: Găng tay nhung và nắm đấm quyền lực

Mối quan hệ Trung Quốc – Australia đang chuyển dần từ hình ảnh tích cực, tươi sáng sang những gam màu xám.
Trung Quốc ở đâu trong cuộc chạy đua sản xuất vaccine Covid-19?

Trung Quốc ở đâu trong cuộc chạy đua sản xuất vaccine Covid-19?

Các loại vaccine Covid-19 của Trung Quốc đang đối mặt với áp lực ngày càng tăng sau khi các loại vaccine của phương Tây bào chế cho kết quả hứa hẹn.
New York Times: Ám sát nhà khoa học Iran là 'ván bài' của Israel?

New York Times: Ám sát nhà khoa học Iran là 'ván bài' của Israel?

Tờ New York Times dẫn lời giới chức tình báo Mỹ nhận định Israel đứng sau vụ ám sát nhà khoa học Iran Mohsen Fakhrizadeh.
Báo Đức: ‘Đặt con người trên lợi nhuận’, Việt Nam thành công trong cuộc chiến chống Covid-19

Báo Đức: ‘Đặt con người trên lợi nhuận’, Việt Nam thành công trong cuộc chiến chống Covid-19

Báo Nước Đức mới (Neues Deutschland) cho rằng phản ứng nhanh chóng, thông tin minh bạch mang lại thành công cho Việt Nam trong chống Covid-19.
Thuyết âm mưu đang làm lung lay danh vị 'anh hùng' của các y bác sĩ chống dịch Covid-19 ở Italy

Thuyết âm mưu đang làm lung lay danh vị 'anh hùng' của các y bác sĩ chống dịch Covid-19 ở Italy

Sợ hãi và tức giận trước đại dịch Covid-19, những người dân Italy hoài nghi đang buộc tội các bác sĩ nước này làm quá về tình trạng khẩn cấp y tế.
Cái nhìn mới mẻ của EU về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cái nhìn mới mẻ của EU về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Các chiến lược mới của Đức và Hà Lan có thể là sự khởi đầu cho lập trường chung của Liên minh châu Âu (EU) về khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Phiên bản di động