Malaysia và tranh cãi về ngoại giao 'anh cả' với Trung Quốc

Phạm Quỳnh
Ngoại giao ‘anh cả’ của Ngoại trưởng Malaysia Datuk Seri Hishammuddin Hussein với người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị vừa qua đang gây bão tại xứ sở dầu cọ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ngoại trưởng Malaysia Datuk Seri Hishammuddin Hussein cho biết ông coi người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị là anh cả trong nhà. (Nguồn: THX)
Ngoại trưởng Malaysia Datuk Seri Hishammuddin Hussein cho biết ông coi người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị là anh cả trong chuyến thăm tới Trung Quốc vừa qua. (Nguồn: THX)

Trong một cuộc họp báo chung gần đây tại tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) với người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị, Ngoại trưởng Malaysia Datuk Seri Hishammuddin Hussein cho biết ông coi ông Vương Nghị là taiko (tạm dịch: anh cả) sau khi ông mô tả Malaysia và Trung Quốc là một gia đình.

Khi nhắc đến cụm từ này, ông Hishammuddin đã nói bằng tiếng Quan Thoại trước khi tự dịch sang tiếng Anh. Đáp lại, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng nhấn mạnh: "Chúng ta là anh em".

Dư luận Malaysia phản ứng

Ngay lập tức, câu chuyện ngoại giao “anh cả” này đã “gây bão” mạng xã hội Trung Quốc vì cách xưng hộ đó được xem như sự tôn trọng mạnh mẽ của Malaysia đối với Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Tuy nhiên, nó đã gây ra nhiều tranh cãi tại Malaysia vì nhiều người cho rằng ông Hishammuddin dường như đang "lấy lòng" Bắc Kinh và hạ thấp vị thế của Kuala Lumpur.

Đáp lại những lời chỉ trích từ dư luận trong nước, Ngoại trưởng Malaysia giải thích rằng đó là cách thể hiện sự tôn trọng với người đồng cấp Trung Quốc, vì ông Vương Nghị lớn tuổi hơn (67 tuổi) ông Hishamuddin (59 tuổi) và là một nhà ngoại giao kỳ cựu hơn.

Trong chuyến thăm đầu tiên trên cương vị ngoại trưởng, ông Hishammuddin đã chọn điểm đến là Trung Quốc như một cách để bày tỏ sự cảm kích đối với Bắc Kinh vì sự giúp đỡ của nước này trong việc chống lại đại dịch Covid-19.

Trước đó, khi dịch Covid-19 lây lan nghiêm trọng ở Malaysia, Trung Quốc đã gửi khẩu trang, các thiết bị bảo hộ y tế khác để hỗ trợ nước này, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm phòng chống dịch của mình.

Dù Ngoại trưởng Malaysia đã lên tiếng cho rằng đây là cách thể hiện sự tôn trọng và cảm ơn, nhưng những lời giải thích của ông vẫn không thể xoa dịu dư luận trong nước.

Dẫn đầu những người công kích là cựu Ngoại trưởng Malaysia Datuk Seri Anifah Aman và lãnh đạo phe đối lập Datuk Seri Anwar Ibrahim. Họ nhận định ông Hishammuddin đã mắc lỗi sơ đẳng trong ngoại giao, để cảm xúc cá nhân lấn át và có thể vô tình “khiến Malaysia ở vị thế như một con rối” của nước lớn và yêu cầu lời xin lỗi.

Trong khi đó, phía Trung Quốc đánh giá cao mong muốn hợp tác và sự chân thành trong lời nói của ông Hishammuddin, người luôn có thiện chí trong quan hệ với Trung Quốc và hy vọng tương lai tích cực cho quan hệ hai nước.

Nhật báo của Trung Quốc tại Malaysia Sin Chew Jit Poh nhận xét từ “taiko” không thể hiện sự thấp kém và lật lại vấn đề rằng: “Ông Hishammuddin có ký hiệp ước nào mà có thể hủy hoại lợi ích của Malaysia không? Ông Hishammuddin đã từ bỏ chủ quyền quốc gia cho Trung Quốc chăng? Ngoại giao là gì? Đó là việc sử dụng ngôn ngữ một cách khéo léo để làm suôn sẻ quá trình đạt được mục tiêu của mình trong các cuộc đàm phán quốc tế”.

Hai góc độ chính trị và kinh tế

Đối với nhà quan sát chính trị, Giáo sư Tiến sĩ Chin Yew Sin, phát ngôn của ông Hishammuddin có thể được giải thích từ hai góc độ chính trị và kinh tế.

Từ góc độ chính trị, trong bối cảnh cuộc tổng tuyển cử (GE15) Malaysia đang tới gần, ông Hishammuddin đang muốn bày tỏ thiện chí với Trung Quốc để thu hút các phiếu bầu của người gốc Hoa tại Malaysia. Theo khảo sát, khoảng 30% cử tri gốc Hoa chưa quyết định ủng hộ đảng nào trong GE15.

Từ góc độ kinh tế, nền kinh tế Malaysia đang gặp nhiều khó khăn bởi đại dịch Covid-19 nên rất cần những đối tác lớn như Trung Quốc trong bối cảnh Bắc Kinh đang gặp nhiều “trắc trở” trong quan hệ với phương Tây. Thêm vào đó, hậu đại dịch Covid-19, Malaysia cũng cần thu hút khách Trung Quốc để phục hồi ngành du lịch.

“Không lẽ tự dưng ông Hishammuddin gọi Trung Quốc là ‘taiko’?”, Giáo sư Chin Yew Sin nhấn mạnh.

Một số ý kiến cho rằng Ngoại trưởng Hishammuddin đang muốn dùng năng lực cá nhân để đạt được các mục tiêu quốc gia cho Malaysia. Trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc đang phát triển mạnh khi phục hồi nhanh chóng sau đại dịch, Kuala Lumpur cần tăng cường hợp tác kinh tế với Bắc Kinh.

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Malaysia trong suốt 12 năm qua. Bất chấp đại dịch, nhập khẩu hàng hóa của Trung Quốc đạt mức cao kỷ lục vào năm 2020. Điều này mang lại nhiều lợi ích kinh tế và thương mại cho Malaysia.

Từ chuyến đi này, Malaysia đã đạt được một số bước đột phá trong thương mại. Đặc biệt, Bắc Kinh đã đồng ý cho phép nhập khẩu dầu cọ đỏ từ Kuala Lumpur, loại dầu trước đây không đáp ứng được các tiêu chuẩn về đặc điểm kỹ thuật màu của Trung Quốc.

Đây là bước ngoặt quan trọng với nền kinh tế Malaysia vì dầu cọ là mặt hàng xuất khẩu và thu ngoại tệ lớn cho Malaysia. Hội đồng Dầu cọ Malaysia (MPOC) gần đây dự báo Trung Quốc sẽ nhập khẩu khoảng 6,8 triệu tấn dầu cọ trong năm nay. Trong đó, khoảng 42% lượng dầu cọ sẽ từ Malaysia.

Ngoài ra trong chuyến thăm, ông Vương Nghị cũng cho biết Trung Quốc sẵn sàng làm việc với Malaysia để tiếp tục thúc đẩy hợp tác sáng kiến Vành đai và Con đường chất lượng cao hậu Covid-19.

Đồng thời, phía Trung Quốc cũng bày tỏ sẵn sàng tăng cường hợp tác về nghiên cứu vaccine và thuốc điều trị Covid-19 với Malaysia. Ngoài ra, hai bên cũng nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ số như 5G, nền kinh tế kỹ thuật số và nông nghiệp hiện đại.

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Malaysia tới Trung Quốc là một phần trong chuỗi chuyến thăm của ngoại trưởng 4 nước Đông Nam Á tới Bắc Kinh từ 31/3 - 2/4, theo lời mời của Ngoại trưởng Trung Quốc. Ngoại trưởng 3 nước Đông Nam Á còn lại là Singapore, Indonesia và Phillipines.

TIN LIÊN QUAN
Nga-Mỹ điện đàm, Ukraine tập trận gần biên giới Crimea
Cựu quan chức Australia: Trung Quốc không còn 'lành tính', nhiều điểm nóng có nguy cơ bùng phát
Treo ảnh lãnh đạo trong các hoạt động đối ngoại thế nào cho đúng?
Cập nhật Covid-19 ngày 13/4: Kỷ lục 'chết chóc' ở Paraguay; 40% dân số thế giới tiêm vaccine Sputnik V; Lớp học trên bãi biển mùa dịch
Phép lịch sự xã giao trong tiếp xúc đối ngoại
(theo The Star)

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa trọng tài thường trực quốc tế

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa trọng tài thường trực quốc tế

Ngày 19/11, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp ông Marcin Czepelak, Tổng Thư ký Toà trọng tài thường trực quốc tế (PCA).
Việt Nam và ADB phối hợp hỗ trợ Timor-Leste xây dựng năng lực

Việt Nam và ADB phối hợp hỗ trợ Timor-Leste xây dựng năng lực

Đại sứ Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm làm việc với ông Artur Andrysiak, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á tại Timor-Leste.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 'Beyond Flavors – Vượt trên cả Hương vị'

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 'Beyond Flavors – Vượt trên cả Hương vị'

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 với chủ đề “Beyond Flavors – Vượt trên cả Hương vị” sẽ diễn ra trong hai ngày 21-22/11.
Đại sứ quán Việt Nam thúc đẩy hợp tác Phật giáo và du lịch di sản tại Đối thoại Gandhara 2026

Đại sứ quán Việt Nam thúc đẩy hợp tác Phật giáo và du lịch di sản tại Đối thoại Gandhara 2026

Dự Đối thoại Gandhara 2026, Đoàn đại biểu Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng Đại sứ quán Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm phát huy giá trị di sản.
Thái Nguyên mở rộng kết nối, thúc đẩy hợp tác đầu tư và liên kết công nghiệp với Quảng Tây (Trung Quốc)

Thái Nguyên mở rộng kết nối, thúc đẩy hợp tác đầu tư và liên kết công nghiệp với Quảng Tây (Trung Quốc)

Trong chuyến công tác tại Quảng Tây, Trung Quốc, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã hội đàm, tọa đàm xúc tiến đầu tư, ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Qua những hương vị đặc trưng, Argentina mong muốn đưa văn hóa Nam Mỹ đến gần hơn với công chúng Việt Nam, vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Đại sứ Shadi Abu Zarqa mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc, gửi gắm thông điệp hữu nghị và hòa bình tới công chúng Việt Nam qua ẩm thực.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt qua những màn quảng diễn đặc sắc, quy tụ nghệ nhân và đầu bếp trong, ngoài nước.
Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Mang trong mình chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng, văn hóa Việt Nam không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với thế giới.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Phiên bản di động