Mang ẩm thực Myanmar ra thế giới

Sở hữu hương vị phong phú và độc đáo, ẩm thực truyền thống của Myanmar vẫn ít được biết đến trên bản đồ thế giới. Điều này đang thay đổi nhanh chóng nhờ sự nhiệt tâm quảng bá đặc sản quê hương đến bạn bè quốc tế của những người con từ “vùng đất của Phật”.

Quảng bá văn hóa Việt Nam tại Brechtfestival 2025 Món Việt 'thống trị' danh sách 16 món bánh kẹp và cuốn ngon nhất Đông Nam Á Ẩm thực, Tết cộng đồng và nỗi nhớ quê hương Dấu ấn trao đổi văn hóa giữa Việt Nam và Brunei năm 2024 Độc đáo hương vị ẩm thực Tết cổ truyền

Thwe Thwe Min, chủ sở hữu của nhà hàng 95YOOYA, quận Ebisu của Tokyo, Nhật Bản. (Nguồn: 95YOOYA )

Hương vị truyền thống

Do vị trí địa lý, nền ẩm thực Myanmar là “bức tranh” pha trộn giữa văn hóa các nước khu vực Nam Á và Đông Nam Á, cùng các nguyên liệu độc đáo tại địa phương. Các món ăn có hương vị đậm đà, nguyên liệu tươi ngon và kỹ thuật chế biến khéo léo bằng cách cân bằng năm hương vị chính: ngọt, chua, cay, mặn và đắng.

Theo Corriander Leaf Group - một trong những chuỗi nhà hàng cao cấp của Myanmar, nhắc đến ẩm thực của đất nước Đông Nam Á này, không thể bỏ qua mohinga - món súp cá đậm đà, được tẩm sả, hẹ và hỗn hợp gia vị hay món mì shan với sợi mì kéo tay, với nước dùng đậm đà và nhiều loại đồ ăn kèm.

Là một trong số ít quốc gia dùng lá trà để ăn, salad lá trà (lephet thoke) là món yêu thích của người dân Myanmar. Sự kết hợp tài tình của lá trà lên men, các loại hạt giòn cùng nhiều thành phần khác đã mang đến trải nghiệm tươi mát và đầy hương vị. Món cà ri cũng gây ấn tượng đặc biệt với sự pha trộn của nhiều loại gia vị. Từ cay nhẹ đến rất cay, các món cà ri Myanmar mang đến một bản giao hưởng về hương vị, có thể làm hài lòng khẩu vị của nhiều thực khách.

Ẩm thực đường phố của Myanmar cũng rất đa dạng về trải nghiệm giác quan. Từ món samosa và bánh rán giòn tan ăn kèm với nước sốt me đặc biệt hay xiên nướng Mandalay ngon ngọt từ thịt và rau củ khiến hương vị đọng lại rất lâu sau khi cắn miếng cuối cùng. Hành trình khám phá ẩm thực đường phố sẽ không trọn vẹn nếu thiếu Mont Lone Yay Paw - món ăn ngọt ngào thường được làm bằng gạo nếp và đường thốt nốt…

“Sứ mệnh” quảng bá

Với những người con Myanmar xa xứ, những món ăn truyền thống luôn là sợi dây kết nối với quê hương. Thông qua các hoạt động gắn kết cộng đồng, họ cùng bàn luận các công thức nấu ăn, cùng nấu nướng và cùng tìm cách giới thiệu ẩm thực quê nhà đến bạn bè quốc tế.

Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) ước tính, Thái Lan tiếp nhận 4,1 triệu người di cư từ Myanmar. Vậy nên, xứ sở nụ cười cũng là nơi có số lượng lớn nhà hàng phục vụ đồ ăn Myanmar.

Nổi tiếng trong số đó là nhà hàng Pinnacle Haus nằm ở khu phố Sukhumvit Road sầm uất của Bangkok, nơi phục vụ các món ăn truyền thống; nhà hàng Loft Burmese Eatery, gắn với các suất ăn lớn Shan sakaw htamin, món cơm truyền thống của người Shan; Rangoon Tea House, nổi tiếng với các món ăn đường phố và trà Myanmar….

Theo Nikkei Asia, nhiều người dân Myanmar ở nước ngoài đang trở thành “sứ giả” quảng bá ẩm thực của đất nước ra khắp châu Á và trên thế giới. Nổi bật nhất phải kể đến cô Phyu Cyn (biệt danh Lady Goo Goo), từng là cố vấn về quan hệ công chúng, chuyên tổ chức các sự kiện ẩm thực quốc tế tại Myanmar. Hiện cô là người tổ chức các câu lạc bộ ăn tối và sự kiện ẩm thực pop-up tại nhiều đô thị lớn như Hong Kong (Trung Quốc), Stockholm (Thụy Điển), Paris (Pháp) và Brussels (Bỉ). Cô chia sẻ: “Tôi muốn quảng bá ẩm thực Myanmar đến càng nhiều người càng tốt. Đó là sứ mệnh của tôi”.

Món ăn tại nhà hàng Myanmar Pinnacle Haus ở Bangkok. (Nguồn: Pinnacle Haus)

Để mang hương vị của ẩm thực Myanmar gần gũi hơn với thực khách quốc tế, các món ăn được sáng tạo mới lạ so với món ăn truyền thống.

Chẳng hạn như món laphet gremolata, cô biến tấu laphet thoke (salad lá trà lên men) cổ xưa thành một loại nước chấm tương tự như gremolata (loại sốt cay nồng của Italy) để kết hợp cùng với bánh gạo và rau sống theo mùa. Không dừng lại đó, tháng 11/2024, trong một sự kiện pop-up tại Bangkok có tên gọi “Friends of Myanmar” (Những người bạn của Myanmar), cô đã hợp tác với Htun Htun, đầu bếp người Myanmar đang làm việc tại Pháp, tạo ra các món ăn dân tộc pha lẫn một chút phong cách Pháp.

Từ món samosa và lá trà ngâm truyền thống đặt trong vỏ bánh tart làm từ đậu gà, phủ tôm nướng và ngô. Hay mont lin mayar - món ăn đường phố làm từ bột gạo được “nâng cấp” với sò điệp thay vì trứng cút, món shwe htamin (gạo nếp vàng) kết hợp với kem dừa thay thế cho dừa nạo… Các món ăn đều mang nét hiện đại, nhưng vẫn giữ được đặc trưng của ẩm thực Myanmar.

Anh Orng Joitamoi - bếp trưởng tại nhà hàng Echo Dining mới khai trương tại M-tower (Yangon, Myanmar) mới đây đã tổ chức một sự kiện pop-up giới thiệu ẩm thực quê nhà tại Thái Lan, Indonesia và Malaysia. Anh đã biến những món ăn đơn giản nấu tại nhà như gà om bầu, cá tráp nướng lá nhàu và thịt lợn nấu đậu ngựa lên men… thành những đĩa thức ăn đẹp mắt, tinh tế.

Để mang hương vị của ẩm thực Myanmar gần gũi hơn với thực khách quốc tế, các món ăn được sáng tạo mới lạ so với món ăn truyền thống.

Kể chuyện đất nước...

Lượng “sứ giả” ẩm thực Myanmar ngày càng trở nên đông đảo hơn. Nhiều người hy vọng quảng bá ẩm thực dân tộc đến với thực khách toàn cầu và qua đó, kể cho thế giới nghe câu chuyện về đất nước mình.

Một trong những người thành công nhất hiện nay là cô Thwe Thwe Min (hay Stephani Mah), chủ sở hữu nhà hàng 95YOOYA đặt tại khu Ebisu của Tokyo (Nhật Bản). Để thực hiện ý tưởng của mình, cô đã từ bỏ công việc cấp cao trong ngành bảo hiểm ở Singapore để chuyển đến Nhật Bản, bắt đầu phục vụ món ăn Myanmar vào tháng 10/2023.

Thwe Thwe cho biết, thực đơn tại 95YOOYA là sự phản ánh ký ức tuổi thơ của cô, giới thiệu hương vị đích thực của ẩm thực Myanmar. Cô hy vọng, 95YOOYA sẽ như một cầu nối giữa các nền văn hóa, sử dụng ẩm thực như một ngôn ngữ chung để chia sẻ những câu chuyện của Myanmar. “Thông qua các món ăn, tôi muốn chia sẻ với thế giới hương vị đích thực, sự ấm áp và lòng hiếu khách của Myanmar”. Cô vui mừng khi “mọi người yêu thích và trân trọng hương vị độc đáo” từ xứ sở chùa Vàng.

Với mong muốn ban đầu là tạo nên những địa điểm văn hóa cộng đồng mang đậm bản sắc quê hương, nơi để những người Myanmar sống ở nước ngoài có thể thưởng thức món ăn quê nhà, qua thời gian dài nỗ lực không ngừng, những “sứ giả” đã góp phần lan toả nền ẩm thực truyền thống độc đáo, với những câu chuyện lịch sử phong phú, sự đa dạng văn hóa nơi “vùng đất của Phật” đến với bạn bè quốc tế.