![]() |
| Các loại thực phẩm và gia vị giàu dưỡng chất góp phần bổ sung năng lượng, hỗ trợ sức khỏe khi thời tiết chuyển lạnh. (Nguồn: Medlatec) |
Bên cạnh giữ ấm bằng trang phục phù hợp, chế độ dinh dưỡng cân đối cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng, hỗ trợ hệ miễn dịch và giúp cơ thể thích nghi với sự thay đổi của thời tiết.
Theo đó, một số thực phẩm quen thuộc, từ các loại gia vị đến rau củ và thực phẩm giàu đạm, có thể được bổ sung vào thực đơn hằng ngày để duy trì sức khỏe trong mùa lạnh.
Gừng
Gừng là loại gia vị quen thuộc trong mùa lạnh, với vị cay nồng đặc trưng giúp tạo cảm giác ấm áp khi sử dụng trong các món ăn hoặc đồ uống nóng.
Đặc biệt, hợp chất gingerol trong gừng có hoạt tính sinh học, được một số nghiên cứu ghi nhận về khả năng hỗ trợ giảm buồn nôn và các triệu chứng khó chịu ở đường tiêu hóa.
Nhờ những đặc tính này, gừng thường được thêm vào cháo, súp, các món hầm hoặc pha trà nóng kết hợp với một lượng mật ong vừa phải.
Tuy nhiên, sử dụng quá nhiều có thể gây ợ nóng, đau bụng hoặc kích ứng cổ họng.
Tỏi
Tỏi chứa nhiều hợp chất lưu huỳnh có hoạt tính sinh học, nổi bật là allicin, được hình thành khi tép tỏi bị nghiền hoặc cắt nhỏ.
Theo Trung tâm Quốc gia về sức khỏe bổ sung và tích hợp Mỹ (NCCIH), một số nghiên cứu cho thấy, các chế phẩm từ tỏi có thể giúp giảm nhẹ cholesterol trong máu, song chưa có đủ bằng chứng khẳng định khả năng phòng ngừa cảm lạnh.
Trong bữa ăn hằng ngày, tỏi có thể kết hợp với các món xào, canh, súp hoặc thịt hầm nhằm tăng hương vị và đa dạng hóa thực đơn.
Dẫu vậy, việc sử dụng tỏi sống với lượng lớn có thể gây đầy hơi, ợ nóng hoặc khó chịu ở dạ dày, đặc biệt đối với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Mật ong
Mật ong chứa chủ yếu các loại đường tự nhiên như fructose và glucose, giúp bổ sung năng lượng cho cơ thể.
Bên cạnh đó, một số nghiên cứu cho thấy, thực phẩm này có thể hỗ trợ làm dịu cơn ho ở trẻ từ một tuổi trở lên, nhất là khi các triệu chứng xuất hiện vào ban đêm.
Khi thời tiết chuyển lạnh, mật ong có thể kết hợp với nước ấm, gừng hoặc chanh để tạo thành thức uống dễ sử dụng, góp phần bổ sung chất lỏng cho cơ thể.
Tuy nhiên, do chứa hàm lượng đường cao, cần sử dụng ở mức vừa phải và tuyệt đối không dùng cho trẻ dưới 12 tháng tuổi vì nguy cơ ngộ độc botulinum.
Khoai lang
Khoai lang là nguồn cung cấp tinh bột, chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu, đặc biệt là beta-carotene, tiền chất được cơ thể chuyển hóa thành vitamin A.
Nhờ thành phần dinh dưỡng phong phú, loại củ này góp phần bổ sung năng lượng, hỗ trợ thị lực, chức năng miễn dịch và hoạt động của hệ tiêu hóa.
Trong những ngày lạnh, khoai lang luộc, hấp hoặc nướng là lựa chọn phù hợp cho bữa sáng và bữa phụ nhờ cách chế biến đơn giản, dễ kết hợp với các món ăn khác.
Để bảo đảm cân bằng dinh dưỡng, nên sử dụng cùng thực phẩm giàu protein và rau xanh, tránh phụ thuộc vào một nguồn cung cấp năng lượng duy nhất.
Quế và hạt tiêu đen
Quế và hạt tiêu đen là những gia vị có hương thơm đặc trưng, thường được sử dụng để tăng hương vị cho các món ăn nóng trong mùa lạnh.
Trong đó, hạt tiêu chứa hợp chất piperine tạo vị cay nồng, còn quế có các thành phần tạo hương tự nhiên, mang lại cảm giác ấm áp khi thưởng thức.
Với đặc tính này, có thể thêm một lượng nhỏ quế vào trà hoặc sử dụng hạt tiêu trong các món cháo, súp và thịt hầm để làm phong phú khẩu vị.
Tuy nhiên, NCCIH lưu ý hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học khẳng định quế có tác dụng điều trị bệnh.
Trong khi đó, sử dụng quá nhiều trong thời gian dài, đặc biệt là quế chứa nhiều coumarin, có thể gây bất lợi cho người mắc bệnh gan.
Hành tây
Hành tây cung cấp chất xơ, vitamin C và các hợp chất thực vật có đặc tính chống oxy hóa, tiêu biểu là quercetin.
Những dưỡng chất này góp phần làm phong phú khẩu phần ăn, trong đó chất xơ giữ vai trò quan trọng đối với hoạt động bình thường của hệ tiêu hóa.
Nhờ vị ngọt tự nhiên khi nấu chín, hành tây thích hợp để chế biến thành súp, canh hoặc kết hợp với thịt và rau củ trong các món hầm.
Đặc biệt, những món ăn nóng từ nguyên liệu này giúp bổ sung nước, tạo cảm giác dễ chịu và tăng sự đa dạng cho bữa cơm gia đình khi nhiệt độ xuống thấp.
Cá hồi, trứng và rau củ
Bên cạnh các loại gia vị và thực phẩm tạo cảm giác ấm áp, chế độ ăn mùa lạnh cần chú trọng bổ sung protein, chất béo có lợi cùng những vi chất thiết yếu.
Đặc biệt, cá hồi giàu axit béo omega-3, đặc biệt là EPA và DHA, có vai trò quan trọng đối với sức khỏe tim mạch. Trong khi đó, trứng cung cấp nguồn đạm chất lượng cao cùng nhiều dưỡng chất cần thiết.
Theo Viện Y tế quốc gia Mỹ (NIH), tiêu thụ cá béo trong khuôn khổ chế độ ăn lành mạnh có thể mang lại lợi ích cho tim mạch. Vì vậy, có thể luân phiên cá hồi với cá thu hoặc cá mòi để đa dạng nguồn dinh dưỡng.
Đồng thời, kết hợp những thực phẩm này với rau xanh và củ quả nhiều màu sắc sẽ giúp bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất, góp phần duy trì bữa ăn cân đối.
Duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý trong mùa lạnh
Ngoài lựa chọn những thực phẩm phù hợp, người dân cần duy trì thói quen ăn đủ bữa, kết hợp cân đối các nhóm chất và bổ sung đủ nước mỗi ngày.
Trong đó, canh, súp và đồ uống ấm là những lựa chọn giúp tăng lượng chất lỏng đưa vào cơ thể, nhất là khi cảm giác khát có xu hướng giảm trong thời tiết lạnh.
Bên cạnh đó, nên hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ và tránh lạm dụng rượu bia, bởi đồ uống có cồn có thể làm tăng nguy cơ mất nhiệt khi tiếp xúc với môi trường lạnh.
Quan trọng hơn, chế độ ăn uống khoa học cần kết hợp với mặc đủ ấm, nghỉ ngơi hợp lý và duy trì vận động phù hợp để bảo vệ sức khỏe khi thời tiết thay đổi.
| Mẹo giữ dáng hiệu quả, tránh tăng cân khi đi du lịch trong kỳ nghỉ Kiểm soát khẩu phần, ưu tiên protein, đi bộ nhiều hơn và lựa chọn một vài bữa ăn thưởng giúp hạn chế tăng cân trong ... |
| Những loại cá tốt cho sức khỏe, nên bổ sung vào chế độ ăn Cá là thực phẩm quen thuộc trong nhiều chế độ ăn lành mạnh nhờ giàu protein, giúp tạo cảm giác no nhưng không chứa quá ... |
| Chế độ ăn uống giúp phòng ngừa và giảm nguy cơ sỏi thận Mặc dù uống không đủ nước là yếu tố nguy cơ phổ biến nhất dẫn đến sỏi thận, nhưng chế độ ăn uống và lối ... |
| Những thói quen ăn uống và sai lầm phổ biến có thể gây hại cho lá gan Ăn quá nhiều đường, dầu mỡ, sử dụng thực phẩm mốc hoặc lạm dụng các sản phẩm “mát gan” có thể khiến lá gan chịu ... |
| Ăn sáng như thế nào để giảm cân mà vẫn tỉnh táo Nhịn ăn sáng dễ gây tăng cân và giảm hiệu suất công việc do thiếu hụt năng lượng cho não bộ. Chuyên gia khuyến cáo ... |
