'Mở cửa' đón thành viên mới, BRICS 'thiên vị' năng lượng? Mục đích là đồng USD?

Linh Chi
Argentina, Ai Cập, Ethiopia, Iran, Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã được mời tham gia với tư cách thành viên chính thức của Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) từ ngày 1/1/2024. Lần đầu tiên sau 14 năm, khối quyết định kết nạp thêm thành viên mới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
BRICS cần khẳng định hơn nữa tầm quan trọng, giá trị của mình đối với cộng đồng quốc tế nói chung, các thành viên và quốc gia quan tâm nói chung. (Nguồn: Reuters)
BRICS chính thức mở rộng,với 6 thành viên mới. (Nguồn: Reuters)

BRICS được thành lập năm 2009, gồm Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc. Năm 2010, khối mở rộng để kết nạp thêm Nam Phi.

Trước khi bắt đầu Hội nghị thượng đỉnh thường niên tại Nam Phi (diễn ra từ ngày 22-24/8), hơn 40 quốc gia đã bày tỏ sự quan tâm đến việc gia nhập BRICS và 23 quốc gia đã chính thức nộp đơn xin tham gia.

Trong tuyên bố được thông qua vào ngày cuối cùng của hội nghị thượng đỉnh, khối cho hay: “Chúng tôi đánh giá cao sự quan tâm của các nước Nam bán cầu đối với BRICS. Argentina, Ai Cập, Ethiopia, Iran, Saudi Arabia và UAE đã được chọn sau khi các nước BRICS đạt được sự đồng thuận về các nguyên tắc, tiêu chuẩn, tiêu chí và thủ tục hướng dẫn của quá trình mở rộng".

Tin liên quan
Liên tiếp báo tin xấu, kinh tế Trung Quốc Liên tiếp báo tin xấu, kinh tế Trung Quốc 'loay hoay' với bài toán duy trì tăng trưởng

Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa thông tin, các lãnh đạo khối đã nhất trí về sự cần thiết trong việc cải tổ cấu trúc tài chính toàn cầu và các thể chế quan trọng để làm cho thế giới trở nên công bằng, toàn diện và mang tính đại diện hơn.

Hãng tin Bloomberg cho hay, việc mở rộng BRICS cũng đồng nghĩa là khối sẽ có nhiều tiếng nói hơn trong các vấn đề của thế giới và có thể tạo ra một loại hình kinh tế toàn cầu khác, có sự tham gia điều tiết và kiểm soát nhiều hơn của chính phủ.

Theo hãng tin TASS, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của BRICS khi mở rộng tính theo sức mua tương đương (PPP) sẽ vào khoảng 65 nghìn tỷ USD, đưa tỷ trọng của khối trong GDP toàn cầu tăng từ 31,5% hiện tại lên 37%. Trong khi đó, tỷ trọng GDP của Nhóm các nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) ở mức khoảng 29,9%.

Song song với đó, BRICS sẽ chiếm gần một nửa sản lượng lương thực của thế giới sau khi kết nạp thêm 6 thành viên. Năm 2021, sản lượng thu hoạch lúa mì của nhóm lên tới 49% tổng sản lượng toàn cầu. Thị phần của G7 là 19,1%.

Ngoài ra, 11 quốc gia của khối sẽ chiếm 48,5 triệu km2, tương đương 36% diện tích đất liền thế giới. Con số này cao hơn gấp đôi so với G7.

Con đường mới cho thương mại

GS. Danny Bradlow tại Đại học Pretoria (Nam Phi) nhận định: “Thật khó để tìm thấy điểm chung giữa 6 quốc gia được mời tham gia BRICS".

Theo bà Sanusha Naidu, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Đối thoại Toàn cầu, với sự tham gia của Saudi Arabia, Iran, UAE và Ai Cập, nhiều người sẽ nghĩ, BRICS lấy Trung Đông làm trung tâm.

Bà lập luận: “Điều này có ý nghĩa địa kinh tế, địa chiến lược và địa chính trị. Danh sách thành viên mới nhất sẽ thúc đẩy một số quốc gia BRICS suy nghĩ nhiều hơn về các chính sách Trung Đông và để Trung Quốc, Ấn Độ tăng cường các chính sách hiện có".

Trung Quốc gần đây xuất hiện với vai trò trung gian cho việc tái thiết lập quan hệ giữa Saudi Arabia và Iran - một vai trò mà theo truyền thống sẽ được đảm nhận bởi Mỹ. Trong khi đó, Ấn Độ đã ký một thỏa thuận với UAE để giao dịch bằng đồng Rupee và đồng Dirham, thay vì USD.

"Điều quan trọng là danh sách thành viên mở rộng của khối rất tập trung vào năng lượng. Khi lựa chọn các thành viên mới, khối có thể đã tính đến việc định giá các sản phẩm năng lượng. Ngoài Nga, tất cả các thành viên hiện tại của BRICS đều là những quốc gia không sản xuất năng lượng", nhà nghiên cứu Sanusha Naidu nói thêm.

Không chỉ có Nga hay Trung Quốc muốn ‘hạ bệ’ ngôi vương của USD, đồng tiền chung BRICS vẫn chỉ là ‘giấc mơ gây sốt’? (Nguồn: orfonline.org)
BRICS ấp ủ tạp ra đồng tiền chung để thay thế USD. (Nguồn: orfonline.org)

Tạp chí Time cho rằng, Saudi Arabia - nhà xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới - có thể với Nga, Iran, UAE và Brazil biến BRICS trở thành một khối tập hợp các nhà sản xuất năng lượng hàng đầu thế giới. Bên cạnh đó, với việc hầu hết giao dịch năng lượng trên thế giới đều dựa trên đồng USD, việc mở rộng khối giúp thúc đẩy việc trao đổi thương mại thông qua các loại tiền tệ thay thế.

Thời gian qua, việc sử dụng các biện pháp trừng phạt đơn phương chống lại các quốc gia và sự thống trị liên tục của đồng USD trong thương mại toàn cầu là điều mà BRICS đã liên tục nhắc đến.

Bà Karin Costa Vasquez, một thành viên cấp cao không thường trú tại Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hóa ở Bắc Kinh (Trung Quốc) cho biết, việc mở rộng BRICS “mở ra những con đường mới cho thương mại”.

Bà nhấn mạnh: "Một trong những mục đích đằng sau kế hoạch mở rộng là tạo cơ hội cho các quốc gia BRICS giao dịch dễ dàng hơn với nhau bằng cách sử dụng đồng nội tệ. Sự thay đổi này có thể làm tăng tiềm năng sử dụng các loại tiền tệ khác, ngoài đồng bạc xanh của Mỹ".

Ai hưởng lợi?

Các nhà phân tích cho rằng, một trong những quốc gia có thể hưởng lợi từ cơ chế thương mại ngoài sự thống trị của đồng USD là Iran.

Ông Na'eem Jeenah, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Mapungupwe nhận thấy: “Iran rõ ràng sẽ được hưởng lợi nhiều nhất. Việc Iran gia nhập khối sẽ làm nổi bật thực tế là quốc gia này không bị cô lập về mặt chính trị. Các thành viên có thể bắt đầu giao dịch với nhau bằng đồng tiền riêng. Đối với Iran, điều này rất tuyệt vời!"

Tuy nhiên, các nhà phân tích vẫn chưa đưa ra nhận định về việc khối 5 thành viên sau khi mở rộng sẽ ảnh hưởng gì tới phương Tây và có ý nghĩa gì với trật tự toàn cầu hiện tại.

GS. Danny Bradlow cho hay, BRICS hiện chiếm tỷ trọng lớn hơn trong dân số và nền kinh tế thế gưới Điều này có nghĩa là nhóm này có tiềm năng có tiếng nói mạnh mẽ trong việc cải cách các thỏa thuận quản trị toàn cầu.

"Dù vậy, điều này còn phụ thuộc vào việc liệu sau khi mở rộng, khối có hoạt động hiệu quả hơn trong việc xây dựng các thỏa thuận về cải tổ cơ chế quản trị toàn cầu hay không?" bà Bradlow đặt câu hỏi.

Bà Bradlow chia sẻ thêm rằng, việc có Iran trong BRICS sẽ gửi một thông điệp mạnh mẽ và to lớn tới G7, tới miền Bắc thế giới và tới Washington. Trong khi đó, Nam Phi - quốc gia có mối quan hệ quan trọng với Mỹ - có thể sẽ phải đối phó với những thách thức mới.

"Liệu Nam Phi có thể tận dụng được lợi thế khi là thành viên trong khối để giải quyết những thách thức sắp tới hay không? Đất nước này không có tiềm lực kinh tế để làm những gì họ muốn, nhưng có tiềm lực chiến lược để nói rằng: Bây giờ, Nam Phi có BRICS đằng sau", GS. Danny Bradlow nêu quan điểm.

BRICS kết nạp thành viên: Mỹ hạ thấp tầm quan trọng, Argentina bày tỏ vinh dự, Nga bật mí về tên gọi mới

BRICS kết nạp thành viên: Mỹ hạ thấp tầm quan trọng, Argentina bày tỏ vinh dự, Nga bật mí về tên gọi mới

Ngày 24/8, Mỹ đã hạ thấp tầm quan trọng của việc Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) gồm Brazil, ...

BRICS: Cực mới trong thế giới đa cực?

BRICS: Cực mới trong thế giới đa cực?

Hội nghị thượng đỉnh nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) vừa diễn ra ở Nam Phi được quan tâm đặc biệt bởi tác ...

Quan hệ kinh tế Singapore và Việt Nam chưa bao giờ có giới hạn

Quan hệ kinh tế Singapore và Việt Nam chưa bao giờ có giới hạn

Vẫn còn nhiều cơ hội để Singapore và Việt Nam tăng cường quan hệ đối tác hiện có và tìm kiếm cơ hội mới ở ...

Tổng nợ công của Ukraine tiến gần mức 80% GDP, Kiev chỉ có một lựa chọn duy nhất

Tổng nợ công của Ukraine tiến gần mức 80% GDP, Kiev chỉ có một lựa chọn duy nhất

Với khoản nợ công đạt mức kỷ lục, Ukraine sẽ không đủ khả năng trả hết nợ trong 10 năm.

Giới trẻ Trung Quốc nghỉ việc, về nhà 'làm con toàn thời gian'

Giới trẻ Trung Quốc nghỉ việc, về nhà 'làm con toàn thời gian'

Đầu năm nay, Zhang Jiayi, 31 tuổi, sống tại Hàng Châu (Trung Quốc) quyết định kết thúc công việc kinh doanh và trở thành "con ...

(theo Al Jazeera, Time, Bloomberg)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 21/11/2026 'sụp đổ', lùi dần về sát mốc 3.550 USD, đáy mới sẽ là bao nhiêu?

Giá vàng hôm nay 21/11/2026 'sụp đổ', lùi dần về sát mốc 3.550 USD, đáy mới sẽ là bao nhiêu?

Giá vàng hôm nay 21/11/2026 'sụp đổ', lùi dần về sát mốc 3.550 USD, đáy mới sẽ là bao nhiêu?
Tổng duyệt chương trình Khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14

Tổng duyệt chương trình Khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn chủ trì buổi tổng duyệt chương trình khai mạc và rà soát công tác chuẩn bị cho Liên hoan Văn hóa Ẩm thực ...
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (21/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công ...
Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Bộ trưởng Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn sau chuyến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc.
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công tốt đẹp.
Đà Nẵng: Khơi thông nguồn lực chiến lược, định hình cực tăng trưởng mới

Đà Nẵng: Khơi thông nguồn lực chiến lược, định hình cực tăng trưởng mới

Gần một thập kỷ kể từ thành công của Tuần lễ cấp cao APEC 2017, Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn mới với không gian kinh tế mở rộng, dư địa phát triển ngày ...
Dấu ấn hợp tác bứt phá với các nền kinh tế APEC

Dấu ấn hợp tác bứt phá với các nền kinh tế APEC

Các nền kinh tế thành viên APEC đóng vai trò hạt nhân trong việc thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hiện đại hóa hạ tầng tại Vĩnh Long.
Khắc họa đậm nét dấu ấn Việt Nam

Khắc họa đậm nét dấu ấn Việt Nam

Đồng hành cùng APEC gần 30 năm qua, Việt Nam đã thể hiện vai trò thành viên tích cực, chủ động, góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định, hợp tác.
EVN nỗ lực bảo đảm hạ tầng năng lượng, sẵn sàng cho APEC 2027

EVN nỗ lực bảo đảm hạ tầng năng lượng, sẵn sàng cho APEC 2027

Với quyết tâm cao và sự vào cuộc quyết liệt, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các dự án, sẵn sàng cho APEC 2027.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Khát vọng đưa nông sản Việt vươn xa

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Khát vọng đưa nông sản Việt vươn xa

Mang đặc sản quê hương đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026, Thái Nguyên và Sơn La kỳ vọng nâng tầm giá trị nông sản, mở rộng thị trường.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động