Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Minh Anh
Với uy tín quốc tế ngày càng được khẳng định, Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp cận các bên xung đột trong khu vực. Tuy nhiên, việc đưa các bên trở lại bàn đàm phán không đồng nghĩa với việc bảo đảm hòa bình lâu dài.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
47.8P: Thổ Nhĩ Kỳ
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan chủ trì một vòng đàm phán hòa bình Nga - Ukraine tại Istanbul. (Nguồn: CNN)

Trong xung đột Nga - Ukraine, Ankara đăng cai đàm phán, hỗ trợ trao đổi tù binh và cùng Liên hợp quốc làm trung gian cho Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen. Sáng kiến không thúc đẩy giải pháp chính trị, nhưng cho thấy Ankara vẫn duy trì được quan hệ với cả Moscow và Kiev, qua đó tạo ra những kết quả nhân đạo thiết thực. Tháng 8 vừa qua, Ngoại trưởng Hakan Fidan cho biết Thổ Nhĩ Kỳ đang xây dựng kế hoạch bảo đảm việc vận chuyển ngũ cốc an toàn qua Biển Đen và đang thảo luận với cả hai bên.

Tại Trung Đông, Ankara duy trì liên lạc với Washington và Tehran, chuyển tải thông điệp và phối hợp với Pakistan, Ai Cập, Oman nhằm kiềm chế xung đột liên quan đến Iran. Trong bài phân tích gần đây của Trung tâm Stimson (Mỹ), hai nhà phân tích địa chính trị Burak Can Çelik và Barbara Slavin nhận định hoạt động trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ chủ yếu diễn ra gián tiếp, thông qua việc chuyển tải thông điệp, các cuộc điện đàm cấp lãnh đạo và các kênh tiếp xúc nhiều tầng nấc. Theo hai tác giả, khả năng tiếp cận các bên cùng vị trí địa lý chiến lược góp phần củng cố uy tín của Ankara, song lập trường của Israel cũng như các nguy cơ xung đột tiềm ẩn vẫn là những trở ngại đáng kể.

Đầu tháng này, trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã kêu gọi người đồng cấp Mỹ giải quyết cuộc xung đột với Iran bằng con đường ngoại giao.Tổng thống Erdogan nhấn mạnh: “Căng thẳng Mỹ-Iran cần chấm dứt và các vấn đề nên được giải quyết thông qua ngoại giao”. Ông cũng cho biết Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục nỗ lực thúc đẩy hòa bình.

Tại Gaza, theo Nhóm Khủng hoảng quốc tế (ICG), Mỹ từng tận dụng kênh tiếp xúc của Thổ Nhĩ Kỳ với Hamas để thúc đẩy việc ngừng bắn. Qatar và Ai Cập vẫn là những trung gian chủ chốt, còn Ankara đóng vai trò hỗ trợ.

Có thể thấy, ảnh hưởng của Thổ Nhĩ Kỳ bắt nguồn từ vị trí địa lý tại giao điểm giữa châu Âu, Trung Đông và Biển Đen, tư cách là thành viên NATO và vai trò kiểm soát các eo biển theo Công ước Montreux. Sự sẵn sàng đối thoại giúp Ankara duy trì liên lạc ngay cả khi ủng hộ một bên hoặc có lợi ích cạnh tranh với bên kia.

Cách tiếp cận của Ankara là kết hợp ngoại giao với đòn bẩy quân sự, quan hệ kinh tế và các cuộc tiếp xúc cấp lãnh đạo. Thổ Nhĩ Kỳ thường hướng tới các kết quả từng bước: ngừng bắn, tiếp cận nhân đạo và trao đổi tù binh. Nỗ lực này giúp duy trì đối thoại, giảm tổn thất trước mắt, song chưa đủ sức thay đổi bản chất của xung đột hoặc tạo ra giải pháp bền vững.

Vì vậy, tính khách quan là vấn đề then chốt đối với Ankara. Trong bài phân tích vừa qua trên trang của Hội đồng Đối ngoại châu Âu (ECFR), chuyên gia quốc tế Evren Balta cho rằng lợi thế của Thổ Nhĩ Kỳ không nằm ở lập trường trung lập tuyệt đối, mà ở khả năng tiếp cận những chủ thể khó tiếp cận. Hoạt động trung gian sẽ hiệu quả hơn nếu Ankara phát huy khả năng xây dựng lòng tin với các bên đối lập.

Ngoại giao trung gian phản ánh tham vọng chiến lược của Ankara trong một trật tự quốc tế phân mảnh. Nước này vừa bảo vệ lợi ích an ninh, kinh tế, vừa mở rộng ảnh hưởng. Giá trị của Ankara nằm ở khả năng duy trì liên lạc, thúc đẩy thỏa thuận và ngăn ngừa xung đột leo thang. Thổ Nhĩ Kỳ đã mở cánh cửa đối thoại, song việc giúp các bên bước qua cánh cửa đó để tiến tới hòa bình bền vững mới là phép thử khó khăn hơn.

Lực lượng Houthi tấn công Saudi Arabia, Liên minh Mecca kích hoạt cơ chế phòng thủ tập thể

Ủy ban Chính trị và Quốc phòng chiến lược của Liên minh Mecca, gồm Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, đã nhất trí kích ...

Xung đột Trung Đông: Mỹ dọa tấn công, Iran cảnh giác cao độ, Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo nguy cơ giao tranh lan rộng

Ngày 23/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo, Washington có thể tiến hành thêm chiến dịch quân sự nhằm vào Iran nếu Tehran không ...

Xung đột Nga-Ukraine: Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo một điều, thúc giục hai bên sớm đạt thỏa thuận hòa bình

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan ngày 1/11 kêu gọi Nga và Ukraine sớm đạt thỏa thuận hòa bình, đồng thời cảnh báo xung ...

Thổ Nhĩ Kỳ tiến thêm bước trong thúc đẩy thỏa thuận quốc phòng ba bên với Saudi Arabia và Pakistan

Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ ngày 5/11 thông qua dự luật phê chuẩn Thỏa thuận quốc phòng chung Mecca giữa nước này với Saudi Arabia ...

Thổ Nhĩ Kỳ chính thức thông qua hiệp ước phòng thủ chung với Saudi Arabia và Pakistan

Ngày 14/11, Thổ Nhĩ Kỳ chính thức ban hành luật phê chuẩn Hiệp định Phòng thủ chung Mecca với Pakistan và Saudi Arabia, đánh dấu ...

Đọc thêm

Tổng duyệt chương trình Khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14

Tổng duyệt chương trình Khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn chủ trì buổi tổng duyệt chương trình khai mạc và rà soát công tác chuẩn bị cho Liên hoan Văn hóa Ẩm thực ...
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (21/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công ...
Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Bộ trưởng Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn sau chuyến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc.
Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, ...
Tổng thống Trump trao đổi về kết quả của thượng đỉnh Mỹ-Trung-Nga, Nhật Bản cam kết tăng cường quan hệ đồng minh

Tổng thống Trump trao đổi về kết quả của thượng đỉnh Mỹ-Trung-Nga, Nhật Bản cam kết tăng cường quan hệ đồng minh

Tổng thống Mỹ thông báo với Thủ tướng Nhật Bản về kết quả Hội nghị thượng đỉnh ba bên với Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga.
Tổng thống Nga Putin tiết lộ hành động mới nhất với châu Âu, cảnh báo Ukraine ‘cái giá đau đớn’ sau vụ tấn công cầu Kerch

Tổng thống Nga Putin tiết lộ hành động mới nhất với châu Âu, cảnh báo Ukraine ‘cái giá đau đớn’ sau vụ tấn công cầu Kerch

Nga đã gửi lời mời tới một số đại diện châu Âu đến Moscow để làm rõ lập trường của họ về việc tham gia đàm phán về Ukraine.
Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Ngày 19/11, Quốc hội Đan Mạch đã phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland.
Ấn Độ diễn tập quân sự chung cùng một quốc gia Đông Nam Á

Ấn Độ diễn tập quân sự chung cùng một quốc gia Đông Nam Á

Ngày 19/11, quân đội Ấn Độ và Malaysia chính thức khởi động cuộc diễn tập quân sự chung Harimau Shakti lần thứ 6 tại thành phố Ipoh của Malaysia.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động